Đề cương ôn tập học kì 1 ngữ văn 9

+ Người tử tế luôn có những hành động xuất phát từ động cơ trong sáng, mọi suy nghĩ đều hướng đến sự lương thiện, vì cuộc sống chung, thậm chí còn biết hy sinh những quyền lợi cá nhân để

nghị luận

Vẻ đẹp của phong cách HCM là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại, giữa thanh cao

và giản dị

Tác giả cho thấy cốt cách văn hoá HCM trong nhận thức và trong hành động, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, giữgìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc

Nghệ thuậtđối lập đanxen lời bình, thơ

Đấu tranh cho hoà bình, ngăn chặn và xoá bỏ nguy cơ chiến tranh hạt nhân

là nhiệm vụ cấp thiết của toàn thế giới

Văn bản thể hiện những suy nghĩ nghiêm túc, đầy trách nhiệm của G.G Mác-két đối với hoà bình nhânloại

Lập luận chặt chẽ, chứng cứ phong phú,xác thực,

cụ thể và còn bởi nhiệt tình của tác giả

thế giới hôm nay, tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chămsóc trẻ em

- Văn bản đã nêu lên nhận thức đúng đắn và hành động phải làm vì quyền sống, quyền được bảo

vệ và phát triển của trẻ em

Dẫn chứng xác thực, lập luận chặt chẽ

miêu

tả + nghị luận

Niềm thương cảm đối với số phận oan nghiệt của người phụ nữ VN dưới chế

độ phong kiến, đồngthời khẳng định vẻ đẹp truyền thống

Truyện phê phán thói ghen tuông

mù quáng và ngợi

ca vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam

Nghệ thuậtdựng truyện miêu tả nhân vật, kết hợp tự

sự với trữ

Ca ngợi người anh hùng Nguyễn Huệ trong chiến tranh đại phá quân Thanh,

sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và số phận biđát của vua tôi LCT

Văn bản ghi lại lịch sử hào hùng của dân tộc và hình ảnh người anh hùng Nguyễn Huệ trong chiến thắng mùa xuân năm Kỉ

Dậu( 1789)

Miêu tả sinh động,

từ ngữ giàuhình ảnh

tả

Ca ngợi vẻ đẹp, tài năng của con người

và dự cảm về kiếp người tài hoa bạc mệnh

Chị em Thuý Kiều thể hiện tài năng nghệ thuật

và cảm hứng nhânvăn ngợi ca vẻ đẹp và tài năng của con người củaNguyễn Du

Bút pháp ước lệ, tượng trưng

Đoạn trích thể hiện tâm trạng cô đơn, buồn tủi và tấm lòng thủy chung, hiếu thảo của Thúy Kiều

Miêu tả nộitâm nhân vật thành công đặc sắc là phúcpháp tả cảnh ngụ tình

tả

Khát vọng hành đạogiúp đời, khắc hoạ những phẩm chất tốtđẹp của LVT tài ba, dũng cảm, trọng nghĩa, KNN hiền hậu, nết na, ân nghĩa

Miêu tả nhân vật qua hành động, cử chỉ, lời nói

Tình đồng chí của người lính dựa trên

cơ sở cùng cảnh ngộ

và lí tưởng chiến đấu, thể hiện chân thực tự nhiên trong mọi hoàn cảnh Tạo

Bài thơ ngợi ca tình đồng chí cao đẹp giữa những người chiến sĩ trong thời kì đầu kháng chiến chống thực dân

Hình ảnh, ngôn ngữ giản dị, chân thực, giàu sức biểu cảm

nên sức mạnh tinh thần của người lính

tả + biểu cảm

Khắc hoạ nổi bật hình ảnh người lính lái xe Trường Sơn với tư thế hiên ngang, tinh thần lạc quan, daũng cảm, bất chấp khó khăn nguy hiểm và ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam

Bài thơ ca ngợi người chiến sĩ lái

xe Trường Sơn dũng cảm, hiên ngang, tràn đầy niềm tin chiến thắng trong thời

kì chống giặc Mĩ xâm lược

Ngôn ngữ, giọng điệu giàu tính khẩu ngữ,

tự nhiên, khoẻ khoắn

Khắc hoạ nhiều hình ảnh đẹp, tráng

lệ, thể hiện sự hài hoà giữa thiên nhiên

và con người lao động, bộc lộ niềm vui, niềm tự hào củanhà thơ trước đất nước và cuộc sống

Bài thơ thể hiện nguồn cảm hứng lãng mạn ngợi ca biển cả lớn lao, giàu đẹp, ngợi ca nhiệt tình vì lao động vì sự giàu đẹp của đất nước của những người lao động

Hình ảnh liên tưởng, tưởng tượng phong phú,

có âm hưởng khoẻ khoắn, hào hùng, lạc quan

tả + biểu cảm + nghị luận

Hồi tưởng và suy ngẫm của người cháu trưởng thành, bài thơ gợi lại những kỉ niệm đầy xúc động về người

bà và tình bà cháu, lòng kính yêu trân trọng, biết ơn của cháu đối với gia đình, quê hương, đấtnước

Từ những kỉ niệmtuổi thơ ấm áp tình bà cháu, nhà thơ cho ta hiểu thêm về những người bà, người

mẹ, về nhân dân nghĩa tình

Sáng tạo hình ảnh bếp lửa gắnvới người

bà làm điểm tựa khơi nguồn

kỉ niệm, cảm xúc

tả + biểu cảm

Nhắc nhở những năm tháng gian lao

đã qua của người lính gắn bó với thiên nhiện, đất

Ánh trăng khắc họa một khía cạnhtrong vẻ đẹp của người lính sâu nặng nghĩa tình,

Giọng điệutâm tình tự nhiện, giàutính biểu cảm

nước bình dị Nhắc nhở thái độ sống ân nghĩa thuỷ chung

thủy chung sau trước

Tình yêu làng quê

và lòng yêu nước, tinh thần kháng chiến của người nông dân cách mạngqua nhân vật ông Hai

Đoạn trích thể hiện tình cảm yêulàng, tinh thần yêu nước của người nông dân trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp

Xây dựng tình huống truyện, nghệ thuật miêu tả tâm lí và ngôn ngữ nhân vật

tả + biểu cảm + nghị luận

Ca ngợi người lao động bình thường tiêu biểu là anh thanh niên Khẳng định vẻ đẹp của người lao động và công việc thầm lặng

Tác giả thể hiện niềm yêu mến đốivới những con người có lẽ sống cao đẹp đang lặng

lẽ quên mình công hiến cho tổ quốc

Xây dựng tình huống hợp lí, kể chuyện tự nhiên Kết hợp

tả + biểu cảm

Tình huống bất ngờ,

tự nhiên hợp lí, đoạn trích kể thật cảm động tình cha con sâu nặng trongcảnh éo le của chiếntranh

Chiếc lược ngà cho ta hiểu thêm

về những mất mát

to lớn của chiến tranh mà nhân dân ta trải qua trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước

Miêu tả tâm lí thành công, xây dựng tính cách nhân vật đặc biệtbéThu

Thuật lại chuyến về quê lần cuối, những rung cảm của nhân vật trước sự thay đổi của con người

và cảnh vật Tác giả phê phán XHPKTQ đặt ra con đường tương lai cho mọi người suy ngẫm

Cố hương là nhậnthức về thực tại

và là mong ước đầy trách nhiệm của lỗ tấn về một đất nước TQ đẹp

đẽ trong tương lai

Xây dựng nhân vật qua hồi tưởng, đan xen kể và bình

TÓM TẮT TÁC PHẨM

1 Tóm tắt tác phẩm Làng – Kim Lân

Ông Hai là người nông dân tha thiết yêu làng Chợ Dầu của mình Do yêu cầu của

uỷ ban kháng chiến, ông Hai phải cùng gia đình tản cư lên làng Thắng Xa làng, ôngnhớ làng da diết nên thường kể về làng mình một cách đầy tự hào Nhưng rồi mộthôm, một tin đồn quái ác- làng Chợ Dầu làm Việt gian theo Tây- khiến ông Hai vôcùng buồn khổ, tủi nhục suốt mấy hôm, không dám bước chân ra ngoài, chỉ biết tâm

sự với thằng con út Ông Hai nhất định không muốn quay về làng vì theo ông "làngthì yêu thật nhưng làng đã theo Tây rồi thì phải thù" Sau đó, có người ở làng lên gặp,ông đi theo họ đến chiều mới về, cử chỉ hành động thay đổi, nét mặt vui tươi Ôngmua bánh cho con, Ông hết sức vui mừng vì biết làng mình không theo giặc, ông đã

hồ hởi đi khoe tin này cho mọi người, dù nhà ông đã bị Tây đốt cháy

2- Tóm tắt tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa – Nguyễn Thành Long

- Trên chuyến xe từ Hà Nội đến Lào Cai, bác lái xe, ông họa sĩ lão thành và cô kĩ sưnông nghiệp trẻ vui vẻ trò chuyện Chiếc xe dừng lại 30 phút để hành khách nghỉngơi Nhân dịp đó, bác lái xe giới thiệu với mọi người anh thanh niên 27 tuổi làmcông tác khí tượng kiêm vật lý địa cầu trên đỉnh núi Yên Sơn Công việc ấy đòi hỏianh phải có tinh thần trách nhiệm cao vì thế 4 năm anh chưa về nhà 1 lần

- Trong cuộc gặp gỡ anh thanh niên hào hứng giới thiệu với khách về công việc hằngngày của mình - những công việc âm thầm nhưng vô cùng có ích cho cuộc sống laođộng sản xuất và chiến đấu Họa sĩ già phát hiện ra phẩm chất đẹp đẽ, cao quý củaanh thanh niên nên đã phác họa một bức chân dung

- Ông định vẽ chân dung anh nhưng anh từ chối và giới thiệu 2 người khác xứng đánghơn, đó là ông kĩ sư trồng rau và người cán bộ nghiên cứu sét Sau 1 lúc nói chuyện

họ chia tay Trước khi ra về anh không quên tặng hành khách trên xe 1 làn trứng để

ăn trưa Anh đã để lại ấn tượng tốt trong lòng ông họa sĩ và cô kĩ sư Ông họa sĩ đãhứa sẽ có dịp quay trở lại thăm anh

3- Tóm tắt văn bản Chiếc lược ngà – Nguyễn Quang Sáng

Sau nhiều năm xa cách vợ con, ông Sáu được về nhà nghỉ phép Thế nhưng, con gáiông là bé Thu lại không nhận ra cha mình do có vết sẹo mới trên mặt khiến ôngkhông giống như trong ảnh Trong ba ngày nghỉ phép ngắn ngủi đó, ông ở nhà suốt

để vỗ về con thế nhưng bé Thu không chịu nhận cha, càng ngày càng ương bướng,thậm chí lúc được cha gắp cho cái trứng cá, bé đã hất ra Ông Sáu nổi giận, đánh cho

Bé buồn chạy sang nhà bà, kể hết mọi chuyện cho bà Được bà giải thích, bé hiểu ra

và trong giây phút cuối cùng trước khi cha trở lại chiến trường, bé đã nhận cha trong

sự xúc động của mọi người và bé đã vòi cha mua cho mình một chiếc lược Xa con,ông Sáu nhớ mãi lời dặn của con Tình cờ ông nhặt được khúc ngà voi, ông cưa lấykhúc ngà và tỉ mẩn làm cho con gái cây lược Ngày ngày, ông đem chiếc lược rangắm cho đỡ nhớ Trước lúc hy sinh, ông Sáu giao lại cây lược cho một người đồng

đội nhờ chuyển cho Thu Chiếc lược ngà được người đồng đội ấy trao lại cho Thumột cách tình cờ, khi cô làm giao liên dẫn đường cho đồng chí ấy trong kháng chiếnchống Mĩ.

PHẦN II: TIẾNG VIỆT.

I Các phương châm hội thoại:

1 Phương châm về lượng:

-> Nói đúng nội dung đề tài giao tiếp, không thiếu, không thừa

VD: Anh ăn cơm chưa?

Từ lúc mặc cái áo này, tôi chưa ăn cơm

2 Phương châm về chất:

-> Khi giao tiếp, đừng nói những điều mà mình không tin là đúng hay không có bằngchứng xác thực

-Vd: Con bò to bằng con voi

3 Phương châm quan hệ:

-> Khi giao tiếp cần nói đúng vào đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề

Vd: Anh đi đâu đấy!

Ai ở ngoài sân

4 Phương châm cách thức:

-> Khi giáo tiếp, cần chú ý nói ngắn gọn , rành mạch, tránh nói mơ hồ

Vd: Dây cà ra dây muống

5 Phương châm lịch sự:

-> Khi giao tiếp, cần tế nhị và tôn trọng người khác

Vd: Xin phép cô cho em đi xuống sân vì có bạn em tìm

II Xưng hô trong hội thoại:

1 Khái niệm:

TV có 1 hệ thống từ ngữ xưng hô rất phong phú, tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm.Người nói cần căn cứ vào đối tượng và các đặc điểm khác của tình huống giao tiếp đểxưng hô cho thích hợp

2 Ví dụ:

- Đối với người trên: bác – cháu, anh – em,

- Đối với bạn : Bạn – mình, bạn – tớ…

- Trong hội nghị: Bạn – tôi, các bạn- chúng tôi,

III Sự phát triển của từ vựng :

1 Khái niệm: cùng với sự phát triển của xã hội, từ vựng của ngôn ngữ không ngừng

phát triển Một trong những cách phát triển từ vựng TV là phát triển dựa trên cơ sởnghĩa gốc của chúng

Có 2 phương thức: ẩn dụ và hoán dụ

VD: ….Sau chân theo một vài thằng con con: nghĩa gốc

… Chân mây mặt đất một màu xanh xanh; nghĩa chuyển ẩn dụ

2 Tạo từ ngữ mới: Làm cho vốn từ tăng lên cũng là một trong những phát triển từ

vựng TV

VD: ĐTDĐ, mô hình x+ tặc

3 Mượn từ ngữ của tiếng nước ngoài: Cũng là cách để phát triển từ vựng TV, bộ

phận mượn quan trọng nhất là mượn tiếng Hán

V Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp:

- Dẫn trực tiếp: Là nhắc lại nguyên vẹn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật.Lời dẫn trực tiếp đặt trong dấu ngoặc kép

- Vd: Cháu nói:“ Đấy, bác cũng chẳng thèm người là gì ?”

- Dẫn gián tiếp : Là thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật có điều chỉnhcho thích hợp, lời dẫn gián tiếp không đặt trong dấu ngoặt kép

- Vd: Nhưng chớ hiểu lầm rằng bác sống khắc khổ theo lối nhà tu hành, thanh tao theo kiểu nhà hiền triết ẩn dật.

VI Trau dồi vốn từ:

Muốn sử dụng tốt TV, trước hết cần trau dồi vốn từ Rèn luyện để nắm đầy đủ vàchính xác nghĩa của từ và cách sử dụng từ là việc rất quan trọng để trau dồi vốn từ

- Rèn luyện thêm từ chưa biết, làm tăng vốn từ là việc làm thường xuyên để trau dồivốn từ

VII Thuật ngữ: là những từ ngữ biểu thị khái niệm khoa học, công nghệ, thường

được dùng trong các văn bản khoa học, nghệ

Ví dụ: Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét

tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

Đặc điểm của thuật ngữ

– Về nguyên tắc, trong một lĩnh vực khoa học, công nghệ nhất định, mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị một khái niệm, và ngược lại, mỗi khái niệm chỉ được biểu thị bằng một thuật ngữ

– Thuật ngữ không có tính biểu cảm

VIII Tổng kết về từ vựng: Xem lại nội dung ôn tập các bài chú ý các biện pháp

nghệ thuật tu từ

1- So sánh: Đối chiếu các sự vật có nét tương đồng, tăng gợi cảm cho sự diễn đạt.

Vd: Thân em như ớt trên cây

Càng tươi ngoài vỏ càng cay trong lòng

2- Ẩn dụ: là gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên gọi sự vật, hiện tượng khác có nét

tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

Vd: Con cò ăn bãi tha ma

Đắng cay chịu vậy, đãi đằng cùng ai

Con cò  người nông dân

3- Nhân hóa: là tả hoặc gọi con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được

dùng để gọi hoặc tả con người; làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật,… trở nên gần gũi với con người, biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người

Vd: Ông mặt trời mặc áo giáp đen ra trận

4- Hóan dụ: Gọi tên sự vật này bằng tên sự vật khác, có quan hệ liên tưởng  gầngũi

Vd: Aó nâu liền với áo xanh

Nông thôn cùng với thị thành đứng lên

Ao nâu  nông dân, áo xanh công nhân

5- Nói quá: Là BPTT phóng đại mức độ, qui mô tính chất của sự vật, hiện tượng để

miêu tả, nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức gợi cảm

Vd: Ví dụ: Trên quê hương quan họ

Một làn nắng cũng mang điệu dân ca

(Phó Đức Phương)

6- Nói giảm, nói tránh: Diễn đạt tế nhị, tránh cảm giác đau buồn, ghê sợ, thô tục,

thiếu lịch sự

Vd: Chàng ơi giận thiếp làm chi

Thiếp như cơm nguội đỡ khi đói lòng

7- Điệp ngữ : Lặp lại từ ngữ, câu, làm nổi bật ý.

Vd: Cùng trông mà lại cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh biết mấy ngàn dâu,…

8 - Chơi chữ: Lợi dụng sắc thái về âm, nghĩa từ ngữ tạo sắc thái dí dỏm, hài hước

làm câu văn hấp dẫn

Vd: Còn trời còn nước còn non

Còn cô bán rượu anh còn say sưa

PHẦN III: TẬP LÀM VĂN.

Câu 1 : Viết đoạn văn nghị luận xã hội (2,0 điểm.)

- Có quy định về số dòng (khoảng 15 -20 dòng)

- Nội dung của đoạn văn sẽ có liên quan đến ngữ liệu ở phần đọc hiểu

Viết về 2 kiểu bài: Nghị luận về hiện tượng đời sống hoặc tư tưởng đạo lý

*Dàn ý viết đoạn văn nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống

1 Mở đoạn:

- Dẫn dắt ngắn gọn vào sự việc, hiện tượng cần nghị luận

- Nêu luôn thái độ đánh giá chung về hiện tượng đó

2 Thân đoạn:

Văn nghị luận về sự việc hiện tượng đời sống

- Giải thích (thường đặt câu hỏi là gì?)

- Thực trạng, các biểu hiện cụ thể trong cuộc sống của sự việc hiện tượng được nêu như thế nào?

- Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên

- Nêu đánh giá, nhận định về mặt đúng - sai, lợi - hại, kết quả - hậu quả, bày tỏ thái

độ biểu dương hay phê phán đối với sự việc hiện tượng nghị luận

- Biện pháp khắc phục hậu quả hoặc phát huy kết quả

- Liên hệ bản thân, rút ra bài học nhận thức và hành động cho mình

3 Kết đoạn:

- Nêu suy nghĩ về tầm quan trọng của sự việc hiện tượng đã nghị luận

- Đưa ra thông điệp, hay lời khuyên cho mọi người

- Nêu suy nghĩ về sự thay đổi của sự việc hoặc hiện tượng xã hội đó trong tương lai

*Dàn ý viết đoạn văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí.

1 Mở đoạn:

Giới thiệu vấn đề tư tưởng, đạo lí cần bàn luận

2 Thân đoạn:

+ Giải thích, chứng minh nội dung vấn đề tư tưởng, đạo lí

+ Nhận định, đánh giá vấn đề tư tưởng, đạo lí đó trong bối cảnh của cuộc sống riêng, chung

+ Bàn bạc, mở rộng vấn đề xã hội hay tư tưởng đạo lí với những góc nhìn sâu hơnhoặc ta đặt ra những giả thiết ngược lại đối với vấn đề đó

+ Bài học nhận thức và hành động

3 Kết đoạn:

Kết luận, tổng kết, nêu nhận thức mới, tỏ ý khuyên bảo hoặc tỏ ý hành động

Câu 2 : Tập làm văn (5,0 điểm).

ĐỀ 1: ĐÓNG VAI NGƯỜI LÍNH KỂ LẠI BÀI THƠ ĐỒNG CHÍ CỦA CHÍNH

1 Mở bài

- Tôi là một người lính từng tham gia kháng chiến chống Pháp

- Tình đồng chí đồng đội keo sơn gắn bó là một trong những nguyên nhân góp vàochiến thắng tự hào dân tộc

2 Thân bài

- Kể về sự gặp gỡ và quá trình trở thành đồng chí của những người lính

 Sự tương đồng về cảnh ngộ, xuất thân nghèo khó

 Cùng chung nhiệm vụ, sát cánh bên nhau trong chiến đấu

 Tình đồng chỉ nảy nở và bền chặt trong sự chan hòa, chia sẻ, giúp đỡ

- Kể về kỉ niệm gian khó cùng tình đồng đội gắn bó keo sơn

 Những gian lao, thiếu thốn của cuộc đời người lính: sốt rét, áo rách, quần vá,chân không giày

 Sự gắn bó và đồng cảm với nhau trong mọi hoàn cảnh: nắm lấy tay nhau, nở nụcười động viên nhau

- Nhớ lại những đêm cùng nhau canh gác

 Không gian: rừng hoang, sương muối

 Thời gian: đêm

 Những người lính đứng cạnh bên nhau thực hiện nhiệm vụ

 Đêm khuya, ánh trăng như sà thấp xuống, treo trên đầu ngọn súng

3 Kết bài

Nêu cảm nghĩ về quá khứ và tình đồng đội

ĐỀ 2 ĐÓNG VAI NGƯỜI CHÁU KỂ LẠI BÀI THƠ BẾP LỬA CỦA BẰNG VIỆT.

1 Mở bài:

Giới thiệu về mình (Nhân vật trữ tình trong bài thơ)

Ví dụ: Tôi là một sinh viên đang du học ở nước ngoài Ở phương trời Tây, tuyếtthường rơi trắng xóa vào buổi sáng Cái lạnh ở nơi đây làm tôi luôn nhớ đến bếp lửa

bà thổi chờn vờn trong sương sớm Bếp lửa toả sáng bập bùng, in bóng bà tôi trênvách bếp Ôi hình ảnh bếp lửa gắn liền với những kỉ niệm với bà, hình ảnh đã khắc

sâu trong tâm trí tôi

2 Thân bài:

- Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tưởng, cảm xúc về bà

- Hồi tưởng những kỷ niệm tuổi thơ sống bên bà và hình ảnh bà gắn liền với hìnhảnh bếp lửa

+ Tuổi thơ của tôi phải sống trong chiến tranh đầy bom đạn dữ dội.

Ví dụ: Năm 4 tuổi

Năm ấy, giặc càn vào làng đốt nhà cháy tàn, cháy lụi Làng xóm phải giúp bà cháutôi dững lại túp lều tranh để che mưa nắng Bố mẹ tôi đi công tác bận không về, bàtôi dặn nếu có viết thư cho bố thì đừng kể này kể nọ, cứ bảo rằng ở nhà mọi việc bìnhyên để bố mẹ yên tâm công tác Chao ôi! tôi hiểu lòng bà và càng yêu quý bà hơn

+ Tuổi thơ của tôi với bao niềm vui sướng, hạnh phúc được ở bên bà

Ví dụ: Năm 8 tuổi

Suốt tám năm ròng, tôi ở cùng bà, sớm sớm chiều chiều cùng bà nhóm lửa Bà kểcho chúng tôi nghe những ngày lưu lạc ở Huế Bà dạy tôi điều hay lẽ phải Bà làngười thầy đầu tiên trong cuộc đời tôi Tôi lớn lên trong sự chăm sóc, dạy bảo của

bà Mỗi lần nghe tiếng chim tu hú kêu, lòng tôi trỗi dậy những hoài niệm nhớ mong,muốn được ở gần bà, sợ phải xa bà

- Suy ngẫm về bà và cuộc đời bà

- Nỗi niềm của cháu khi đã trưởng thành, đi xa về bà

- Hình ảnh bếp lửa đã gợi lên trong tâm trí tôi, quá khứ hiện về như một cuộn phimquay chậm

- Giờ đây tôi đã trưởng thành, nhưng tôi không thể nào quên hình ảnh bà gắn vớihình ảnh bếp lửa

ĐỀ 3 ĐÓNG VAI NHÂN VẬT ÔNG HAI KỂ LẠI TRUYỆN LÀNG CỦA KIM LÂN.

1 Mở bài

2 Thân bài

a Khái quát về hoàn cảnh của bản thân

- Nghe theo chính sách của Đảng, gia đình tôi phải đi tản cư

- Ở nơi ở mới, tôi tích cực tăng gia sản xuất nhưng luôn nhớ về ngôi làng của mình,không biết làng đã thay đổi ra sao

- Luôn nhớ về những kỉ niệm lúc còn ở làng

- Chán ngán nơi ở hiện tại và luôn mong được quay trở về làng

- Trước khi nghe tin làng theo giặc: Náo nức nghe ngóng thông tin của cuộc khángchiến

b Khi nghe tin làng theo giặc

- Khi có người nhắc đến làng mình thì giật bắn người

- Khi nghe tin làng mình theo giặc: cổ nghẹn đắng lại, da mặt tê rân rân, lặng người

đi, tưởng như không thể thở được, không tin vào những gì đã nghe

- Cố gắng lảng tránh tin đồn đó: đau đớn đến uất nghẹn, trả tiền nước, đứng dậy chèmchẹp miệng, cố cười nói to và đi về

- Nghe tiếng người khác chửi làng Việt gian theo giặc mà tưởng chửi mình, chỉ biếtcúi gằm mặt xuống mà đi, về đến nhà nằm vật ra giường, nhìn lũ con tủi thân nướcmắt tôi cứ giàn ra

- Cảm thấy tủi nhục, không dám đối mặt với người khác Sợ bị đuổi phải quay lạilàng nhưng lại kiên quyết không về cái làng theo giặc ấy

- Suốt mấy ngày chỉ ở nhà, khi nghe ai nhắc đến Việt gian hoặc chuyện đó thì giậtmình, tủi nhục

c Khi nghe tin làng cải chính

- Sau khi biết làng mình không theo giặc thì vui vẻ trở lại, đi khoe khắp nơi về quátrình đánh giặc của làng mình như thể mình vừa trực tiếp tham gia chiến đấu vớigiọng đầy tự hào

3 Kết bài

Khẳng định lại tình cảm của ông Hai đối với làng, với kháng chiến, với Cụ Hồ

ĐỀ 4 ĐÓNG VAI NHÂN VẬT BÉ THU KỂ LẠI TRUYỆN CHIẾC LƯỢC NGÀ CỦA NGUYỄN QUANG SÁNG.

1 Mở bài:

- Tôi sinh ra đã không biết mặt cha, sống cùng với mẹ

- Hai mẹ con chờ cha chiến đấu ở chiến trường, chỉ biết cha thông qua tấm ảnh cũ vàcâu chuyện của mẹ

=> Hình ảnh cha mờ nhạt, nhưng tình cảm nhớ thương dành cho cha không bao giờnguôi

2 Thân bài

* Nỗi niềm của bé Thu

- Tôi lớn lên với nỗi nhớ mong cha

- Mong ngóng gặp ba, nhưng đến khi ba về lại không gọi ba, nhìn nhận ba, gần gũivới ba.

- Thấy ba có vết sẹo lớn trên mặt, tôi hoảng sợ bỏ chạy

- Không gọi ba, xa lánh, hắt hủi ba

- Luôn lạnh nhạt với ba, không chấp nhận ba

=> Nguyên nhân chính là do vết sẹo trên mặt ba, khiến ba khác với trong ảnh Hìnhảnh ba hiện tại khác xa với trí tưởng tượng, khiến tôi không thể nào chấp nhận được

* Cao trào xảy ra khi bị ba đánh

- Tôi hất văng trái trứng ba gắp cho tôi, bị ba đánh, tôi không khóc mà bỏ đi sangnhà ngoại

- Đêm ngủ với ngoại tôi mới biết vết sẹo đó là do tụi giặc gây ra

- Tôi thấy hối hận, sáng sớm về gặp ba

- Tiếng ba dồn nén đã lâu, vỡ òa Tôi chạy nhanh tới ôm ba, giữ chặt ba

- Tôi mong muốn lần tới ba về sẽ làm cho tôi chiếc lược => hy vọng sẽ được gặp lạiba

=> Khi đã hiểu ra mọi thứ là lúc phải rời xa ba, tôi cảm thấy lưu luyến, cảm thấy cólỗi rất lớn vì đã đối xử lạnh nhạt với ba

* Khi nghe tin ba hy sinh

- Tôi đau đớn đến tột cùng khi nghe tin ba hy sinh=> mãi mãi không bao giờ gặp lạiba

- Nhìn chiếc lược ngà ba làm làm cho mình=> nhớ thương ba nhiều, trân trọng kỷvật ba làm cho

3 Kết bài

- Giờ đây tôi đã khôn lớn, trưởng thành không còn trẻ nít,

- Tiếp bước cha tôi đi theo con đường cách mạng, tôi đã trở thành cô giao liên dũng

- Tôi hứa với ba sẽ sống có ích, chiến đấu và làm việc hết mình vì Tổ Quốc

ĐỀ 5 ĐÓNG VAI NHÂN VẬT ÔNG SÁU KỂ LẠI TRUYỆN CHIẾC LƯỢC NGÀ CỦA NGUYỄN QUANG SÁNG.

1 Mở bài

- Giới thiệu về hoàn cảnh của "tôi":

+ Xa nhà đi kháng chiến

+ Mấy năm ròng không được gặp con gái

+ Chỉ biết ngắm nhìn con qua ảnh

Ví dụ: Tôi cùng một người bạn tên Ba sống gần nhà xung phong vào kháng chiến

Đã mấy năm ròng xa nhà xa gia đình đi kháng chiến tôi luôn khát khao sẽ gặp được

con nhỏ thân yêu của mình Những ngày vợ lên thăm, con đường biên giới đầy nguyhiểm không dám cho con đi cùng, nên tôi chỉ được ngắm nhìn con qua bức ảnh Ngàyđơn vị cho về phép, tôi hạnh phúc và háo hức và mong chờ được nhìn thấy con gáiyêu của mình

- Cảnh quê nhà: không có gì thay đổi nhiều, vẫn rất thân thuộc, gần gũi như xưa

* Khi gặp con gái

- Cất tiếng gọi trong sự kỳ vọng nhưng con bé chỉ tròn mắt nhìn, coi mình như người

* Cuộc đối thoại của hai cha con

- Khi má bảo gọi ba vào ăn cơm, bé Thu chỉ nói trống không Tôi chỉ biết cười gượnggạo, buồn nhưng không thể làm gì

- Bé Thu nhất quyết không gọi ba dù cần giúp đỡ

- Trong bữa cơm, tôi gắp cho nó miếng trứng cá ngon nhất nhưng nó đã dùng đũa hất

ra, làm cơm vãi khắp mâm Tức giận, tôi đã vung tay đánh vào mông nó Bé Thukhông khóc, im lặng, gắp miếng trứng cá bỏ lại bát rồi bỏ đi sang ngoại → tôi vôcùng buồn bã và hối hận

* Phút chia tay nghẹn ngào

- Tôi bận rộn tiếp đón bà con làng xóm mà chưa kịp để ý đến con

.- Khuôn mặt bé Thu không còn bướng bỉnh như mọi khi mà trở nên buồn rầu

- Đến lúc chia tay, mọi thứ như vỡ òa khi bé Thu cất tiếng gọi ba đầu tiên Bé chạyđến ôm lấy tôi, hôn lên vết thẹo và giữ không cho tôi đi ra chiến trường

- Tôi nghẹn ngào, chỉ kịp dặn và trấn an con bằng câu “Ba đi rồi ba sẽ về”, nhưng nódứt khoát không cho tôi đi

- Mọi người dỗ dành, bé Thu mới để tôi ra chiến trường Trước lúc đi, con bé còn dặntôi mua cho nó chiếc lược Tôi đồng ý và chia tay con trong cảnh vô cùng bịn rịn, xúcđộng

- Tôi trở lại chiến trường nhưng trong lòng không bao giờ quên lời hứa với con

- Tôi dùng tất cả niềm thương nỗi nhớ nắn nót khắc từng chữ nhỏ lên chiếc lược:

“Yêu nhớ tặng Thu con của ba” Cái lược dài độ hơn một tấc, ngày nào tôi cũng đem

nó ra ngắm nghía cho vơi bớt nỗi nhớ con

3 Kết bài

- Chiếc lược cho tôi thêm ý chí vượt qua mọi gian lao, hiểm nguy, chiến đấu và chiếnthắng để sớm ngày được trở về đoàn tụ cùng con.

- Tôi mong ước được trao tận tay chiếc lược ngà cho con gái

VÍ DỤ ĐỀ MINH HỌA:

Đề 1:

I Đọc - hiểu (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Có một người phụ nữ vừa chuyển đến nơi ở mới Hàng xóm của bà là một người mẹ nghèo sống cùng cậu con trai đang tuổi thiếu nhi Một buổi tối mất điện,

bà chưa kịp thắp nến lên cho sáng thì có tiếng gõ cửa Bà ra mở cửa, thì ra đó là con của nhà hàng xóm Cậu bé nói: "Con chào dì, dì cho con hỏi nhà dì có nến không ạ?" Người phụ nữ thầm nghĩ: "Cái gia đình này nghèo đến nỗi ngay cả nến cũng không có sao Tốt nhất là không cho, vì nếu cho, họ sẽ ỷ lại mất" Nghĩ vậy, bà trả lời: “Dì không có" Đúng lúc bà đang chuẩn bị đóng cửa thì cậu bé cười rạng rỡ và lấy trong túi áo ra hai cây nến: "Mẹ và con sợ dì sống một mình không có nến nên con đem sang biếu dì hai cây nến để thắp sáng ạ” Lúc này, bà vừa thấy xấu hổ, vừa cảm động rơi nước mắt, rồi bà liền ôm chặt cậu bé vào lòng.

(Theo Internet)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản (0,5 đ)

Câu 2 Tìm ghi lại 01 lời dẫn trực tiếp có trong văn bản trên và nêu dấu hiệu nhậnbiết đó là lời dẫn trực tiếp (1,0 đ)

Câu 3 Theo em, vì sao người phụ nữ lại vừa thấy xấu hổ, vừa cảm động rơi nước måt? (0,5 đ)

Câu 4 Bài học nào trong văn bản có ý nghĩa nhất với em? Vì sao? (1,0 đ)

II Làm văn (7,0 điểm)

Câu 1: Từ đoạn văn ở phần đọc hiểu, em hãy viết đoạn văn khoảng (15 đến 20 dòng)

về ý nghĩa của tinh thần chia sẻ khó khăn trong cuộc sống.(2.0 điểm)

Câu 2: Đóng vai người lính kể lại bài thơ đồng chí của Chính Hữu (5.0 điểm)

Câu Gợi ý

1 Phương thức biểu đạt chính: tự sự

2 Lời dẫn trực tiếp trong đoạn trích:

-“Con chào dì, dì cho con hỏi nhà dì có nến không ạ?”;

-“Cái gia đình này nghèo đến nỗi ngay cả cây nến cũng không có sao Tốt nhất là không cho, vì nếu cho họ sẽ ỷ nại mất”;

-“Dì không có”;

-“Mẹ và con sợ dì sống một mình không có nến nên con đem sang biếu

di hai cây nến để thắp sáng.

(Học sinh có thể chọn một trong số các lời dẫn trực tiếp trên).

- Dấu hiệu: có dấu hai chấm trước lời dẫn và lời dẫn để trong dấu ngoặc kép

3 Người phụ nữ cảm thấy xấu hổ vì sự ích kỉ khi bản thân có suy

nghĩ không tích cực đối với người khác

Người phụ nữ cũng đồng thời cảm động vì người mẹ và đứa concủa gia đình nghèo bên cạnh lại dùng tình yêu thương, sự bao dung,quan tâm để đáp lại sự ích kỉ của người phụ nữ

4 Cuộc sống vẫn luôn có những điều tốt đẹp, hãy mở rộng trái tim,

trao đi yêu thương Đừng để trái tim chứa đầy sự nghi hoặc hay ích kỷ

1 Viết đoạn văn

1 Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: ý nghĩa của tinh thần chia

sẻ khó khăn trong cuộc sống

2 Thân đoạn: Trình bày cụ thể vai trò của lòng kiên trì sự nhẫn nại

- Chia sẻ là cùng người khác san sẻ vui buồn, những trạng thái tình cảm,tâm hồn với nhau; cả sự chia sẻ những khó khăn về vật chất, giúp nhautrong hoạn nạn

=> Biết yêu thương, san sẻ những điều nhỏ nhặt nhất với những ngườixung quanh, thì chúng ta sẽ nhận lại tình yêu thương, sự tôn trọng củamọi người, cuộc sống này sẽ trở nên vui vẻ và hạnh phúc hơn

2

- Cảm thông và chia sẻ là truyền thống tốt đẹp của dân tộc VN vì

vậy chúng ta cần giữ gìn và phát huy truyền thống đó

- Trong xã hội còn nhiều người có hoàn cảnh khó khăn: Trẻ mồ côi,

người nghèo, người kiếm sống lang thang, nạn nhân chiến tranh, người khuyết tật, nạn nhân của thiên tai, những căn bệnh quái ác, những cảnh

ngộ éo le Sự đồng cảm chia sẻ sẽ giúp họ có thêm sức mạnh, nghị lực, niềm tin trong cuộc sống để họ có thể vượt qua những khó khăn

thử thách trong cuộc sống của mình

- Khi giúp đỡ người khác, ta sẽ nhận lại sự kính trọng, niềm tin yêu củangười khác và cả sự sẵn sàng giúp đỡ lại mình lúc mình gặp khó khăn

- Mỗi người biết chia sẻ, yêu thương, giúp đỡ người khác sẽ góp phầnlàm cho xã hội này giàu tình cảm hơn, phát triển văn minh hơn

- Dẫn chứng: Sẻ chia khi miền Trung gặp bão lũ; khi đất nước bị ảnh

hưởng bởi dịch Covid 19…

Bài học:

- Nhận thức: Đồng cảm, sẻ chia giúp con người thêm sức mạnh để vượtqua những thử thách, những nghịch cảnh của cuộc đời

- Hành động: Phải học cách đồng cảm, sẻ chia và phân biệt đồng cảm,

sẻ chia với sự thương hại, ban ơn

3 Kết đoạn:

Khẳng định ý nghĩa của sự sẻ chia

Làm bài văn Đóng vai người lính kể lại bài thơ Đồng chí của Chính Hữu

Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Không có gì tự đến đâu conQuả muốn ngọt phải tháng ngày tích nhựaHoa sẽ thơm khi trải qua nắng lửa

Mùa bội thu trải một nắng hai sương

Không có gì tự đến, dẫu bình thườngPhải bằng cả đôi tay và nghị lực

Như con chim suốt ngày chọn hạtNăm tháng bao dung nhưng khắc nghiệt lạ kỳ…

(Trích Không có gì tự đến đâu con – Nguyễn Đăng Tấn,

Tuyển tập thơ Lời ru vầng trăng, XBN Lao động, năm 2000, trang 42)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ (0,5 đ)

Câu 2 Em hiểu như thế nào về những câu thơ: (0,5 đ)

Quả muốn ngọt phải tháng ngày tích nhựaHoa sẽ thơm khi trải qua nắng lửa

Mùa bội thu trải một nắng hai sương

Câu 3 Chỉ ra và nêu tác dụng biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ: Như con

chim suốt ngày chọn hạt (1,0 đ)

Câu 4 Em cảm nhận được điều gì trong nỗi lòng của cha mẹ qua đoạn thơ trên(1,0

đ)

II.Tập làm văn (7,0 điểm)

Câu 1: Từ đoạn văn ở phần đọc hiểu, em hãy viết đoạn văn khoảng (15 đến 20 dòng)

về thái độ cần có của mỗi người khi đứng trước khó khăn thử thách (2,0 điểm)

Câu 2: Đóng vai người cháu kể lại bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt (5,0 điểm)

Mùa bội thu trải một nắng hai sương.

3 câu thơ trên đã cho ta hiểu rằng sự thành công trong cuộc đời

mỗi con người không có gì là dễ dàng cả, cuộc đời luôn tồn tại nhữngkhó khăn thách thức trở ngại, muốn được thành công thì phải vượt qua nó

3 Chỉ ra và nêu tác dụng biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ:

Như con chim suốt ngày chọn hạt.

- Biện pháp tư từ: so sánh

- Hiệu quả:

+ Tạo cho câu thơ thêm sinh động, gợi cảm

+ So sánh hình ảnh con người với những chú chim chăm chỉ làm việc

cả ngày để nhấn mạnh con người muốn gặt hái thành công thì phải bằng nghị lực và sự cố gắng, kiên trì

4 - Đoạn thơ đã gửi gắm những lời khuyên nhủ, chia sẻ nhẹ nhàng, tình

cảm của bậc cha mẹ dành cho con Cha mẹ muốn con hiểu rằng mọi

sự thành công trên đời này đều phải do ta nỗ lực phấn đấu, phải trải qua khó khăn thì mới có kết quả tốt đẹp

- Đoạn thơ thể hiện sự quan tâm, yêu thương sâu sắc của cha mẹ, sự

lo lắng cho con trước những thử thách của cuộc đời

- Đoạn thơ còn bộc lộ niềm tin tưởng của cha mẹ rằng người con sẽ kiên trì đi đến mục tiêu cuộc đời

1 1 Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề: Đứng trước khó khăn chúng ta

cần có thái độ như thế nào?

2 Thân đoạn: nêu rõ những thái độ mà mỗi người cần có khi gặp khó khăn

- Chúng ta cần hiểu rằng khó khăn là điều không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi chúng ta Nhạc sĩ Trần Lập đã từng viết “Cuộc

đời nào trải bước trên hoa hồng, bàn chân cũng thấm đau vì những mũi gai” Bởi thế chúng ta ko thể mong chờ một cuộc đời luôn bình yên mà cần phải tìm cách đối mặt với những khó khăn thử thách

- Đừng để những khó khăn, cho dù lớn cỡ nào, đe dọa và nhấn chìm bạn Bất kể bao nhiêu thử thách cuộc sống mang đến cho bạn,

bất kể bao nhiêu khó khăn lớn lao ập đến trong cuộc đời, bạn phải luôn nhớ rằng bạn lớn hơn tất cả những khó khăn đó Và nhớ rằng bạn có khả năng đối phó với bất cứ điều gì cuộc sống mang đến cho bạn Cuộc sống càng khắc nghiệt, chúng ta càng cứng rắn hơn

- Khi cuộc sống gặp khó khăn, hãy nhớ rằng cây sồi lớn lên mạnh

mẽ trong gió ngược và kim cương được tạo ra nhờ lực nén Và

giống như viên kim cương, chúng ta cần những áp lực để làm cho đờisống của ta bóng bẩy và tinh ròng Giống như cây sồi, chúng ta cũng cần những cơn gió để lớn lên, mạnh mẽ và tự tin

- Mỗi khó khăn đều kèm theo một quà tặng, và nếu bạn có chất

chồng một núi những vấn đề rắc rối cần giải quyết, bạn sẽ sớm có một trùng điệp những món quà của cuộc sống để tận hưởng Và đây

là điều mà bạn nên nhắc nhở chính mình trong những lúc gặp khó khăn và bạn muốn buông tay đầu hàng

- Nên nhớ rằng ta sẽ chẳng thể thành công nếu ko một lần trải qua khó khăn trong cuộc sống Tất cả chúng ta đều muốn có một

cuộc sống vắng bóng khổ đau, sầu thương, tăm tối và khó khăn,nhưng những điều này là một phần của cuộc sống Giống như hoasen cần bùn để khoe sắc với cuộc đời, chúng ta cũng cần những thửthách để tinh luyện chính mình và trở thành những gì mà cuộc đời đãkiến tạo nên

- Dẫn chứng: Nick Vujicic sinh ra đã không có cả tay lẫnchân Nhưng anh vẫn cố gắng vượt qua số phận bằng nghị lực sống

cùng với nụ cười luôn nở trên môi Anh trở thành người truyền cảmhứng đến cho mọi người trên thế giới bằng những bài diễn văn kể vềcâu chuyện cuộc đời mình

Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời các câu hỏi bên dưới:

Mong ước đầu tiên và lớn nhất của tôi là các con sẽ trở thành người tử tế, sau

đó là cháu sẽ có một cuộc sống hạnh phúc Sau này con có trở thành bất cứ ai trên cuộc đời này, làm bất cứ công việc gì thì cũng làm việc một cách tử tế, ứng xử với bản thân, với gia đình, bạn bè, những người xung quanh, với cộng đồng và thậm chí

là với cả trái đất này một cách tử tế! Việc cháu tiếp tục học ở đâu, làm việc gì là tùy vào sở thích, niềm đam mê và năng lực của cháu Tôi và gia đình hoàn toàn tôn trọng vào sự lựa chọn và quyết định của con mình.

(Thạc sĩ Đinh Thị Thu Hoài – Giám đốc Trung tâm Đào tạo Kĩ năng sống Insight, mẹcủa "cậu bé vàng" Đỗ Hải Nhật Minh trả lời phỏng vấn báo Giáo dục và Thời đại số

24 ngày 28-1-2017, trang 7)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng ở đoạn trích trên (0,5 đ) Câu 2 Xác định nội dung cơ bản của đoạn trích? (0,5 đ)

Câu 3 Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong câu văn: Sau này con có trở

thành bất cứ ai trên cuộc đời này, làm bất cứ công việc gì thì cũng làm việc một cách

tử tế, ứng xử với bản thân, với gia đình, bạn bè, những người xung quanh, với cộng đồng và thậm chí là với cả trái đất này một cách tử tế! (1,0 đ)

Câu 4 Em có tán đồng với mong ước về tương lai tuổi trẻ của vị phụ huynh thể hiện

trong đoạn trích trên không? Vì sao? (1,0 đ)

II.Tập làm văn (7,0 điểm)

Câu 1: Từ đoạn văn ở phần đọc hiểu, em hãy viết đoạn văn khoảng (15 đến 20 dòng) trình bày suy nghĩ của em về những người sống tử tế và ý nghĩa của lối sông tử tế (2.0 điểm)

Câu 2: Đóng vai nhân vật ông Hai kể lại truyện Làng của Kim Lân (5.0 điểm)

4

Gợi ý: Đồng ý với ý kiến của vị phụ huynh nói đến trong đoạn trích vì Sự

tử tế chính là biểu hiện của niềm tin vào cuộc sống tốt đẹp Sự tử tế là biểu hiện của sự thiện tâm, đức độ Khi con người biết làm đẹp tâm của mình, khi đó họ mới trở thành người thực sự có giá trị Sống tử tế làm con người gần nhau hơn, tránh đc lối sống vô cảm

1 1 Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề nghị luận

2 Thân đoạn: Nêu những hiểu biết về người tử tế và ý nghĩa của sự tử tế.

- Người tử tế: Hiểu một cách đơn giản "người tử tế" là người làm việc tốt,

sống đúng, sống đẹp, sống có ý nghĩa, phù hợp với đạo đức, chuẩn mực của

2

xã hội "Người tử tế" phải là người sống thật với bản lĩnh của chính mình+ Người tử tế là người luôn có tấm lòng bao dung, độ lượng, không quan tâm đến địa vị, danh vọng, không quá chú trọng vào cái tôi mà luôn luôn nghĩ cho người khác và đặt lợi ích cộng đồng lên trên hết

+ Người tử tế luôn có những hành động xuất phát từ động cơ trong sáng, mọi suy nghĩ đều hướng đến sự lương thiện, vì cuộc sống chung, thậm chí còn biết hy sinh những quyền lợi cá nhân để hướng tới những điều tốt đẹp trọn vẹn cho cộng đồng

+ Người tử tế luôn biết ứng xử có văn hóa, biết tôn tọng người khác

- Ý nghĩa của sự tử tế

+ Sự tử tế chính là biểu hiện của niềm tin vào cuộc sống tốt đẹp Vì thế tử tếcũng chính là biết yêu cuộc sống này, có như vậy bạn mới có thể sống một cách tốt nhất

+ Khi bạn biết đối xử tử tế với mọi người cũng là lúc bạn nhận được sự tử tế

từ xã hội Như vậy tử tế sẽ khiến cho các mối quan hệ trở nên tốt đẹp hơn.+ Sống tử tế làm con người gần nhau hơn, tránh đc lối sống vô cảm

+ Sự tử tế là biểu hiện của sự thiện tâm, đức độ Khi con người biết làm đẹp tâm của mình, khi đó họ mới trở thành người thực sự có giá trị

- Dẫn chứng về lối sống tử tế: Và trong cuộc sống này ta bắt gặp không

ít những người tử tế Đó những người lập ra cây ATM gạo miễn phí trong

mùa dịch hay những người không màng đến tính mạng của bản thân mình

mà xông pha vào nơi tuyến đầu chống dịch Những con người tử tế ấy đã làm cho cuộc sống của chúng ta trở nên tốt đẹp hơn

3 Kết đoạn:

- Khẳng định tầm quan trọng của lối sống tử tế

- Rút ra bài học: Hãy trở thành một người tử tế và khi làm việc tử tế, chúng

ta cần xuất phát từ chính lòng yêu thương con người, từ sự chân thành, đồngcảm,

có như vậy, việc tử tế mới thật sự có ý nghĩa với chính bản thân mình và

những người xung quanh

Đóng vai nhân vật ông Hai kể lại truyện Làng của Kim Lân (5.0 điểm)

là tiếng xe về mỗi chiều của bố

cả nhà quây quần trong căn phòng nhỏchị xới cơm đầy bắt phải ăn no

hạnh phúc là khi đêm về không có tiếng mẹ ho

là ngọn đèn soi tương lai em sáng

là điểm 10 mỗi khi lên bảng

là ánh mắt một người lạ như quenhạnh phúc là khi mình có 1 cái tên …”

(Trích “Hạnh phúc” – Thanh Huyền)

Câu 1: Xác định thể thơ (0,5 đ)

Câu 2 Tìm câu thơ khái quát nội dung chính của đoạn (0,5 đ)

Câu 3 Chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ

trên (1,0 đ)

Câu 4 Tác giả bài thơ “Hạnh phúc” quan niệm “hạnh phúc bình thường và giản dị

lắm” Còn em, em quan niệm như thế nào về hạnh phúc? (1,0 đ)

II.Tập làm văn (7,0 điểm)

Câu 1: Từ đoạn văn ở phần đọc hiểu, em hãy viết đoạn văn khoảng (15 đến 20 dòng)

về ý trả lời câu hỏi: “Chúng ta nên sống như thế nào để luôn cảm thấy hạnh phúc?” (2.0 điểm)

Câu 2: Đóng vai nhân vật bé Thu kể lại truyện Chiếc lược ngà của Nguyễn QuangSáng (5.0 điểm)

Hạnh phúc là những điều bình dị quanh ta Hạnh phúc là khi:

+ Được ở bên cạnh những người thân yêu

+ Khi quan tâm và chăm sóc những thân thương của mình

+ Hạnh phúc là khi được giúp đỡ những người xung quanh, giúp họ vượt qua khó khăn, để cuộc sống của họ được ấm no, tốt đẹp hơn

1 1 Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề nghị luận : Cuộc sống có muôn vàn

những khó khăn, có đầy rẫy những thất bại Có những lúc ta rơi vào tuyệt vọng chán nản tưởng như không đứng lên được Vậy chúng ta phảisống thế nào để luôn cảm thấy hạnh phúc?

2 Thân đoạn: Những điều cần làm để luôn cảm thấy hạnh phúc.

- Hãy luôn lạc quan và có những suy nghĩ tích cực Tinh thần lạc quan chính là liều thuốc bổ cho sức khỏe Những người lạc quan

thường sống vui vẻ, khỏe mạnh, trẻ trung Họ ít khi bị trầm cảm, chán nản, mệt mỏi Tinh thần khỏe mạnh giúp người lạc quan cảm nhận đượcsâu sắc giá trị cuộc sống và chắc chắn họ sẽ cảm thấy hạnh phúc hơn

- Hãy biết bằng lòng với chính mình Không có gì làm bạn vui hơn

khi bạn biết bằng lòng với cuộc sống hiện tại, biết vui với những điều mình đang có và hạnh phúc với những gì mình đạt được Nếu bạn chỉ chăm chăm vào những điều không có thật ở hiện tại sẽ làm bạn dằn vặt

và đau khổ hơn mà thôi Người ta từng bảo hạnh phúc không phải là đích đến mà là cả hành trình Vì vậy, mỗi ngày bạn nên nở một nụ cười thật tươi với thế giới xung quanh mình, bạn sẽ thấy cuộc sống này tươi đẹp biết nhường nào

- Đừng đố kị với thành công của người khác Nếu bạn luôn ghen ghét

với sự thành công của người khác mà không cố gắng để chính mình có được thành công thì bạn sẽ luôn sống trong mệt mỏi và đau khổ Khi ấy bạn sẽ không thể nào cảm thấy hạnh phúc

- Hãy chia sẻ với mọi người Niềm vui của bạn như được nhân lên khi

mọi người cùng vui với bạn, và nỗi buồn của bạn sẽ được sẻ chia khi bên bạn có những người bạn tri kỷ, sẵn sàng lắng nghe mọi nỗi niềm của nhau Vì thế, bạn không nên ngại ngùng sẻ chia và ngược lại, bạn cũng biết lắng nghe những muộn phiền suy tư của người khác Một tấm lòng cởi mở, một tình yêu chân thành sẽ làm trái tim bạn luôn vui và hạnh phúc

- Bài học: Hãy luôn lạc quan để luôn cảm thấy hạnh phúc

I Đọc - hiểu (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

NGỌC TRAI VÀ NGHỊCH CẢNH

Không hiểu bằng cách nào, một hạt cát lọt được vào bên trong cơ thể một con trai

Vị khách không mời mà đến đó tuy rất nhỏ, nhưng gây rất nhiều khó chịu và đau đớn cho cơ thể mềm mại của con trai Không thể tống hạt cát ra ngoài, cuối cùng con trai quyết định đối phó bằng cách tiết ra một chất dẻo bọc quanh hạt cát

Ngày qua ngày, con trai đã biến hạt cát gây ra những nỗi đau cho mình thành một viên ngọc trai lấp lánh tuyệt đẹp.(…)

(Theo Bùi Xuân Lộc - Trích Lớn lên trong trái tim của mẹ, NXB Trẻ, TP Hồ

Chí Minh, 2005)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản? (0,5 đ)

Câu 2 Nêu nội dung chính của đoạn trích? (0,5 đ)

Câu 3 Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: "Vị khách không mời mà

đến đó tuy rất nhỏ, nhưng gây rất nhiều khó chịu và đau đớn cho cơ thể mềm mại của con trai.” (1,0 đ)

Câu 4 Câu chuyện trên gửi đến cho em thông điệp gì trong cuộc sống? (1,0 đ)

II.Tập làm văn (7,0 đ)

Câu 1: Từ đoạn văn ở phần đọc hiểu, em hãy viết đoạn văn khoảng (15 đến 20 dòng) trình bày suy nghĩ của mình về vấn đề: Hãy chủ động đón nhận nghịch cảnh và chiến thắng nó (2.0 điểm)

Câu 2: Đóng vai nhân vật ông Sáu kể lại truyện Chiếc lược ngà của Nguyễn QuangSáng (5.0 điểm)

GỢI Ý:

1 Phương thức biểu đạt chính: Tự sự

2

- Hạt cát lọt vào cơ thể người con trai

- Cuối cùng con trai đã biến hạt cát gây ra nỗi đau cho mình thành viên

– Câu chuyện là bài học về thái độ sống tích cực: có ý chí, có bản lĩnh

và nghị lực để vươn lên trong cuộc sống

– Ý kiến trên khuyên chúng ta phải biết vượt qua và chiến thắng nghịch

cảnh Phân tích:

* Vì sao phải chủ động đón nhận nghịch cảnh và chiến thắng nó?

– Những khó khăn, trở ngại là một phần của cuộc sống Dù muốn hay không con người cũng phải đối mặt

– Bất kỳ ai muốn đi đến thành công, muốn đạt được những thành quả tốt đẹp đều phải nỗ lực hết mình, kiên trì chống chọi với nghịch cảnh

– Phê phán một số người sống thụ động, hèn nhát, không có ý chí, bản

lĩnh để đối mặt với khó khăn

– Liên hệ bản thân:

+ Nhận thức: Hiểu ý nghĩa, giá trị giáo dục từ câu chuyện; lời khuyên

tích cực của câu nói

+ Hành động: Không ngừng học tập để nâng cao tri thức, linh hoạt,

nhạy bén đối phó với những khó khăn , nguy hiểm bất ngờ có thể xảy

ra; rèn luyện ý chí, nghị lực, bản lĩnh để chiến thắng nghịch cảnh

DÀN Ý TỰ SỰ VỀ TRUYỆN THƠ HIỆN ĐẠI

ĐỀ 1: ĐÓNG VAI ÔNG HAI TRONG VĂN BẢN “LÀNG”

1 Mở bài:

- Chiến tranh luôn mang tới những mất mát đau thương Nhưng trong chiếntranh, ta thấy có những người anh dũng, xung phong vào mưa bom, bão đạn

để bảo vệ đất nước Lòng yêu nước không chỉ ở những người cầm súng ra trận

mà còn ở những người ở hậu phương

- Tôi là Hai Thu, mọi người thường gọi tôi với 1 cái tên thân mật là ông Hai

- Câu chuyện tôi kể sau đây sẽ là 1 câu chuyện dở khóc dở cười nhưng qua đó,tôi lại càng yêu hơn quê hương đất nước của tôi Và sau đây, tôi xin được mạnphép kể lại câu chuyệnn đi tản cư của tôi

2 Thân bài:

 Trước ngày ông Hai nghe làng theo giặc:

- Giặc Pháp bắt đầu ồ ạt vào làng Chợ Dầu của chúng tôi Các thanh niên traitráng ở lại làng quyết tâm bảo vệ

- Được lệnh cụ Hồ nói người già, người trẻ, phụ nữ tản cư đến nơi khác đợi 1ngày bình yêu hãy quay trở vể

- Tôi cùng gia đình tản cư đến vùng đất Thắng, những ngày tôi nhớ da diết cùnganh em đào được đắp ụ, xẻ hào, khuôn đá, cái chòi gác ở đầu làng giờ đây rasao, đã được dựng xong chưa, những đường hầm bí mật còn chưa đào xong.Tôi mong hàng xóm và ngôi làng sớm được bình yên để tôii được quay về

- Ở vùng đất Thắng, tôi luôn xem tin tức từ phòng thông tin và chạy đi thôngbáo cho cả vùng biết về thông tin từ làng

- Mỗi lần có tin tức gì vui từ làng, tôi mừng lắm, bụng dạ tôi nóng cả lên

- Sau đó tôi đi khoe cho cả vùng biết làng tôi là 1 làng anh hùng, là 1 làngkháng chiến.

- Khi nói về làng của mình, tôi cứ như 1 đứa trẻ được người khác cho quà, niềmvui rạng ngời trên nét mặt Những tưởng cuộc sống sẽ mãi êm đềm trôi nhưthế nhưng không, giông tố lại ghé qua làm lòng tôi đau như cắt

 Ông Hai biết tin làng theo giặc:

- Cũng như mọi ngày tôi hớn hở lên phòng thông tin để biết thêm tin tức vềcuộc chiến, trong lòng hi vọng làng Chợ Dầu lập được thêm chiến công mới

để đi khoe với hàng xóm Thật may khi hôm nay gặp được anh dân quân biếtchữ đọc to, dõng dạc về các tin mới ngày hôm nay, nhờ thế mà tôi biết thêm cả

mớ thông tin về tình hình chiến sự bây giờ

- Trên đường về nhà tôi bắt gặp vài tốp người từ vùng dưới xuôi lên đang ngồitrò chuyện dưới mấy gốc đa, lại hỏi chuyện mới biết là người ở huyện GiaLâm tản cư lên theo chỉ thị Biết là người ở chung vùng, tôi liền hỏi thêmthông tin về làng Chợ Dầu xem tiến trình chống giặc ở đó đang diễn biến nhưthế nào, có giết được thêm tên giặc nào không thì bỗng có 1 người đàn bàđang cho con bú mém xen vào nơi làng tôi theo Tây, đón Tây vào làng, chủtịch thì khuân tư chè, đỉnh đồng, vai vóc nhảy lên xe cam đưa theo vợ con lên

vị trí giặc ngoài tỉnh

- Trái tim tôi như chết lặng, bao hình tượng về 1 làng Chợ Dầu kiên cường, anhdũng chống giặc như sụp đổ Không nói gì thêm nữa, tôi chỉ biết tính tiềnnước và đi về

- Về đến nhà không còn chút sức lực nào tôi nằm vật ra giường nhìn con mà cứnghĩ gia đình anh sắp bị mọi người khinh miệt vì xuất thân là người làng ChợDầu: làng Việt gian, nước mắt tôi cứ giàn giụa

- Không thể chấp nhận sự thật rằng ngôi làng mà mình luôn tự hào bây lâu giờđây lại trở thành 1 thứ xấu xa, hèn hạ trong mắt người đời tôi, tôi kiểm điểmlại từng người trong áo họ đều là những người có tinh thần yêu nước với ý chíkiên cường chống giặc, hằng mong đất nước được tự do, tin tức này không thể

là sự thật, không ai lại can tâm làm điều nhục nhã ấy

- Đã 3,4 ngày nay tôi không dám bước chân ra khỏi nhà vì sợ nghe những lờiđàm tếu, những lời mạ nhục về làng tôi, về tôi và cả những người con làngChợ Dầu đang sinh sống tại vùng đất Thắng Mỗi khi nghe tiếng Việt gian, xecam-nhông tim tôi như thắt lại, nước mắt cứ chảy dài trên má

- Dăm bữa sau, mụ chủ trọ đến nhà đìu đuổi cả gia đình tôi cũng như nhữngngười làng Chợ Dầu khác ra khỏi vùng đất Thắng nhưng cũng không tráchđược việc này, làng tôi là làng theo giặc, giữ chúng tôi lại đây khác gì việc tiếptay cho quân thù

- Vợ tôi và con bé lớn nghe tin, nước mắt cứ chảy, đầu tôi cũng tràn ngập cànsuy nghĩ tiêu cực, không biết phải đi đâu, về đâu, không biết nơi nào có thểchứa chấp gia đình tôi bây giờ.

- Trong đầu tôi chợt loé lên suy nghĩ đi về làng, nhưng lương tâm không chophép tôi làm thế, về làng là chịu đầu hàng làm nô lệ cho Tây, là bỏ khángchiến, bỏ cụ Hồ

- Tuy lòng thì yêu thật nhưng giờ làng theo Tây rồi thì tôi phải phục thù, không

vì yêu làng mà lại đi từ bỏ tinh thần yêu độc lập, yêu kháng chiến

- Tôi yêu tha thiết làng quê của mình nhưnng lại càng đau đớn, thất vọng hơnkhi biết làng theo giặc

 Khi ông Hai nghe tin làng cải chính:

- Sáng hôm ấy là ngày vui nhất trong cuộc đời của tôi, hôm ấy bầu trời trongxanh, những đám mây u ám cũng đã bay đi đâu hết Khi tôi đang nghỉ ngơi ởnhà, bỗng dưng người hàng xóm cũ từ làng Chợ Dầu quê tôi đến chơi, nghetin hắn đến, tôi vội vã đóng khăn áo chỉnh tề đón tiếp hắn

- Ngày hôm ấy có lẽ là ngày mà cuộc đời tôi đã chính thức bước sang trangmới khuôn mặt buồn bã mọi ngày nay đã được thay thế bởi những niềm vuisướng, rạng rỡ Quả nhiên ông trời không bao giờ tuyệt đường sống của conngười ta, vừa nghe tin làng tôi cải chính và phản kháng nên bị giặc Tây đốtsạch, tôi liền như 1 đứa trẻ, nhảy dựng lên và chạy thật nhanh về nhà

- Trên đường về nhà, tôi liền mua cho lũ trẻ những thứ bánh kẹo thật ngon chochúng Sau đó tôi liền kể cho vợ tôi nghe về việc làng Chợ Dầu chống lại giặcnên bị đôts trụi

- Sáng hôm sau, tôi liền 3 chân 4 cẳng chạy thẳng sang nhà của bác Thứ Có vẻnhư sau khi nghe tin làng cải chính, tôi đã đánh mất vẻ lạnh lùng thường ngày

mà lại liên tục bô bô cái miệng như 1 đứa bé đang gọi mẹ vậy

- Thấy bác Thứ đi ra, tôi vội vã kể về câu chuyện Tây đốt sạch làng và nhà tôivới sự hưng phấn và ông chủ tịch làng vừa mới lên trên cải chính chứng tỏlàng tôi là làng yêu nước

- Cũng giống như tôi, sau khi nghe tin ấy, ông ta cũng vội bỏ nhà mà đi lan tinkhắp xóm

- Tôi lại lật đật bỏ đi nơi khác để báo tin cho mọi người Đi đến đâu tôi cũngkhua chân múa tay đi khắp nơi Như 1 đứa trẻ mới được mẹ mua cho bánhkẹo, cả làng đều biết Chính vì thế mà ngày hôm ấy, ai ai cũng biết tin làng tôi

đã cải chính và ai nấy đều vui mừng

- Đến cả mụ chủ nhà đã từng kì thị và xỉa xối tôi nay đã trở nên rộn rã và cùngchia vui với tôi

- Sau đó mụ đến để xin lỗi gia đình tôi và lại cho chúng tôi ở nhà nữa gia đìnhtôi cùng mụ lại nói chuyện như bình thường

- Tối hôm ấy, tôi ngồi trên chiếc chõng tre ở nhà bác Thứ, bàn về làng Chợ Dầu,càng nói tôi lại càng phấn khích, tôi kể về việc thanh niên trai tráng trong lòngtôi chiến đấu ra sao, người dân cầm cự ra sao cứ như thể vừa tham gia đánhgiặc xong vậy.

- Tôi dần dần chìm vào giấc ngủ và mơ về 1 tương lai tươi sáng phía trước

3 Kết bài:

- Qua câu chuyện trên, tôi càng yêu cái làng Chợ Dầu của mình, yêu quê hươngđất nước của mình hơn Hiện nay, dù đã hoà bình nhưng tôi mong thế hệ saunày sẽ gìn giữ và xây dụng đất nước để giúp đất nước phát triển hơn

- Hơn hết nữa là mỗi 1 người dân VN ta hãy mang trong mình 1 trái tim yêu quêhương tha thiết, sẵn sàng hi sinh tất cả cho quê hương đất nước của mình

ĐỀ 2: ĐÓNG VAI CÔ KĨ SƯ TRONG CÂU CHUYỆN “LẶNG LẼ SAPA”

1 Mở bài:

- Người ta vẫn hay nói cuộc đời là những chuyến đi , với tôi điều đó là đúng Mỗichuyến đi trong đời đều để lại cho tôi những kỉ niệm, những hồi ức thật đẹp rồighép chúng lại thành một cuốn lưu bút đầy những kỉ niệm

- Tôi là một cô kĩ sư gốc Hà Nội, chuẩn bị nhận công tác ở Lai Châu Cũng như lớptuổi trẻ Việt Nam những năm 70, tôi rất háo hức muốn đóng góp công sức củamình cho đất nước

- Trong cuộc hành trình, tôi đã có cuộc gặp gỡ trò chuyện với một người lao độngtrí thức trẻ Những suy nghĩ của anh ấy đã cho tôi có thêm nhận thức mới về cuộcsống, về cống hiến

2 Thân bài:

 Khái quát:

- Sau khi tốt nghiêp đại học, tôi đã chia tay gia đình à mảnh đất Hà Nội thân yêu đểlên Lai Châu, một phần để nhận công việc mới, mà phần tôi nghĩ chỉ là phụ chính

là rời xa mối tình chớp nhoáng ở mảnh đất cũ

- Tôi rời xa thành phố, gia đình để đến một vùng đất hoàn toàn xa lạ công tác, cốnghiến Chuyến đi này của tôi giống như hành trình mới của cuộc đời, tôi lo lắngnhưng cũng mong chờ về cuộc sống, công việc mới ở vùng đất xa lạ ấy

- Tuổi trẻ của tôi là những trang giấy chưa được tô vẽ nhiều màu sắc của cuộc sốngtrừ việc được soi rọi bởi tri thức, với một cô gái chưa trải sự đời thì chuyến đi này

là một bước ngoặt lớn Nhưng đâu đó, ẩn sâu dưới sự háo hức này, Một phầntrong tôi thấp thỏm lo sợ, liệu tôi có thích nghi được với cuộc sống mới haykhông? Chẳng may tôi không làm tốt công việc thì thế nào

- Tâm trạng ngổn ngang, phức tạp trong tâm trí tôi nhanh chóng được giải tỏa khitôi gặp được một bác họa sĩ già ngồi cùng chuyến xe Lắng nghe câu chuyện của

bác, về lý do lên mảnh đất Lai Châu này làm tôi chợt nhận ra được nhiều điều mới

mẻ về cuộc đời, về công việc

- Khi xe chạy qua Sa Pa, chúng tôi say mê ngắm nhìn vẻ đẹp thiên nhiên với nhữngrặng đào, hàng thông rung tít trong nắng, những cây tử kinh nhô đầu màu hoa càlên trên màu xanh của rừng.Thỉnh thoảng, đàn bò lang được đeo chuông vàngbuông thả ở các đồng cỏ trong lũng hai bên Sapa hiện lên đẹp đẽ đến kì lạ, nắngbây giờ cũng bắt đầu len tới, đốt cháy rừng cây Âm thanh ấy, khung cảnh ấy hòavào nhau tạo nên một bức tranh lãng mạn

- Lúc xe dừng lại để lấy nước và cho hành khách nghỉ ngơi trong ba mươi phút, báclái xe có giới thiệu với chúng tôi về một chàng trai kì quặc Trong lời kể của bácthì chàng trai ấy có vẻ rất cô đơn, và tôi lại đặc biệt ấn tượng với biệt danh “người cô độc nhất thế gian”

- Nói xong, bác quay mặt nhìn về phía tôi, bất giác tôi có chút đỏ mặt, chẳng biết vì

lý do gì, có thể do thời tiết lạnh chăng?

- Dù sao thì lời nói vu vơ đó đã vô tình đánh thức sự tò mò trong tôi Anh ta mộtthanh niên đã chập chững hai mươi bảy tuổi, làm công tác khí tượng kiêm vật líđịa cầu trên đỉnh Yên Sơn cao hai ngàn sáu trăm mét này Anh sống cô đơn giữabốn bề cây cỏ và mây mù lạnh Trong tôi bỗng dấy lên một cảm xúc niềm nở xenlẫn tò mò

 Chi tiết:

- Tôi lén nhìn qua bác họa sĩ, thấy gương mặt bác có chút thay đổi, ngước lên nhìntheo ánh mắt đầy xúc động của bác, tôi thấy từ xa một dáng nam nhân đang đi lạiphía chúng tôi Thì ra đây là “ kẻ thèm người” trứ danh ở vùng đất Sapa này

- Vừa thấy anh ta lại gần, tôi giật mình lùi về phía sau lưng bác họa sĩ, tay cũngtheo đó víu chặt vào vai ông Tôi có chút cảnh giác, dù gì cũng là người lạ, tốtnhất tôi nên giữ khoảng cách

- Mắt tôi lại hướng lên nhìn theo tay của anh ta “ Một củ tam thất ?” – tôi nghĩthầm trong bụng Tay anh ta đưa cho bác lái xe một củ tâm thất, có vẻ như là vừađược đào lên, vì trên củ còn dính một chút đất

- Anh ta nói chuyện với bác lái xe một chút rồi quay sang mời tôi và bác họa sĩ vềnhà chơi Chưa kịp để chúng ta trả lời, anh ta đã chạy vụt đi Trông vừa buồn cườinhưng cũng có đôi nét đáng yêu Bất giác tôi “ Ô” lên một tiếng, nhận ra bản thânvừa có hành động kì lạ, tôi bụm miệng lại cười

- Bước trên còn đường nhỏ để vào nhà anh, tôi ngạc nhiên vì xung quanh đượctrồng rất nhiều hoa, những khóm hoa được cắt tỉa gọn gàng, đẹp mắt chứng tỏ chủnhân của nó cũng rất khéo Đang chìm đắm trong sức hoa rực rõ và cảnh đẹp nhưtranh thì anh thanh niên đã tặng cho tôi một bó hoa

- Sự việc diễn ra bất ngờ đến mức tôi còn chẳng biết phải phản ứng như thế nào,nhận lấy bó hoa mà mặt tôi đỏ ửng lên Nhất thời tôi cảm thấy vừa xúc động,không phải vì đây là lần đầu tôi được nhận hoa, mà đây lại là người đầu tiên tặngtôi đóa hoa đẹp như này chẳng vì một dịp nào cả.

- Thấy tôi có chút bối rối, anh ta nói với tôi có thể thoải mái cắt bao nhiêu hoa tùythích Anh ta tặng hoa cho tôi chỉ vì chúng tôi là những đợt khách đầu từ Tết, vàbất ngờ thay tôi lại là cô gái đầu tiên Tôi chẳng biết nói gì hơn, chỉ biết ôm chặtlấy bó hoa vào ngực, ngửi thấy hương thơm của hoa, lòng tôi dễ chịu hẳn Hươnghoa như thúc giục tôi, tôi đánh liều nhìn thẳng vào mắt anh Có lẽ đây là lần đầutôi nhìn anh một cách trực diện như ậy, nó làm cho cả tôi và anh có chút bối rối

- Bỏ qua đóa hoa và những cảm xúc kì lại, chúng tôi chỉ có 30 phút giải lao, hái hoa

đã hết 5p trôi qua rồi, anh ta định nói sơ về công việc của mình 5p, còn lại sẽ chochúng tôi xơi chè nói chuyện

- Khi bước vào nhà, chúng tôi hoàn toàn ngạc nhiên trước sự sạch sẽ, ngăn nắptrong ngôi nhà nhỏ xinh ấy Tôi đưa mắt ngắm những đồ vật trong nhà Bất giáctôi tiến tới phía bàn đọc sách của anh, khế giở cuốn sách anh đang đọc giờ ra xem

- Trong lúc tôi ngồi đó, anh cầm rót nước mời bác họa sĩ uống và tận tay cầm mộtchén trà mang qua cho tôi Anh rất lịch sự biết tôi đang đọc nên chỉ lặng lẽ để trênbàn Anh nói về công việc của anh, nói rất cụ thể, rất chi tiết

- Tay tôi cầm sách đọc nhưng lại bị chính câu chuyện của anh lôi cuốn Tôi khôngnhìn nhưng tôi nghe không bỏ sót chữ nào Anh nói xong thì bảo chúng tôi kểchuyện dưới xuôi cho anh nghe Nhưng bác họa sĩ lại muốn anh kể về anh tiếp vềcông việc của anh, anh nói đến những khó khăn khi sống ở trên này, anh trả lờicâu hỏi của bác họa sĩ về "cô độc nhất thế gian” và cả sự "thèm người” Bác họa

sĩ hình như có ý vẽ anh, tôi thấy anh khiêm tốn giới thiệu những người đáng vềhơn anh Trong lúc ấy bác họa sĩ vẫn cứ vẽ, anh vẫn cứ giới thiệu

- Từng lời nói của anh đều khiến tôi có chút nể phục, đều này khiến tôi quý anhhơn Anh cô đơn giữa cái Sapa lạnh lẽo này nhưng anh luôn cho rằng bản thânchưa bao giờ đơn độc, còn có hàng tá người cực khổ hơn anh Chính anh làm tôi

có cái định nghĩa khác với hạnh phúc trong công việc, căn bản nó chẳng còn làhoàn thành công việc, mà còn phải yêu công việc Có quá nhiều thứ làm tôi phảihọc hỏi anh ta, từ những hành động tinh tế mà người thường ít quan tâm, hay cảnhững lý tưởng sống vô cùng vĩ đại Tôi thấy được đam mê cháy bỏng trong mắtbác họa sĩ lúc vẽ anh ta, và cả niềm tự hào đầy nhiệt huyết trong ánh mắt và cảgiọng điệu lúc anh ta kể chuyện Những điều đó làm tôi cảm thấy cón rất nhiềuđiều thú vị ở người con trai này làm tôi muốn khám phá

- Đến lúc chúng tôi phải rời đi, tôi cố ý để quên chiếc khăn mùi soa lại như mộtmón quà tôi gửi anh bằng tấm lòng mình Ấy vậy mà chàng thanh niên thật thàmang trả lại, tôi nhìn anh ánh mắt anh như thể sắp phải chia xa một người khôngbao giờ có thể gặp lại Quay lưng, tôi bước xuống sườn đồi, trên tay cầm bó hoa

mà lòng rạo rực Anh thanh niên để lại trong tôi quá nhiều ẩn tượng, gieo cho tôimột cách nghĩ khác, cách nhìn khác với cuộc đời Ở anh có sự bình dị, chân chấtnhưng vẫn tỉ mỉ và ấm áp lạ thường Mọi thứ từ anh khiến đầu óc tôi mở ra nhiềuđiều mới và hơn thể tôi thấy lòng mình xao xuyển, dường như trong tôi đangvương vấn chút dư vị Sa Pa ngọt ngào

3 Kết bài:

- Chuyến đi này thật là một chuyến đi khó quên trong đời tôi Tôi đã gặp đượcnhững con người thật đẹp, thật cao cả Họ làm cho tôi cảm thấy yêu đời hơn,thấy tự tin với công việc của mình hơn và anh thanh niên đã để lại ấn tượng sâuđậm về một thế hẹ trẻ như tôi - anh đã cống hiến hết mình cho đất nước Anhsống bên cái vẻ bề ngoài "lặng lẽ" nhưng bên trong thì rạo rực của vùng đất dấuyêu, thơ mộng này

ĐỀ 3: ĐÓNG VAI ÔNG HOẠ SĨ TRONG CÂU CHUYỆN “LẶNG LẼ SAPA”

1 Mở bài:

2 Thân bài:

Sự xuất hiện của anh thanh niên qua lời kể của bác lái xe

- Tôi bắt một chuyến xe với tâm trạng háo hức đến một vùng đất được mọi ngườihoan nghênh là một nơi lãng mạn và thơ mộng nhất đất Bắc, nơi có thể cho tôinhiều ý tưởng để hoàn thành bức họa dang dở

- Xe đến Sapa, tôi choáng ngợp với cảnh vật nơi lạnh lẽo và xa xôi ấy, đó lànhững cành hoa đào hồng phấn mà tôi vẫn hằn ao ước nhìn thấy

- Tôi đã mường tưởng vè cái cảnh hoa đào nợ hồng rực rỡ ở cả một góc trời, vàgiờ đây thứ tôi thấy trước mắt lại chính là như thế, đó có lẽ là ước mơ mà tôivẫn luôn tưởng tượng

- Trong mắt tôi, khung cảnh trước mắt là một bức họa gợi lên một hình mẫu lítưởng của bao người nghệ sĩ, bao con người theo dòng đam mê cháy bỏng củanghệ thuật

- Hoa đào nở một góc trời hòa vào trang không khí se lạnh của miền Bắc đangrơi vào mùa hoa tuyết gợi lên trong tâm hồn tôi một thức cảm thật kì lạ

- Có lẽ Sapa đã là một phần trong sự ao ước của tôi, chính vì thế mà tôi đã say

mê một cách nghẹn ngào khó tả

- Cảnh vật lãng mạn trong không khí se lạnh vẫn thường trực những con bò langđeo chuông trên cổ, tiếng kêu leng keng như một chất lãng mạn thấm sâu vào

- Khung cảnh ấy, âm thanh ấy như hòa vào chính dòng cảm xúc nghệ thuât trongtôi tạo nên một bức tranh thật sâu sắc và lãng mạn

- Tôi vẫn luôn có ý định ở lại Sapa một cách lâu nhất và có lẽ tôi xem nơi ấy như

là một tri kỉ sâu sắc của mình

- Trên chuyến xe ngày hôm ấy, chẳng những có mình tôi mà còn nhiều người yêusức hút của Sapa đến thế

- Tôi quen được với một cô kĩ sư tài ba, nhưng lại chán nản cuộc sống vội vã ởthành thị và quyết định đến nơi Sapa muôn trùng

- Và rồi chúng tôi được dừng chân trên một con đường nhỏ, nơi núi non hung vĩ

và hoang du khiến tôi thích mắt

- Bác lái xe biết trong tôi trào dâng về thức cảm nghệ thuật, bác ngõ lời giới thiệucho tôi một chàng thanh niên được mệnh danh là người cô độc nhất thế giới

- Bác ấy kể với chúng tôi một giọng điệu ngộ nghĩnh và có lẽ là hứng thú:

- “cách đây 4 năm, có hôm tôi cũng đang đi thế này chợt thấy một khúc thân câychắn ngang đường, phải hãm lại một anh thanh niên ở đâu chạy đến, hè với tôi

và khách đi xe đẩy khúc cây ra một bên cho xe đi Hỏi ở đây ai đẩy cây ra giữađường thế này, anh ấy chỉ đỏ mặt Thì ra anh ta mới đến nhận việc, sống mộtmình trên đỉnh núi,bốn bề chỉ cây cỏ và mây mù lạnh lẽo, chưa quen, themngười quá, anh ta kiếm kế dừng lại để gặp chúng tôi, nhìn trông và nói chuyệnmột lát”

- Bác ấy bảo anh thanh niên ấy làm khí tượng kiêm vật lí địa cầu ở đỉnh núi YênSơn, nơi lạnh lẽo và cô đơn nhất của lòng người Anh ấy hi sinh thân mình ởnơi lạnh thấu xương ấy chỉ mong đến ngày Tổ quốc được yên bình và hạnhphúc

- “ Thèm người” ở đây ắt là thèm cảm giác được nghe những câu chuyện ở miềnxuôi, thèm cảm giác có người kề cạnh lắng nghe và hơi ấm áp của người vẫn kềcạnh anh nơi đỉnh núi xa xôi và đầy hiểm trở

 Cuộc gặp gỡ, trò chuyện giữa anh thanh niên, cô kĩ sư

- Nghe bác lái xe nói xong, tôi bất chợt cảm thấy trong thâm tâm trào dâng mộtniềm xúc động đến nghẹn lòng khi nhìn thấy anh thanh niên trong câu chuyệnnơi Sapa lạnh lẽo

- Anh ấy với tầm vóc bé nhỏ, ốm o gầy mòn, chỉ vỏn vẹn 27 tuổi nhưng lại sốngtrong cuộc sống của những người lớn tuổi, sống với nỗi cô đơn Nhưng trên nétmặt ấy là một nụ cười rạng ngời mà chẳng ai có thể mang đến một nụ cườikhiến tôi nao lòng

- Lúc ấy, tôi chỉ toàn tâm vào chàng trai đang hớn hở chạy lại phía mình màchẳng để ý đến cô kĩ sư đang víu chặt vào vai tôi