Bài tập nhóm học phần truyền thông môi trường chủ đề các bước thực hiện phân tích đối tượng truyền thông

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA MÔI TRƯỜNG, BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ ĐÔ THỊ BÀI TẬP NHÓM Học phần: Truyền thông môi trường CHỦ ĐỀ: CÁC BƯỚC THỰC HIỆN PHÂN TÍCH ĐỐI TƯỢNG TRUYỀN THÔNG Cas

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA MÔI TRƯỜNG, BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ ĐÔ THỊ

BÀI TẬP NHÓM

Học phần: Truyền thông môi trường CHỦ ĐỀ: CÁC BƯỚC THỰC HIỆN PHÂN TÍCH

ĐỐI TƯỢNG TRUYỀN THÔNG

Case: Phân tích đối tượng truyền thông của chiến dịch truyền thông giảm

thiểu rác thải nhựa “Vắng nilon - Chợ vẫn đông” tại chợ Hà Đông (Phường Nguyễn Trãi, Hà Đông, Hà Nội)

Giảng viên hướng dẫn: TS Ngô Thanh Mai

Lớp học phần: TTMT(221) _01 Sinh viên thực hiện: Nhóm 5

Hà Nội, tháng 3/2022

Mục lục

1 Vấn đề cần truyền thông và mục tiêu của chiến dịch truyền thông 2

1.1 Phân tích bối cảnh 2

1.2 Xác định vấn đề 4

1.3 Xác định cơ hội triển khai (SWOT) 5

1.4 Mục tiêu của chiến dịch “Vắng nilon – Chợ vẫn đông” 6

2 Đối tượng truyền thông 7

3 Nội dung, đặc điểm của đối tượng truyền thông mục tiêu (chính) 8

3.1 Đặc điểm nhân chủng học 8

3.2 Đặc điểm tâm lý 10

3.3 Đặc điểm về bối cảnh xung quanh đối tượng truyền thông 10

4 Kiến thức, thái độ, hành vi của đối tượng truyền thông 12

4.1 Nhóm đối tượng mục tiêu: các tiểu thương, hộ kinh doanh tại chợ Hà Đông (người trưởng thành từ 30-55 tuổi) 12

4.2 Nhóm đối tượng trung gian: UBND phường Nguyễn Trãi, Ban Quản lý chợ Hà Đông; các tổ chức phi chính phủ về bảo vệ môi trường trên địa bàn và chính những khách hàng, người tiêu dùng của chợ Hà Đông 13

4.2.1 UBND phường 13

4.2.2 Khách hàng 14

4.3 Bảng tổng hợp các đặc điểm của đối tượng truyền thông mục tiêu 15

5 Trở ngại, thuận lợi khi thay đổi hành vi của đối tượng truyền thông mục tiêu (chính) 16

5.1 Thuận lợi 16

5.2 Trở ngại 17

6 Hồ sơ đối tượng truyền thông mục tiêu (chính) 17

1 Vấn đề cần truyền thông và mục tiêu của chiến dịch truyền thông

1.1 Phân tích bối cảnh

 Thành phố Hà Nội

Theo ước tính, Thành phố Hà Nội thải ra khoảng 6500 tấn rác/ngày, trong đó lượng rác thải nhựa chiếm tới 2500 tấn

Ghi nhận tại các chợ dân sinh, cửa hàng đồ uống, đồ ăn trên địa bàn Thủ đô hiện nay cho thấy, tình trạng sử dụng túi nilon, đồ nhựa sử dụng một lần là rất nhiều Đi dọc các con phố của Hà Nội cũng không khó để nhìn thấy những chiếc túi nilon, rác thải nhựa vứt bừa bãi tại các gốc cây, cột điện, ven đường,…

 Chợ trên địa bàn Thành phố Hà Nội

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thành Phố

Hà Nội, trên địa bàn thành phố hiện có 454 chợ, gồm: 15 chợ hạng 1, 65 chợ

hạng 2, 311 chợ hạng 3 và 63 chợ chưa phân hạng Đó đều là nguồn phân phối lương thực, thực phẩm, đồ gia dụng thiết yếu hàng ngày cho Thành phố Hà Nội Đặc biệt là những chợ đầu mối lớn như chợ Đồng Xuân, chợ Ninh Hiệp, chợ Long Biên, chợ Hà Đông,…

Đáng nói, chợ là nơi thải ra nhiều rác thải nhựa nhất Người dân đi từ chợ hoặc các cửa hàng ra đều xách theo ít nhất 3 túi nilon đựng thực phẩm, đồ ăn Chưa kể, trong những chiếc túi đó còn có thêm vài hộp đồ, bao bì nhựa khác Chủ

hộ kinh doanh thì không phân loại, thu gom mà gom chung tất rồi đổ đổ dồn vào một góc để người lao công đến thu gom

 Chợ Hà Đông

Chợ Hà Đông được xếp vào chợ hạng 1 với các tiêu chí:

- Trên 400 điểm kinh doanh, được đầu tư xây dựng kiên cố, hiện đại theo quy hoạch

- Là chợ đầu mối nằm ở vị trí trung tâm kinh tế thương mại quan trọng của khu vực và được tổ chức họp thường xuyên vào ngày 5, 10, 15, 20, 25, 30

âm lịch hàng tháng

đầy đủ các dịch vụ tại chợ: trông giữ xe, bốc xếp hàng hoá, kho bảo quản hàng hoá, dịch vụ đo lường, dịch vụ kiểm tra chất lượng hàng hoá, vệ sinh

an toàn thực phẩm và các dịch vụ khác

Theo đó, chợ Hà Đông là khu chợ đầu mối lớn nhất phía tây Hà Nội tọa lạc trên 3 con phố: Bà Triệu, Lê Lợi, Trần Hưng Đạo Chính vì nằm ở khu đông dân cư

và sầm uất nhất phía Tây Hà Nội với nhiều mặt hàng tiêu dùng thiết thực và cơ sở vật chất lẫn an ninh tốt nên chợ Hà Đông phải phục vụ nhu cầu giao thương tương đối cao

Điều này dẫn đến các hộ kinh doanh, tiểu thương tại chợ Hà Đông đã tràn ra, phủ kín tất cả các vỉa hè Từ những gian hàng ở khu A chuyên về đồ gia dụng cho đến các quầy thực phẩm ở khu B, hay các hàng quán ăn uống trong khu vực chợ, đâu đâu cũng thấy đồ nhựa dùng một lần và túi nilon Túi nilon và các đồ nhựa đó được sử dụng tràn lan, số lượng không đếm xuể; sau khi sử dụng, chúng trở thành rác thải nhựa và bị vứt không đúng nơi quy định Đặc biệt, hệ thống thùng rác tại chợ Hà Đông còn rất hạn chế

 Bối cảnh:

Tóm lại, lượng rác thải nhựa tại chợ Hà Đông nói riêng và tất cả các chợ trên

địa bàn Thành phố Hà Nội nói chung rất đáng báo động Thực trạng này đòi hỏi những giải pháp thiết thực để có thể giảm thiểu rác thải nhựa cho Thành Phố

 Xác định nguyên nhân:

- Các hộ kinh doanh, tiểu thương thiếu hiểu biết về tác hại của rác thải nhựa với môi trường hoặc biết nhưng chưa có ý thức bảo vệ môi trường Vì lợi ích kinh tế mà họ thường xuyên sử dụng nhựa 1 lần và túi nilon, sau đó lại tiện đâu vứt đấy

- Khách hàng, người tiêu dùng đi chợ hầu như đều yêu cầu túi nilon thay vì tự mang túi, thậm chí nhiều người còn xin thêm túi Họ cho rằng túi nilon và các đồ nhựa dùng 1 lần thực sự tiện lợi

- Cộng đồng dân cư chưa được trang bị hướng dẫn phân loại và thu gom rác thải nhựa nên rác thải nhựa vẫn bị xả ra môi trường tràn lan

- Hệ thống thùng rác hạn chế, chưa đáp ứng được quy mô của chợ

- Các cấp chính quyền, các ban lãnh đạo, ban quản lý vẫn chưa có những hành động cụ thể và cam kết dài hạn để giải quyết triệt để vấn đề về rác thải nhựa

 Xu thế vấn đề:

Với sự phát triển nhanh chóng và nhu cầu tiêu thụ ngày càng cao của xã hội hiện nay, lượng rác thải nhựa cũng tăng nhiều hơn theo cấp số nhân thì giảm thiểu rác thải nhựa là điều cấp thiết để giảm nguồn chất thải

1.2 Xác định vấn đề

Bảng đánh giá dựa trên khảo sát chợ Hà Đông.

Người dân thiếu hiểu biết về giảm thiểu rác thải nhựa

lần và túi nilon

Chưa có những hướng dẫn cụ thể để triển khai các hoạt

1.3 Xác định cơ hội triển khai (SWOT)

Sau khi tiến hành khảo sát chợ Hà Đông, Nhóm 5 xác định được những cơ hội

để có thể triển khai chiến dịch truyền thông giảm thiểu rác thải nhựa “Vắng nilon –

Chợ vẫn đông” tại chợ Hà Đông như sau:

S

- Có giai đoạn phân tích bối cảnh,

khảo sát kỹ lưỡng để xác định

chính xác vấn đề và nguyên

nhân

- Đặt mục tiêu và xác định đối

tượng truyền thông rất cụ thể,

chiến dịch có khả năng tiếp cận

mạnh mẽ với nhiều đối tượng

- Phân tích và nắm rõ được nội

dung, đặc điểm của các đối

tượng truyền thông

- Xây dựng kế hoạch truyền thông

phù hợp, khả thi

- Có đủ nguồn tài chính để triển

khai

W

- Giảm thiểu rác thải nhựa là một vấn đề rất khó, mang tính dài hạn và cần nhiều thời gian

để thực hiện chiến dịch 1 cách tuyệt đối

- Thiếu nhân lực để duy trì chạy chiến dịch

dễ chán nản khi các đối tượng truyền thông không hợp tác, dễ dẫn đến tình trạng chiến dịch bị

bỏ ngỏ giữa chừng

O

- Giảm thiểu rác thải nhựa là xu

T

- Các đối tượng truyền thông

thế hiện đại với nhiều thông

điệp truyền thông đã xuất hiện

trước đó, mỗi người ít nhất đã

có ý niệm về rác thải nhựa trong

tiềm thức

- Có mặt bằng, vị trí phù hợp để

triển khai chiến dịch, dán các

poster, đặt các standee tuyên

truyền,

- Các vấn đề xuay quanh giảm

thiểu rác thải nhựa đã có căn cứ

pháp lý, được ban hành trong

Luật BVMT 2020

luôn ưu tiên dùng túi nilon, đồ nhựa 1 lần vì sự tiện lợi

- Họ ngại thay đổi, thói quen ăn sâu vào đời sống thường rất khó bỏ

- 1 bộ phận thiếu ý thức, có thể xảy ra chống đối, xung đột trong quá trình triển khai chiến dịch

1.4 Mục tiêu của chiến dịch “Vắng nilon – Chợ vẫn đông”

 Mục tiêu dài hạn:

- Nâng cao ý thức, làm biến chuyển mạnh mẽ từ nhận thức đến hành vi của tất

cả các đối tượng liên quan trong công tác bảo vệ môi trường, cảnh quan; giảm thiểu rác thải nhựa tại chợ Hà Đông

- Sau chiến dịch, các hộ kinh doanh, tiểu thương duy trì thói quen vứt rác đúng nơi quy định, phân loại rác, hạn chế tối đa sử dụng đồ nhựa 1 lần trong kinh doanh như túi nilon để giảm thiểu rác thải nhựa

- Các cấp chính quyền, các ban lãnh đạo, quản lý tiếp tục có những hành động

cụ thể và các cam kết dài hạn về giải quyết triệt để các vấn đề về rác thải nhựa

 Mục tiêu ngắn hạn:

- Trước một tháng của chiến dịch, liên hệ với Sở TN&MT Thành phố Hà Nội, UBND Thành phố Hà Nội, UBND phường Nguyễn Trãi phối hợp làm việc

và triển khai chiến dịch truyền thông

- Trước 2 tuần của chiến dịch, bắt đầu lan tỏa chiến dịch, lan tỏa thông tin tới 100% các hộ kinh doanh, tiểu thương tại chợ Hà Đông Đặt mục tiêu trên 70% hộ kinh doanh, tiểu thương hưởng ứng và tham gia chiến dịch; bắt đầu hình thành thói quen tốt, trở thành động lực để các hộ kinh doanh, tiểu thương còn lại noi theo, giảm thiểu từ từ lượng rác thải nhựa

- Sau 3 ngày triển khai chiến dịch, giảm được tối thiểu 35% lượng rác thải nhựa và lượng rác vứt không đúng nơi quy định tại Chợ Hà Đông

2 Đối tượng truyền thông

 Chiến dịch truyền thông giảm thiểu rác thải nhựa “Vắng nilon – Chợ

vẫn đông” tại chợ Hà Đông xoay quanh các đối tượng sau:

- (1) Các tiểu thương, hộ kinh doanh tại chợ Hà Đông

- (2) Khách hàng, người tiêu dùng của chợ Hà Đông; cộng đồng dân cư xung quanh khu vực chợ Hà Đông, những người dân hay lưu thông qua tuyến phố

Lê Lợi, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo - nơi chợ Hà Đông tọa lạc

chính phủ về bảo vệ môi trường trên địa bàn, đoàn thanh niên

 Trong đó, chiến dịch xác định vai trò của từng đối tượng như sau:

- Đối tượng (1) nhận truyền thông trực tiếp từ chiến dịch

chiến dịch, gián tiếp giúp cho chiến dịch thành công

- Cuối cùng, những đối tượng triển khai chiến dịch, đưa chiến dịch đi theo hướng đúng đắn chính là đối tượng (3)

 Sau khi liệt kê những đối tượng truyền thông có thể có, chiến dịch

“Vắng nilon – Chợ vẫn đông” tiếp tục xác định 2 nhóm đối tượng truyền

thông:

- Đối tượng truyền thông mục tiêu (chính): các tiểu thương, hộ kinh doanh tại chợ Hà Đông

 Đối tượng truyền thông trung gian: UBND phường Nguyễn Trãi, Ban Quản

lý chợ Hà Đông, đoàn thanh niên của phường Nguyễn Trãi ; các tổ chức phi chính phủ về bảo vệ môi trường trên địa bàn và chính những khách hàng, người tiêu dùng của chợ Hà Đông

3 Nội dung, đặc điểm của đối tượng truyền thông mục tiêu (chính)

(Dựa trên khảo sát 15 hộ kinh doanh tại chợ Hà Đông của bạn Nguyễn Quang Huy)

3.1 Đặc điểm nhân chủng học

 Độ tuổi:

 Đa số nằm trong độ tuổi từ 30-55 tuổi, là những người trưởng thành trong xã hội, đã có gia đình Chính vì vậy, vai trò và trách nhiệm của họ vô cùng quan trọng đối với gia đình và xã hội

 Là những người mang tư duy cũ tuy nhiên, đa số họ biết và đã từng nghe qua về những mối nguy hại tiềm ẩn đằng sau rác thải nhựa

 Với độ tuổi trung niên chiếm đa số thì quá trình thực hiện truyền thông cần hạn chế sử dụng các phương tiện, công nghệ hiện đại (mạng xã hội, email,

…) gây khó khăn cho việc tiếp cận và tiếp thu của đối tượng truyền thông

 Giới tính:

 Nữ giới chiếm gần 88%

 Sự khác biệt về giới tính gần như không có, ngoại trừ một vài trường hợp thuộc 12% giới tính còn lại

 Điều này có thể trở thành một lợi thế trong quá trình thực hiện chiến dịch Bởi nếu sự khác biệt về giới tính lớn thì các hình ảnh, ngôn từ, quan điểm được sử dụng nhằm thỏa mãn mục đích truyền thông sẽ bị hạn chế Tuy nhiên, vẫn nên có sự nghiên cứu kỹ càng đối với các hình ảnh, ngôn từ và thông điệp được sử dụng để tránh những sự cố, hiểu lầm phát sinh ngoài ý muốn

 Giáo dục:

 100% có khả năng đọc, viết một cách thuần thục

 65% có trình độ học vấn đến bậc trung học cơ sở - trung học phổ thông

 Từ đó, có thể nhận thấy rằng, quá trình lựa chọn, tìm hiểu và áp dụng phương tiện cũng như thông điệp truyền thông cần tránh những từ ngữ mang tính chuyên ngành cao, tập trung vào những điều đơn giản nhưng gây ấn tượng mạnh Bên cạnh đó, có thể đầu tư nhiều hơn vào mặt hình ảnh cũng như âm thanh để thông điệp truyền thông được truyền tải một cách có hiệu quả nhất

 Tôn giáo:

 97,5% không theo tôn giáo nào

 Mỗi cá nhân có hệ tư tưởng, giá trị, niềm tin gắn liền với tôn giáo họ lựa chọn Tuy nhiên, thông qua quá trình khảo sát nhận thấy rằng đa số các chủ

hộ kinh doanh không theo đạo, tôn giáo nào

 Chính vì vậy, tư tưởng và hành vi của họ không bị ràng buộc nhiều, họ sống

và làm việc một cách tự do và thoải mái

 Văn hóa, dân tộc, chủng tộc:

 Tất cả chủ hộ kinh doanh thuộc khu vực chợ Hà Đông hoàn toàn không có khác biệt về mặt chủng tộc như các đặc điểm về màu da, tóc,…

 Về mặt dân tộc, có khoảng 20% hộ có dân tộc khác, còn lại là dân tộc Kinh Tuy nhiên, thông qua quá trình khảo sát có thể thấy sự khác biệt về văn hóa

là không lớn do quãng thời gian sinh sống và làm việc tại khu vực này của

họ đã đủ lâu

 Do đó, quá trình thực hiện chiến dịch truyền thông có thể bỏ qua các yếu tố

về khác biệt trong văn hóa và tập trung vào phân tích đặc điểm của 1 nét văn hóa duy nhất là văn hóa của cộng đồng dân cư và tiểu thương trong khu vực

3.2 Đặc điểm tâm lý

 Lối sống:

Tối giản, ưa thích sự tiện lợi, nhanh gọn

 Nhu cầu và mối quan tâm:

Có thể nói, mối quan tâm lớn nhất của những hộ kinh doanh chính là tối đa hóa lợi nhuận và tối thiểu hóa chi phí Do đó, việc thường xuyên sử dụng túi nilong với chi phí thấp, độ tiện lợi cao là vô cùng dễ hiểu

 Thái độ, quan điểm:

 Thái độ của hộ kinh doanh đối với chiến dịch phân loại giảm rác thải nhựa là khá tích cực Tuy nhiên đối với việc cắt giảm các công đoạn trong quá trình buôn bán liên quan đến nhựa như túi nilong, chai, lọ,… thì phần lớn tiểu thương vẫn còn tỏ ra khá e ngại và khó chịu

3.3 Đặc điểm về bối cảnh xung quanh đối tượng truyền thông

 Đặc điểm địa lý về bối cảnh xung quanh đối tượng truyền thông

Quy mô của đối tượng truyền thông khá lớn bởi địa điểm thực hiện chiến dịch

là ở khu chợ lớn, nơi tập trung nhiều hộ kinh doanh, tiểu thương cũng như cộng đồng dân cư, hoạt động mua bán diễn ra nhộn nhịp

 Đặc điểm vật lý xung quanh đối tượng truyền thông

 Đa số các hộ kinh doanh nằm trong lứa tuổi trưởng thành - trung niên cộng thêm việc phần lớn thời gian trong ngày của họ là dành cho công việc buôn bán Do đó, cách tiếp cận trực tiếp được dự đoán sẽ mang hiệu quả cao hơn các phương thức khác

 Nên tổ chức truyền thông vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều vì khung giờ này chợ chưa đông khách, có thể tập trung vào đối tượng chính Tuy nhiên, ở một khía cạnh khác, nếu nguồn lực cho phép thì có thể mở rộng thời gian truyền thông sang các khoảng thời gian khác trong ngày nhằm thu hút được các đối tượng khác, tăng hiệu quả của chiến dịch

 Tần suất diễn ra các buổi truyền thông không nên quá dày đặc vì sẽ gây khó chịu cho người tiếp nhận thông tin Có thể chỉ 1-2 lần trong 1 ngày nhưng được thực hiện theo 1 phương thức phù hợp và thông điệp ấn tượng thì chắc chắn vẫn sẽ mang lại hiệu quả cao

 Các ưu tiên của đối tượng đến nội dung truyền thông

Các hộ kinh doanh, tiểu thương 1 phần kinh doanh theo dạng mưu sinh, những người thuộc tầng lớp này đang phấn đấu để có cuộc sống đầy đủ hơn, nên có thể họ biết về tác hại của rác thải nhựa nhưng họ không cho rằng đây là vấn đề đáng chú ý đối với họ Một phần khác thì khá giả và có chất lượng cuộc sống cao hơn, họ nhận thức được về vấn đề này, và có thể họ rất muốn tham gia vào chiến dịch giảm thiểu rác thải nhựa này, tuy nhiên vấn đề này cần được phổ cập nhiều hơn nữa vì nhiều người đang không biết bắt đầu từ đâu và bắt đầu như thế nào

 Kiến thức của đối tượng truyền thông đến nội dung truyền thông

 Chiến dịch truyền thông chung tay giảm thiểu rác thải nhựa tại khu vực chợ

Hà Đông với mục đích là nâng cao nhận thức của người dân từ đó thay đổi hành vi của họ Do đó, nội dung truyền thông sẽ xoay quanh các thông tin liên quan về rác thải nhựa, mối nguy hại tiềm ẩn đằng sau, hậu quả về lâu dài, cách ứng phó nhằm giảm thiểu tối đa tình trạng này,…

 Như đã trình bày trong đặc điểm về nhân chủng học thì các hộ kinh doanh tại đây đa số đều đã có những hiểu biết nhất định về tác hại của rác thải nhựa Tuy nhiên, về phương án giảm thiểu và cách xử lý, ứng phó trong lâu dài đối với vấn đề này thì lại nằm ngoài khả năng của họ

4 Kiến thức, thái độ, hành vi của đối tượng truyền thông

4.1 Nhóm đối tượng mục tiêu: các tiểu thương, hộ kinh doanh tại chợ Hà Đông

(người trưởng thành từ 30-55 tuổi)

 Nhận thức

 Người kinh doanh đều là những người trưởng thành, có trách nhiệm pháp lý,

tư duy nhanh nhạy

 Nhận thức của những người trưởng thành đã được hình thành ổn định, khó thay đổi ngay lập tức