NỘI HÀM CỦA MỘT SỐ KHÁI NIỆM“Giám sát” Là hoạt động quan sát, theo dõi, xem xét, đánh giá hoạt động có tính bao quát của chủ thể bên ngoài hệ thống đối với khách thể thuộc hệ thống nhằm
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NAM ĐỊNH
CHUYÊN ĐỀ
THANH TRA, KIỂM TRA NHÀ TRƯỜNG
Nam Định, ngày 08 tháng 10 năm 2020
Trang 2THANH TRA, KIỂM TRA NHÀ TRƯỜNG
Kiểm tra nội bộ trường học
Làm rõ nội hàm
của một số
khái niệm
Tổng quan về thanh tra giáo dục
Trang 3I TRAO ĐỔI, LÀM RÕ NỘI HÀM CỦA
MỘT SỐ KHÁI NIỆM
Trang 41 NỘI HÀM CỦA MỘT SỐ KHÁI NIỆM
“Giám sát”
Là hoạt động quan sát, theo dõi, xem xét, đánh giá hoạt động có tính bao quát của chủ thể bên ngoài hệ thống đối với khách thể thuộc hệ thống nhằm kịp thời tác động để
cơ quan, tổ chức,
bộ phận, cá nhân chấp hành, thực hiện nghiêm, kịp thời các quy định của pháp luật, của ngành, của cơ quan, đơn vị và mục tiêu, tôn chỉ của tổ chức
xem xét, kiểm tra
của cơ quan nhà
nước cấp trên
hoặc theo sự ủy
quyền của cơ
quan nhà nước
cấp trên đối với
cơ quan nhà nước
cấp dưới (mang
tính trực thuộc).
“Kiểm tra”
- Là xem xét tình hình thực
tế để đánh giá, nhận xét
- Là hoạt động của các chủ thể kiểm tra tác động vào đối tượng kiểm tra (có thể trực thuộc hoặc không trực thuộc)
“Kiểm sát”
Là hoạt động xem xét, đánh giá của Viện kiểm sát nhân dân nhằm đảm bảo pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất
“Kiểm soát”
Là xem xét, đánh giá, theo dõi nhằm phát hiện, ngăn chặn những điều trái với quy định
“Thanh tra ND”
Là hình thức giám sát của nhân dân thông qua Ban thanh tra nhân dân đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, việc thực hiện qui chế dân chủ ở cơ
sở
Trang 52.1
Giống
nhau
2 PHÂN BIỆT: THANH TRA GD, KIỂM TRA, KIỂM TRA NỘI BỘ, THANH TRA ND
Đều là hoạt động quan sát, theo dõi các hoạt động giáo dục và giúp đỡ đối tượng hoàn thành tốt nhiệm vụ Về nội dung công việc đều là kiểm soát, đánh giá trạng thái hoạt động, thực hiện nhiệm vụ của một tổ chức, bộ phận, một nhóm người hoặc của cá nhân trong CSGD; phổ biến, truyền bá kinh nghiệm tiên tiến cũng như phát hiện lệch lạc để điều chỉnh, uốn nắn
Trang 6- Thanh tra giáo dục là hoạt động kiểm tra và đánh giá chính thức có tính
Nhà nước của cơ quan quản lý giáo dục cấp trên đối với cấp dưới Kết luận thanh tra mang tính pháp lý cao
- Kiểm tra của cơ quan quản lý cấp trên đối với CSGD là khâu quan
trọng của chu trình quản lý, là việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước của cấp có thẩm quyền trong lĩnh vực giáo dục và các quy định của pháp luật đề có liên quan, hoạt động kiểm tra cung cấp cho các cấp quản
lý thông tin chính xác, kịp thời làm căn cứ đề ra các giải pháp điều chỉnh công tác quản lý, quản trị cơ quan, đơn vị; là công cụ thiết yếu góp phần tăng cường hiệu lực quản lý; tác động đến ý thức, hành vi và hoạt động của cá nhân, bộ phận mỗi cơ quan, đơn vị.
- Kiểm tra nội bộ trong cơ quan quản lý giáo dục các cấp, các CSGD có
tính chất tổ chức quản lý trong nội bộ là chủ yếu (song vẫn mang tính chất hành chính pháp chế)
- Thanh tra nhân dân vừa mang tính pháp lý vừa mang tính quần chúng
và nặng về tư vấn và thuyết phục
2 PHÂN BIỆT: THANH TRA GD, KIỂM TRA, KIỂM TRA NỘI BỘ, THANH TRA ND
Trang 7- Thanh tra giáo dục là hệ thống tổ chức thanh tra Nhà
nước do pháp luật qui định, và có tính ổn định cao; thanh tra
viên là công chức nhà nước được bổ nhiệm vào ngạch thanh tra để thực hiện nhiệm vụ thanh tra
- Ban kiểm tra nội bộ do thủ trưởng đơn vị trực tiếp quyết
định thành lập, tổ chức thực hiện và ít ổn định hơn
- Ban thanh tra nhân dân trong các cơ quan nhà nước, đơn
vị sự nghiệp do Hội nghị CBCCVC bầu ra bằng phiếu kín
và chịu sự chỉ đạo của Ban chấp hành công đoàn cơ sở
2 PHÂN BIỆT: THANH TRA GD, KIỂM TRA, KIỂM TRA NỘI BỘ, THANH TRA ND
Trang 8- Đối tượng của thanh tra giáo dục là cơ quan, tổ chức, cá
nhân cấp dưới với những công việc và hoạt động của họ
- Đối tượng của kiểm tra nội bộ là bộ phận, cá nhân trong
một tổ chức với những công việc, hoạt động và mối quan hệ của họ
- Đối tượng của thanh tra nhân dân là bộ phận, cá nhân
trong việc thực hiện các chính sách pháp luật của Nhà nước
và chế độ nội qui của đơn vị
2 PHÂN BIỆT: THANH TRA GD, KIỂM TRA, KIỂM TRA NỘI BỘ, THANH TRA ND
Trang 9- Thanh tra giáo dục: Có tính chất và hiệu lực pháp lý cao,
buộc đối tượng phải thực hiện; có thể đình chỉ hoạt động khi thật cần thiết
- Kiểm tra nội bộ CSGD: xem xét, phát hiện, uốn nắn, điều
chỉnh, giúp đỡ trong nội bộ
- Thanh tra nhân dân trong trường học: chủ yếu là kiến
nghị và giám sát việc thực hiện kiến nghị
2 PHÂN BIỆT: THANH TRA GD, KIỂM TRA, KIỂM TRA NỘI BỘ, THANH TRA ND
Trang 103.1
Giống
nhau
3 “THANH TRA”, “KIỂM TRA” VÀ NHỮNG KHÁC BIỆT CƠ BẢN
Thanh tra và kiểm tra giống nhau ở tính mục đích bởi chúng đều nhằm phát huy những nhân tố tích cực; phòng ngừa, phát hiện, xử
lý những vi phạm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao của các chủ thể, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý
và đưa ra các biện pháp tổ chức thực hiện tiếp theo để đạt kết quả như mong muốn
Trang 11KT, có trách nhiệm tự KT hoạt động của mình, KT hoạt động cấp dưới của mình.
- Về nội dung: TTr thường phức tạp, đa dạng hơn so với KT (Tuy nhiên sự phân biệt này chỉ
có ý nghĩa tương đối, không cứng nhắc).
“THANH TRA”, “KIỂM TRA” VÀ NHỮNG KHÁC BIỆT CƠ BẢN
- Về phạm vi hoạt động: TTr thường hẹp hơn KT + Phạm vi hoạt động của TTr thường được cân nhắc chọn lọc một cách kĩ lưỡng, thậm chí phải qua KT sau đó mới quyết định TTr để đảm bảo tính trọng tâm, trọng điểm, hiệu lực, hiệu quả
và mục đích của TTr
+ Phạm vi hoạt động của KT thường được tiến hành theo bề rộng, diễn ra liên tục với nhiều hình thức phong phú, đa dạng trong đó có cả hình thức mang tính quần chúng không bắt buộc theo hình thức, trình tự, thủ tục nghiêm ngặt như hoạt động TTr.
- Về thời gian tiến hành: Nhìn chung trong hoạt động TTr hầu hết các vấn đề đều được tiến hành thẩm tra, xác minh, đối chiếu rất công phu, thân trọng mới có thể đưa ra được những kết luận những kiến nghị một cách chính xác, khách quan nên phải sử dụng nhiều thời gian hơn
so với KT
Trang 12II TỔNG QUAN VỀ THANH TRA GIÁO DỤC
Trang 13Thanh tra
hành chính
Thanh tra Giáo dục
Thanh tra chuyên ngành
Là hoạt động TTr của cơ quan
nhà nước có thẩm quyền đối với
cơ quan, tổ chức, cá nhân trực
thuộc trong việc thực hiện chính
sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền
hạn được giao (Luật Thanh tra
năm 2010)
Là hoạt động TTr của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo ngành, lĩnh vực đối với cơ quan,
tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn - kỹ thuật, quy tắc quản lý thuộc ngành, lĩnh vực đó (Luật Thanh tra năm 2010).
TỔNG QUAN VỀ THANH TRA GIÁO DỤC
=> Việc phân biệt TTr hành chính và TTr chuyên ngành dựa vào các yếu tố:
chủ thể tiến TTr, đối tượng TTr và nội dung TTr.
Trang 14TỔNG QUAN VỀ THANH TRA GIÁO DỤC
Trang 15Tổ chức nào có quyền thanh tra chuyên môn về lĩnh vực giáo dục?
1 Thanh tra tỉnh, huyện; thanh tra các Bộ và cơ quan ngang Bộ, thanh tra Sở GD&ĐT
3 Thanh tra Sở GD&ĐT, thanh tra Bộ GD&ĐT
2 Các cơ quan quản lý hành chính nhà nước
4 Phòng GD&ĐT, Thanh tra Sở GD&ĐT, Thanh tra Bộ GD&ĐT
CÂU HỎI SỐ 1
Trang 16Tổ chức nào có quyền thanh tra hành chính về lĩnh vực giáo
dục?
1 Ủy ban nhân dân từ cấp huyện trở lên
2 Thanh tra cấp tỉnh, huyện; Thanh tra các Bộ và cơ quan ngang
Bộ, Thanh tra Sở Giáo dục và đào tạo
3 Các cơ quan quản lý hành chính nhà nước
4 Tất cả các phương án trên
CÂU HỎI SỐ 2
Trang 17Thanh tra cấp huyện có quyền thanh tra về việc thu, chi tài chính của trường mầm non, tiểu học và THCS đóng trên địa bàn mình hay không?
CÂU HỎI SỐ 3
Trang 18III KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG HỌC
Trang 20A Vị trí, vai trò, chức năng, nguyên tắc, hình thức và phương pháp kiểm tra
Kiểm soát, phát hiện và phòng ngừa;
Động viên, phê phán, điều chỉnh, giúp đỡ (tư vấn, hỗ trợ, thúc đẩy);
Đánh giá và xử lý (nếu có)
Trang 213 Nguyên tắc
Tuân thủ pháp luật, tính kế hoạch, chính xác,
khách quan, dân chủ, thường xuyên, kịp thời, hiệu quả, công khai
A Vị trí, vai trò, chức năng, nguyên tắc, hình thức và phương pháp kiểm tra
Trang 224 Hình thức
kiểm tra
(Thường sử dụng các
hình thức sau)
Hình thức kiểm tra theo kế hoạch
A Vị trí, vai trò, chức năng, nguyên tắc, hình thức và phương pháp kiểm tra
Hình thức kiểm tra đột xuất
Trang 23A Vị trí, vai trò, chức năng, nguyên tắc, hình thức và phương pháp kiểm tra
Sử dụng hình thức kiểm tra này khi Thủ trưởng đơn vị dùng kết quả kiểm tra (thông qua các thông tin, cơ sở, minh chứng xác thực) để đánh giá mức độ tiến bộ, mức độ hoàn thành nhiệm vụ cũng như năng lực của đối tượng kiểm tra trong thời kỳ kiểm tra
Trang 24Sử dụng hình thức kiểm tra này khi có khiếu nại,
tố cáo, kiến nghị, phản ánh, yêu cầu của các cơ quan quản lý giáo dục hoặc do Thủ trưởng CSGD chỉ đạo
A Vị trí, vai trò, chức năng, nguyên tắc, hình thức và phương pháp kiểm tra
Kết quả kiểm tra giúp Thủ trưởng CSGD, cơ quan quản lý cấp trên có thông tin, cơ sở, minh chứng xác thực để đánh giá đúng tình hình hoạt động của đối tượng được kiểm tra ở thời điểm hiện tại, so sánh với những thông tin nhận được
để đánh giá, kiến nghị hoặc xử lý sai phạm một cách kịp thời, điều chỉnh công tác quản lý
Trang 254 Hình thức
kiểm tra
(Thường sử dụng các
hình thức sau)
Kiểm tra theo kế hoạch
A Vị trí, vai trò, chức năng, nguyên tắc, hình thức và phương pháp kiểm tra
Kiểm tra đột xuất
* Lưu ý: cần xác định rõ nội dung nào, đối tượng nào thì dùng hình thức
kiểm tra theo kế hoạch; nội dung nào, đối tượng nào cần tăng cường dùng hình thức kiểm tra đột xuất
Trang 265 Phương
pháp kiểm tra
(Thường sử dụng các
phương pháp sau)
PP kiểm tra thường xuyên
A Vị trí, vai trò, chức năng, nguyên tắc, hình thức và phương pháp kiểm tra
PP kiểm tra theo quy trình
Trang 27vụ kịp thời công tác quản lý, thực hiện linh hoạt
và bằng nhiều cách khác nhau (kiểm tra trực tiếp, giao cho cấp dưới kiểm tra trực tiếp hoặc kiểm tra thông qua các phương tiện thông tin liên lạc: điện thoại, camera giám sát,…)
A Vị trí, vai trò, chức năng, nguyên tắc, hình thức và phương pháp kiểm tra
Yêu cầu: khách quan, nhanh, gọn, hồ sơ đơn giản
Trang 28Là hoạt động kiểm tra được thực hiện theo trình
tự, thủ tục nhất định do cơ quan quản lý giáo dục
có thẩm quyền ban hành hoặc thực hiện theo Quy chế hoạt động của Ban KTNB đã được Thủ trưởng CSGD ban hành theo hướng dẫn của cấp trên
A Vị trí, vai trò, chức năng, nguyên tắc, hình thức và phương pháp kiểm tra
Yêu cầu: thực hiện theo đúng quy trình, lưu trữ hồ
sơ đầy đủ
Trang 29
5 Phương
pháp kiểm tra
(Thường sử dụng các
phương pháp sau)
Kiểm tra thường xuyên
A Vị trí, vai trò, chức năng, nguyên tắc, hình thức và phương pháp kiểm tra
Kiểm tra theo quy trình
* Lưu ý: cần lựa chọn phương pháp kiểm tra phù hợp với nội dung, đối tượng được kiểm tra và mục tiêu của mỗi cuộc (đợt) kiểm tra.
Trang 30B Mục đích, yêu cầu của công tác KTNB
1 Mục đích
Củng cố và thiết lập trật tự, kỷ cương, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả và phát triển bền vững giáo dục ở địa phương, đơn vị;
Trang 31Là cơ sở thực tiễn trong công tác bồi dưỡng đội ngũ, quy hoạch cán bộ và thực hiện chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, nhà giáo, nhân viên.
B Mục đích, yêu cầu của công tác KTNB
1 Mục đích
Trang 322 Yêu cầu
2.1 Thường xuyên theo dõi, xem xét, đánh giá các hoạt động giáo dục trong phạm vi nội bộ CSGD trên cơ sở kiểm tra, đối chiếu với các quy định của pháp luật về giáo dục, các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, các văn bản hướng dẫn thực hiện của các cấp quản lý có thẩm quyền, cơ quan, tổ chức, đơn vị chủ quản hợp pháp
B Mục đích, yêu cầu của công tác KTNB
Trang 332 Yêu cầu
2.2 Kết quả kiểm tra phải phản ánh đúng thực trạng CSGD, nhận xét, đánh giá rõ điểm mạnh, tồn tại, thiếu sót, sai phạm của từng bộ phận, cá nhân theo từng nội dung kiểm tra Khích lệ, động viên, lan toả gương người tốt việc tốt; xác định rõ nguyên nhân của từng tồn tại, thiếu sót và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan để kiến nghị biện pháp khắc phục nhược điểm nhằm cải tiến chất lượng hoạt động dạy-học và đôn đốc thực hiện nghiêm túc, tuân thủ các quy định của pháp luật về giáo dục Xử lý hoặc đề xuất xử lý nghiêm minh những sai phạm (nếu có) và kiến nghị biện pháp khắc phục hạn chế, sai phạm
B Mục đích, yêu cầu của công tác KTNB
Trang 342 Yêu cầu
2.3 Tăng cường kiểm tra đột xuất nhằm phát hiện, chấn chỉnh kịp thời những sai sót trong quá trình thực hiện các quy định của pháp luật về giáo dục, đào tạo, văn bản quy phạm pháp luật có liên quan
2.4 Đẩy mạnh việc xử lý sau kiểm tra (đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các kiến nghị, quyết định xử lý về kiểm tra).
B Mục đích, yêu cầu của công tác KTNB
Trang 35C Hướng dẫn thực hiện công tác
kiểm tra nội bộ
Trang 362 KT việc thực hiện nhiệm vụ
được giao của nhà giáo
3 KT hoạt động của tổ, nhóm (khối) chuyên môn, ban, bộ
phận
4 KT hoạt động học tập, rèn
luyện của học sinh
5 KT việc chấp hành pháp luật trong công tác TCD, giải quyết
KN, TC
6 KT việc chấp hành pháp luật trong công tác
PCTN
Trang 371 KT việc thực hiện nhiệm vụ được giao của cán bộ lãnh đạo, quản lý
(Có thể lựa chọn một hoặc một số nội dung sau để kiểm tra)
dựng
và tổ chức thực hiện
KH năm học
Công tác quản
lý, thực hiện chế độ, chính sách đối với CBQL,
GV,
NV, người học và phát triển đội ngũ
Việc quản
lý và
tổ chức giáo dục học sinh;
việc quản
lý điểm, đánh giá xếp loại học sinh
Việc chỉ đạo, quản
lý hành chính , tài chính , tài sản
Việc thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của
cơ sở GD
Việc triển khai ứng dụng công nghệ
thông
tin trong
cơ sở GD
Việc thực hiện công khai trong
cơ sở GD
Công tác quản
lý dạy thêm, học thêm
Một
số vấn
đề nóng , bức xúc liên quan đến giáo dục được
xã hội quan tâm;
Trang 38
2 KT việc thực hiện nhiệm vụ được giao của nhà giáo
(Có thể lựa chọn một hoặc một số nội dung sau để kiểm tra)
về dạy thêm học thêm
Việc thực hiện quy chế chuyên môn (thực hiện kế hoạch giáo dục; các yêu cầu về soạn bài;
giảng dạy, thí nghiệm, thực hành, sử dụng thiết bị dạy học;
thực hiện quy chế kiểm tra, đánh giá học sinh; đổi mới PPDH, KTĐG, SHCM; BDTX;
…);
Trình
độ nghiệp
vụ, tay nghề
(xem xét trình độ và
kỹ năng vận dụng kiến thức, phương pháp giảng dạy thông qua Phiếu
dự giờ;…);
Kết quả giảng dạy, giáo dục (mức
độ tiến bộ trong học tập, rèn luyện của học sinh; kết quả lên lớp, tốt nghiệp của các môn
mà giáo viên dạy,
…);
Tham gia công tác khác
(công tác chủ nhiệm, tham gia công tác đoàn thể, tham gia tuyên truyền, phổ biến pháp luật, giáo dục đạo đức cho học sinh,…);
Trang 393 KT hoạt động của tổ, nhóm (khối) chuyên môn, ban, bộ phận
3.1 KT hoạt động của các ban
(Có thể lựa chọn một hoặc một số nội dung sau để kiểm tra)
vụ
Việc tổ chức sinh hoạt, hoạt động của ban
Công tác phối hợp với các tổ/nhóm chuyên môn, ban/bộ phận có liên quan;