Chỉ ra biểu hiện của phép tu từ đó câu có chứa biện pháp tu từ -Nêu tác dụng của phép tu từ đó cả về mặt gợi hình và gợi cảm bằng cách trả lời 2 câu hỏi sau: + Biệp pháp tu từ đã gợi lên
Trang 1KĨ NĂNG ĐỌC – HIỂU
I Xác định biện pháp tu từ và nêu tác dụng của biện pháp tu từ
Cách làm:
- Gọi tên phép tu từ có xuất hiện Chỉ ra biểu hiện của phép tu từ đó (câu có chứa biện pháp
tu từ)
-Nêu tác dụng của phép tu từ đó cả về mặt gợi hình và gợi cảm bằng cách trả lời 2 câu hỏi
sau:
+ Biệp pháp tu từ đã gợi lên hình ảnh, đặc điểm gì của đối tượng? (Gợi hình)
+ Từ đó, thấy được tình cảm, cảm xúc gì của người viết? (Gợi cảm)
1 So sánh:
- Về mặt gợi hình: Giúp cho sự vật, sự việc (….) hiện lên một cách sinh động, cụ thể
- Về mặt gợi cảm: Thể hiện tình cảm, cảm xúc gì của tác giả?
2 Nhân hóa:
- Về mặt gợi hình: Giúp cho đối tượng (…) hiện lên sinh động, gần gũi, có hồn, có cảm xúc (thấm đẫm hồn người)
- Về mặt gợi cảm: Thể hiện tình cảm, cảm xúc gì của tác giả?
3 Ẩn dụ:
- Về mặt gợi hình: Giúp cho việc diễn tả trở nên cô đọng, hàm súc, mang giá trị biểu đạt cao; gợi liên tưởng sâu sắc…
- Về mặt gợi cảm: Thể hiện tình cảm, cảm xúc gì của tác giả?
4 Hoán dụ:
- Về mặt gợi hình: Diễn tả sinh động nội dung, gợi những liên tưởng sâu sắc,…
- Về mặt gợi cảm: Thể hiện tình cảm, cảm xúc gì của tác giả?
5 Liệt kê:
- Về mặt gợi hình: Diễn tả cụ thể, toàn diện,…
- Về mặt gợi cảm: Thể hiện tình cảm, cảm xúc gì của tác giả?
6 Điệp ngữ: Tác dụng:
- Nhấn mạnh/ tô đậm/ khắc sâu….
-Tạo nhịp điệu cân đối, nhịp nhàng
- Tạo giọng điệu: …
9 Tương phản đối lập: Tăng hiệu quả diễn đạt, gây ấn tượng, cảm xúc ….
=> Tác dụng chung: Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
Trang 2II Cách khái quát nội dung văn bản/ đoạn văn bản (ngữ liệu):
* Biểu cảm: Trả lời các câu hỏi:
- Văn bản/ đoạn văn bản trên là những tình cảm, cảm xúc của đối tượng nào dành cho đối
tượng nào? Đối tượng đó hiện lên với những đặc điểm gì?
- Đó là những tình cảm, cảm xúc gì?
- Qua đó, ta thấy được điều gì? (Về đối tượng biểu cảm? về tác giả?)
* Nghị luận: Trả lời các câu hỏi:
- Văn bản/ đoạn văn bản trên bày tỏ quan điểm, ý kiến của tác giả về vấn đề gì? (Hoặc: Văn bản/ đoạn văn bản bàn về vấn đề gì trong cuộc sống?)
- Tác giả quan niệm như thế nào về vấn đề trên?
- Từ đó, ta thấy được điều gì? (về đối tượng nghị luận? về tác giả?)
* Tự sự: Trả lời các câu hỏi:
- Văn bản/ đoạn văn trên kể câu chuyện gì? Làm nổi bật được vấn đề gì của cuộc sống?
- Qua đó, tác giả muốn gửi gắm thông điệp/ bài học gì?
* Miêu tả: Trả lời các câu hỏi:
- Văn bản/ đoạn văn bản trên miêu tả (hoặc tái hiện) đối tượng nào?
- Qua sự miêu tả của tác giả, đối tượng đó hiện lên với những đặc điểm gì?
- Từ đó, ta thấy được điều gì về tác giả (khả năng quan sát tinh tế, tình yêu đối với….)?
III Hiểu ý nghĩa của 1 chi tiết, hình ảnh trong ngữ liệu:
* Nếu là chi tiết, hình ảnh trong đoạn thơ:
- Chi tiết hoặc hình ảnh đó diễn tả đặc điểm gì của đối tượng trữ tình được nói đến?
- Từ đó, thấy được tư tưởng, tình cảm, cảm xúc gì của nhân vật trữ tình (nhà thơ)?
* Nếu là chi tiết, hình ảnh trong đoạn truyện:
- Chi tiết hoặc hình ảnh đó diễn tả điều gì? Làm nổi bật đặc điểm gì của nhân vật?
- Qua chi tiết hoặc hình ảnh đó, nhà văn muốn nói lên điều gì?
* Nếu là chi tiết, hình ảnh trong đoạn nghị luận:
- Chi tiết hoặc hình ảnh đó khẳng định hay phê phán điều gì?
- Qua chi tiết hoặc hình ảnh đó, người viết muốn nhắn gửi điều gì?