Ngày không tiền mặt dấu mốc của kỷ nguyên thanh toán không dùng tiền mặt

Ý nghĩa của chương trình “Ngày không ti ền mặt” và các hoạt động chính trong chu ỗi sự kiện hưởng ứng “Ngày không ti ền mặt năm 2022” Bắt đầu từ năm 2019, ngày 16/6 - Ngày không ti ền m

Ngày không ti ền mặt: Dấu mốc của kỷ nguyên thanh toán kh ông dùng ti ền

mặt Hướng tới xã hội không tiền mặt là xu hướng phát triển tất yếu trên thế giới, nhất là trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghi ệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ Tại Việt Nam, năm 2019, Báo Tu ổi trẻ khởi xướng “Ngày không tiền mặt 16/6” tr ở thành hoạt động thường niên, là cột mốc quan trọng cho hoạt động thanh toán c ủa Việt Nam trong tương lai Sau 3 năm t ổ chức, sự kiện “Ngày không ti ền mặt” đã khẳng định được ý nghĩa, sức lan tỏa lớn khi nhận đư ợc sự quan tâm, hư ởng ứng của đông đ ảo ngư ời dân, doanh nghiệp Hành vi, k ỳ vọng người tiêu dùng thay đ ổi mạnh mẽ trong

kỷ nguyên s ố, số hóa dịch vụ sâu rộng và tác động đa chi ều của dịch

Covid-19 đã khi ến thanh toán s ố trở thành xu hư ớng tất yếu trong n ền kinh

tế và ưu tiên hàng đ ầu của ngư ời dùng

Ý nghĩa của chương trình “Ngày không ti ền mặt” và các hoạt động chính trong chu ỗi sự kiện hưởng ứng “Ngày không ti ền mặt năm 2022”

Bắt đầu từ năm 2019, ngày 16/6 - Ngày không ti ền mặt do Báo Tuổi trẻ đề xuất - là ngày phương ti ện thanh toán không dùng ti ền mặt (TTKDTM) được khuyến khích sử dụng khi mua sắm, giao dịch thanh toán và người tiêu dùng s ẽ được hưởng chính sách ưu đãi từ các tổ chức tín d ụng, trung gian thanh toán và các nhà bán l ẻ, nhà cung cấp dịch vụ Chu ỗi các sự kiện của “Ngày không ti ền mặt năm 2022” tiếp tục góp phần tích cực hiện thực hóa các mục tiêu c ủa Chính phủ tại các Đề án nâng cao kh ả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng cho n ền kinh tế (Quyết định số 1726/QĐ-TTg, ngày 05/9/2016 c ủa Thủ tướng Chính phủ); Đề án đẩy mạnh thanh toán qua ngân hàng đối với các dịch vụ công: thuế, điện, nước, học phí, viện phí và chi trả các chương trình an sinh xã h ội (Quyết định số 241/QĐ-TTg, ngày

23/02/2018 của Thủ tướng Chính phủ); Chiến lư ợc tài chính toàn di ện quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 (Quyết định số 149/QĐ-TTg ngày 22/01/2020 c ủa Thủ tướng Chính ph ủ); và Đề án phát triển TTKDTM tại Việt Nam giai đoạn 2021 - 2025 (Quyết định số 1813/QĐ -TTg ngày 28/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ) Mục tiêu quan tr ọng của chương trình “Ngày không tiền mặt” là hưởng ứng chủ trương chuyển đổi số quốc gia mà Chính ph ủ đề ra, khởi đầu từ những thay đ ổi trong lĩnh v ực thanh toán

Một số hoạt động chính của chương trình “Ngày không ti ền mặt 2022” như sau: (i) Cu ộc thi Dance Cover kh ởi động vào ngày 27/5/2022 Ngư ời tham

dự sẽ cover lại điệu nhảy trên n ền nhạc này, và giải thư ởng sẽ được trao cho những bài nh ảy vui nh ộn nhất; (ii) Hai phiên chợ không tiền mặt (ngày 04/6/2022 và ngày 12/6/2022) đư ợc tổ chức tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh và Khu Ch ế xuất Tân Thuận; (iii) Hội thảo quốc gia

“Ngày không tiền mặt” theo truyền thống, được tổ chức dự kiến vào ngày 16/6/2022, tại khách s ạn Melia, Hà Nội, với quy mô kho ảng 400 khách m ời

từ Trung ương đ ến địa phương; (iii) Chuy ến xe Không ti ền mặt, xuất phát

từ Hà Nội vào ngày 19/6/2022, hành trình ghé đ ến nhiều địa phương như Vinh, Đà Nẵng, Nha Trang và về đến Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 3/7/2022

Những sự kiện này được tổ chức và thi ết kế phù hợp để kích thích sự quan tâm của 3 nhóm đối tư ợng: Từ những người chưa quen thu ộc hoặc chưa bi ết

gì về TTKDTM đến những ngư ời đã, đang sử dụng TTKDTM và nhóm

người có những ảnh hưởng vĩ mô về chính sách trong lĩnh vực này

Một trong những đi ểm nhấn trong chu ỗi sự kiện của Chương trình “Ngày không tiền mặt 2022” là việc Công ty Cổ phần Thanh toán Qu ốc gia Vi ệt Nam (NAPAS) cùng v ới Sacombank và Công ty trung gian thanh toán

NextPay đã ký biên bản ghi nhớ về việc hỗ trợ tài chính cho các chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua th ẻ tín dụng nội địa Theo đó, các ch ủ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang sử dụng dịch vụ của NextPay có thể dễ dàng tiếp cận tới nguồn tín d ụng từ Sacombank thông qua vi ệc phát hành th ẻ tín dụng nội địa NAPAS Đây là s ản phẩm đư ợc thiết kế dành riêng cho các ch ủ doanh nghiệp, với đầy đủ các tính năng c ủa chiếc thẻ tín dụng nội địa từ rút tiền mặt, thanh toán t ại POS, thanh toán tr ả góp với lãi suất thấp, đáp ứng các nhu cầu chi tiêu phục vụ các hoạt động kinh doanh Chủ thẻ cũng được cộng hưởng các ưu đãi trong hệ sinh thái các đơn vị thuộc liên minh chuyển đổi số của NextTech và nh ững ưu đãi dành riêng t ừ Sacombank và NAPAS Theo chia s ẻ của ông Nguy ễn Đăng Hùng, Phó T ổng giám đốc NAPAS về ý nghĩa của sự hợp tác này thì: “Th ẻ tín dụng nội địa là giải pháp tài chính giúp doanh nghi ệp bổ sung ngu ồn vốn và là phương ti ện thanh toán giúp qu ản lý chi tiêu ngân sách c ủa doanh nghi ệp đư ợc hiệu quả hơn Với những giải pháp cụ thể cùng những cam kết chung giữa NAPAS, Sacombank và NextPay trong th ời gian tới, chúng tôi tin tư ởng thẻ tín dụng nội địa sẽ tiếp tục phát triển và đem l ại nhiều lợi ích cho các ch ủ doanh nghiệp nhỏ và vừa, góp phần thúc đ ẩy TTKDTM, ph ổ cập tài chính toàn diện và đẩy lùi tín dụng đen ”

Kết quả đạt được từ những giải pháp đ ồng bộ mà Ngân hàng Nhà nư ớc

(NHNN) phối hợp với các bộ, ngành nh ằm thúc đẩy TTKDTM thời gian qua

Một là, xây dựng, hoàn thi ện khuôn kh ổ pháp lý, cơ ch ế chính sách và quy

định về hoạt động TTKDTM; hệ thống văn bản từ nghị định đến thông tư được ban hành khá đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi, khuyến khích phát triển TTKDTM và đảm bảo an ninh, an toàn trong ho ạt động thanh toán NHNN đã: (i) Trình Thủ tướng Chính phủ Quyết định về việc phê duyệt triển khai thí điểm dùng tài kho ản viễn thông thanh toán cho các hàng hóa, dịch vụ có giá trị nhỏ (Mobile-Money) và đã ph ối hợp với các bộ cấp phép thí điểm Mobile-Money cho 03 nhà mạng viễn thông; (ii) Ban hành các tiêu chuẩn về thanh toán QR Code, tiêu chuẩn thẻ Chíp nhằm tăng cường kết nối, xử lý liên thông trong thanh toán cũng như tích h ợp với các ngành, lĩnh vực khác…; (iii) Ban hành hư ớng dẫn mở tài khoản thanh toán của cá nhân, mở thẻ ngân hàng bằng phương thức điện tử (eKYC) Hiện nay,

NHNN đang tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan hoàn thi ện Nghị định thay thế Nghị định số 101/2012/NĐ-CP ngày 22/11/2012 của Chính phủ về TTKDTM, d ự thảo Nghị định về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với hoạt động công nghệ tài chính (Fintech) trong lĩnh vực ngân hàng nhằm tạo khuôn kh ổ pháp lý cho ho ạt động thử nghiệm, thúc đ ẩy đổi mới sáng tạo trong việc cung ứng các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng nói chung, hoạt động thanh toán nói riêng

Hai là, nâng cấp hệ thống, mở rộng dịch vụ, tính năng của Hệ thống Thanh

toán điện tử liên ngân hàng (TTĐTLNH), h ệ thống chuyển mạch tài chính

và bù trừ điện tử, đảm bảo các hạ tầng toàn Ngành này ho ạt động an toàn,

ổn định, thông suốt, đảm bảo kết nối liên thông giữa các ngân hàng, đáp ứng tốt nhu cầu thanh toán của người dân, doanh nghiệp trong xu thế phát triển kinh t ế số Cụ thể, 04 tháng đ ầu năm 2022, giao d ịch qua h ệ thống TTĐTLNH tăng 32,37% về giá trị; hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng 88,42% s ố lượng và 139,8% v ề giá trị so với cùng k ỳ năm

2021 Mạng lưới thiết bị, điểm chấp nhận thanh toán đư ợc mở rộng, bao phủ cả nước có 20.552 ATM và 347.374 POS và hơn 100.000 đi ểm chấp nhận thanh toán QR Code

Ba là, thúc đẩy phát tri ển hệ sinh thái thanh toán bao trùm v ới các dịch vụ,

phương thức thanh toán mới, an toàn, tiện lợi, đem lại lợi ích, giá trị thiết thực cho người dân, doanh nghi ệp; nhiều dịch vụ, phương thức thanh toán mới như mở tài kho ản/mở thẻ bằng eKYC, thanh toán/rút ti ền ATM không cần thẻ qua mã phản hồi nhanh (QR code), thanh toán th ẻ chip phi tiếp xúc

(contactless chip), xác th ực thanh toán sinh tr ắc học, mã hóa thông tin th ẻ (tokenization) đã được các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán áp dụng, tích hợp vào trong s ản phẩm, dịch vụ để nâng cao ti ện ích, an toàn bảo mật, qua đó góp phần phổ biến TTKDTM đ ến với ngư ời dân M ột số kết quả nổi bật như sau: (i) T ỷ lệ người dân trưởng thành có tài kho ản thanh toán đạt gần 66%, với tốc độ tăng trưởng bình quân 11,44% từ năm

2015 đến năm 2021; (ii) Khoảng 3,4 triệu tài khoản và 1,3 triệu thẻ ngân hàng được mở mới trực tuyến, từ xa qua phương thức điện tử (eKYC); (iii) Trong s ố 1,1 tri ệu khách hàng đăng ký s ử dụng dịch vụ Mobile -Money, có gần 660.000 là khách hàng ở nông thôn, mi ền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo (chiếm hơn 60% tổng số khách hàng đăng ký và s ử dụng dịch vụ); (iv) Đến tháng 4/2022, giao d ịch TTKDTM tăng 69,7% v ề số lượng, 27,5% v ề giá trị; giao dịch qua Internet cũng tăng tương ứng 48,39% và 32,76%; qua điện thoại di động tăng tương ứng 97,65% và 86,68%; qua QR code tăng tương ứng 56,52% và 111,62% so v ới cùng k ỳ năm 2021; tổng số

ví điện tử đã kích hoạt tăng 10,37% so với cuối năm 2021

Một số giải pháp¹ thúc đẩy TTKDTM thời gian tới

Thứ nhất, tiếp tục nghiên cứu, rà soát hoàn thi ện khung khổ pháp lý, xây

dựng cơ chế, chính sách thúc đ ẩy TTKDTM, trong đó chú tr ọng đến việc phát triển các sản phẩm, dịch vụ thanh toán ti ện ích trên cơ s ở ứng dụng cộng nghệ và đổi mới sáng t ạo; trư ớc mắt tập trung vào việc hoàn thi ện, trình Chính phủ Nghị định về TTKDTM và ban hành các văn bản hư ớng dẫn Nghị định số 101/2012/NĐ-CP, Nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát hoạt động công nghệ tài chính trong lĩnh v ực ngân hàng

Thứ hai, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, cơ quan liên quan tri ển khai

có hiệu quả Đề án TTKDTM giai đo ạn 2021 - 2025, Chi ến lư ợc tài chính toàn diện quốc gia đến năm 2025, đ ịnh hư ớng đến năm 2030, Quy ết định thí điểm dùng tài khoản viễn thông để thanh toán cho các dịch vụ có giá trị nhỏ

Thứ ba, tiếp tục nâng cấp, hoàn thi ện hạ tầng thanh toán, tăng cư ờng tích

hợp, kết nối với các ngành, lĩnh v ực khác đ ể cung ứng dịch vụ thanh toán tiện ích nền tảng số, giúp tăng tính ti ện ích, tr ải nghiệm cho khách hàng Trong đó, triển khai tích cực và hiệu quả Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 06/01/2022 của Thủ tướng Chính p hủ phê duyệt Đề án phát tri ển ứng dụng

dữ liệu về dân cư, định danh và xác th ực điện tử phục vụ chuyển đổi số

quốc gia giai đo ạn 2022 - 2025, tầm nhìn đ ến năm 2030 nhằm xác minh thông tin nhận biết khách hàng

Thứ tư, tăng cư ờng công tác đảm bảo an ninh, an toàn trong thanh toán

điện tử; triển khai hiệu quả các hệ thống thanh toán quan trọng và hoạt động các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán đảm bảo hoạt động đúng quy định, thông suốt, an toàn

Thứ năm, tích cực phối hợp với các cơ quan thông tấn báo chí đẩy mạnh

công tác thông tin, tuyên truy ền về TTKDTM, giáo d ục tài chính; tăng cường các biện pháp bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng

¹Theo phát biểu của ông Lê Anh Dũng, Phó V ụ trưởng Phụ trách V ụ Thanh toán - NHNN tại Họp báo Công b ố sự kiện “Ngày không tiền mặt 2022” ngày 20/5/2022, t ại Thành ph ố Hồ Chí Minh