Từ sau 1954, sau khi tập ộ đội, hoạt động ở chiến ừ sau 1954, sau khi tập ập k t ra B c thì ông b t đ u vi t v n.Ông vi t ến ắc thì ông bắt đầu viết văn.Ông viết ắc thì ông bắt đầu viết
Trang 1CHIẾC LƯỢC NGÀ (Trích)
Nguyễn Quang Sáng
Phạm Ngọc Thuỳ An
9a1
Trang 3I/ GIỚI THIỆU CHUNG:
1 Tác giả:
Chân dung nhà văn Nguyễn Quang Sáng
Năm sinh: 1932 Nơi sinh: Chợ Mới-An Giang Ông tham gia b đ i, ho t đ ng chi n ộ đội, hoạt động ở chiến ộ đội, hoạt động ở chiến ạt động ở chiến ộ đội, hoạt động ở chiến ở chiến ến
tr ng Nam B T sau 1954, sau khi t p ường Nam Bộ Từ sau 1954, sau khi tập ộ đội, hoạt động ở chiến ừ sau 1954, sau khi tập ập
k t ra B c thì ông b t đ u vi t v n.Ông vi t ến ắc thì ông bắt đầu viết văn.Ông viết ắc thì ông bắt đầu viết văn.Ông viết ầu viết văn.Ông viết ến ăn.Ông viết ến nhi u th lo i: truy n ng n, ti u thuy t, ều thể loại: truyện ngắn, tiểu thuyết, ể loại: truyện ngắn, tiểu thuyết, ạt động ở chiến ện ngắn, tiểu thuyết, ắc thì ông bắt đầu viết văn.Ông viết ể loại: truyện ngắn, tiểu thuyết, ến kich b n phim…và ch vi t v cu c sống và ản phim…và chỉ viết về cuộc sống và ỉ viết về cuộc sống và ến ều thể loại: truyện ngắn, tiểu thuyết, ộ đội, hoạt động ở chiến con ng i c a Nam B trong hai cu c kháng ường Nam Bộ Từ sau 1954, sau khi tập ủa Nam Bộ trong hai cuộc kháng ộ đội, hoạt động ở chiến ộ đội, hoạt động ở chiến chi n ến
Trang 6Các tác phẩm tiêu biểu
V n xuôi: ăn xuôi:
- Con chim vàng (1957);
Nh t ký ng i l i (ti u thuy t, 1962 );ập ường Nam Bộ Từ sau 1954, sau khi tập ở chiến ạt động ở chiến ể loại: truyện ngắn, tiểu thuyết, ến
t l a (ti u thuy t, 1963);
Đất lửa (tiểu thuyết, 1963); ửa (tiểu thuyết, 1963); ể loại: truyện ngắn, tiểu thuyết, ến Chi c l c ngà (truy n ng n, 1968); ến ược ngà (truyện ngắn, 1968); ện ngắn, tiểu thuyết, ắc thì ông bắt đầu viết văn.Ông viết Bông c m th ch (truy n ng n 1969); ẩm thạch (truyện ngắn 1969); ạt động ở chiến ện ngắn, tiểu thuyết, ắc thì ông bắt đầu viết văn.Ông viết Mùùa gió ch ng (ti u thuy t, 1975);ướng (tiểu thuyết, 1975); ể loại: truyện ngắn, tiểu thuyết, ến Tôi thích làm vua (truy n ng n, 1988); ện ngắn, tiểu thuyết, ắc thì ông bắt đầu viết văn.Ông viết
25 truy n ng n (1990); ện ngắn, tiểu thuyết, ắc thì ông bắt đầu viết văn.Ông viết Paris - ti ng hát Tr nh Công S n (1990); ến ịnh Công Sơn (1990); ơn (1990); Con mèo Fujita (truy n ng n - 1991) ện ngắn, tiểu thuyết, ắc thì ông bắt đầu viết văn.Ông viết
Trang 8 Kịch bản phim:
Mùa gió ch ng (1977); ướng (tiểu thuyết, 1975);
Cánh đ ng hoang (1978), ồng hoang (1978), Pho t ng (1981); ược ngà (truyện ngắn, 1968);
Cho đ n bao gi (1982); ến ờng Nam Bộ Từ sau 1954, sau khi tập Mùùa n c n i (1986); ướng (tiểu thuyết, 1975); ổi (1986);
Dòng sông hát (1988);
Câu nói d i đ u tiên (1988); ối đầu tiên (1988); ầu viết văn.Ông viết
Th i th u (1995); ờng Nam Bộ Từ sau 1954, sau khi tập ơn (1990); ất lửa (tiểu thuyết, 1963);
GilZa dòng (1995);
Nh m t huy n tho i ư ộ đội, hoạt động ở chiến ều thể loại: truyện ngắn, tiểu thuyết, ạt động ở chiến (1995).
Trang 10Các gi i th ải thưởng văn học: ưởng văn học: ng v n h c: ăn xuôi: ọc:
Các gi i th ải thưởng văn học: ưởng văn học: ng v n h c: ăn xuôi: ọc:
• Ơng Năm Hạng - truyện ngắn giải thưởng cuộc
thi truyện ngắn báo Thống Nhất (1959);
• Tư Quắn - truyện ngắn, giải thưởng cuộc thi
truyện ngắn tạp chí Văn nghệ quân đội (1959);
• Dịng sơng thơ ấu - giải thưởng Hội đồng văn
học thiếu nhi Hội Nhà văn (1985);
• Con mèo của Pujita - tập truyện ngắn, giải
thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 1994;
•Cánh đồng hoang (kịch bản phim) bộ phim
được tặng Huy chương vàng liên hoan phim tồn quốc (1980), Huy chương vàng liên hoan phim ở Matxcơva (1981);
• Mùa giĩ chướng (kịch bản phim) Huy
chương bạc liên hoan phim tồn quốc (Hà Nội 1980)
Trang 112/ Tác phẩm: Truyện ngắn “Chiếc lược
ngà” được viết năm 1966
ở chiến trường Nam Bộ Là tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Nguyễn Quang Sáng.
Chú thích * SGK/201
Trang 12II/ ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1/ Đọc - tìm hiểu chú thích:
2/ Tóm tắt truyện:
Anh Sáu đi thóat li kháng chiến từ đầu năm 1946 Khi
hòa bình lặp lại, anh mới có dịp về thăm nhà trong thời hạn ngắn ngày.Ngày đi đứa con gái của anh chưa đầy một tuổi Vì hòan cảnh chiến tranh, cha con anh Sáu chưa có dịp gặp lại nhau Thế nhưng khi về đến nhà bé Thu không nhận anh Sáu là cha, chỉ vì trên gương mặt anh có một vết thẹo Đến ngày lên đường về chiến trường miền Đông Nam Bộ, vì được bà ngọai giảng giải nên bé Thu đã đón nhận tình cha trong niềm hạnh phúc thiêng liêng Tuy nhiên khi bé Thu nhận ra được điều ấy cũng chính là lúc cha con lại phải lìa nhau Anh Sáu trở lại căn cứ, anh đã làm chiếc lược ngà để gửi cho con nhưng ý định
chưa kịp thực hiện thì anh đã hi sinh.
Trang 133/ Bố cục: 2 phần
Phần 1: Di n bi n tâm lý và tình cảm của bé : Di n bi n tâm lý và tình cảm của bé ễn biến tâm lý và tình cảm của bé ễn biến tâm lý và tình cảm của bé ến tâm lý và tình cảm của bé ến tâm lý và tình cảm của bé
Thu“ Các bạn … vừa nói vừa từ từ tuột xuống ”: Anh Sáu về phép thăm nhà, bé Thu không nhận anh là
ba nó, đến lúc hiểu ra sự thật thì cha con lại phải chia tay
Phần 2: Tình người cha“ Sau đó hai chúng tôi … nhắm mắt đi xuôi ”: Anh Sáu ở chiến khu làm chiếc lược ngà và hy sinh.
Trang 144/ Phân tích:
1/ Diễn biến tâm lí và tình cảm của bé Thu:
a/ Trước khi anh Sáu đi:
- Giật mình, tròn mắt nhìn.Nó ngơ ngác, lạ lùng
- thấy lạ qúa… mặt tái đi…vụt chạy … kêu thét lên: “Má!Má!”
-> Lo lắng, sợ hãi.
- Vô ăn cơm!
-> Cự tuyệt một cách quyết liệt trước tình
cảm của ông Sáu.
Trang 15Đôi mắt nó như to hơn, cái nhìn của nó không ngơ ngác, không lạ lùng, nó nhìn với vẻ nghĩ ngợi sâu xa.
-> Trong sáng,thăng bằng, không còn lo lắng sợ hãi.
Nó bỗng kêu thét lên: “Ba…a…a…ba!”
Chạy thót lên và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó, nói trong tiếng khóc: “Ba! Không cho ba đi nữa! Ba ở nhà với con!” Nó hôn ba cùng khắp … hôn cả vết thẹo dài bên má của ba nó nữa.
Ôm chầm lấy ba… mếu máo: “Ba về! Ba mua cho con một cây lược nghe ba!”
-> Khát khao mãnh liệt về tình cha.
2.Trong ngày sanh Sáu ra đi
Trang 16Tóm lại:
Miêu tả dáng vẻ, lời nói, cử chỉ để bộc lộ nội tâm Kết hợp bình luận về nhân vật rất hài hòa, tự nhiên.
Bé Thu giàu tình cảm, hết lòng yêu kính cha.
Trang 17Anh đứng sững lại đó … nỗi đau đớn khiến mặt anh sầm lại … hai tay buông xuống như bị gãy.
-> Buồn bã, thất vọng
Quay lại nhìn con vừa khe khẽ lắc đầu vừa cười Anh vung tay đánh vào mông nó và hét lên: “Sao mày cứng đầu qúa vậy, hả?”
-> Tình yêu thương của người cha dành cho con đành trở nên bất lực.
2/ Tình người cha:
Trang 18Anh Sáu một tay ôm con, một tay rút khăn lau nước mắt, rồi hôn lên mái tóc con.
-> Nâng niu và gìn giữ tình phụ tử
- Cứ ân hận sao mình lại đánh con
- cưa từng chiếc răng lược thận trọng, tỉ mỉ và cố công như người thợ bạc rồi gò lưng, tẩn mẩn khắc từng nét:
“Yêu nhớ tặng Thu con của ba”
móc cây lược … nhìn tôi một hồi lâu.
-> Người cha yêu thương con đến tận cùng.
**Một người cha chịu nhiều thiệt thòi nhưng vô cùng độ lượng và tận tụy vì tình yêu
thương con sâu nặng Một người cha để suốt đời bé Thu yêu qúy và tự hào.
Trang 19IV/ TỔNG KẾT:
* Nghệ thuật
_Miêu tả tâm lý và tính cách nhân vật nhất là nhân vật trẻ em độc đáo_Xây dựng tình huống bất ngờ, hợp lý
_Cốt truyện khá chặt chẽ
_Chọn nhân vật kể khá thích hợp
_Trần thuật theo lời của người bạn ông 6, đó là Bác 3; để đảm bảo
tính khách quan và tin cậy
_Người kể chuyện có những ý kiến bình luận sâu sắc
Trang 20Câu 1:
_ Đọc “Chiếc lược ngà”, em cảm nhận được:
_Vẻ đẹp nào nào của tình cảm cha con be Thu?
_Từ đó, giá trị tình cảm nào của con người đã được khẳng định trong chiến tranh?
_Những đặt sắc nghệ thuật của truyện?
Câu 2 : Em hãy đặt nhan đề khác cho truyện? Vì sao em chọn nhan đề ấy?
Câu 3 : Vì sao nói, về kết cấu, đây là lọai truyện lồng trong truyện?
Trang 21_Cám ơn các bạn đã tham gia tiết
học này.
Chúc các bạn học tốt