https www nbv edu vn Trang 1 LýTrang chủ»Khoa Học Tự Nhiên»Toán họcMột số ý tưởng tích hợp trong dạy học cấp số nhân trong chương trình Toán 11Tại nhiều nước trên thế giới, việc xây dựng chương trình và triển khai nội dung dạy học ở bậc phổ thông luôn gắn liền với quan điểm dạy học tích hợp. Bài viết Một số ý tưởng tích hợp trong dạy học cấp số nhân trong chương trình Toán 11 trình bày một số ý tưởng dạy học tích hợp nội dung cấp số nhân trong chương trình Toán 11. thuyết 1 Định nghĩa dãy số Mỗi hàm số u xác định trên tập các số nguyên dương được gọi là một dãy số vô hạn (gọi tắt là dãy số) Kí hiệu u n u n Người.
Trang 11 , , , ., , ., 2 3 n
trong đó u nu n hoặc viết tắt là u n , và gọi u1 là số hạng đầu, u n là số hạng thứ n và là số hạng tổng quát của dãy số
2 Định nghĩa dãy số hữu hạn
Mỗi hàm số u xác định trên tập M1,2,3, ,m với *
m được gọi là một dãy số hữu hạn Dạng khai triển của nó là u1, , , ., ,u2 u3 u n trong đó u1 là số hạng đầu, u m là số hạng cuối
II CÁCH CHO MỘT DÃY SỐ
1 Dãy số cho bằng công thức của số hạng tổng quát
2 Dãy số cho bằng phương pháp mô tả
3 Dãy số cho bằng phương pháp truy hồi
Cách cho một dãy số bằng phương pháp truy hồi, tức là:
a) Cho số hạng đầu (hay vài số hạng đầu)
b) Cho hệ thức truy hồi, tức là hệ thức biểu thị số hạng thứ n qua số hạng (hay vài số hạng) đứng trước nó
DẠNG 1: TÌM SỐ HẠNG CỦA DÃY SỐ
A Phương pháp giải
Bài toán 1: Cho dãy số (u n): u n f n( ) (trong đó f n( ) là một biểu thức của n ) Hãy tìm số
hạng u k
Phương pháp: Thay trực tiếp nk vào u n
Bài toán 2: Cho dãy số (u n)cho bởi 1
Trang 2n n n
u u u u
1
2 1 2 3
1 1 1 2
u u
32
72
4
172
17
112
u u
412
41
129
u u u
992
99
170
u u u
7
2392
5772
2 408 1393577
408
u u u
13932
Trang 3n
n u n
Trang 4https://www.nbv.edu.vn/
Lời giải Chọn C
Vì u 4 1 2.44 8
Câu 3 Cho dãy số u n , biết 1 2
n n n
.3
u
Lời giải Chọn D
Ta có
3 3 3
.16
.32
.8
u
Lời giải Chọn A
n
u n Số hạng thứ 9 của dãy số đó là:
Lời giải Chọn D
3 5
Lời giải Chọn A
Viết năm số hạng đầu của dãy số
Trang 5Câu 8 Cho dãy số u n , biết
Câu 9 Cho dãy số u n , biết 1
n
n u n
Trang 6https://www.nbv.edu.vn/
Lời giải Chọn B
Câu 16 Cho dãy số u với n u n n 1
n
a n u
n
a n u
.1
n
a n u
Ta có: u n 2n1,u n 2017n1009
Câu 19 Số 9
41 là số hạng thứ bao nhiêu của dãy số 2
21
n
n u
Trang 7Nhận xét: (i) Dùng MTCT chức năng CALC để kiểm tra (tính) nhanh
(ii) Ta thấy dãy u n là dãy số âm nên loại các phương án C,D Đáp án đúng là A hoặc B Ta chỉ
cần kiểm tra một số hạng nào đó mà cả hai đáp án khác nhau là được Chẳng hạng kiểm tra u thì 1
Thay n bằng n trong công thức 1 u ta được: n u n12n12.2n Chọn A
Câu 24 Cho dãy số u n , với u n 5 n1 Tìm số hạng u n1
Trang 8n n
n u n
1
.1
n n
n u
1
.1
n n
n u
n u
n u
1 11
1 11; ;
2 31; ;
3 7
Lời giải Chọn D
Trang 9https://www.nbv.edu.vn/
Vậy số 19 là số hạng thứ 5 của dãy
Câu 29 Cho dãy số u n xác định bởi u n 1 cosn n Giá trị u bằng 99
Lời giải Chọn C
Ta có: u2019 2.2019 1 4039
Câu 31 Cho dãy số u n với u n 1 2 n Khi đó số hạng u2018 bằng
A 22018 B 201722017 C 1 2 2018 D 201822018
Lời giải Chọn C
Ta có:
2 11
Ta có 22 1 39
1 362
n n
n n
Trang 10https://www.nbv.edu.vn/
DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH KHÁ – GIỎI
Câu 35 Cho dãy số u n với
Câu 36 Cho dãy số u n xác định bởi
13
.3
.27
u
Lời giải Chọn A
n n
u u
.4
.8
.16
u
Lời giải Chọn A
Ta có u2 2.7 3 17, u32.17 3 37,u4 2.37 3 77,u5 2.77 3 157
Câu 39 Cho dãy số u n xác định bởi 1
1
13
Ta có u1 1,u2 1 3 2,u3 2 3 5
Trang 112
( 2)2
0
21
n n n
u u
64
u u
n
n
n u n
1.2
n
n
n u
Trang 12u u
Trang 13Ta có thể lựa chọn một trong các cách sau:
Cách 1 Sử dụng biến đổi đại số để thu gọn và đơn giản biểu thức của u n
Cách 2 Sử dụng phương pháp quy nạp bằng việc thực hiện theo các bước sau:
Bước 1 Viết một vài số hạng đầu của dãy, từ đó dự đoán công thức cho u n
Bước 2 Chứng minh công thức dự đoán bằng phương pháp quy nạp
Ta dùng phương pháp chứng minh quy nạp để chứng minh công thức * đúng
Với n1;u12.1 1 3 (đúng) Vậy * đúng với n 1
Giả sử * đúng với nk Có nghĩa ta có: u k 2k1 2
Ta cần chứng minh * đúng với nk1 Có nghĩa là ta phải chứng minh:
Trang 14Từ các số hạng đầu tiên, ta dự đoán số hạng tổng quát u có dạng: n u n 2n n 1 *
Ta dùng phương pháp chứng minh quy nạp để chứng minh cộng thức * đúng Với n 1, có:u 1 212 (đúng) Vậy * đúng với n 1
Giả sử * đúng với n , có nghĩa ta có:k 2 2k
Vậy * đúng với nk1 Kết luận * đúng với mọi số nguyên dương n
Câu 2 Dãy số u n được xác định bằng cộng thức: 1 3
Trang 15Ta phải chứng minh 1 đúng với nk1.
Có nghĩa ta phải chứng minh: u k12.5 k
Từ hệ thức xác định dãy số: u n và giả thiết quy nạp ta có:
Ta sẽ chứng minh u n 2.3n5 1 bằng phương pháp quy nạp
Với n , ta có: 1 u 1 2.31 1 1 (đúng) Vậy 1 đúng với n 1
Trang 16a) Viết năm số hạng đầu tiên của dãy số
b) Dự đoán công thức số hạng tổng quát u và chứng minh bằng phương pháp quy nạp n
Với n 1, có:u 1 1 8 (đúng) Vậy (1) đúng với 3 n 1
Giả sử (1) đúng với nk, có nghĩa ta có:u k k8 2
Ta cần chứng minh (1) đúng với nk1 Có nghĩa là ta phải chứng minh:
Vậy (1) đúng với nk1 Kết luận * đúng với mọi số nguyên dương n
Câu 7 Tìm 5 số hạng đầu và tìm công thức tính số hạng tổng quát u theo n của các dãy số sau : n
n
u
n u
u
2 3
2
11
u
3 4
3
11
u
4 5
4
11
u
Trang 17u k
k k
Từ các số hạng đầu trên, ta dự đoán số hạng tổng quát u có dạng: n u n 3n4, n 1 *
Ta dùng phương pháp quy nạp để chứng minh công thức *
Đã có: * đúng với n 1
Giả sử * đúng khi nk Nghĩa là ta có:u k 3k 4
Ta chứng minh * đúng khi nk1 Nghĩa là ta phải chứng minh: u k13(k1) 4
Thật vậy từ hệ thức xác định dãy số và giả thiết quy nạp ta có:
k k
u u k k
Kết luận: * đúng khi nk ,suy ra 1 * đúng với mọi số nguyên dương n
Câu 8 Cho dãy số (u n)xác định bởi: 1
2 Ta chứng minh bài toán bằng phương pháp quy nạp
* Với n 1 u121 1 3 1 bài toán đúng với N 1
Trang 18https://www.nbv.edu.vn/
Câu 9 Cho hai dãy số (u n), ( )v được xác định như sau n u13,v1 và 2
1 1
Trang 19Câu 3 Cho dãy số 1 3 2 5, , , ,
2 5 3 7 Công thức tổng quát u nào là của dãy số đã cho? n
3
;3
2
;2
Trang 20Chọn C
Ta có:
Các số hạng đầu của dãy là 1 ;1 1 ;2 1 ;3 1 ;4 1 ; 5 u n 1 n
Câu 7 Cho dãy số có các số hạng đầu là: 2; 0; 2; 4; 6; .Số hạng tổng quát của dãy số này có dạng?
1
;3
1
;3
1
;3
1
5 4 3
2 ….Số hạng tổng quát của dãy số này là?
3
13
n n
u
DÀNH CHO HỌC SINH KHÁ – GIỎI
Câu 9 Cho dãy số u n xác định bởi 1
1
1
13
Ta có
0 1
1 2
2 3
1 333
Trang 21https://www.nbv.edu.vn/
Thật vậy, theo công thức truy hồi ta có u k13.u k 3.3k13k
Vậy theo nguyên lý quy nạp ta dã chứng minh được u n 3n1,n *
Câu 10 Cho dãy số có các số hạng đầu là:0.1;0.01;0.001;0.0001 Số hạng tổng quát của dãy số này có
n n
n sè
Câu 11 Cho dãy số có 4 số hạng đầu là: 1,3,19,53 Hãy tìm một quy luật của dãy số trên và viết số hạng
thứ 10 của dãy với quy luật vừa tìm
u n B
2
)1(
u n D
2
)2)(
1(
Trang 22Thật vậy, ta chứng minh được u nn * bằng phương pháp quy nạp như sau:
+ Với n 1 u1 Vậy 1 * đúng với n 1
+ Giả sử * đúng với mọi *
nk k , ta có: u k Ta đi chứng minh k * cũng đúng với 1
Câu 14 Cho dãy số u n với
1
2 1 1
112
Trang 23https://www.nbv.edu.vn/
Câu 16 Cho dãy số u n với
1 1
n
n
u u
n
Lời giải Chọn C
u u
u
B
1
1
1 2
n n
1
12
n n
n n
Lời giải Chọn D
Trang 24https://www.nbv.edu.vn/
Ta có:
1 1 2
2 3
1
1
2
2
2
n n
u u u u u
3 1
Trang 25Sử dụng mode 7 cho n chạy từ 2017 đến 2020 , ta được kết quả n 2020
Câu 23 Cho dãy số u n xác định bởi 1
u
u
u
…
Dự đoán u n 2n1,n * Ta dễ dàng chứng minh được công thức dự đoán bằng quy nạp
Câu 25 Cho dãy số u n với
11
Lời giải
Trang 2602
Trang 27https://www.nbv.edu.vn/
Lời giải Chọn D
Ta có
2 2
3 3
4 4
10 2 3.2
17 2 3.3
28 2 3.4
Ta có thể chứng minh công thức dự đoán trên bằng quy nạp
Câu 28 Tìm số hạng tổng quát của dãy số cho bởi công thức truy hồi sau
1
1
3122
Ta có thể chứng minh công thức dự đoán trên bằng quy nạp
Câu 29 Cho dãy số u n xác định bởi
n
u
u u
n
u v
n
v n
Lời giải Chọn D
Cách 1:
Trang 28u v
Ta có:
Từ các số hạng đầu trên, ta dự đoán số hạng tổng quát có dạng:
Ta dùng phương pháp chứng minh quy nạp để chứng minh công thức đúng Với (đúng) Vậy đúng với
Giả sử đúng với Có nghĩa ta có:
Ta cần chứng minh đúng với Có nghĩa là ta phải chứng minh:
Thật vậy từ hệ thức xác định dãy số và theo ta có:
n
1
32
Trang 29https://www.nbv.edu.vn/
Vậy đúng khi Kết luận đúng với mọi số nguyên dương n
Câu 31 Xác định công thức tính số hạng tổng quát theo n của dãy số sau:
Lời giải Chọn B
Nếu dãy số u n được cho dưới dạng liệt kê thì ta có thể thử giá trị n vào từng đáp án
Nếu dãy số u n được cho bởi một hệ thức truy hồi tính vài số hạng đầu của dãy số sau đó ta có thể
thử giá trị n vào từng đáp án
BẠN HỌC THAM KHẢO THÊM DẠNG CÂU KHÁC TẠI
https://drive.google.com/drive/folders/15DX-hbY5paR0iUmcs4RU1DkA1-7QpKlG?usp=sharing Theo dõi Fanpage: Nguyễn Bảo Vương https://www.facebook.com/tracnghiemtoanthpt489/
Hoặc Facebook: Nguyễn Vương https://www.facebook.com/phong.baovuong
Tham gia ngay: Nhóm Nguyễn Bào Vương (TÀI LIỆU TOÁN) https://www.facebook.com/groups/703546230477890/
Ấn sub kênh Youtube: Nguyễn Vương
14
n
n n
11
11
4
n
n n
Trang 30https://www.nbv.edu.vn/
https://www.youtube.com/channel/UCQ4u2J5gIEI1iRUbT3nwJfA?view_as=subscriber
Tải nhiều tài liệu hơn tại: http://diendangiaovientoan.vn/
ĐỂ NHẬN TÀI LIỆU SỚM NHẤT NHÉ!