1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

CHIẾC lược NGÀ CB 1

8 3 0

Đang tải... (xem toàn văn)

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Chiếc Lược Ngà
Tác giả Nguyễn Quang Sáng
Trường học Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
Chuyên ngành Văn học Việt Nam
Thể loại Phân tích
Thành phố TP. Hồ Chí Minh
Định dạng
Số trang 8
Dung lượng 21,67 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Tiếp đó là một loạt các hành động dồn dập của bé để thể hiện tình yêu thương đối với ba: ôm chặt lấy cổ ba, hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả vết thẹo dài bên má của ba nữa,… Phút nhận

Trang 1

CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)

Đề 1: Phân tích/ cảm nhận nhân vật bé Thu:

MỞ BÀI: Nguyễn Quang Sáng thuộc thế hệ nhà văn trưởng thành trong cuộc kháng chiến

chống Mỹ cứu nước Ông chủ yếu viết về cuộc sống và con người Nam Bộ “Chiếc lược ngà” là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của ông Đọc tác phẩm, ta vô cùng ấn

tượng trước nhân vật bé Thu.

THÂN BÀI:

Luận điểm 1: Trước hết, bé Thu là một cô bé phải chịu nhiều đau thương, mất mát

do chiến tranh gây ra khiến ta thương cảm

- Sinh ra trong khói lửa chiến tranh, bé Thu phải xa ba khi chưa đầy một tuổi Suốt tám

năm trời, em sống trong tình yêu thương của má và bà ngoại nhưng thiếu vắng ba Em lúc nào cũng thương nhớ, mong ngóng được gặp ba nhưng tất cả những gì em có thể có là gặp

ba qua tấm ảnh ba chụp chung với má

- Sau tám năm xa cách, cuối cùng cũng đến ngày ba được trở về thăm nhà Thế nhưng, cuộc hội ngộ của hai cha con lại diễn ra thật đau xót và nuối tiếc Chỉ vì vết thẹo dài trên

má khiến ba không giống với bức hình nên bé Thu không nhận ra ba Vì không nhận ra ba

mà em cự tuyệt đến cùng Ba ngày phép ngắn ngủi trôi qua nhanh trong nỗi buồn ngậm ngùi, bất lực của ông Sáu khi con gái nhất quyết không chịu nhận ba Đau xót thay, lúc con gái nhận ra ba thì cũng là lúc hai ba con phải xa nhau để ông Sáu trở lại chiến trường Cuộc hội ngộ đầu tiên cũng là cuộc hội ngộ cuối cùng bởi sau đó, ba của em đã ra đi mãi mãi…

Có thể thấy, dù còn ít tuổi nhưng bé Thu đã phải chịu bao đau thương, mất mát do chiến tranh gây ra Đây cũng là cảnh ngộ éo le, là nỗi đau mà bao nhiêu con người Việt Nam phải gánh chịu bởi chiến tranh.

Luận điểm 2: Ở bé Thu có nét tính cách khiến ta rất yêu quí: sự hồn nhiên, ngây thơ,

cá tính mạnh mẽ, cứng cỏi, yêu – ghét rõ ràng.

-Bé Thu hiện lên thật ngây thơ, hồn nhiên, trong sáng với những nét miêu tả: “tóc cắt ngang vai, mặc áo bông đỏ đang chơi nhà chòi dưới gốc cây xoài” Dù còn nhỏ tuổi nhưng

bé Thu đã sớm tỏ ra là một cô bé có cá tính mạnh mẽ, yêu – ghét rất rõ ràng Chỉ vì vết thẹo làm biến đổi gương mặt ông Sáu mà bé Thu nhất quyết không chịu nhận ông là ba Cô

bé chạy vụt đi khi nhìn thấy ông Sáu Những ngày sau đó, mặc cho ông Sáu tìm mọi cách gần gũi, vỗ về, bé Thu vẫn nhất quyết không chịu gọi ba Cô bé bướng bỉnh không chịu nhờ ông Sáu chắt nước nồi cơm, hất miếng cá ra khỏi bát cơm, cự tuyệt ông Sáu đến cùng

Bị đánh mắng, cô bé không khóc mà bỏ về bên ngoại, cố ý khua xuồng thật to để thách thức Những hành động đó cho thấy rõ cá tính mạnh mẽ, ương bướng của cô bé Cá tính

đó, sự ương bướng, cứng cỏi đó sẽ là tiền đề để tạo nên một cô giao liên dũng cảm, gan dạ sau này

Luận điểm 3: Đặc biệt, người đọc vô cùng xúc động và trân trọng trước tình yêu thương ba mãnh liệt, sâu sắc của bé Thu.

Luận cứ 1: Vì yêu thương ba mà bé Thu cự tuyệt ông Sáu một cách dữ dội, quyết liệt

Trang 2

- Phút đầu gặp gặp gỡ, nghe ông Sáu gọi: “Thu! Con” thì cô bé giật mình, tròn mắt nhìn.

Nó ngơ ngác, lạ lùng và hoàn toàn không nhận ra ba của mình Mặc ông Sáu với sự nỗi xúc động mạnh, cô bé tái mặt rồi chạy vụt đi và kêu thét lên: “Má! Má!” Đây là những phản ứng tâm lí hết sức tự nhiên của một đứa trẻ khi đối mặt với một người đàn ông xa lạ lại có vết thẹo dài đáng sợ trên má

- Những ngày sau đó, ông Sáu tìm mọi cách để gần gũi con Thế nhưng, bé Thu vẫn

cương quyết cự tuyệt đến cùng Trước những lời nói, cử chỉ yêu thương của ông Sáu, bé Thu thờ ơ, lạnh lùng đến mức bướng bỉnh, ngang ngạnh Không chịu mời ba vào ăn cơm, không chịu nhờ ba chắt nước nồi cơm Dù thế nào bé vẫn nhất quyết không chịu gọi một tiếng “ba” Đỉnh điểm của sự ương ngạnh là khi ông Sáu gắp miếng trứng cá cho bé thì bé hất miếng trứng cá ra khiến cơm văng tung tóe Ông Sáu không kìm được mà đánh mắng nhưng bé Thu vẫn không khóc, vùng vằng bỏ sang nhà bà ngoại Thực ra, những phản ứng quyết liệt ấy đã chứng minh rất rõ cho tình yêu thương sâu sắc mà bé Thu dành cho ba của mình

Luận cứ 2: Bé Thu đã bộc lộ tình yêu thương ba sâu sắc, mãnh liệt khi nhận ra ba.

-Trong đêm trò chuyện với bà, bà biết được lí do vì sao bé không chịu nhận ông Sáu là ba Hóa ra là vì vết thẹo dài khiến ba không giống với bức hình Bà đã giải thích cho bé hiểu

về nguyên nhân của vết thẹo Lúc đó, bé dần hiểu ra rồi“nằm im, lăn lộn và thỉnh thoảng thở dài như người lớn” Ch tiết cho thấy sự trăn trở, day dứt về những gì bé đã làm với ba

- Trong buổi sáng chia tay để ông Sáu trở lại chiến trường, thái độ của bé Thu thay đổi đột ngột, kì lạ đến khó hiểu Sự thay đổi đó thể hiện rõ qua dáng vẻ “như bị bỏ rơi” của bé Vẻ mặt cũng khác, bé không bướng bỉnh hay nhăn mày cau có nữa mà thay vào đó là “sầm lại buồn rầu” Không cọn sự bướng bỉnh, ương ngạnh, cộc cằn mà bây giờ là một bé Thu đầy tâm trạng Sự thay đổi đó còn thể hiện qua tiếng gọi ba Lúc không ai ngờ đến, cô bé bỗng cất tiếng gọi “Ba…a…a…ba!” như tiếng xé, “xé sự im lặng và xé cả ruột gan mọi người”

Đó là tiếng gọi của bao cảm xúc vỡ òa khi nhận ra ba Tiếp đó là một loạt các hành động dồn dập của bé để thể hiện tình yêu thương đối với ba: ôm chặt lấy cổ ba, hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả vết thẹo dài bên má của ba nữa,… Phút nhận ra ba cũng là phút chia tay

ba, tình phụ tử trào dâng mãnh liệt Giây phút ấy, bé Thu hối hả, cuống quýt, vồ vập thể hiện tình yêu thương ba Cô bé không chỉ yêu thương mà còn tự hào về ba Điều đó đã góp phần để hun đúc nên tinh thần dũng cảm, nối tiếp thế hệ cha anh của cô chiến sĩ giao liên sau này

=> Đánh giá: Bằng nghệ thuật kể chuyện linh hoạt, tự nhiên; nhân vật được khắc họa qua

ngôn ngữ, hành động, ngoại hình và ngòi bút miêu tả tâm lí tinh tế; bằng việc xây dựng

tình huống truyện éo le, bất ngờ,… nhà văn đã khắc họa thành công nhân vật bé Thu Đó

là một cô bé chịu nhiều đau thương, mất mát do chiến tranh gây ra Đó còn là một cô bé trong sáng, hồn nhiên, cá tính mạnh mẽ, cứng cỏi, yêu – ghét rõ ràng Đặc biệt, ở bé Thu còn có tình yêu thương ba mãnh liệt, sâu sắc Qua nhân vật bé Thu, nhà văn ca ngợi tình phụ tử thiêng liêng, bất diệt trong chiến tranh đồng thời lên án chiến tranh tàn khốc đã gây

ra bao đau thương, mất mát cho con người Việt Nam

Trang 3

KẾT BÀI: Nhân vật bé Thu đã góp phần làm nên sức sống lâu dài cho tác phẩm Gấp

trang sách lại rồi nhưng hình ảnh em bé Nam Bộ trong kháng chiến vẫn đọng lại mãi trong tâm trí người đọc với bao tình cảm mến yêu, trân trọng

Đề 2: Phân tích/ cảm nhận nhân vật ông Sáu:

MỞ BÀI: Nguyễn Quang Sáng thuộc thế hệ nhà văn trưởng thành trong cuộc kháng chiến

chống Mỹ cứu nước Ông chủ yếu viết về cuộc sống và con người Nam Bộ “Chiếc lược ngà” là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của ông Đọc tác phẩm, ta vô cùng ấn

tượng trước nhân vật ông Sáu.

THÂN BÀI:

Luận điểm 1: Trước hết, ông Sáu là một người nông dân Nam Bộ giàu lòng yêu nước khiến ta trân trọng

Tham gia hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, ra đi kháng chiến từ

1946 – 1954, khi hòa bình lập lại ông mới về thăm nhà Ông đã tạm gác tình riêng vì sự sự nghiệp chung của dân tộc Ngày ra đi, đứa con gái chưa đầy một tuổi Nỗi khát khao được sum họp của người lính nhiều năm vào sinh ra tử cũng không được trọn vẹn Giây phút con kịp nhận ra cha cũng là lúc ông Sáu phải lên đường vì nhiệm vụ chiến đấu Ông đã ra đi, để lại sau lưng một khoảng trời thương nhớ và mãi mãi không bao giờ trở lại

Luận điểm 2: Ông Sáu còn là người chiến sĩ chiến đấu ngoan cường, dũng cảm, hi sinh cả đời vì sự nghiệp cách mạng khiến ta ngưỡng mộ

-Trong cuộc chiến đấu chống ngoại xâm, người lính phải đối mặt với bom đạn, gian khổ, hiểm nguy khôn lường Từ vết thẹo dài trên má ông, ta hình dung được tinh thần dũng cảm, bất chấp hiểm nguy nơi chiến trường ác liệt của người chiến sĩ ấy

- Sau năm 1954, hòa bình lập lại, ông Sáu không tập kết ra Bắc mà ở lại Nam Bộ tiếp tục kháng chiến Ngày ngày ở rừng, ở căn cứ, ông bị giặc vây bắt, khủng bố gắt gao Có những ngày không có gạo ăn, chỉ ăn toàn bắp nhưng người chiến sĩ ấy không hề dao động mà vẫn kiên cường chiến đấu vì sự nghiệp cứu nước Trong một trận càn của địch, ông Sáu đã hi sinh, để lại bao nỗi tiếc thương

Luận điểm 3: Đặc biệt, ta vô cùng cảm động và trân trọng trước tình yêu thương con sâu sắc của ông Sáu.

Luận cứ 1: Tình yêu thương con của ông Sáu được thể hiện rõ nét trong những ngày ông về thăm nhà

- Khi nghe tin được về thăm nhà, lòng ông cứ nôn nao, sung sướng, hồi hộp Đó chính là

tâm trạng của người cha sau bao ngày xa cách, mong đợi đã sắp được gặp lại con Suốt mấy năm qua, anh chỉ được gặp con qua tấm ảnh nhỏ thôi nên đến lúc được về thì “cái tình người cha cứ nôn nao trong lòng anh”

- Phút đầu khi nhìn thấy con, ông đã không thể chờ xuồng cập lại bến mà nhún chân

nhảy thót lên rồi “bước vội vàng với những bước dài”, kêu to: “Thu! Con” Đó là sự vồ

Trang 4

vập, cuống quýt, náo nức của người cha gặp lại con sau bao ngày xa cách Ông Sáu tin con gái sẽ “chạy xô vào lòng, ôm chặt lấy cổ” ông Niềm vui hội ngộ khiến ông Sáu xúc động mạnh nên “vết thẹo dài bên má phải lại đỏ ửng lên, giần giật, trông rất dễ sợ” Nỗi xúc động ấy còn được thể hiện qua những chi tiết đầy cảm động: hai tay đưa về phía trước, chầm chậm bước tới, gọng lặp bặp run run Thế nhưng, điều bất ngờ đã xảy ra: bé Thu sợ hãi, bỏ chạy và kêu thét lên Phản ứng bất ngờ đó của con khiến ông sững sờ, hụt hẫng, buồn bã, đau đớn

- Những ngày ở nhà, ông Sáu tìm mọi cách để làm thân và gần gũi con, mong con gọi một

tiếng “ba” Thế nhưng, càng cố gắng bao nhiêu, con lại càng phản ứng dữ dội bấy nhiêu

Sự cự tuyệt đến cùng của bé Thu khiến anh vô cùng buồn bã, bất lực Đỉnh điểm là khi bé Thu ương bướng hất miếng trứng cá anh gắp cho khiến cơm văng tung tóe, không kìm được, ông đã đánh vào mông con để rồi sau này phải day dứt mãi Chiến tranh không chỉ gây ra nỗi đau thể xác mà còn gây ra nỗi đau tinh thần quá lớn cho ông Chính nỗi khổ tâm, bất lực đã nói lên tình yêu thương con sâu sắc của ông Sáu

- Ngày chia tay, ông cũng muốn ôm con, hôn con nhưng lại sợ “nó giẫy lên lại bỏ chạy”

nên chỉ biết đứng nhìn nó Ông nhìn con với đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu – đôi mắt của người cha giàu tình yêu thương và độ lượng Để rồi, niềm hạnh phúc thiêng liêng của người cha như được vỡ òa khi con bất ngờ kêu thét lên “Ba…a…a…ba!” Ông Sáu ôm con, hôn con gấp gáp lên má, lên tóc và những giọt nước mắt xúc động tuôn rơi Thật đau xót biết bao khi giây phút con nhận ra ba cũng là giây phút chia tay Lời dặn trong tiếng nấc nghẹn ngào “Ba về, ba mua cho con một cây lược nghe ba” đã khắc ghi vào trái tim ông Sáu từ giây phút ấy -> Chỉ ba ngày phép ngắn ngủi sau bao ngày xa cách, ông Sáu đã trải qua biết bao nhiêu cung bậc cảm xúc Từ náo nức đến buồn bã, bất lực, tuyệt vọng rồi hạnh phúc bất ngờ Đó là những cung bậc cảm xúc của một người cha yêu thương con tha thiết

Luận cứ 2: Tình yêu thương con của ông Sáu còn được thể hiện đầy cảm động trong những ngày ông trở lại chiến trường

- Trở lại chiến trường, ông Sáu ghi nhớ lời dặn về chiếc lược ngà cho con Từ khúc ngà voi nhặt được, ông Sáu làm chiếc lược một cách cẩn thận, tỉ mỉ, cố công như người thợ bạc Tình yêu con đa biến người chiến sĩ thành một nghệ nhân với một tác phẩm thủ công suy nhất trong đời Ông đã kí thác vào cây lược ấy cả tấm lòng người cha dành cho đứa con gái

bé bỏng của mình Đi đâu ông cũng mang theo chiếc lược bên mình, giữ gìn và nâng niu

nó như một báu vật Cây lược ấy giúp ông vơi bớt đi nỗi nhớ con, dịu bớt đi nỗi aan hận dày vò vì lỡ đánh mắng con Nó trở thành vật thiêng liêng, an ủi, động viên và nuôi dưỡng trong ông niềm hi vọng về ngày cha con đoàn tụ để trao tận tay chiếc lược cho con Cây lược nhỏ bé đã trở thành biểu tượng cho tình cha con sâu nặng trong chiến tranh

- Nhưng rồi chưa kịp trao cho con chiếc lược, ông Sáu trúng đạn trong một trận càn của địch Giây phút cuối cùng của cuộc đời, ông Sáu vẫn luôn hướng về con Không đủ sức trăng trối lại điều gì, ông móc cây lược đưa cho đồng đội và nhìn một hồi lâu Đó là cá nhìn khẩn cầu, cái nhìn thay cho lời trăng trối mong người đồng đội hãy thay mình trao chiếc lược cho con Chỉ đến khi biết có người sẽ thay mình thực hiện tâm nguyện của con,

Trang 5

ông mới nhắm mắt ra đi… Nhờ đồng đội chuyển chiếc lược cho con cũng chính là chuyển giao sự sống, chuyển giao tình phụ tử bất diệt Ông Sáu hi sinh nhưng tình cha con thì không thể nào chết được

=> Đánh giá: Bằng nghệ thuật kể chuyện linh hoạt, tự nhiên; nhân vật được khắc họa qua

ngôn ngữ, hành động, ngoại hình và ngòi bút miêu tả tâm lí tinh tế; bằng việc xây dựng

tình huống truyện éo le, bất ngờ,… nhà văn đã khắc họa thành công nhân vật ông Sáu Đó

là một người nông dân Nam Bộ giàu lòng yêu nước Đó còn là một người chiến sĩ cách mạng kiên cường, dũng cảm Đặc biệt, ở ông Sáu còn có tình yêu thương con mãnh liệt, sâu sắc Qua nhân vật ông Sáu, nhà văn ca ngợi tình phụ tử thiêng liêng, bất diệt trong chiến tranh đồng thời lên án chiến tranh tàn khốc đã gây ra bao đau thương, mất mát cho con người Việt Nam

KẾT BÀI: Nhân vật ông Sáu đã góp phần làm nên sức sống lâu dài cho tác phẩm Gấp

trang sách lại rồi nhưng hình ảnh người chiến sĩ, người cha Nam Bộ trong kháng chiến vẫn đọng lại mãi trong tâm trí người đọc với bao tình cảm mến yêu, trân trọng

Đề 3: Phân tích/ cảm nhận tình cha con (tình phụ tử) trong truyện ngắn “Chiếc lược ngà”:

MỞ BÀI: Nguyễn Quang Sáng thuộc thế hệ nhà văn trưởng thành trong cuộc kháng chiến

chống Mỹ cứu nước Ông chủ yếu viết về cuộc sống và con người Nam Bộ “Chiếc lược ngà” là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của ông Đọc tác phẩm, ta vô cùng xúc

động, trân trọng trước tình cảm phụ tử trong kháng chiến giữa ông Sáu và bé Thu THÂN BÀI:

Luận điểm 1: Trước hết, tình phụ tử được thể hiện đầy xúc động ở tấm lòng yêu thương con tha thiết của ông Sáu dành cho con

Luận cứ 1: Tình yêu thương con của ông Sáu được thể hiện rõ nét trong những ngày ông về thăm nhà

-Khi vừa nghe tin được về thăm nhà, lòng ông cứ nôn nao, sung sướng, hồi hộp Đó chính

là tâm trạng của người cha sau bao ngày xa cách, mong đợi đã sắp được gặp lại con Suốt mấy năm qua, anh chỉ được gặp con qua tấm ảnh nhỏ thôi nên đến lúc được về thì “cái tình người cha cứ nôn nao trong lòng anh”

- Phút đầu khi nhìn thấy con, ông đã không thể chờ xuồng cập lại bến mà nhún chân nhảy thót lên rồi “bước vội vàng với những bước dài”, kêu to: “Thu! Con” Đó là sự vồ vập, cuống quýt, náo nức của người cha gặp lại con sau bao ngày xa cách Ông Sáu tin con gái

sẽ “chạy xô vào lòng, ôm chặt lấy cổ” ông Niềm vui hội ngộ khiến ông Sáu xúc động mạnh nên “vết thẹo dài bên má phải lại đỏ ửng lên, giần giật, trông rất dễ sợ” Nỗi xúc động ấy còn được thể hiện qua những chi tiết đầy cảm động: hai tay đưa về phía trước, chầm chậm bước tới, gọng lặp bặp run run Thế nhưng, điều bất ngờ đã xảy ra: bé Thu không ùa vào lòng anh mà sợ hã, bỏ chạy và kêu thét lên Phản ứng bất ngờ đó của con khiến ông sững sờ, hụt hẫng, buồn bã, đau đớn

Trang 6

- Những ngày ở nhà, ông Sáu tìm mọi cách để làm thân và gần gũi con, mong con gọi một tiếng “ba” Thế nhưng, càng cố gắng bao nhiêu, con lại càng phản ứng dữ dội bấy nhiêu

Sự cự tuyệt đến cùng của bé Thu khiến anh vô cùng buồn bã, bất lực Đỉnh điểm là kh bé Thu ương bướng hất miếng trứng cá anh gắp cho khiến cơm văng tung tóe, không kìm được, ông đã đánh vào mông con để rồi sau này phải day dứt mãi Chiến tranh không chỉ gây ra nỗi đau thể xác mà còn gây ra nỗi đau tinh thần quá lớn cho ông Chính nỗi khổ tâm, bất lực đã nói lên tình yêu thương con sâu sắc của ông Sáu

- Ngày chia tay, ông cũng muốm ôm con, hôn con nhưng lại sợ “nó giẫy lên lại bỏ chạy” nên chỉ biết đứng nhìn nó Ông nhìn con với đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu – đôi mắt của người cha giàu tình yêu thương và độ lượng Để rồi, niềm hạnh phúc thiêng liêng của người cha như được vỡ òa khi con bất ngờ kêu thét lên “Ba…a…a…ba!” Ông Sáu ôm con, hôn con gấp gáp lên má, lên tóc và những giọt nước mắt xúc động tuôn rơi Thật sđau xót biết bao khi giây phút con nhận ra ba cũng là giây phút chia tay Lời dặn trong tiếng nấc nghẹn ngào “Ba về, ba mua cho con một cây lược nghe ba” đã khắc ghi vào trái tim ông Sáu từ giây phút ấy -> Chỉ ba ngày phép ngắn ngủi sau bao ngày xa cách, ông Sáu đã trải qua biết bao nhiêu cung bậc cảm xúc Từ náo nức đến buồn bã, bất lực, tuyệt vọng rồi hạnh phúc bất ngờ Đó là những cung bậc cảm xúc của một người cha yêu thương con tha thiết

Luận cứ 2: Tình yêu thương con của ông Sáu còn được thể hiện đầy cảm động trong những ngày ông trở lại chiến trường

- Trở lại chiến trường, ông Sáu ghi nhớ lời dặn về chiếc lược ngà cho con Từ khúc ngà voi nhặt được, ông Sáu làm chiếc lược một cách cẩn thận, tỉ mỉ, cố công như người thợ bạc Tình yêu con đa biến người chiến sĩ thành một nghệ nhân với một tác phẩm thủ công suy nhất trong đời Ông đã kí thác vào cây lược ấy cả tấm lòng người cha dành cho đứa con gái

bé bỏng của mình Đi đâu ông cũng mang theo chiếc lược bên mình, giữ gìn và nâng niu

nó như một báu vật Cây lược ấy giúp ông vơi bớt đi nỗi nhớ con, dịu bớt đi nỗi aan hận dày vò vì lỡ đánh mắng con Nó trở thành vật thiêng liêng, an ủi, động viên và nuôi dưỡng trong ông niềm hi vọng về ngày cha con đoàn tụ để trao tận tay chiếc lược cho con Cây lược nhỏ bé đã trở thành biểu tượng cho tình cha con sâu nặng trong chiến tranh

- Nhưng rồi chưa kịp trao cho con chiếc lược, ông Sáu trúng đạn trong một trận càn của địch Giây phút cuối cùng của cuộc đời, ông Sáu vẫn luôn hướng về con Không đủ sức trăng trối lại điều gì, ông móc cây lược đưa cho đồng đội và nhìn một hồi lâu Đó là cá nhìn khẩn cầu, cái nhìn thay cho lời trăng trối mong người đồng đội hãy thay mình trao chiếc lược cho con Chỉ đến khi biết có người sẽ thay mình thực hiện tâm nguyện của con, ông mới nhắm mắt ra đi… Nhờ đồng đội chuyển chiếc lược cho con cũng chính là chuyển giao sự sống, chuyển giao tình phụ tử bất diệt Ông Sáu hi sinh nhưng tình cha con thì không thể nào chết được

Luận điểm 2: Bên cạnh đó, tình phụ tử còn được thể hiện đầy xúc động ở tình yêu thương mãnh liệt, sâu sắc của bé Thu dành cho ba.

Luận cứ 1: Vì yêu thương ba mà bé Thu cự tuyệt ông Sáu một cách dữ dội, quyết liệt.

Sau tám năm xa cách, ngày ông Sáu được về thăm nhà, tưởng niềm hạnh phúc hội ngộ sẽ

Trang 7

vờ òa vì hai cha con lúc nào cũng mong ngõng được gặp lại nhau Thế nhưng, điều bất ngờ

đã xảy ra

- Phút đầu gặp gặp gỡ, nghe ông Sáu gọi: “Thu! Con” thì cô bé giật mình, tròn mắt nhìn.

Nó ngơ ngác, lạ lùng và hoàn toàn không nhận ra ba của mình Mặc ông Sáu với sự nỗi xúc động mạnh, cô bé tái mặt rồi chạy vụt đi và kêu thét lên: “Má! Má!” Đây là những phản ứng tâm lí hết sức tự nhiên của một đứa trẻ khi đối mặt với một người đàn ông xa lạ lại có vết thẹo dài đáng sợ trên má

- Những ngày sau đó, ông Sáu tìm mọi cách để gần gũi con Thế nhưng, bé Thu vẫn

cương quyết cự tuyệt đến cùng Trước những lời nói, cử chỉ yêu thương của ông Sáu, bé Thu thờ ơ, lạnh lùng đến mức bướng bỉnh, ngang ngạnh Không chịu mời ba vào ăn cơm, không chịu nhờ ba chắt nước nồi cơm Dù thế nào bé vẫn nhất quyết không chịu gọi một tiếng “ba” Đỉnh điểm của sự ương ngạnh là khi ông Sáu gắp miếng trứng cá cho bé thì bé hất miếng trứng cá ra khiến cơm văng tung tóe Ông Sáu không kìm được mà đánh mắng nhưng bé Thu vẫn không khóc, vùng vằng bỏ sang nhà bà ngoại Thực ra, những phản ứng quyết liệt ấy đã chứng minh rất rõ cho tình yêu thương sâu sắc mà bé Thu dành cho ba của mình

Luận cứ 2: Bé Thu đã bộc lộ tình yêu thương ba sâu sắc, mãnh liệt khi nhận ra ba.

-Trong đêm trò chuyện với bà, bà biết được lí do vì sao bé không chịu nhận ông Sáu là ba Hóa ra là vì vết thẹo dài khiến ba không giống với bức hình Bà đã giải thích cho bé hiểu

về nguyên nhân của vết thẹo Lúc đó, bé dần hiểu ra rồi“nằm im, lăn lộn và thỉnh thoảng thở dài như người lớn” Ch tiết cho thấy sự trăn trở, day dứt về những gì bé đã làm với ba

- Trong buổi sáng chia tay để ông Sáu trở lại chiến trường, thái độ của bé Thu thay đổi đột ngột, kì lạ đến khó hiểu Sự thay đổi đó thể hiện rõ qua dáng vẻ “như bị bỏ rơi” của bé Vẻ mặt cũng khác, bé không bướng bỉnh hay nhăn mày cau có nữa mà thay vào đó là “sầm lại buồn rầu” Không cọn sự bướng bỉnh, ương ngạnh, cộc cằn mà bây giờ là một bé Thu đầy tâm trạng Sự thay đổi đó còn thể hiện qua tiếng gọi ba Lúc không ai ngờ đến, cô bé bỗng cất tiếng gọi “Ba…a…a…ba!” như tiếng xé, “xé sự im lặng và xé cả ruột gan mọi người”

Đó là tiếng gọi của bao cảm xúc vỡ òa khi nhận ra ba Tiếp đó là một loạt các hành động dồn dập của bé để thể hiện tình yêu thương đối với ba: ôm chặt lấy cổ ba, hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả vết thẹo dài bên má của ba nữa,… Phút nhận ra ba cũng là phút chia tay

ba, tình phụ tử trào dâng mãnh liệt Giây phút ấy, bé Thu hối hả, cuống quýt, vồ vập thể hiện tình yêu thương ba Cô bé không chỉ yêu thương mà còn tự hào về ba Điều đó đã góp phần để hun đúc nên tinh thần dũng cảm, nối tiếp thế hệ cha anh của cô chiến sĩ giao liên sau này

=> Đánh giá: Bằng nghệ thuật kể chuyện linh hoạt, tự nhiên; nhân vật được khắc họa qua

ngôn ngữ, hành động, ngoại hình và ngòi bút miêu tả tâm lí tinh tế; bằng việc xây dựng

tình huống truyện éo le, bất ngờ,… nhà văn đã khắc họa thành công và xúc động tình cha con Qua đó, nhà văn ca ngợi tình phụ tử thiêng liêng, bất diệt trong chiến tranh Chiến

tranh càng tàn khốc, dữ dội thì tình cảm ấy càng ngời sáng Phải trân trọng tình cảm gia đình đến nhường nào thì tác giả mới có thể viết nên những trang văn đầy cảm động đến như vậy

Trang 8

KẾT BÀI: Chiến tranh đã lùi xa nhưng vẻ đẹp của những con người Việt Nam trong cuộc

chiến chống ngoại xâm còn sáng mãi Gấp trang sách lại nhưng dư âm về tình cha con trong kháng chiến vẫn đọng lại mãi trong tâm trí người đọc với bao niềm xúc động và trân trọng, yêu thương…

Ngày đăng: 30/11/2022, 21:56

w