Tiết 91: CÂU TRẦN THUẬT

Kiểm tra bài cũ Yêu cầu: Em hãy nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán?. Yêu cầu: Em hãy nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán?. Xét VD: Câu hỏi: Các câu

Trường THCS Nguyễn Thành Đô GV: Trịnh Mỹ Kim

Môn: Ngữ Văn 8

Tiết 89: CÂU TRẦN THUẬT

Trường THCS Nguyễn Thành Đô GV: Trịnh Mỹ Kim

Môn: Ngữ Văn 8

Tiết 89: CÂU TRẦN THUẬT

Trả lời :

-Câu cảm thán là câu có những từ ngữ cảm thán

như: ôi,than ôi,hỡi ơi,chao ơi,trời ơi,thay,biết bao, xiết bao… dùng để bộc lộ trực tiếp cảm xúc của

người nói (người viết )xuất hiện chủ yếu trong ngôn ngữ nói hằng ngày hay ngôn ngữ văn chương.

-Khi viết, câu cảm thán thường kết thúc bằng dấu

chấm than

Kiểm tra bài cũ

Yêu cầu: Em hãy nêu đặc điểm hình thức và

chức năng của câu cảm thán ? Cho ví dụ.

Yêu cầu: Em hãy nêu đặc điểm hình thức và

chức năng của câu cảm thán ? Cho ví dụ.

I/ Đặc điểm hình thức và chức năng:

1 Xét VD:

Tiết 91: CÂU TRẦN THUẬT

a/ Lịch sử ta có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta

có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,… Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các dân tộc ấy là tiêu biểu cho một dân tộc anh hùng.

(Hồ Chí Minh)

b/ Thốt nhiên một người nhà quê, mình mẩy lấm láp, quần áo ướt đầm, tất tả chạy xông vào, thở không ra lời:

- Bẩm…quan lớn…đê vỡ mất rồi!

( Phạm Duy Tốn)

c/ Cai Tứ là một người đàn ông thấp và gầy, tuổi độ bốn lăm, năm mươi Mặt lão vuông nhưng hai má hóp lại.

( Lan Khai)

d/ Ôi Tào Khê! Nước Tào Khê làm đá mòn đấy! Nhưng dòng nước Tào Khê không bao giờ cạn chính là lòng chung thủy của ta!

(Nguyên Hồng)

I/ Đặc điểm hình thức và chức năng:

1 Xét VD:

Câu hỏi: Các câu được dẫn trong ví dụ có dấu

hiệu hình thức đặc trưng của các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán hay không?

Câu hỏi: Các câu được dẫn trong ví dụ có dấu

hiệu hình thức đặc trưng của các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán hay không?

 Chỉ có câu “ Ôi Tào Khê” ở đoạn (d) có đặc điểm hình thức của câu cảm thán Các câu còn lại đều không có đặc điểm của câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán.

I/ Đặc điểm hình thức và chức năng:

1 Đặc điểm hình thức:

Câu trần thuật không có đặc điểm hình thức của câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán.

2 Chức năng :

Câu hỏi: Các câu được dẫn trong mỗi ví dụ được dùng để làm gì?

a/ (1) Lịch sử ta có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta (2) Chúng

ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê

Lợi, Quang Trung,… (3) Chúng ta phải ghi nhớ

công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các dân tộc

ấy là tiêu biểu cho một dân tộc anh hùng.

(1) Nhận định

(2) Kể

(3) Yêu cầu

b/ (1) Thốt nhiên một người nhà quê, mình mẩy lấm láp, quần áo ướt đầm, tất tả chạy xông vào, thở không ra lời:

- (2) Bẩm…quan lớn…đê vỡ mất rồi!

(1) Kể, tả

(2) Thông báo

c/ (1) Cai Tứ là một người đàn ông thấp và gầy,

tuổi độ bốn lăm, năm mươi (2) Mặt lão vuông nhưng hai má hóp lại

(2) Nhận định

(3) Bộc lộ tình cảm, cảm xúc.

d/ (1) Ôi Tào Khê! (2) Nước Tào Khê làm đá mòn đấy! (3) Nhưng dòng nước Tào Khê không bao giờ cạn chính là lòng chung thủy của ta !

(1) Câu cảm thán – Bộc lộ tình cảm, cảm xúc.

1 Đặc điểm hình thức:

2 Chức năng:

a Thường dùng để kể, thông báo, nhận định, miêu tả…

b Ngoài ra còn dùng để yêu cầu, đề nghị hay bộc

lộ tình cảm, cảm xúc…

I/ Đặc điểm hình thức và chức năng:

? Khi viết câu trần thuật kết thúc bằng dấu gì ?

1 Đặc điểm hình thức:

2 Chức năng:

I/ Đặc điểm hình thức và chức năng:

3 Dấu hiệu khi viết:

Thường kết thúc bằng dấu chấm, nhưng đôi khi

nó có thể kết thúc bằng dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng.

? Trong các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán và trần thuật, kiểu câu nào được dùng nhiều nhất? Vì sao ?

? Trong các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán và trần thuật, kiểu câu nào được dùng nhiều nhất? Vì sao ?

1 Đặc điểm hình thức:

2 Chức năng:

I/ Đặc điểm hình thức và chức năng:

3 Dấu hiệu khi viết:

Câu trần thuật được sử dụng nhiều nhất Vì

trong cuộc sống, nhu cầu trao đổi thông tin, trao đổi tư tưởng, tình cảm giữa người với người rất

lớn, mà chỉ có câu trần thuật mới đáp ứng được,

nó bao hàm nhiều chức năng như thông báo, trình bày, miêu tả, nhận định, yêu cầu, bộc lộ tình cảm, cảm xúc.

1 Đặc điểm hình thức:

2 Chức năng:

I/ Đặc điểm hình thức và chức năng:

3 Dấu hiệu khi viết:

4 Khả năng sử dụng:

Đây là kiểu câu cơ bản được dùng phổ biến trong giao tiếp.

b) Anh có thể tắt thuốc lá được không?

a) Anh tắt thuốc lá đi!

c) Xin lỗi, ở đây không được hút thuốc lá.

Bài tập: Xác định kiểu câu và chức năng:

b) Mã Lương nhìn cây bút bằng vàng sáng lấp lánh, em sung sướng reo lên:

- Cây bút đẹp quá! Cháu cảm ơn ông! Cảm ơn

ông!

(Cây bút thần)

a)Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi thương lắm Vừa thương vừa ăn năn tội mình.

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

Bài 1 SGK trang 46,47: Xác định kiểu câu và chức năng:

II Luyện tập:

Bài 2 Nhận xét kiểu câu và ý nghĩa:

+ Nguyên tác: “Đối thử lương tiêu nại nhược hà ?”

+ Dịch nghĩa: “Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?”

+ Dịch thơ: “Cảnh đẹp đêm nay , khó hững hờ”

Câu nghi vấn

Câu trần thuật

- Hứa hẹn:

+ Con xin hứa với ba mẹ sẽ

không trốn học đi chơi

nữa.

Bài 5 Đặt câu trần thuật:

- Xin lỗi:

+ Mình xin lỗi bạn.

- Cảm ơn:

+ Cháu xin cảm ơn chú.

- Chúc mừng:

+ Mẹ chúc mừng con.

- Cam đoan:

+ Tôi xin cam đoan những lời tôi nói hoàn toàn là sự