HỆ THỐNG ĐỀ ĐỌC HIỂU ÔN TẬP HỌC KÌ II - LỚP 8

+ Là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các tệ nạn xã hội như trộm cướp, móc túi… - Giải pháp: + Người trẻ cần nâng cao ý thức về việc chơi game, biết làm chủ bản thân, không sa đà vào trò c

Trang 1

Nguồn: SƯU TẦM TỔNG HỢP ĐỀ ÔN TẬP CUỐI HỌC KÌ II – NGỮ VĂN 8

HỆ THỐNG ĐỀ ĐỌC HIỂU ÔN TẬP HỌC KÌ 2 – NGỮ VĂN 8

ĐỀ SỐ 1

Phần I- ĐỌC HIỂU (3,0điểm)

Em hãy đọc kĩ đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu ở dưới:

Tổ khúc Múa đèn- Đông Anh ( Đông Sơn- Thanh Hóa) là một loại hình diễn xướng dân gian đặc

sắc mang nhiều ý nghĩa như: yếu tố tâm linh, ý nghĩa phồn thực và đậm chất tình ca

Thứ nhất, Tổ khúc Múa đèn Đông Anh phản ánh tín ngưỡng tâm linh về tục thờ thành hoàng của

người Việt xưa tại hội Nghè Sâm thuộc huyện Đông Sơn ngày nay Tổ khúc Múa đèn với ý nghĩa cầu mong

mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt của người nông dân Thanh Hoá Ngọn đèn châm lên trong điệu

múa như biểu tượng ánh sáng mặt trời, ngọn lửa thiêng ấy sẽ đem lại nguồn sống, đem lại sự sinh sôi, nảy

nở, phát triển theo vòng quay của vũ trụ, của thời gian 12 tháng trong năm ( )

Thứ hai, Tổ khúc Múa đèn Đông Anh là một bản nông lịch của cư dân nông nghiệp được sắp xếp theo

thời gian, lịch trình sản xuất trong năm và những công việc thường ngày của người dân thời xưa qua đó

nói lên tình cảm gia đình và tình yêu quê hương đất nước( )

Thứ ba, tổ khúc Múa đèn là một bản tình ca lãng mạn Trong “Múa đèn Đông Anh” lấy hình thức

Múa đèn để nói về công việc làm nông nhưng đó chỉ là cái cớ để thổ lộ tâm tình của tình yêu đôi lứa Theo

nhạc sĩ Lê Văn Hoè thì đây là cách nói “Ý tại ngôn ngoại” của người Thanh Hoá ( )

(Trích “Múa đèn Đông Anh - Đặc sản tinh thần xứ Thanh cần được gìn giữ và lưu truyền”- Nguyễn

Thị Thanh Vân)

Câu 1(0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên

Câu 2(0,5 diểm): Chỉ ra cách sắp xếp trật tự từ và nêu tác dụng của nó trong câu văn sau: “Tổ khúc

Múa đèn với ý nghĩa cầu mong mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt của người nông dân Thanh Hoá”

Câu 3(1,0 điểm): Theo tác giả, Tổ khúc Múa đèn Đông Anh mang những ý nghĩa gì? Đoạn trích đã thể

hiện thái độ của người viết như thế nào?

Câu 4( 1,0 điểm): Bản thân em đã làm gì để góp phần giữ gìn âm nhạc dân tộc?( trình bày bằng một

đoạn văn từ 5-7 dòng)

Phần II-TẠO LẬP VĂN BẢN (7.0 điểm)

Câu 1(2,0 điểm): Từ nội dung đoạn trích ở phần đọc hiểu, em hãy viết một đoạn văn

( khoảng 120 chữ) trình bày ý nghĩa của di sản văn hóa

Câu 2(5,0 điểm): Hiện nay có một bộ phận học sinh chưa ý thức được tầm quan trọng của việc học tập

Em hãy viết bài văn để thuyết phục bạn tin rằng đúng như người xưa từng nhắc nhở: “Nếu còn trẻ mà

không chịu học hành thì khi lớn lên sẽ chẳng thể làm được việc gì có ích.”

GỢI Ý Phần I- ĐỌC HIỂU (3,0điểm)

Câu 1 Phương thức biểu đạt chính: Thuyết minh

Câu 2 - Chỉ ra cách sắp xếp trật tự từ: mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt

- Tác dụng: Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hiện tượng, hoạt động, đặc điểm ( thứ tự trước sau của

hiện tượng, đặc điểm thiên nhiên, mùa màng, diễn tả mong ước của người nông dân)

Câu 3 - Theo tác giả: Tổ khúc Múa đèn- Đông Anh ( Đông Sơn- Thanh Hóa) là một loại hình diễn xướng

dân gian đặc sắc mang nhiều ý nghĩa như: yếu tố tâm linh, ý nghĩa phồn thực và đậm chất tình ca

-Thái độ của tác giả: yêu mến, trân trọng, tự hào, ngợi ca…

Câu 4: - HS có thể nêu những việc làm của bản thân như:

+ Yêu quí tự hào, gìn giữ và phát huy vẻ đẹp của âm nhạc dân tộc nói chung, Múa đèn Đông Anh nói riêng

+ Quảng bá cho người thân, bạn bè trong nước và quốc tế biết đến âm nhạc dân tộc của quê hương

(HS có thể nêu những việc làm khác đúng, hợp lý vẫn cho điểm tối đa)

Phần II-TẠO LẬP VĂN BẢN (7.0 điểm)

Câu 1 Triển khai hợp lí nội dung đoạn văn với các ý chính sau:

Trang 2

2 GV: Nguyễn Lý Tưởng

- Di sản văn hóa là những di sản vật chất và những di sản tinh thần chứa đựng nét đẹp tinh thần mà cha ông nhiều thế hệ đã dày công xây dựng và vun đắp nên

- Ý nghĩa của di sản văn hóa:

+ Là sự kết tinh những tinh hoa của thế hệ trước để lại, tạo nên bản sắc riêng của dân tộc, góp phần làm phong phú thêm di sản văn hóa thế giới

+ Là cội nguồn tạo ra và lưu giữ những giá trị bền vững, là nền tảng đạo đức của con người, nối kết các thế

hệ tạo nên sức mạnh đoàn kết Thể hiện truyền thống yêu nước, công đức, kinh nghiệm sống của dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước

- Mỗi người cần biết trân trọng, tự hào, giữ gìn, phát huy những di sản văn hóa đồng thời phê phán những người lãng quên, phá bỏ những di sản văn hóa dân tộc

Câu 2

1 Mở bài

- Việc học hành có tầm quan trọng rất lớn đối với cuộc đời của một con người

- Người xưa từng nhắc nhở: Nếu còn trẻ mà không chịu học hành thì khi lớn

lên sẽ chẳng thể làm được việc gì có ích

2 Thân bài :

*Giải thích thế nào là học:

- Học là tiếp thu những tri thức vốn có của nhân loại qua hoạt động học tập ở nhà trường và ngoài xã hội

- Mục đích của việc học là để không ngừng nâng cao trình độ hiểu biết, nhằm phục vụ cho công việc đạt hiệu quả cao hơn

* Giải thích tại sao nếu còn trẻ mà không chịu học hành thì khi lớn lên sẽ chẳng thể làm được việc gì

có ích:

+ Không học hành đến nơi đến chốn thì sẽ không có đủ kiến thức để bước vào đời

+ Trình độ học vấn thấp dẫn đến trình độ suy nghĩ, tiếp thu kém, do đó không có khả năng làm tốt mọi công

việc ( Dẫn chứng )

+ Trong thời đại khoa học kĩ thuật phát triển nhanh chóng như hiện nay, nếu không học, ta sẽ không thể

đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của xã hội ( Dẫn chứng )

Đọc đoạn ngữ liệu sau và trả lời câu hỏi từ câu 1 đến câu 4

Đối với vi trùng, chúng ta có kháng sinh là vũ khí hỗ trợ đắc lực cho hệ miễn dịch của cơ thể Song

với virus, toàn bộ gánh nặng đều được đặt lên vai hệ miễn dịch Điều này giải thích, tại sao virus corona gây chết người ở người lớn tuổi, có bệnh mãn tính nhiều hơn Tất nhiên, vẫn còn hai bí ẩn: nó gây chết nam giới nhiều hơn, và trẻ em - người có hệ miễn dịch chưa phát triển tốt - lại ít bị nhiễm hơn

Như vậy, trong đại dịch do virus corona gây ra lần này, vũ khí tối thượng mà chúng ta có là hệ miễn dịch của chính mình Tất cả các biện pháp đang được khuyến cáo như mang khẩu trang, rửa tay, tránh tiếp xúc chỉ hạn chế khả năng virus này xâm nhập vào cơ thể ta Còn khi nó đã xâm nhập rồi, chỉ

có hệ miễn dịch mới cứu được chúng ta

Muốn cho hệ miễn dịch khỏe mạnh, cần ăn uống đủ chất, đủ vitamin, tập luyện thể thao Đặc biệt, lối sống vui vẻ, lạc quan giúp hệ miễn dịch rất nhiều

Tại sao tác giả lại cho rằng hệ miễn dịch lại vô cùng quan trọng đối với mỗi người?

(Trích bài Cái giá của khẩu trang, Bác sĩ Võ Xuân Sơn trên báo vnexpressnet, 5/2/2020)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?

Trang 3

Câu 2 Câu: “Tất cả các biện pháp đang được khuyến cáo như mang khẩu trang, rửa tay, tránh

tiếp xúc chỉ hạn chế khả năng virus này xâm nhập vào cơ thể ta” xét theo mục đích nói thuộc kiểu câu

Từ nội dung đoạn trích ở phần đọc hiểu, em hãy viết một đoạn văn (khoảng

150 chữ) trình bày suy nghĩ về tinh thần tương thân tương ái trong phòng, chống COVID -19

Câu 2:

Viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của em hiện tượng nghiện game của giới trẻ hiện nay

GỢI Ý

I Phần đọc - hiểu

1 Phương thức biểu đạt chính của văn bản là nghị luận

2 Xét kiểu câu theo phân chia mục đích nói, câu: “Tất cả các biện pháp đang được khuyến cáo như mang

khẩu trang, rửa tay, tránh tiếp xúc chỉ hạn chế khả năng virus này xâm nhập vào cơ thể ta” thuộc kiểu

câu trần thuật

3.- Câu văn sử dụng biện pháp liệt kê: ăn uống đủ chất, đủ vitamin, tập luyện thể thao

- Tác dụng:

+ Sử dụng biện pháp liệt kê tác giả nhằm nhấn mạnh muốn có hệ miễn dịch khỏe mạnh thì cần có những

biện pháp cụ thể trong ăn uống cũng như sinh hoạt Điều đó cho thấy tác giả là người có sự hiểu biết sâu sắc về dịch bệnh và các chế độ dinh dưỡng

+ Thêm vào đo, biện pháp liệt kê còn góp phần làm cho câu văn thêm sinh động, hấp dẫn, gợi hình, gợi cảm, tăng hiệu quả cho sự diễn đạt

4

Theo tác giả muốn cho hệ miễn dịch khỏe mạnh:

- Cần ăn uống đủ chất, đủ vitamin

- Khẳng định: Tương thân tương ái là truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

- Biểu hiện: Yêu thương, đùm bọc, cảm thông, chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau đặc biệt trong đợt dịch bệnh Covid 19

Trang 4

- Có những người ỷ lại trông chờ vào sự giúp đỡ của người khác

3 Kết đoạn

- Cần nhận thức đúng đắn về tinh thần tương thân tương ái

- Phát huy tinh thần tương thân tương ái của dân tộc ta trong sinh hoạt, học tập, sẵn sàng tham gia các hoạt động xã hội giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn

+ Các quán internet lúc nào cũng chật người

+ Tình trạng nghỉ học ở học sinh sinh viên ngày càng nhiều do nghiện game

- Nguyên nhân:

+ Nhiều trẻ thiếu ý thức, không tự làm chủ, điều khiển được bản thân mình để sa đà vào game đến mức không thể dứt ra được

+ Là trò chơi hấp dẫn, phù hợp với tâm lí giới trẻ

+ GĐ chưa quản lí chặt chẽ con em mình, chưa quan tâm đúng cách, nhà trường chưa tạo được nhiều sân chơi cho học sinh, áp lực học tập nhiều

+ Nhà nước chưa quản lý chặt chẽ hệ thống mạng internet

+ Chơi game còn ảnh hưởng tới lối sống đạo đức, tác phong

+ Là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các tệ nạn xã hội như trộm cướp, móc túi…

- Giải pháp:

+ Người trẻ cần nâng cao ý thức về việc chơi game, biết làm chủ bản thân, không sa đà vào trò chơi + Nhà nước cần có các biện pháp đối với các nhà sản xuất game, chỉ sản xuất những game bổ ích,

nghiêm cấm các game bạo lực

+ Phụ huynh cần quan tâm, chăm sóc con cái mình hơn

+ Nhà trường cần có biện pháp kỉ luật mạnh đối với trường hợp nghỉ học để chơi game

+ Tự bản thân mỗi học sinh cần phải có ý thức trong công việc và học tập

+ Tố cáo những học sinh vi phạm

- Bài học nhận thức: Nhận thức được rằng chơi game online là không tốt nhưng biết tận dụng sẽ là trò

chơi bổ ích giảm stress Thấy được mặt trái của game cũng như hậu quả của việc nghiện game Không sa

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Ở Trường Sa, khoảnh khắc bình minh lên rất tuyệt Bóng đêm bị xua tan dần, mặt trời từ từ nhô lên khỏi mặt biển phẳng lặng và tinh khiết Đường chân trời lúc này thẳng tắp như một sợi chỉ cắt ngang ông mặt trời Biển được phủ một lớp tráng vàng trong suốt Ánh sáng chan hòa, thiên nhiên như reo ca

Trang 5

trước bình minh của một ngày mới Ở mỗi đảo trên quần đảo Trường Sa, mặt biển và bầu trời luôn song hành Một ngày bắt đầu khi mặt trời mọc ở biển, lên cao rồi lại lặn xuống biển để chia tay với ánh sáng, đón bóng đêm về Và giây phút mặt trời nhô lên khỏi mặt biển ban phát thứ hào quang dịu ngọt khắp đại dương đánh dấu sự khởi đầu của một ngày mới thật tuyệt vời

Thiên nhiên thật diệu kì Vì sao chúng ta lại không tận hưởng những khoảnh khắc tuyệt vời đó nhỉ! Hãy nhớ ngắm bình minh trên biển khi có dịp đi nghỉ mát tại các vùng biển nước ta các em nhé!

(Trích Cùng tìm hiểu quần đảo Trường Sa – Việt Nam

qua luyện tập Tiếng Việt Tiểu học, tr 76, NXB Giáo dục, 2013)

Câu 1 Đoạn trích trên miêu tả cảnh biển ở quần đảo Trường Sa vào thời điểm nào trong ngày?

Câu 2 Xét theo mục đích nói, câu sau thuộc kiểu câu gì?

Bóng đêm bị xua tan dần, mặt trời từ từ nhô lên khỏi mặt biển phẳng lặng và tinh khiết

Câu 3 Theo em, hình ảnh, chi tiết nào của biển đảo Trường Sa đẹp nhất trong đoạn trích? Vì sao?

PHẦN II – TẠO LẬP VĂN BẢN

Câu 1

Viết đoạn văn (khoảng 150 – 200 chữ) triển khai ý của luận điểm sau:

Hãy chung tay bảo vệ môi trường biển

Câu 3

Phân tích bài thơ Tức cảnh Pác Bó của Hồ Chí Minh:

Sáng ra bờ suối, tối vào hang, Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng, Cuộc đời cách mạng thật là sang

(SGK Ngữ văn 8, tập 2, tr 28, NXB Giáo dục, 2011)

GỢI Ý

PHẦN I – ĐỌC HIỂU

Câu 1: Cảnh biển ở quần đảo Trường Sa lúc bình minh

Câu 2: Câu trần thuật

Câu 3: Học sinh cần:

- Lựa chọn và chỉ rõ một hình ảnh/chi tiết mà mình cho là đẹp nhất

- Lí giải ngắn gọn, thuyết phục cho sự lựa chọn đó

Câu 1: Viết đoạn văn

- Biển có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong đời sống của con người Nếu biển bị ô nhiễm, con người sẽ phải gánh chịu nhiều hậu quả nặng nề

- Bảo vệ môi trường biển trước hết là bảo vệ cuộc sống của mỗi cá nhân Sau nữa là bảo vệ lợi ích của quốc gia, dân tộc

- Bảo vệ môi trường biển là trách nhiệm của mọi người và phải thể hiện bằng việc làm cụ thể, thiết thực Cần có thái độ lên án những hành động gây hại đến môi trường biển

Câu 2:

* Giới thiệu ngắn gọn về tác giả, tác phẩm

* Những nét đặc sắc về nội dung

Học sinh cần làm nổi bật tinh thần lạc quan, phong thái ung dung, tự tại của Bác Hồ trong cuộc sống cách

mạng đầy gian khổ, thiếu thốn ở Pác Bó

+ Dù chỉ là ở trong hang đá, thức ăn đạm bạc, thiếu thốn chỉ có cháo bẹ, rau măng, nơi làm việc chỉ là

bàn đá chông chênh nhưng Bác vẫn vui vì được sống giữa núi rừng, hòa mình với thiên nhiên, vẫn ung

dung, lạc quan

+ Dù cuộc sống khó khăn nhưng Bác vẫn luôn tin tưởng vào sự nghiệp cách mạng, vẫn thấy cuộc đời

cách mạng thật là sang Người sống giữa rừng suối không phải để ở ẩn mà để dịch sử Đảng, làm cách

mạng Đó chính là vẻ đẹp của người chiến sĩ cách mạng ở Bác Hồ

Trang 6

+ Sự hòa hợp giữa thú lâm tuyền và tinh thần cách mạng, chất thép và chất tình, thi sĩ và chiến sĩ…

trong tâm hồn Hồ Chí Minh

Đọc đoạn văn sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:

“(1) Biết bao hứng thú khác nhau ta tập hợp được nhờ cách ngao du thú vị ấy, không kể sức khỏe

được tăng cường, tính khí trở nên vui vẻ (2) Tôi thường thấy những kẻ ngồi trong các cỗ xe tốt chạy rất

êm nhưng mơ màng, buồn bã, cáu kỉnh hoặc đau khổ; còn những người đi bộ lại luôn luôn vui vẻ, khoan khoái và hài lòng với tất cả (3) Ta hân hoan biết bao khi về gần đến nhà! (4) Một bữa cơm đạm bạc mà sao có vẻ ngon lành thế! (5) Ta thích thú biết bao khi lại ngồi vào bàn ăn! (6) Ta ngủ ngon giấc biết bao trong một cái giường tồi tàn! (7) Khi ta chỉ muốn đến một nơi nào, ta có thể phóng bằng xe ngựa trạm; nhưng khi ta muôn ngao du, thì cần phải đi bộ.”

(Trích Đi bộ ngao du, Ru – xô, Ngữ văn 8,Tập 2,NXB Giáo dục năm 2015, Tr100)

Câu 1 (0.5đ) Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn văn

Câu 2 (1.0đ) Câu(3),(4),(5), (6) trong đoạn vănthuộc kiểu câu gì? Nêu chức năng kiểu câu đó trong đoạn

văn

Câu 3 (1.0đ) Tìm đại từ nhân xưng và nhận xét cách thay đổi đại từ nhân xưng đó trong đoạn văn

Câu 4 (0.5 đ) Nêu nội dung đoạn văn

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1: Từ nội dung đoạn văn ở trên em hãy viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về

lợi ích của việc luyện tập thể dục thể thao với sức khoẻ con người(đoạn văn khoảng 10 câu)

Câu 2: Hiện nay có một số bạn học sinh đang tập hút thuốc lá Bằng sự hiểu biết của mình em hãy

viết một bài văn nghị luận thuyết phục các bạn ấy từ bỏ thuốc lá

- Đại từ nhân xưng: Tôi, ta

- Nhận xét: Tác giả sử dụng linh hoạt đại từ nhân xưng “tôi”,“ta” làm cho lời nghị luận có tính thuyết

phục cao hơn bởi ông đã đứng trên quan điểm riêng của mình và của mọi người để bàn luận

Câu 4 Nội dung chính của đoạn văn:Đi bộ ngao du có lợi cho sức khỏe và tinh thần

Câu 1:

- Nêu lí lẽ làm sáng tỏ hai vấn đề nghị luận: Luyện tập thể dục thể thao có những tác động tích cực tới cho sức khỏe và tinh thần như thế nào? (cơ bắp phát triển, máu huyết lưu thông, ăn ngủ ngon hơn, phòng chống bệnh tật, tinh thần sảng khoái, học tập và làm việc hiệu quả, )

Câu 2:

* Dẫn dắt vào vấn đề, nêu vấn đề cần nghị luận

* Lập luận để làm sáng tỏ vấn đề:

Trang 7

- Nguyên nhân khiến các bạn thích hút thuốc là là gì ? (Tò mò, bắt chước người lớn, tập làm người lớn, bị bạn bè lôi kéo…)

- Đối tượng thích hút thuốc lá thường là những học sinh nào? (Chủ yếu là học sinh nam, đặc biệt là những học sinh lười học, ham chơi, …)

- Biểu hiện cụ thể của những bạn học sinh sử dụng thuốc lá (hơi thở, môi, mắt, giọng nói, ….)

- Nêu những tác hại của thuốc lá cho con người:

+ Làm sức khỏe bản thân giảm sút, mắc các bệnh đường hô hấp

+ Ảnh hưởng xấu đến hạnh kiểm, học lực, kỉ luật

+ Làm hại sức khỏe người khác, hao tốn tiền bạc của cha mẹ và làm cha mẹ phiền lòng, …

- Lời khuyên nhủ dành cho các bạn như thế nào?

+ Những cách để từ bỏ và tránh xa thuốc lá

+ Tuyên truyền nhắc nhở các bạn khác cùng tránh xa thứ ôn dịch (thuốc lá) đó

+ Chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, …

*Nhắc lại tác hại của thuốc lá Suy nghĩ của bản thân về việc phòng chống tác hại của thuốc lá hiện nay (liên hệ bản thân)

ĐỀ SỐ 5

Phần I: Đọc - hiểu (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu cho bên dưới:

“Phép dạy, nhất định theo Chu Tử Lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc Tuần tự tiến lên học đến

tứ thư, ngũ kinh, chư sử Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm Họa may kẻ nhân tài mới lập được công, nhà nước nhờ thế mà vững yên Đó mới thực là cái đạo ngày nay có quan hệ tới lòng người Xin chớ bỏ qua.”

Câu 1 (0.5 điểm): Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào? Ai là tác giả của văn bản đó?

Câu 2 (1.0 điểm): Theo em, phương pháp học mà tác giả nhấn mạnh trong đoạn văn trên là gì? Câu 3: (1.0 điểm): Chép lại một câu trần thuật trong đoạn văn trên và cho biết đặc điểm của

câu trần thuật đó

Câu 4: (0.5 điểm): Việc sắp xếp trật tự từ trong câu văn: “Tuần tự tiến lên học đến tứ thư, ngũ

kinh, chư sử.” có tác dụng gì?

Phần II: Tạo lập văn bản (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm): Dựa vào đoạn trích ở phần “Đọc hiểu”, hãy viết một đoạn văn (khoảng 120 từ)

với nội dung: phương pháp học tập tích cực của học sinh hiện nay

Câu 2 (5.0 điểm): Qua bài thơ Ngắm trăng (Hồ Chí Minh - SGK Ngữ Văn 8 tập 2, trang 37), em

hãy làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của Bác Hồ kính yêu

GỢI Ý

Phần I: Đọc - hiểu (3.0 điểm)

1

+ Đoạn văn được trích từ văn bản “Bàn luận về phép học” (Luận học pháp)

+ Tác giả: La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp

2

- Phương pháp học mà La Sơn Phu Tử ngyễn Thiếp nhấn mạnh trong đoạn văn trên là: Học tuần tự từ thấp lên cao,

từ dễ đến khó; Học rộng, nghĩ sâu, biết tóm lược những điều cơ bản, cốt yếu nhất; học phải biết kết hợp với hành

3

- HS chép đúng được một câu trần thuật có trong đoạn văn

- Nêu rõ đươc đặc điểm hình thức và chức năng cụ thể của câu trần thuật đó

VD:

+ Về Hình thức: Không có đặc điểm hình thức của các kiểu câu nghi vấn, cảm thán, cầu khiến

+ Về chức năng: Dùng để kể, thông báo, nhận định, miêu tả

Trang 8

(HS xác định chức năng cụ thể của câu văn tìm được trong đoạn văn)

4 - Việc sắp xếp trật tự từ trong câu văn: “Tuần tự tiến lên học đến tứ thư, ngũ kinh, chư sử.” Có tác

dụng: thể hiện thứ tự nhất định (ở đây là thứ tự trước sau) của sự vật: “tứ thư, ngũ kinh, chư sử”

Phần II: Tạo lập văn bản (7.0 điểm)

Câu 1:

Có thể viết đoạn văn theo nhiều cách nhưng đảm bảo các ý chính sau:

- Phương pháp học tập là cách thức mà người học tiến hành trong quá trình học tập của mình để đạt mục đích đặt ra Theo La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp thì phương pháp học tập chân chính sẽ giúp cho “đạo học thành”

- Phương pháp học tập mà mỗi học sinh cần phải vận dụng trong quá trình học tập hiện nay là:

+ Phải học từ thấp lên cao, từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp; học rộng, nghĩ sâu, biết tóm lược những điều cơ bản, cốt yếu nhất;

+ Phải biết tự học: học tập một cách chủ động, sáng tạo, say mê, chuyên cần, không được dựa dẫm, ỉ lại Có thể học trong sách vở, học ở thầy cô, bè bạn, người thân, học qua các phương tiện thông tin đại chúng…

+ Học phải đi đôi với hành: biết vận dụng những kiến thức lý thuyết đã học để giải quyết các vấn đề trong thực tiễn một cách phù hợp

(HS có thể phát biểu thêm các ý khác, nếu là những suy nghĩ tích cực và phù hợp thì vẫn cho điểm)

Câu 2:

1 Giới thiệu khái quát ngắn gọn về tác giả, tác phẩm và vẻ đẹp tâm hồn của Bác Hồ

2 Tập trung làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của Bác với các ý sau:

* Khái quát hoàn cảnh của Bác trong bài thơ: Bị giam cầm trong cảnh tù ngục, thiếu thốn về vật chất, bị đày đọa về tinh thần…

* Vẻ đẹp tâm hồn của Bác:

- Tâm hồn giàu chất nghệ sĩ, nhạy cảm, yêu thiên nhiên tha thiết

+ Tình yêu thiên nhiên: Yêu cái đẹp luôn thường trực trong trái tim của Bác Bởi Bác là nhà thơ, là người nghệ sĩ biết trân trọng và sáng tạo nên cái đẹp Vẻ đẹp của đêm trăng đã khiến Bác băn khoăn, bối rối (dẫn chứng)

+ Trước vẻ đẹp của đêm trăng, tâm hồn Bác đã thăng hoa và trở thành một thi gia giao hòa, giao cảm đặc biệt với trăng (dẫn chứng)

- Tâm hồn chiến sĩ với phong thái ung dung tự tại, lạc quan cách mạng và khát khao tự do cháy

I Đọc hiểu:(3 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

“ Bước lên sàn điếm, Lý trưởng quăng tạch cuốn sổ xuống sàn, giơ tay chỉ vào mặt mấy tên đàn

em:

- Hiệu không thổi, để làm sỏ bố chúng bay à?

Một hồi còi tu tu đồng thời nổi lên, hiệu sừng sen với hiệu ốc theo đúng hiệu ốc cố theo đúng

mệnh của "nhất lý chi trưởng"

Trang 9

Ðập hai bàn chân vào nhau, rũ cho sạch bụi, rồi co chân lên ngồi vào chiếu, Lý trưởng vớ luôn

lấy chiếu điếu cầy và sai tuần phủ lấy đóm, thổi lửa

Mấy anh thợ cày của những điền chủ đã nộp đủ thuế, bạo dạn tiến đến trước mặt ông Lý:

- Thưa ông, trưa lắm rồi! Xin ông cho tuần mở cổng để chúng tôi đánh trâu đi cầy!

- Thong thả! Hãy đứng đấy! Cầy đã nóng bằng thuế của nhà nước à?

Vừa nói, Lý trưởng vừa giặt mồi thuốc vào điếu, hút luôn một sạp ba điếu khói thuốc theo hai lỗ

mũi tuôn ra như hai ngà voi Lý trưởng dõng dạc

- Trương tuần, anh bảo nó mở cổng ra Nhà nào đủ thuế thì cho trâu bò ra đồng Còn nhà nào

thiếu thì bắt trâu bò điệu cả về đình cho tôi, để tôi liệu cho chúng nó! ”

(Ngô Tất Tố, Tắt Đèn )

Câu 1 (2 điểm) Chỉ ra các kiểu câu được sử dụng trong đoạn trích

Câu 2 (2 điểm) Trong cuộc thoại trên, có mấy nhân vật và mỗi nhân vật có mấy lượt lời

Câu 3 (1 điểm) Từ cuộc thoại trên, em hiểu gì về nội dung của đoạn trích

II Tập làm văn: (5 điểm)

Câu 4: Em hãy viết bài văn nghị luận nói lên suy nghĩ của em về vấn đề bạo lực học đường hiện nay

+ Hiệu không thổi, để làm sỏ bố chúng bay à?

+Cầy đã nóng bằng thuế của nhà nước à?

- Câu cảm thán: Thưa ông, trưa lắm rồi!

- Câu cầu khiến:

+ Xin ông cho tuần mở cổng để chúng tôi đánh trâu đi cầy!

+Thong thả! Hãy đứng đấy!

- Câu trần thuật:

+ Bước lên sàn điếm, Lý trưởng quăng tạch cuốn sổ xuống sàn, giơ tay chỉ vào mặt mấy tên đàn em

+ Ðập hai bàn chân vào nhau, rũ cho sạch bụi, rồi co chân lên ngồi vào chiếu, Lý trưởng vớ luôn lấy

chiếu điếu cầy và sai tuần phủ lấy đóm, thổi lửa

+ Mấy anh thợ cày của những điền chủ đã nộp đủ thuế, bạo dạn tiến đến trước mặt ông Lý

+ Vừa nói, Lý trưởng vừa giặt mồi thuốc vào điếu, hút luôn một sạp ba điếu khói thuốc theo hai lỗ mũi tuôn ra như hai ngà voi Lý trưởng dõng dạc…

Câu 2: Trong cuộc thoại trên có: 3 nhân vật (có 2 nhân vật có lời thoại)

- Lý trưởng: Có 3 lượt lời

- Thợ cày: Có 1 lượt lời

Câu 3:

Trong đoạn trích trên là cuộc thoại giữa Lý trưởng với thợ cày Thợ cày xin được mở cổng làng cho trâu

đi cày, nhưng ông Lý chưa cho vì còn nhiều người chưa nộp thuế

II Tập làm văn: (5 điểm)

Trang 10

Biểu hiện của hành động bạo lực học đường :

- Xúc phạm, lăng mạ, xỉ nhục, đay nghiến, chà đạp nhân phẩm, làm tổn thương về mặt tinh thần con người thông qua lời nói

- Đánh đập, tra tấn, hành hạ, làm tổn hại về sức khỏe, xâm phạm cơ thể con người thông qua những hành

vi bạo lực

- Dẫn chứng:

Nguyên nhân dẫn đến nạn bạo lực học đường:

- Xảy ra vì những lí do trực tiếp rất không đâu: Nhìn đểu, nói móc, tranh giành người yêu, không cùng đẳng cấp

- Sự phát triển thiếu toàn diện, thiếu hụt về nhân cách, thiếu khả năng kiểm soát hành vi ứng xử của bản thân, non nớt trong kĩ năng sống, sai lệch trong quan điểm sống

- Do ảnh hưởng từ môi trường văn hóa bạo lực: phim, ảnh, sách, báo, đồ chơi mang tính bạo lực (kiếm, súng )

- Sự giáo dục chưa đúng đắn, thiếu quan tâm của gia đình; tình trạng bạo lực trong gia đình cũng là một phần nhân tố ảnh hưởng không tốt Và một khi bạo lực gia đình vẫn còn tồn tại thì bạo lực học đường sẽ vẫn còn có nguy cơ gia tăng

- Xã hội thờ ơ, dửng dưng, buông xuôi, chưa có sự quan tâm đúng mức, những giải pháp thiếu thiết thực, chưa đồng bộ, triệt để

Tác hại của bạo lực học đường

- Với nạn nhân: Tổn thương về thể xác và tinh thần Tổn hại đến gia đình, người thân, bạn bè người bị hại

Tạo tính bất ổn trong xã hội: tâm lí lo lắng bất an bao trùm từ gia đình, nhà trường, đến xã hội

- Người gây ra bạo lực:

+ Con người phát triển không toàn diện: phát triển ngược trở lại phía “con”, đi ngược lại tính “người” và mất dần nhân tính

+ Làm hỏng tương lại chính mình, gây nguy hại cho XH

+ Bị mọi người lên án, xa lánh, căm ghét

Làm gì để khắc phục bạo lực học đường

- Đối với những người gây ra bạo lực học đường: cố gắng mở rộng nâng cao nhận thức:

- Xã hội cần có những giải pháp đồng bộ, chặt chẽ giáo dục con người trong gia đình, nhà trường, trong toàn xã hội; coi trọng dạy kĩ năng sống, vươn tới những điều chân thiện mỹ

- Có thái độ quyết liệt phê phán răn đe, giáo dục cải tạo, biện pháp trừng phạt kiên quyết làm gương cho

người khác

*Kết bài: Khẳng định vấn đề:

- Hiện tượng trên chỉ là một phần rất nhỏ của xã hội nên không phải vì thế mà chúng ta mất đi niềm tin vào con người vào thế hệ trẻ Cần nhân rộng những tấm lòng cao cả, nêu gương người tốt việc tốt điển hình Hình thành thái độ đồng cảm, sẻ chia, yêu thương giúp con người nói chung, thế hệ trẻ nói riêng tiến tới những vẻ đẹp nhân cách chân thiện mĩ, phát huy những truyền thống nhân ái, nhân đạo từ ngàn xưa

trước khi chúng ta phải đối phó với căn bệnh vô cảm

- Có quan điểm nhận thức, hành động đúng đắn, hình thành những quan niệm sống tốt đẹp

ĐỀ SỐ 7:

Phần I – Đọc hiểu

Đọc kĩ đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Xưa nay, thủ đô luôn là trung tâm về văn hóa, chính trị của một đất nước Nhìn vào thủ đô là nhìn vào sự suy thịnh của một dân tộc Thủ đô có ý nghĩa rất lớn Việc dời đô, lập đô là một vấn đề trọng đại quyết định phần nào tới sự phát triển tương lai của đất nước Muốn chọn vùng đất để định đô, việc đầu

tiên là phải tìm một nơi “trung tâm của trời đất”, một nơi có thế “rồng cuộn hổ ngồi” Nhà vua rất tâm đắc và hào hứng nói tới cái nơi “đã đúng ngôi nam bắc đông tây, lại tiện hướng nhìn sông dựa núi” Nơi đây không phải là miền Hoa Lư chật hẹp, núi non bao bọc lởm chởm mà là “địa thế rộng mà bằng, đất

Trang 11

đai cao mà thoáng” Thật cảm động một vị vua anh minh khai mở một triều đại chói lọi trong lịch sử Đại

Việt đã rất quan tâm tới nhân dân Tìm chốn lập đô cũng vì dân, mong cho dân được hạnh phúc: “Dân

khỏi chịu cảnh ngập lụt” Nơi đây dân sẽ được hưởng no ấm thái bình vì“muôn vật cũng rất mực tốt tươi ” Nhà vua đánh giá kinh đô mới “Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn hội

tụ trọng yếu của bốn phương đất nước, cũng là nơi kinh đô bậc nhất của của đế vương muôn đời” Chính

vì thế nhà vua mới bày tỏ ý muốn:“Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở Các khanh

nghĩ thế nào?”

(Nguồn Internet)

Câu 1: Đoạn trích trên gợi em nhớ đến văn bản nào đã học trong chương trình Ngữ văn 8, tập II? Cho

biết tác giả và thời điểm ra đời của tác phẩm đó?

Câu 2: Tác phẩm được đề cập đến trong đoạn trích trên ra đời có ý nghĩa như thế nào đối với dân tộc Đại

Việt lúc bấy giờ?

Câu 3:

a Xác định kiểu câu của hai câu sau: (1)“Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở.(2)

Các khanh nghĩ thế nào?”

b Hãy cho biết mỗi câu văn trên thực hiện hành động nói nào?

Câu 4: Viết đoạn văn (khoảng 10 dòng) trình bày cảm nghĩ của em về tác giả, người được nhận định

là“một vị vua anh minh khai mở một triều đại chói lọi trong lịch sử Đại Việt đã rất quan tâm tới nhân

dân”

PHẦN II: Tạo lập văn bản

Câu 1: Lịch sử hơn mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam luôn gắn liền với tên

tuổi của những người anh hùng dân tộc vĩ đại như Lí Công Uẩn, Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Trãi, Quang

Trung, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp Những người anh hùng ấy đã làm nên những

chiến thắng vẻ vang, mở ra những trang sử vàng cho đất nước Tự hào về những trang sử vẻ vang ấy, tiếp nối truyền thống yêu nước của dân tộc, tuổi trẻ hôm nay sẽ làm gì để xứng đáng với tiền nhân?

Hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về chủ đề “Tuổi trẻ và

tương lai đất nước”

Câu 2: Hiện nay, tình trạng học chay, học vẹt đang diễn ra khá phổ biến trong các nhà trường phổ thông

Hãy trình bày ý kiến của mình về hiện tượng này

GỢI Ý

Phần I Đọc – hiểu văn bản

Câu 1:

- Chiếu dời đô - Lí Công Uẩn

- Thời điểm ra đời: Năm Canh Tuất niên hiệu Thuận Thiên thứ nhất (1010)

Câu 2: Tác phẩm được đề cập đến trong đoạn trích trên ra đời có ý nghĩa như thế nào đối với dân tộc Đại Việt lúc bấy giờ?

- Tác phẩm Chiếu dời đô ra đời có ý nghĩa phản ánh khát vọng của nhân dân về một đất nước độc lập,

thống nhất

- Đồng thời phản ánh ý chí tự cường của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh

Câu 3: Xác định kiểu câu của các câu sau:

- “Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở.+ Câu trần thuật

hành động trình bày (nêu ý kiến)

- Các khanh nghĩ thế nào?” -> Câu nghi vấn + hành động hỏi

Câu 4: - HS có thể sử dụng nhiều phương thức biểu đạt (nghị luận, biểu cảm) miễn thể hiện được những cảm nhận về những điểm nổi bật về tác giả- nhà vua Lí Công Uẩn:

+ Là một người thông minh, nhân ái, có chí lớn và lập được nhiều chiến công

+ Lí Công Uẩn đã lập nên một triều đại nhà Lí lẫy lừng và dưới sự trị vì của vua Lí Công Uẩn đã đưa đất nước ta phát triển lớn mạnh khai mở một triều đại chói lọi trong lịch sử Đại Việt

+ Một vị vua anh minh, sáng suốt, có tầm nhìn xa rộng

+ Một người yêu nước thương dân, có tinh thần dân chủ

Trang 12

- Giải thích tuổi trẻ là lứa tuổi như thế nào?

- Tại sao tuổi trẻ lại có vai trò quan trong đối với tương lai của đất nước?

- Chứng minh những cống hiến, đóng góp của tuổi trẻ cho đất nước qua các thời kì: giữ nước và bảo

vệ, phát triển đất nước

- Phê phán những bạn trẻ có lối sống đi ngược với truyền thống của tuổi trẻ VN: sống buông thả, rơi vào tệ nạn xã hội, trở thành tội phạm và gánh nặng cho đất nước

 Kết đoạn:

- Khẳng định nhiệm vụ của tuổi trẻ đối với tương lai đất nước

- Nêu suy nghĩ và hành động của bản thân trước trách nhiệm của tuổi trẻ đối với tương lai đất nước

+ Giáo viên độc giảng còn học sinh chăm chú ghi chép Với khoảng 10 môn học bắt buộc phải có ghi chép Tính trung bình mỗi học sinh, trong một năm học phải chép đến hơn 1000 trang vở

- Nguyên nhân:

+ Chương trình học còn nặng về lý thuyết, chưa mang tính thực tiễn, số bài, số tiết học thực hành còn quá

ít, cơ sở vật chất chưa đầy đủ để phục vụ cho việc thực hành

+ Do cơ chế thi cử nặng về kiểm tra lí thuyết, cạnh tranh việc làm khốc liệt, khiến cho học sinh phải nỗ lực thi đậu, không còn thời gian, hứng thú với rèn luyện kĩ năng thực hành

+ Một bộ phận học sinh lười biếng và thụ động, ham chơi, ít học, xem thường việc thực hành và rèn luyện

kĩ năng

- Hậu quả:

+ Lối học chay, học vẹt đã dẫn đến tình trạng lớp trẻ học nhiều nhưng hiểu ít, thiếu kiến thức, thiếu kĩ năng, năng lực làm việc thực tế, không sáng tạo trong học tập và làm việc

+ Học nhiều mà không hiểu, người học không mở mang được tri thức, không vận dụng được những điều

đã học vào thực tiễn; mất thời gian, tốn tiền của…thậm chí làm nảy sinh nhận thức lệch lạc, sai lầm, thiếu niềm tin vào cuộc sống, từ đó mất định hướng, nảy sinh tâm lí bất mãn dễ dẫn đến tệ nạn xã hội và các hành vi phạm pháp

+ Nền tảng tri thức thấp kém là nguyên nhân dẫn đến các hành vi hối lộ, tham nhũng, chạy chức, chạy quyền gây nhức nhối trong xã hội

- Ý kiến đánh giá, bình luận, giải pháp:

+ Học chay, học vẹt là cách học lệch lạc, sai lầm và phản khoa học cần phải loại trừ, lên án

+ Để chấm dứt tình trang học chay, học vẹt của học sinh: Nhà nước phải đầu tư cải cách căn bản, toàn diện giáo dục: thay đổi chương trình, phương pháp, mục tiêu ; cải cách phương thức kiểm tra, thi cử,

Trang 13

tuyển dụng; các nhà trường kiên quyết thực hiện chống hiện trạng học chay, học vẹt, học đối phó, chạy theo thành tích; mỗi học sinh phải tự xác định được động cơ học tập đúng đắn, điều chỉnh lại phương pháp học tập hiệu quả, gắn học lý thuyết với thực hành, ra sức học tập, rèn luyện tri thức toàn diện cho bản thân, rèn luyện kĩ năng, sẵng sàng đáp ứng nhiệm vụ trong đời sống ở tương lai

Hãy chọn phương án trả lời đúng nhất và viết chữ cái đứng trước phương án đó vào bài làm

Câu 1 Trong đoạn văn dưới đây, câu nào là câu ghép?

“Ta hân hoan biết bao khi về gần đến nhà!(1) Một bữa cơm đạm bạc mà sao có vẻ ngon lành

thế!(2) Ta thích thú biết bao khi lại ngồi vào bàn ăn!(3) Ta ngủ ngon giấc biết bao trong một cái giường tồi tàn!(4) Khi ta chỉ muốn đến một nơi nào, ta có thể phóng bằng xe ngựa trạm; nhưng khi ta muốn ngao

du, thì cần phải đi bộ”.(5)

Câu 2 Nhà văn Sê-Khốp nhận định: “Một nghệ sĩ chân chính phải là một nhà nhân đạo từ trong cốt

tủy”

Trong câu trên dấu hai chấm dùng để:

A đánh dấu (báo trước) phần giải thích cho phần trước đó

B đánh dấu (báo trước) phần bổ sung cho phần trước đó

C đánh dấu (báo trước) lời dẫn trực tiếp

D đánh dấu (báo trước) lời đối thoại

Câu 3 Câu nào sau đây là câu nghi vấn được dùng theo lối gián tiếp?

Câu 4 Trật tự từ của câu nào dưới đây nhấn mạnh đặc điểm của sự vật?

A Gian nan đời vẫn ca vang núi đèo (Tố Hữu)

B Quê hương anh nước mặn đồng chua (Chính Hữu)

C Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội (Nguyễn Đình Thi)

D Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh (Quang Dũng)

Câu 5 Trong các câu phủ định sau, câu phủ định nào dùng để miêu tả?

A Trong tù không rượu cũng không hoa (Hồ Chí Minh)

B Em không cho bán chị Tí (Ngô Tất Tố)

C Cụ cứ tưởng thế đấy chứ nó chả hiểu gì đâu (Nam Cao)

D Không, đôi giày không làm ngài đau đâu mà (Mô-li-e)

Câu 6 Câu in đậm trong đoạn sau thuộc kiểu hành động nói nào?

“ Chị Dậu rón rén bưng một bát cháo lớn đến chỗ chồng nằm:

- Thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột.”

Câu 7 Hai câu thơ “Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm/ Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ” (Tế

Hanh) sử dụng những biện pháp tu từ nào?

Câu 8 Bài thơ nào dưới đây có nội dung khơi gợi lòng yêu nước thầm kín của người dân mất nước?

Trang 14

Phần II Đọc – hiểu văn bản (2,0 điểm)

Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:

“Năm 1920, có một cậu bé 11 tuổi ở Mĩ đá bóng làm vỡ kính nhà hàng xóm Họ đòi cậu bồi thường 13 đô la Lúc bấy giờ 13 đô la là một con số không nhỏ, có thể mua được 125 con gà mái Cậu bé nhận lỗi với cha Cha cậu bảo: “Con phải chịu trách nhiệm về việc này” Cậu bé rất khó xử: “Con lấy đâu

ra nhiều tiền như vậy để trả cho người ta?” Cha cậu lấy ra 13 đô la và nói: “Số tiền này cha cho con mượn, nhưng con phải trả vào năm sau” Từ đó, cậu bé bắt đầu vất vả làm thêm, và sau nửa năm chịu khó, cậu đã kiếm được số tiền “khổng lồ” đó và hoàn trả cho cha Cậu bé sau này trở thành tổng thống của nước Mĩ - Reagan Khi nhớ lại câu chuyện này, ông nói: sửa sai bằng chính nỗ lực của mình đã khiến tôi hiểu được thế nào là trách nhiệm.”

Câu 1 Nêu hành động và thái độ của cậu bé ngay sau khi làm vỡ kính và bị đòi bồi thường 13 đô la Câu 2 Người cha cư xử thế nào trước hành động và thái độ của cậu bé?

Câu 3 Cách cư xử của cha đã giúp được gì cho cậu bé?

Câu 4 Em sẽ làm gì để thể hiện mình là người sống có trách nhiệm với gia đình?

Phần III Tập làm văn (6,0 điểm)

Câu 1 (1,5 điểm)

Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về những câu thơ sau:

“Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng, Cuộc đời cách mạng thật là sang.”

Mỗi câu trả lời đúng được 0.25 điểm

Phần II: Đọc – hiểu văn bản (2,0 điểm)

1

- Hành động và thái độ của cậu bé ngay sau khi làm vỡ kính và bị đòi bồi thường 13 đô la: Nhận lỗi với

cha và tỏ ra khó xử

2

Người cha cư xử:

- Người cha đã không hề nóng giận, trách cứ và khuyên cậu bé phải có trách nhiệm với việc làm của

mình

- Không làm thay mà đã tạo điều kiện để cậu bé tự mình sửa lỗi

(Hs có thể trích dẫn các câu trong văn bản thể hiện các ý trên)

3

- Cách cư xử của cha đã giúp cậu bé:

+ Biết nỗ lực làm việc và hoàn trả được số tiền cha cho vay

+ Rút ra được bài học cho bản thân: Sửa sai bằng chính nỗ lực của mình nghĩa là sống có trách nhiệm

4

- Sống có trách nhiệm với gia đình:

+ Tích cực học tập tu dưỡng đạo đức để cha mẹ vui lòng

Trang 15

+ Khi mắc lỗi và phải biết nhận lỗi, biết sửa chữa lỗi lầm của mình

+ Không học đòi theo cái xấu

+ Luôn sống hiếu thảo, lễ phép, biết quan tâm, yêu thương chia sẻ với những người trong gia đình

+ Luôn nâng cao nhận thức của bản thân để sống có trách nhiệm

(Hs nêu được 2 ý cho 0,25 điểm, 3 ý trở lên cho 0,5 điểm)

Phần III Tập làm văn (6,0 điểm)

Câu 1.(1,5 điểm)

Về nội dung: Học sinh trình bày được các ý cơ bản sau:

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, khái quát nội dung 2 câu thơ: Thể hiện phong thái ung dung,tinh thần lạc quan trong hoàn cảnh khó khăn của người chiến sĩ cộng sản

- Từ láy “chông chênh” gợi cảm, cho thấy sự khó khăn, thiếu thốn trong sinh hoạt

- Ba chữ “dịch sử Đảng” khỏe khoắn khắc họa vừa chân thực, vừa sinh động hình tượng người chiến sĩ tầm vóc lớn lao, tư thế uy nghi, lồng lộng giống như bức tượng đài Bác đang dịch “lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô” làm tài liệu huấn luyện cán bộ, đồng thời chính là đang xoay chuyển lịch sử Việt Nam

- Chữ “sang” kết thúc bài thơ là nhãn tự kết tinh, tỏa sáng tinh thần toàn bài “Sang” vừa là sang trọng, giàu có, vừa thể hiện phong thái vượt lên trên tất cả những gì tầm thường của vật chất Niềm vui vô hạn của người chiến sĩ yêu nước vĩ đại khi được trở về trực tiếp lãnh đạo cách mạng, tin vào thời cơ giải phóng đang tời gần khiến cho những gian khổ trở nên vô nghĩa lí, thậm chí đều trở thành sang trọng vì đó

là cuộc đời cách mạng

- Hai câu thơ giản dị mà hàm súc cho thấy một nhân cách cao đẹp, gợi niềm cảm phục, kính yêu Bác

I Mở bài: (0,25)

Dẫn dắt, nêu vấn đề một cách hợp lí (Nêu lợi ích chung của việc tham quan, du lịch)

II Thân bài: Chứng minh rằng tham quan du lịch rất bổ ích với học sinh (3,5 điểm)

1 Những chuyến tham quan du lịch đem lại sức khỏe rất tốt cho học sinh (0,75điểm)

* Là cơ hội rất tốt để học sinh được hoạt động, vui chơi hết mình và lành mạnh (0,5 điểm)

- Vận động và vui chơi luôn là những vấn đề hạn chế ở các trường học nên những dịp đi tham quan du lịch là những dịp để học sinh cùng hoạt động và chơi đùa với các bạn; hơn nữa thiên nhiên và bầu không khí trong lành của địa điểm tham quan luôn làm học sinh cảm thấy thích thú hoạt động

- Hoạt động thoải mái và tùy thích:

+ Tự do thưởng ngoạn cảnh đẹp thiên nhiên

+ Tự do khám phá, chơi đùa

 Có ảnh hưởng tích cực đến học sinh sau khi tham gia các hoạt động trên: (0,25điểm)

Sau những chuyến tham quan như vậy, học sinh sẽ ăn ngon miệng hơn và có giấc ngủ sâu hơn, đấy chính là lợi ích của tham quan du lịch đối với học sinh

2 Những chuyến tham quan du lịch đem lại sự sảng khoái về tinh thần và bồi dưỡng cho học sinh những tình cảm vô cùng qúy báu (1,5 điểm điểm)

a Sự sảng khoái về tinh thần (0,75 điểm)

- Tham quan và du lịch ngoài thiên nhiên giúp ta hít thở bầu không khí trong lành, làm tinh thần sảng khoái và tâm trạng thoải mái, giải tỏa căng thẳng, lo toan thường ngày (0,5 điểm)

- Những hoạt động đầy bổ ích cùng bạn bè sẽ góp phần làm cho học sinh thêm hứng khởi, nhiệt tình và trạng thái tinh thần luôn thả lỏng, thoải mái (0,25 điểm)

b Bồi dưỡng cho học sinh những tình cảm vô cùng qúy báu với thiên nhiên và con người (0,75 điểm

điểm)

- Khơi gợi tình cảm yêu thương và ý thức gìn giữ thiên nhiên của học sinh (0,25)

- Là bài học quý báu về tính độc lập và tinh thần đoàn kết tương trợ:

+ Những chuyến du lịch sẽ rèn luyện cho học sinh tính độc lập và tự chủ trong tập thể (độc lập trong cả hoạt động và tư duy) (0,25)

+ Tham quan du lịch ở lứa tuổi học sinh là một hoạt động mang tính tập thể, vì thế hoạt động tham quan

du lịch sẽ đạt hiểu quả cao khi mỗi cá nhân có tinh thần đoàn kết trong tập thể.=> tình bạn giữa các cá nhân trong tập thể (0,25điểm)

Trang 16

3 Là cơ hội để học sinh mở mang trí tuệ (1,25 điểm)

- Giúp ta hiểu cụ thể hơn, sâu sắc hơn những điều được học trong trường lớp qua những điều tai nghe mắt thấy: Được tận mắt chứng kiến địa hình, tự nhiên và đời sống con người nơi tham du lịch, vận dụng những hiểu biết về khoa học nói chung và sinh học nói riêngvà thực tế (0,5 điểm)

- Đưa lại những bài học có thể chưa có trong sách vở nhà trường: Học sinh có thể có cơ hội tự khám phá

ra những nét văn hóa vô cùng độc đáo trong đời sống của con người mà chưa được nhắc đến trong sách

vở ( ví dụ như những tập tục, lễ lạt, ngôn ngữ, trang phục, nghi thức của người dân bản xứ) ) (0,5 điểm) ->Một điểm tham quan thú vị luôn gợi cảm hứng tìm tòi và khám phá của học sinh về những động thực vật xung quanh (0,25 điểm)

III Kết bài: Khẳng định lại những lợi ích của hoạt động tham qua du lịch ở lứa tuổi học sinh (0,25điểm)

ĐỀ SỐ 9

PHẦN I: (3.0 điểm)

Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi :

Nay các ngươi nhìn chủ nhục mà không biết lo, thấy nước nhục mà không biết thẹn Làm tướng triều đình phải hầu quân giặc mà không biết tức; nghe nhạc thái thường để đãi yến ngụy sứ mà không biết căm Hoặc lấy việc chọi gà làm vui đùa, hoặc lấy việc đánh bạc làm tiêu khiển ; hoặc vui thú vườn ruộng, hoặc quyến luyến vợ con; hoặc lo làm giàu mà quên việc nước, hoặc ham săn bắn mà quên việc binh; hoặc thích rượu ngon, hoặc mê tiếng hát Nếu có giặc Mông Thát tràn sang thì cựa gà trống không thể đâm thủng áo giáp của giặc, mẹo cờ bạc không thể dùng làm mưu nhà binh; dẫu rằng ruộng lắm vườn nhiều, tấm thân quý nghìn vàng khôn chuộc, vả lại vợ bìu con díu, việc quân cơ trăm sự ích chi; tiền của tuy nhiều khôn mua được đầu giặc, chó săn tuy khỏe không đuổi được quân thù; chén rượu ngon không thể làm cho giặc say chết, tiếng hát hay không thể làm cho giặc điếc tai Lúc bấy giờ, ta cùng các ngươi

sẽ bị bắt, đau xót biết chừng nào!

(Ngữ văn 8, tập hai)

1 Đoạn văn trích từ tác phẩm nào ? Của ai ?

2 Kết thúc tác phẩm có đoạn văn trên, tác giả viết: “cho nên ta viết bài hịch này để các ngươi hiểu

rõ bụng ta.” Theo em, “các ngươi” được nhắc tới ở đây là những ai và “hiểu rõ bụng ta” là hiểu

nhận xét đã nêu Trong đoạn có sử dụng một câu cảm thán (Gạch chân câu cảm thán)

PHẦN II: TẠO LẬP VĂN BẢN

Câu 1 (2,0 điểm):

Dựa vào văn bản “Đi bộ ngao du” của tác giả Ru-xô, em hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng

150 chữ) để chứng minh: Đi bộ mang lại nhiều lợi ích cho con người

1 - Tác phẩm: Hịch tướng sĩ (Dụ chư tì tướng hịch văn)

- Tác giả: Trần Quốc Tuấn

2 - các ngươi: các tướng, sĩ (tướng lĩnh, binh sĩ)

- hiểu rõ bụng ta: hiểu rõ tấm lòng của Trần Quốc Tuấn yêu nước mãnh liệt, căm thù giặc sâu sắc; mong muốn tướng sĩ đồng lòng học tập Binh thư yếu lược, quyết tâm chiến đấu và chiến thắng giặc

ngoại xâm

Trang 17

3- Kiểu câu: cảm thán

- Hành động nói: bộc lộ cảm xúc

4- HS dựa vào đoạn trích của Trần Quốc Tuấn khai thác hiệu quả các tín hiệu nghệ thuật, có lí lẽ, dẫn chứng để viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận diễn dịch làm sáng tỏ nội dung nhận xét đã

nêu: Bao trùm lên đoạn trích là tấm lòng băn khoăn, lo lắng đối với vận mệnh đất nước của tác giả

a.Hình thức : đúng hình thức đoạn văn, triển khai theo cách lập luận diễn dịch; đảm bảo độ dài, có câu

cảm thán( Gạch chân)

b Nội dung: Với nỗi lòng lo lắng cho vận mệnh đất nước:

- tác giả đã chỉ ra thực trạng ăn chơi, hưởng lạc; ích kỉ, cá nhân của các tướng sĩ

- tác hại của thái độ, cách sống đó khi giặc tràn sang và hậu quả đau đớn không thể tránh khỏi khi đó

 Từ tình cảm của mình, tác giả phân tích có tình, có lí theo quan hệ nhân- quả; chỉ rõ mối quan hệ tình cảm, quyền lợi gắn bó khăng khít giữa ông với các tướng sĩ để họ hiểu rõ trách nhiệm, vai trò đối với đất nước trước họa ngoại xâm

II LÀM VĂN (7,0 điểm)

- Liên hệ mở rộng: Cuộc sống của chúng ta hôm nay, với tốc độ phát triển của khoa học, đi bộ đôi khi bị

xem là lạc hậu, chậm tiến…Tuy nhiên thực tế lại chứng minh đi bộ mang lại những lợi ích rất lớn

- Mỗi người biết cách đi bộ, tận dụng thời gian để đi bộ được nhiều hơn…

Lưu ý: Học sinh có thể có nhiều cách lí giải và chứng minh khác nhau nhưng phải hợp lý, phải làm nổi bật vấn đề nghị luận được đề cập ở đề bài, lập luận phải chặt chẽ, có sức thuyết phục

Câu 2 (5,0 điểm):

I Mở bài

- Dẫn dắt

- Trích dẫn câu nói của M Go-rơ-ki về giá trị của sách

II Thân bài

1 Giải thích khái niệm

+ “sách” là nơi ghi chép, lưu trữ những hiểu biết của con người về thế giới khách quan Trải qua tiến trình lịch sử lâu dài, từng thời đoạn lịch sử khác nhau, hình thức của sách cũng khác nhau Hiện tại, người ta dùng các bộ nhớ lưu trữ điện tử để lưu giữ và phổ biến tri thức chứ không ghi chép ra giấy nữa

+ “nguồn kiến thức” là tất cả những thông tin mà con người đã ghi chép và lưu truyền ở trong sách + “con đường sống” là con đường đi đến thành công và sự thấu hiểu Con đường sống hay chính là

phương tiện giúp con người đạt được các giá trị để sống thành công và tìm thấy hạnh phúc

-> Sách có tác dụng vô cùng to lớn trong việc bồi đắp trí tuệ, tâm hồn của mọi người

2.Ý nghĩa câu nói của M.Go-rơ-ki: “Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là con đường sống”

- Sách lưu giữ nguồn tri thức vô tận mà con người đã gìn giữ trong hàng chục nghìn năm qua Từ những nhận thức đơn sơ của con người được ghi khắc lại trên vách đá đến những thành tựu khoa học hiện đại đều được lưu giữ trong sách Ở đâu có sách là ở đó có kiến thức

- Sách là cỗ máy thời gian thần kì đưa ta trở về với quá khứ và mở ra thế giới của tương lai

Trang 18

- Sách hình thành, bồi dưỡng và phát triển nhân cách con người Sách dạy cho chúng ta cách sống, cách làm người, hướng tới những giá trị chân, thiên, mĩ Sách dạy cho chúng ta biết cách đối nhân xử thế, sống

có trách nhiệm hơn Sách nuôi dưỡng tâm hồn ta

- Sách gắn kết con người trên toàn thế giới Qua những trang sách hay, con người khắp thế giới sẽ tìm thấy một tiếng nói chung để xây dựng một thế giới hòa bình và phồn vinh

- Sách còn là công cụ giải trí rất hiệu quả và tiết kiệm Đọc sách để làm tươi trẻ tâm hồn là cách được nhiều người lựa chọn

3 Bài học cho bản thân

- Phải yêu quý và trân trọng sách

- Biết chọn sách để đọc cho hiệu quả

- Biết cách đọc sách: làm cho cuộc sống của mình phong phú, đẹp hơn, góp phần làm cho cuộc sống của đất nước mình, nhân dân mình đẹp hơn

III Kết bài

- Khẳng định lại vai trò lớn lao của sách; tình yêu sách của mỗi người

ĐỀ SỐ 10:

Phần I – Đọc hiểu

Đọc văn bản sau đây và trả lời các câu hỏi:

Bờ ao đầu làng có một cây si già Thân cây to, cành lá sum xuê, ngả xuống mặt nước Một cậu bé đi ngang qua Sẵn con dao nhọn trong tay, cậu hí hoáy khắc tên mình lên thân cây Cây đau điếng, nhưng cố lấy giọng vui vẻ, hỏi cậu:

- Chào cậu bé! Tên cậu là gì nhỉ?

- Cháu tên là Ngoan

- Cậu có cái tên mới đẹp làm sao!

Mặt cậu bé rạng lên Cậu nói:

- Cảm ơn cây

- Này, vì sao cậu không khắc tên lên người cậu? Như thế có phải tiện hơn không? - Cây hỏi

Cậu bé rùng mình, lắc đầu:

- Đau lắm cháu chịu thôi!

- Vậy, vì sao cậu lại bắt tôi phải nhận cái điều cậu không muốn?

(Theo Trần Hồng Thắng)

1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên

2 Cho biết câu nói - Này, vì sao cậu không khắc tên lên người cậu? thể hiện hành động nói gì?

3 Xét theo mục đích nói câu - Cậu có cái tên mới đẹp làm sao! thuộc kiểu câu gì? Nêu chức năng của nó

4 Cậu bé trong văn bản đã có hành động gì với cây si già? Hành động đó đúng hay sai? Vì sao?

Phần II- Làm văn

Câu 1: Từ hành động của cậu bé trong văn bản trên, em có suy nghĩ gì về sự vô cảm của một bộ phận

học sinh hiện nay? Trả lời khoảng 7 – 10 dòng

Câu 2: Nêu suy nghĩ về câu tục ngữ: “Học đi đôi với hành” (Bài văn nghị luận sử dụng yếu tố tự sự,

miêu tả và biểu cảm)

GỢI Ý

PHẦN I: ĐỌC – HIỂU

Câu 1 - Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên: tự sự

Câu 2 - Cậu bé trong văn bản đã có hành động: khắc tên mình trên cây si già

- Hành động đó hoàn toàn sai trái Vị cậu đang trực tiếp phá hoại tài sản thiên nhiên

Câu 3 Tên cậu là gì nhỉ?

- Kiểu câu: câu nghi vấn

- Chức năng: dùng để hỏi

Câu 4 - Tiêu đề: Cậu bé và cây si già; Điều không mong muốn…

Trang 19

Nguồn: SƯU TẦM TỔNG HỢP ĐỀ ÔN TẬP CUỐI HỌC KÌ II – NGỮ VĂN 8 Phần II- Làm văn

Câu 1:

Có thể tham khảo một số ý sau:

+ Ý nghĩa: Hành động của cậu bé là biểu hiện vô cảm của một bộ phận học sinh hiện nay: chỉ quan tâm đến niềm vui của mình và mặc kệ nỗi đau của người khác Lời nói của cây si nhắc nhở chúng ta bài học đừng nên bắt người khác nhận lấy sự đau đớn mà họ không muốn để chỉ làm mình được hạnh phúc + Bàn bạc: Thói vô cảm của học sinh đang để lại rất nhiều hệ lụy cho môi trường học đường và xã hội + Bài học nhận thức và hành động: Hướng đến những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống; luôn nghĩ đến cảm xúc của người khác trước khi làm bất cứ việc gì; đặt mình vào vị trí của người khác…

Câu 2:

I Mở bài:

- Giới thiệu về vấn đề cần bàn luận: lời dạy “Học đi đôi với hành”

II Thân bài

1 Giải thích

a Học là gì?

- Học là lĩnh hội, tiếp thu kiến thức từ những nguồn kiến thức như thầy cô, trường lớp,…

- Sự tiếp nhận các điều hay, hữu ích trong cuộc sống và xã hội

- Học còn là nền tảng cho việc áp dụng áp dụng thực tế đạt hiệu quả

- Học không chỉ là sự tiếp nhận kiến thức mà còn là việc học các lễ nghi, các điều hay lẽ phải của cuộc sống,…

- Những người không có kiến thức sẽ khó tồn tại trong xã hội

b Hành là gì?

- Hành là việc vận dụng những điều học được vào thực tế của cuộc sống

- Hành còn là mục đích của việc học, để có đáp ứng nhu cầu của cuộc sống

- Thực hành giúp ta nắm chắc kiến thức hơn, nhớ lâu hơn và hiểu sâu hơn những điều được học

c Tại sao học phải đi đôi với hành?

- Học mà không có hành sẽ không hiểu được vấn đề, gây lãng phí thời gian

- Còn hành mà khong có học sẽ không có kết quả cao

2 Lợi ích

- Hiệu quả trong học tập

- Đào tạo nguồn nhân lực hiệu quả

- Thường xuyên vận dụng cách học này

- Có những ý kiến để phát huy phương pháp học này

5 Liên hệ bản thân

- Bản thân sẽ thay đổi cách học theo hướng “học đi đôi với hành” để trau dồi bản thân và rèn luyện cho mình ngày một tiến bộ hơn

III Kết bài:

- Nêu cảm nghĩ của e về “học đi đôi với hành”

- Khẳng định học đi đôi với hành là một phương pháp học hiệu quả

ĐỀ SỐ 11:

Định dạng
Số trang	39
Dung lượng	1,12 MB