SIÊU ÂM TIM QUA THỰC QUẢN

TRANSESOPHAGEAL ECHOCARDIOGRAPHY SIEÂU AÂM TIM QUA THÖÏC QUAÛN( TEE ) TS BS Nguyeãn Tuaán Vuõ ÑHYK PNT TTYK MEDICõ MÔÛ ÑAÀU 1976 Sieâu aâm tim qua thöïc quaûn TM do Frazin 1980 Sieâu aâm tim qua thöïc.

SIEÂU AÂM TIM QUA

TS BS Nguyeãn Tuaán Vuõ

ÑHYK PNT TTYK MEDICõ

MỞ ĐẦU

1976 Siêu âm tim qua thực quản TM do Frazin

1980 Siêu âm tim qua thực quản 2 chiều

1987 Doppler xung và màu

Ích lợi trong các trường hợp béo

phì,bệnh phổi mãn,thở máy…

Tần số cao và độ ly giải cao

hinhanhykhoa.com

II-KỸ THUẬT

1-ĐẦU DÒ :

Hình dáng giống ống nội soi thực quản mềm

Đầu dò cơ học và điện học

Cấu trúc đầu dò : Piezoelectric material(PZT) Chiều dài đầu dò : 70cm-1m,đường kính 7-15mm TM,2D và Doppler ( color,pulse ,continue )

Tần số 5-7 Mhz

Các dạng đầu dò :

Đơn diện(Single plane)

Hai bình diện(BIplane)

Đa diện(Multiplane)

Cử đợng của đầu dò :

Bánh xe lớn : gấp ra trước hoặc duỗi

ra sau

Bánh xe nhỏ :nghiên trái hoặc phải

Các loại đầu dò

2-TIẾN HÀNH

2.1Chuẩn bị bệnh nhân và dụng cụ :

– Bệnh nhân phải được nhịn đói ít nhất 4 giờ

– Gây tê hầu họng : Xylocain gel

– Hạ áp, an thần khi có cao HA hoặc lo âu – Tư thế bệnh nhân: nằm nghiêng trái

– Theo dõi : ĐTĐ, HA và SpO2

2.2 Kỹ thuật đưa đầu dò vào thực

quản

– Cổ bn hơi gập tạo điều kiện cho đầu dò qua dễ – Đầu dò bôi gel Xylocain, đưa vào vùng hạ hầu – Bn được kêu nuốt và đồng thời đầu dò được đẩy nhẹ nhàng vào thực quản.

2.3 Điều khiển đầu dò

– Xoay theo và ngược chiều kim đồng hồ – Đẩy tới va kéo lui

– Gập trước và ngã sau

– Nghiêng trái và phải

2.4 Ghi chú

–Không đẩy đầu dò quá mạnh:gẫy đầu

dò, thủng túi thừa thực quản…

–Bn được yêu cầu không nuốt nước bọt

trong khi siêu âm

Đưa đầu dò vào thực quản Hướng cử động đầu dò

Tai biến gập khúc

hinhanhykhoa.com

III-CHỐNG CHỈ ĐỊNH VÀ TAI BIẾN

1-Chưa nhịn đói đủ 4 giờ

2-Bệnh lý thực quản :

TAI BIẾN ( 0.8 % ) :

1- Gãy đầu dò

2- Không dung nạp đầu dò do co thắt

3-Loạn nhịp và thay đổi HA 4-Co thắt thanh quản và khí quản

5- Liệt dây thanh âm

6- Chấn thương gây chảy máu hầu họng

7- Thủng túi thừa

hinhanhykhoa.com

Liên quan giữa thực quản và các cơ quan trong trung thất

Nhát cắt qua thực quản phía trên

hinhanhykhoa.com

Lát cắt dọc nhĩ phải

Khảo sát ĐMC lên

hinhanhykhoa.com

Khảo sát ĐMC ngực xuống

Khảo sát RVOT & PA

hinhanhykhoa.com

Lát cắt ngang qua dạ dày

Nhát cắt 4 và 2 buồng

hinhanhykhoa.com

IV- CÁC CHỈ ĐỊNH CHÍNH CỦA SIÊU ÂM TIM QUA THỰC QUẢN

1-CÁC BỆNH VAN TIM 1-2 Hẹp van 2 lá :

Đánh giá hình thái học bộ máy van 2 lá Định lượng hở 2 lá kết hợp

Phát hiện huyết khối và máu xoáy nhỉ trái và tiểu nhỉ trái

Độ nhạy : TEE ( 100%) – TTE ( 43-50%) Trước khi nong van 2 lá bằng bóng

MITRAL STENOSIS

MITRAL STENOSIS

1-3Hở van 2 lá :

Đánh giá mức độ hở 2 lá:

Diện tích phụt ngược > 7cm2:hở rất nặng Bề rộng đk phụt ngược > 6 mm:hở rất nặng Dòng hở vào TM phổi: rất nặng

Cơ chế hở:

Type 1 : dãn vòng van

Type 2 : sa van

Type 3 : hạn chế cử động van

MITRAL REGURGITATION

MITRAL VALVE PROLAPSE

1.4 Hẹp van ĐMC :

–Chỉ định khi siêu âm qua thành ngực

không rõ hoặc có nhiều sang thương kết hợp.

1.5 Hở van ĐMC :

–Không thực hiện được siêu âm qua

thành ngực hoặc có bệnh ĐMC lên

AORTIC VALVULOPATHIES

2-VIÊM NỘI TÂM MẠC NHIỂM

TRÙNG

2.1Chẩn đoán xác định :

– Sùi, áp xe, phá hủy van, thủng van

– Phát hiện sùi dưới 5mm

– Viêm nội tâm mạc van nhân tạo và máy tạo

nhịp

– Độ nhạy cao hơn siêu âm qua thành ngực

2.2 Đánh giá độ nặng : hở rất nặng, sùi lớn và di động > 10 mm

CORMIERRE B MAKOTO MATSUMURA

SENS SPETTE 63% 83%

INFECTIVE ENDOCARDITIS

INFECTIVE ENDOCARDITIS

3- KHẢO SÁT RỐI LOẠN VAN TIM NHÂN TẠO

3.1Van nhân tạo không cố định

3.2 Hở cạnh van

3.3Hở giữa van: sinh lý và bệnh lý

PROSTHETIC MITRAL

VALVE

4- BÓC TÁCH ĐMC

- Cao HA phải được kiểm soát trong khi siêu âm -Mảng bóc tách nội mạc, lòng thật và lòng giả -Định vị ngõ vào bóc tách

AORTIC ANEURYSMS

Dissecting aortic aneurysm

COMPRESSION OF AORTIC

ANEURYSM

AORTIC DISSECTION

AORTIC DISSECTION

IMAGING THE CORONARY ARTERY

5-CÁC BỆNH TIM GÂY THUYÊN TẮC

5.1 Lỗ bầu dục thông thương( PFO ): có thể gây ra thuyên tắc nghịch lý

Chẩn đoán bằng siêu âm với chất cản âm kết hợp ho hoặc nghiệm pháp Valsalva

5.2 Phình vách liên nhỉ ( ASA ): nguồn gốc của TBMMN, huyết khối tại chỗ,loạn nhịp tim

IAS ANEURYSM & PFO

R-L SHUNT PFO &

PARADOXICAL EMBOLISM

6- CHẨN ĐOÁN CÁC BỆNH TIM BẨM SINH

6.1 Luồng thông T-P : Thông liên nhĩ đặc biệt

dạng xoang tĩnh mạch hoặc dạng xoang vành

6.2 Tắc nghẽn đường ra các thất:hẹp eo ĐMC,

HẸP van ĐMC…

6.3 Các bệnh tim bẩm sinh tím và phức tạp: Tứ chứng Fallot , bệnhEbstein ,vỡ túi phình xoang Valsalva

Ostium II ASD

OST II & SINUS VENOSUS ASDs

ASD, 3D ZOOM

Sinus venosus ASD

VSD

VSD & AR

PDA

VALVULAR & SUPRAVALVULAR

PULMONARY STENOSIS

COR TRIATRIATUM

COR TRIATRIATUM

EBSTEIN ANOMALY

DOUBLE OUTLET RV

FISTULA OF VALSALVA SINUS

FISTULA OF RCA INTO RA

Dilated RCA Continuous flow in RA

ANOMALOUS RETURN OF IVC

Absence of IVC

Existent LSVC returns into RA

7-U TIM :

U nhầy( Cardiac Myxoma) :

Sens Chỗ bám cuống TTE 5.2 % 64.5 %

TEE 100% 95.2%

MYXOMA OF LA

MYXOMA OF LA

8-KHẢO SÁT CHỨC NĂNG TÂM TRƯƠNG THẤT TRÁI VÀ DÒNG TM PHỔI

Đo dòng van 2 lá : E , A , IVRT , DT

Dòng TM Phổi : các sóng S , D , a

9- TRONG KHI THÔNG TIM VÀ PHẨU THUẬT TIM

PULMONARY VEIN FLOW

CONSTRICTIVE PERICARDITIS

Tài liệu tham khảo :

1-Echocardiographie transoesophagienne Raymond Raudaut