2 Từ đó, ta có nhận xét: Khi nhân hoặc chia cả tử và mẫu của phân số thứ nhất với một số để được phân số thứ hai bằng với phân số thứ nhất.. 2 4 8 Các phân số bằng nhau là cách viết
Trang 1Chương III: PHÂN SỐ
§3: TÍNH CHẤT CƠ BẢN CỦA PHÂN SỐ
Theo §2, ta có: 1 2
24 (vì 1.4 = 2.2)
Vậy, ta đã nhân cả tử và mẫu của
phân số 1
2 với bao nhiêu để được
phân số 2
4? => Đã nhân với 2
Tương tự, ta có: 4 1
, ta đã chia
cả tử và mẫu của 4
8
với 4 để được 1
2
Từ đó, ta có nhận xét: Khi nhân
(hoặc chia) cả tử và mẫu của phân số
thứ nhất với một số để được phân số
thứ hai bằng với phân số thứ nhất
1 Nhận xét
1 2
24; 4 1
?1 1 3
vì (-1).(-6) = 2.3
4 1
vì (-4).(-2) = 1.8
?2 Điền số thích hợp vào ô vuông:
Dựa vào phần nhận xét, ta rút ra
được các tính chất cơ bản của phân
số
Ta thấy: Mỗi phân số có vô số phân
số bằng nó Ví dụ: 1 2 4,
2 4 8 Các phân số bằng nhau là cách viết khác
nhau của cùng một số mà người ta
gọi là số hữu tỉ.
2 Tính chất cơ bản của phân số
+ Nếu ta nhân cả tử và mẫu của một phân số với cùng một số nguyên khác 0 thì ta được phân số bằng phân số
đã cho
a a m
b b m với m và m 0.
Ví dụ: 3 3.( 2) 6 ;
5 5.( 2) 10
4 ( 4).( 3) 12
7 ( 7).( 3) 21
+ Nếu chia cả tử và mẫu của một phân số cho cùng một ước chung của chúng thì ta được một phân số bằng phân
số đã cho
: :
b b n với nƯC(a,b)
Ví dụ: 21 ( 21) : 7 3;
35 35 : 7 5
4 4 : 2 2
Nhận xét:
+ Mỗi phân số có vô số phân số bằng nó Các phân số bằng nhau là cách viết khác nhau của cùng một số
+ Mọi phân số có mẫu âm đều có thể viết thành phân
số có mẫu dương bằng cách nhân cả tử và mẫu với (-1)
Trang 2Xét phân số 3
5
, khi nhân cả tử và mẫu của nó với (-1) ta được
3 3.( 1) 3
5 ( 5).( 1) 5
Từ đó ta có nhận xét: Mọi phân số có
mẫu âm đều có thể viết thành phân
số có mẫu dương bằng cách nhân cả
tử và mẫu với (-1)
Ví dụ: 4 ( 4).( 1) 4
;
7 ( 7).( 1) 7
4 4.( 1) 4
9 ( 9).( 1) 9
Các em làm bài tập 11, 12 SGK trang 11
§4: RÚT GỌN PHÂN SỐ
Xét phân số 28
42, theo tính chất cơ bản của phân số đã học ở §3, ta chia cả tử mẫu của
phân số đó cho 2 (nhận thấy 2 là ƯC của 28
và 42) ta được phân số mới là 14
21 Tức
28 14
42 21 Tương tự ta có 14 2
21 3 bằng cách chia cả tử và mẫu cho 7 (ta thấy 7 là ước
chung của 14 và 21)
Như vậy ta có 28 14 2
42 21 3 Mỗi lần chia như vậy ta lại được một phân số mới đơn giản
hơn, ta nói đó là RÚT GỌN PHÂN SỐ.
1 Cách rút gọn phân số
Ví dụ 1: Xét phân số 28
42, ta có:
* Quy tắc: Muốn rút gọn một phân số, ta chia
cả tử và mẫu của phân số cho một ước chung (khác 1 và -1) của chúng
Ví dụ: 105 10 : 55 : 5 21; (5 là ƯC của (-5)
và 10)
36 36 : ( 6) 6 6 : 2 3
12 ( 12) : ( 6) 2 2 : 2 1
ƯC của (-36) và (-12); 2 là ƯC của 6 và 2) Dựa vào ví dụ ở mục 1, ta nhận thấy các phân
số 2, 1 3,
3 2 1
là những phân số không thể rút
gọn được nữa vì tử và mẫu của chung có ƯC
là -1 và 1 Cô gọi các phân số này là phân số
tối giản Từ đó ta có định nghĩa về phân số tối
giản
Ở ví dụ đầu bài ta có 28 14 2
42 21 3 (rút gọn 2 lần) Tuy nhiên, ta chỉ cần rút gọn 1 lần để ra
2 Thế nào là phân số tối giản
* Định nghĩa: Phân số tối giản (hay phân số
không rút gọn được nữa) là phân số mà tử và mẫu chỉ có ước chung là 1 và -1
Ví dụ: 2, 1 3, ,
3 2 1
là các phân số tối giản.
* Nhận xét: Chia tử và mẫu của phân số cho
ƯCLN của chúng, ta sẽ được một phân số tối giản
Ví dụ: Phân số 24
30, ta thấy 24 và 30 có
Trang 3phân số tối giản bằng cách chia cả tử và mẫu
của 28
42cho ƯCLN của 28 và 42 là 14 Do đó
ta có 28 28 :14 2
4242 :143
ƯCLN là 6 nên chia cả tử và mẫu của phân số 24
30 cho 6, ta được 24 24 : 6 4
30 30 : 65 (4
5 là phân
số tối giản)
+ Khi rút gọn một phân số, ta thường rút gọn phân số đó đến tối giản
Ví dụ: Rút gọn 28
42 đến phân số tối giản là 2
3
Các em làm bài tập 15, 17, 20, 21 SGK trang 15.
* Lưu ý:
- Các em VIẾT PHẦN LÝ THUYẾT CỘT “NỘI DUNG GHI VỞ” VÀO VỞ BÀI HỌC, LÀM BÀI TẬP VÀO VỞ BÀI TẬP, CHỤP HÌNH (CẢ LÝ THUYẾT LẪN BÀI TẬP) VÀ
* Lớp 6/1 và 6/3 nộp bài cho cô Thắng:
1 Mail: kimthang1509@gmail.com
2 Facebook: https://www.facebook.com/kimthang28 (Kim Thắng)
3 Zalo: 0333 795 340
* Lớp 6/2 nộp bài cho cô Phương:
1 Mail: leuyenphuong030591@gmail.com
2 Facebook: Hướng Dương
3 Zalo: 0356 044 399
* Lớp 6/4, 6/5, 6/6 nộp bài cho cô Trang Hương:
1 Mail: tranghuong694@gmail.com
2 Facebook: Trang Huong
3 Zalo: 0919 814 108