Microsoft word NOI DUNG LUAN VAN

Microsoft Word NOI DUNG LUAN VAN doc BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH oOo NGUYỄN THỊ MỘNG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG M[.]

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính – Ngân hàng

Mã số: 60.31.12

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS.NGUYỄN VĂN DŨNG

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NĂM 2011

LỜI CAM ĐOAN

Tác giả luận văn có lời cam đoan danh dự về công trình khoa học này của mình, cụ thể:

Tôi tên là: Nguyễn Thị Mộng Sinh ngày: 08 tháng 05 năm 1984 - Tại: Thừa Thiên Huế Quê quán: Thừa Thiên Huế

Hiện công tác tại: Ngân hàng Thương mại Cố phần Sài Gòn Chi nhánh Nhà Rồng Địa chỉ: 155 Ký Con, Phường Nguyễn Thái Bình, Quận 1, TP.HCM

Là học viên cao học khóa 9 của Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM

Mã số học viên: 020109070047 Cam đoan đề tài: Hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cố phần Sài Gòn

Người hướng dẫn khoa học: Tiến sỹ Nguyễn Văn Dũng Luận văn được thực hiện tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM

Đề tài này là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu có tính độc lập riêng, không sao chép bất kỳ tài liệu nào và chưa được công bố toàn bộ nội dung này bất kỳ ở đâu, các số liệu, các nguồn trích dẫn trong luận văn được chú thích nguồn gốc rõ ràng, minh bạch

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan danh dự của tôi

TP.HCM ngày 20 tháng 07 năm 2011

Tác giả (Ký ghi rõ họ và tên)

Nguyễn Thị Mộng

ACB : Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á châu

Argribank : Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam

ATM : máy rút tiền tự động

Banknetvn : Công ty Cổ phần Chuyển mạch Tài chính Quốc gia

BIDV : Ngân hàng Đầu tư Phát triển Việt Nam

CAD : đồng đô la Canada CAR : tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu

Corebanking : hệ thống ngân hàng cốt lõi

Debit Card : thẻ ghi nợ

Entrust Token : thiết bị bảo mật, sử dụng cho dịch vụ internet banking

Internet banking : kênh dịch vụ ngân hàng thực hiện qua mạng internet

ISO : Tổ chức Tiêu chuẩn hoá Quốc tế

ROA : tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản

ROE : tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu

SCB : Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài gòn

Sacombank : Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài gòn Thương tín

Saigonbank : Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài gòn Công thương

Smartlink : Công ty Cổ phần Dịch vụ Thẻ Smarlink

SMS banking : kênh dịch vụ ngân hàng thực hiện thông qua tin nhắn

điện thoại di động

Techcombank : Ngân hàng Thương mại Cổ phần Kỹ thương Việt Nam

Vietcombank : Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam

Vietinbank : Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam

VNBC : Công ty Cổ phần Thẻ Thông minh Vina

WTO : Tổ chức Thương mại Thế giới

DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ BIỂU ĐỒ

Trang

Bảng 2.1: Quy mô hoạt động kinh doanh của SCB giai đoạn 2007-2010 27

Bảng 2.2: Hiệu quả kinh doanh của SCB giai đoạn 2007-2010 28

Bảng 2.3: Tốc độ tăng giảm quy mô và hiệu quả hoạt động kinh doanh SCB 28

Bảng 2.4: Một số chỉ tiêu an toàn trong hoạt động của SCB 29

Bảng 2.5: Tình hình chung về nguồn vốn của SCB từ năm 2007 đến năm 2010 32

Bảng 2.6: Tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động của SCB và ngành ngân hàng.34 Bảng 2.7: Cơ cấu huy động của SCB theo thị trường: 35

Bảng 2.8: Cơ cấu nguồn vốn huy động của SCB theo kỳ hạn 37

Bảng 2.9: Cơ cấu nguồn vốn huy động của SCB theo loại tiền 38

Bảng 2.10: Cơ cấu cho vay khách hàng của SCB theo loại tiền 38

Bảng 2.11: Tình hình phát hành thẻ ATM tại SCB từ năm 2007 đến năm 2010 39

Bảng 2.12: Tình hình lắp đặt máy POS tại SCB từ năm 2009 đến năm 2010 41

Bảng 2.13: Số lượng hợp đồng ebanking: 41

Bảng 2.14: Doanh số thanh toán qua ebanking: 42

Bảng 2.15: Hệ số an toàn vốn tối thiểu của SCB từ năm 2007 đến năm 2010 43

Bảng 2.16: So sánh mối tương quan giữa huy động và cho vay tại SCB 44

Biểu đồ 2.1: Quy mô nguồn vốn huy động của SCB từ năm 2007 đến năm 2010 33

Biểu đồ 2.2: So sánh tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động của SCB với tốc độ tăng trưởng của ngành ngân hàng 34

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ NGUỒN VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 3

1.1 Ngân hàng thương mại 3

1.1.1 Khái niệm 3

1.1.2 Chức năng của NHTM 4

1.1.2.1 Chức năng thủ quỹ 5

1.1.2.2 Chức năng trung gian thanh toán 5

1.1.2.3 Chức năng trung gian tín dụng 5

1.1.2.4 Chức năng cung ứng dịch vụ ngân hàng 6

1.2 Cơ cấu nguồn vốn của NHTM 7

1.2.1 Vốn tự có 7

1.2.1.1 Khái niệm 7

1.2.1.2 Đặc điểm 7

1.2.1.3 Cơ cấu nguồn vốn tự có 8

1.2.2 Vốn huy động 8

1.2.2.1 Khái niệm 8

1.2.2.2 Đặc điểm 9

1.2.2.3 Cơ cấu nguồn vốn huy động 9

1.2.3 Vốn đi vay 11

1.2.3.1 Khái niệm 11

1.2.3.2 Đặc điểm 11

1.2.3.3 Cơ cấu nguồn vốn đi vay 12

1.2.4 Nguồn vốn khác 14

1.2.4.1 Vốn tiếp nhận 14

1.2.4.2 Vốn khác 15

1.3 Vai trò của nguồn vốn huy động 15

1.3.1 Đối với nền kinh tế 15

1.3.2 Đối với NHTM 16

1.3.3 Đối với khách hàng 16

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động huy động vốn của NHTM 17

1.4.1 Yếu tố khách quan 17

1.4.1.1 Tình hình chính trị – kinh tế – xã hội trong và ngoài nước 17

1.4.1.2 Chính sách của Nhà nước 17

1.4.1.3 Yếu tố tâm lý, thói quen tiêu dùng của người dân 17

1.4.2 Yếu tố chủ quan 18

1.4.2.1 Chiến lược kinh doanh của ngân hàng 18

1.4.2.2 Các sản phẩm dịch vụ hỗ trợ cho hoạt động huy động vốn 19

1.4.2.3 Năng lực và trình độ của cán bộ nhân viên ngân hàng 19

1.4.2.4 Uy tín, thương hiệu của ngân hàng 20

1.4.2.5 Trình độ công nghệ ngân hàng 20

1.4.2.6 Trụ sở và mạng lưới hoạt động 21

Kết luận chương 1 22

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN 23

2.1 Giới thiệu về ngân hàng TMCP Sài Gòn 23

2.1.1 Quá trình thành lập và phát triển 23

2.1.2 Sản phẩm dịch vụ chủ yếu của SCB 25

2.1.3 Tầm nhìn chiến lược của SCB 26

2.1.4 Mục tiêu chiến lược của SCB 26

2.1.5 Khái quát kết quả kinh doanh của SCB giai đoạn 2007-2010 27

2.1.6 Định hướng phát triển của SCB đến năm 2015 29

2.2 Thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn từ năm 2007 đến năm 2010 30

2.2.1 Mô tả dịch vụ huy động vốn hiện hành của SCB 30

2.2.2 Tình hình chung về nguồn vốn của SCB giai đoạn 2007-2010 31

2.2.3 Phân tích tình hình huy động của SCB theo thị trường 34

2.2.4 Cơ cấu nguồn vốn huy động của SCB theo kỳ hạn 37

2.2.5 Cơ cấu nguồn vốn huy động của SCB theo loại tiền 37

2.2.6 Tình hình phát triển dịch vụ hỗ trợ huy động vốn tại SCB 39

2.2.7 Quản trị nguồn vốn tại SCB 42

2.2.7.1 Mức độ an toàn vốn 42

2.2.7.2 Mối tương quan giữa huy động vốn và cho vay 43

2.3 Đánh giá về tình hình huy động vốn của SCB 45

2.3.1 Những kết quả đạt được 45

2.3.2 Những tồn tại, hạn chế 47

2.3.3 Nguyên nhân của hạn chế 52

2.3.3.1 Nguyên nhân khách quan 52

2.3.3.2 Nguyên nhân chủ quan 52

Kết luận chương 2 55

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN 56

3.1 Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong hoạt động huy động vốn của Ngân hàng TMCP Sài Gòn 56

3.1.1 Điểm mạnh 56

3.1.2 Điểm yếu 56

3.1.3 Cơ hội 57

3.1.4 Thách thức 58

3.2 Giải pháp tăng cường huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn 58

3.2.1 Nhóm giải pháp về tái cấu trúc nguồn vốn huy động 58

3.2.2 Nhóm giải pháp về dịch vụ hỗ trợ huy động vốn 63

3.2.3 Nhóm giải pháp về công nghệ ngân hàng 66

3.2.4 Nhóm giải pháp về nguồn nhân lực 67

3.2.5 Nhóm giải pháp về marketing, chăm sóc khách hàng 70

3.2.6 Nhóm giải pháp về thủ tục hành chính và quản trị điều hành 74

3.2.7 Nhóm giải pháp về kênh phân phối, phát triển mạng lưới 76

3.3 Các kiến nghị 77

3.3.1 Đối với Chính phủ và NHNN Việt Nam 77

3.3.2 Kiến nghị đối với SCB 79

Kết luận chương 3 81

KẾT LUẬN 82 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU 

1 Sự cần thiết lựa chọn đề tài nghiên cứu:

Đối với bất kỳ một doanh nghiệp nào, vốn luôn là một trong những yếu tố đầu vào cơ bản của quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh Đối với ngân hàng thương mại – tổ chức chuyên kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng và sử dụng nguồn tiền huy động được để cho vay thì vai trò của nguồn vốn càng trở nên đặc biệt quan trọng

Trong bối cảnh hội nhập về kinh tế quốc tế như hiện nay, các ngân hàng thương mại Việt Nam không những cạnh tranh với những ngân hàng trong nước mà còn cạnh tranh với những ngân hàng nước ngoài có tiềm lực rất lớn về vốn Trong khi đó, nguồn vốn tự có của các ngân hàng thương mại Việt Nam rất thấp, các ngân hàng hoạt động chủ yếu dựa trên nguồn vốn huy động từ tiền gửi của tổ chức kinh

tế và cá nhân Vậy để làm sao thu hút được ngày càng nhiều nguồn vốn nhàn rỗi từ dân cư để ngân hàng có thể tồn tại và phát triển, đồng thời đóng góp cho sự phát triển kinh tế của đất nước, đó là vấn đề được quan tâm

Xuất phát từ tình hình thực tế đó, người viết chọn đề tài: “Hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn” làm luận văn tốt nghiệp của mình

2 Mục đích nghiên cứu:

Mục đích của luận văn là phân tích thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2010, trên cơ sở đó

đề xuất các giải pháp nhằm gia tăng nguồn vốn huy động, tạo sự ổn định cho nguồn

vốn kinh doanh của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

* Đối tượng nghiên cứu:

9 Nghiên cứu cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại và nguồn vốn hoạt động của ngân hàng thương mại

9 Tìm hiểu thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn giai đoạn từ 2007 đến 2010 từ đó đánh giá những kết quả đạt được,

những tồn tại hạn chế và phân tích nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế

9 Đề xuất các nhóm giải pháp nhằm giúp Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn gia tăng nguồn vốn huy động

4 Phương pháp nghiên cứu:

Luận văn sử dụng các phương pháp lịch sử, thống kê, so sánh số tương đối

và tuyệt đối, phân tích theo chiều rộng, chiều sâu về hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn

5 Kết cấu của luận văn:

Luận văn được bố cục theo các nội dung chính như sau:

MỞ ĐẦU CHƯƠNG 1: Cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại và nguồn vốn của ngân hàng thương mại

CHƯƠNG 2: Thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn

CHƯƠNG 3: Giải pháp huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn

KẾT LUẬN

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ NGUỒN VỐN CỦA

NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1 NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI:

1.1.1 Khái niệm:

NHTM đã hình thành tồn tại và phát triển hàng trăm năm gắn liền với sự phát triển của kinh tế hàng hoá Sự phát triển hệ thống NHTM đã có tác động rất lớn đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hoá, ngược lại kinh tế hàng hoá phát triển mạnh mẽ đến trình độ cao hơn là nền kinh tế thị trường thì NHTM cũng ngày càng được hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính không thể thiếu được Vậy NHTM là gì?

Ở nước ta, khái niệm NHTM được định nghĩa trong Pháp lệnh ngân hàng, Hợp tác xã tín dụng và Công ty tài chính ban hành ngày 23 tháng 5 năm 1990 như sau: “NHTM là một tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền

đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán”

Luật các TCTD Việt Nam số 07/1997/QHX ngày 12/12/1997 ra đời thay thế cho Pháp lệnh ngân hàng hợp tác xã tín dụng và công ty tài chính năm 1990 và Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật các TCTD năm 2004 và tiếp tục định nghĩa

“Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan Theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng gồm NHTM, ngân hàng phát triển, ngân hàng đầu tư, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác và các loại hình ngân hàng khác”

Trong đó, “Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán”

Năm 2010, một số quy định của Luật các TCTD đã được sửa đổi, bổ sung phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế Khái niệm NHTM được giải thích rõ hơn:

“NHTM là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận.”

Trong đó, hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ sau đây:

- Nhận tiền gửi

- Cấp tín dụng

- Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản

Nhận tiền gửi: là hoạt động nhận tiền của tổ chức, cá nhân dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu và các hình thức nhận tiền gửi khác theo nguyên tắc có hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi cho người gửi tiền theo thỏa thuận

Cấp tín dụng: là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác

Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản: là việc cung ứng phương tiện thanh toán; thực hiện dịch vụ thanh toán séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng, thư tín dụng và các dịch vụ thanh toán khác cho khách hàng thông qua tài khoản của khách hàng

Như vậy, có thể nói rằng NHTM là một tổ chức tín dụng chuyên kinh doanh tiền tệ và các hoạt động ngân hàng vì mục tiêu lợi nhuận Hay nói cách khác, NHTM là một định chế tài chính trung gian trong nền kinh tế thị trường Nhờ hệ thống định chế tài chính trung gian này mà các nguồn tiền nhàn rỗi trong xã hội sẽ được huy động, tập trung lại đồng thời sử dụng số vốn đó để cấp tín dụng cho các tổ chức kinh tế, cá nhân để phát triển kinh tế xã hội

1.1.2 Chức năng của NHTM:

NHTM có các chức năng sau: chức năng thủ quỹ, chức năng trung gian thanh toán, chức năng trung gian tín dụng và chức năng cung ứng dịch vụ ngân hàng

1.1.2.1 Chức năng thủ quỹ:

Thực hiện chức năng thủ quỹ, NHTM nhận gửi tiền, giữ tiền, bảo quản tiền, thực hiện yêu cầu rút tiền, chi tiền của khách hàng của mình chính là các chủ thể trong nền kinh tế

Nhờ chức năng này, các chủ thể trong nền kinh tế không những đảm bảo an toàn cho đồng vốn của mình mà còn có tác dụng sinh lời cho đồng vốn tạm thời thừa, từ đó nâng cao hiệu quả của việc sử dụng vốn Đối với ngân hàng, thực hiện chức năng thủ quỹ là cơ sở để ngân hàng thực hiện chức năng thanh toán, đồng thời tạo nguồn vốn để ngân hàng thực hiện chức năng tín dụng

1.1.2.2 Chức năng trung gian thanh toán:

NHTM đứng ra làm trung gian để thực hiện các khoản giao dịch thanh toán giữa các khách hàng với nhau Thay mặt cho khách hàng, ngân hàng trích tiền trên tài khoản trả cho người thụ hưởng, chuyển tiền hoặc nhận tiền vào tài khoản theo uỷ nhiệm của khách hàng Các NHTM cung cấp cho khách hàng nhiều phương tiện thanh toán tiện lợi như séc, ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, thẻ rút tiền, thẻ thanh toán, thẻ tín dụng… Tùy theo nhu cầu, khách hàng có thể chọn cho mình phương thức thanh toán phù hợp Nhờ đó mà các chủ thể kinh tế không phải giữ tiền trong túi, mang theo tiền để gặp người phải thanh toán dù ở gần hay xa mà họ có thể sử dụng một phương thức nào đó để thực hiện các khoản thanh toán Do vậy các chủ thể kinh tế sẽ tiết kiệm được rất nhiều chi phí, thời gian, lại đảm bảo thanh toán an toàn

Như vậy, chức năng này đã góp phần đẩy nhanh quá trình lưu thông hàng hoá, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Đối với NHTM, chức năng trung gian thanh toán là tiền đề và cơ sở để các NHTM tạo ra tiền ghi sổ, góp phần tăng quy mô tín dụng cho nền kinh tế, vừa tiết kiệm tiền mặt lưu thông dẫn đến tiết kiệm chi phí lưu thông tiền tệ lại vừa tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều dịch vụ ngân hàng khác phát triển

1.1.2.3 Chức năng trung gian tín dụng:

Đây là chức năng quan trọng và cơ bản nhất của NHTM Ngân hàng đóng vai trò là người trung gian huy động vốn và tập trung các nguồn vốn tiền tệ tạm thời

nhàn rỗi trong nền kinh tế để tạo lập nguồn vốn cho vay và sử dụng nguồn vốn đó

để cho vay đáp ứng các nhu cầu sản xuất kinh doanh và tiêu dùng của các chủ thể khác trong nền kinh tế

Chức năng trung gian tín dụng của NHTM có ý nghĩa lớn đối với nền kinh

tế Trước hết, nhờ thực hiện chức năng này mà hệ thống NHTM huy động và tập trung các nguồn vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi của xã hội, biến tiền nhàn rỗi từ chỗ là phương tiện tích luỹ trở thành nguồn vốn lớn cho nền kinh tế, góp phần thúc đẩy nhanh quá trình vận động của vốn tiền tệ trong xã hội từ nơi thừa vốn đến nơi thiếu vốn Tiếp theo, nhờ chức năng này mà hệ thống NHTM cung ứng một khối lượng vốn tín dụng rất lớn cho nền kinh tế, nhờ đó mà nền kinh tế được cung ứng vốn ngày càng đầy đủ để phát triển

Đối với NHTM, chức năng này giúp cho NHTM tạo nguồn vốn để kinh doanh và tăng thu nhập, đồng thời là cơ sở để NHTM tạo bút tệ

Đối với khách hàng tiền gửi, chức năng này của NHTM không những giúp cho đồng vốn nhàn rỗi của họ được an toàn mà còn gia tăng khả năng sinh lợi thông qua việc ngân hàng trả lãi trên các nguồn vốn huy động được Đối với khách hàng tiền vay vừa kịp thời thoả mãn được nhu cầu vốn tạm thời thiếu hụt trong sản xuất kinh doanh dịch vụ và tiêu dùng lại vừa tiết kiệm chi phí tiết kiệm thời gian tìm kiếm nguồn vốn tiện lợi an toàn và hợp pháp

1.1.2.4 Chức năng cung ứng dịch vụ ngân hàng:

Ngoài các chức năng trên, các NHTM còn cung cấp thêm các dịch vụ ngân hàng hiện đại cho các khách hàng của mình nhằm gia tăng lợi nhuận cho ngân hàng như:

- Dịch vụ tư vấn đầu tư, cung cấp thông tin

- Dịch vụ uỷ thác (bảo quản, thu hộ, chi hộ, mua bán hộ…)

- Dịch vụ kiều hối và thanh toán quốc tế

- Dịch vụ ngân hàng điện tử (E-banking)

Cơ sở để các NHTM thực hiện chức năng này là:

- NHTM có hệ thống mạng lưới chi nhánh rộng khắp, không ngừng được mở

rộng và phát triển trên phạm vi trong nước và ngoài nước

- NHTM có trang bị hệ thống thông tin hiện đại, đồng thời thu thập và nắm bắt được nhiều thông tin về tình hình kinh tế, tài chính, tình hình tiền tệ, tỷ giá…và diễn biến của nó trên thị trường trong nước và quốc tế

- NHTM có quan hệ đại lý với nhiều ngân hàng khác trên thế giới, do đó, giúp cho NHTM thực hiện được các yêu cầu chuyển tiền, thanh toán quốc tế của khách hàng

Thực hiện các dịch vụ gắn liền với hoạt động của ngân hàng không những giúp cho ngân hàng đáp ứng được tốt các yêu cầu của khách hàng mà còn giúp cho ngân hàng gia tăng thêm lợi nhuận

1.2 CƠ CẤU NGUỒN VỐN CỦA NHTM:

NHTM là một loại hình doanh nghiệp đặc biệt, chuyên kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ - ngân hàng Các NHTM muốn hoạt động một cách bình thường thì phải

có vốn Thành phần nguồn vốn của NHTM bao gồm:

1.2.1.2 Đặc điểm:

9 Vốn tự có của NHTM thường chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nguồn vốn

9 Vốn tự có có tính chất ổn định cao và luôn được bổ sung trong quá trình phát triển của ngân hàng Việc gia tăng vốn tự có đồng nghĩa với việc gia tăng năng lực tài chính của một NHTM, do đó sẽ gia tăng năng lực cạnh

Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) = Vốn tự có/Tổng tài sản có rủi ro

1.2.1.3 Cơ cấu nguồn vốn tự có:

Vốn tự có bao gồm: vốn điều lệ và các quỹ dự trữ

- Vốn điều lệ:

Vốn điều lệ là nguồn vốn được hình thành bằng sự đóng góp của các chủ sở hữu và được ghi trong điều lệ hoạt động và trong giấy phép kinh doanh của NHTM

Vốn điều lệ phải lớn hơn hoặc bằng vốn pháp định Tùy từng loại hình ngân hàng

mà vốn điều lệ được hình thành từ các nguồn khác nhau

9 Đối với NHTM quốc doanh: vốn điều lệ là số vốn được nhà nước cấp

9 Đối với NHTM cổ phần: đây là số vốn được các cổ đông đóng góp thông qua việc phát hành cổ phiếu

9 Đối với NHTM liên doanh: đây là số vốn được các bên liên doanh góp vốn

9 Đối với chi nhánh ngân hàng nước ngoài: Vốn do ngân hàng mẹ ở nước ngoài chuyển qua

9 Đối với ngân hàng 100% vốn nước ngoài: vốn điều lệ do tổ chức thành lập

tự đáp ứng

- Các quỹ dự trữ:

Hằng năm trong quá trình hoạt động của mình, các ngân hàng thành lập các quỹ như: quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, quỹ dự phòng tài chính, quỹ đầu tư phát triển, quỹ khen thưởng phúc lợi và các quỹ khác

1.2.2 Vốn huy động:

1.2.2.1 Khái niệm:

Vốn huy động từ tiền gửi của tổ chức và cá nhân của ngân hàng là tài sản bằng tiền của các tổ chức và cá nhân mà ngân hàng đang tạm thời quản lý và sử dụng với trách nhiệm hoàn trả đầy đủ, kịp thời theo thoả thuận giữa ngân hàng và khách hàng Đây là nguồn vốn chủ yếu và quan trọng nhất của một NHTM và chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn của NHTM

1.2.2.2 Đặc điểm:

- Nguồn vốn huy động chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn hoạt động của ngân hàng Đây là nguồn vốn chủ yếu và quan trọng của NHTM để ngân hàng thực hiện các hoạt động kinh doanh của mình

- Vốn huy động, về mặt lý thuyết là một nguồn vốn không ổn định, vì khách hàng có thể rút tiền của họ mà không bị ràng buộc ngay cả khi đó là tiền gửi có kỳ hạn chưa đến hạn nên ngân hàng cần duy trì một khoản dự trữ thanh khoản để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu rút tiền của khách hàng

- Vốn huy động có chi phí sử dụng vốn tương đối cao và chiếm tỷ trọng chi phí đầu vào rất lớn trong hoạt động kinh doanh của các NHTM

- Vốn huy động là nguồn vốn có tính cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng nhằm đáp ứng nhu cầu tăng trưởng tín dụng bởi lẽ, muốn tăng trưởng tín dụng các ngân hàng buộc phải tăng được nguồn vốn huy động

1.2.2.3 Cơ cấu nguồn vốn huy động:

Vốn huy động từ tổ chức và cá nhân bao gồm: tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm và phát hành giấy tờ có giá

- Tiền gửi không kỳ hạn:

Tiền gửi không kỳ hạn là loại tiền gửi mà người gửi tiền được sử dụng một cách chủ động và linh hoạt theo nhu cầu của mình Mục đích chủ yếu của việc sử dụng tiền gửi không kỳ hạn là để phục vụ nhu cầu giao dịch, thanh toán tiền hàng hoá, dịch vụ, rút tiền mặt của người gửi tiền Do đó lãi suất của loại tiền gửi này thường ở mức thấp Đối với loại tiền gửi không kỳ hạn, lãi suất không phải là công

cụ để thu hút nguồn vốn này mà chính là những dịch vụ mà ngân hàng cung ứng phải là những dịch vụ có nhiều tiện ích, an toàn, thuận lợi, nhanh chóng và chính

xác như dịch vụ mobile banking, internet banking…

Tiền gửi không kỳ hạn là loại nguồn vốn huy động có chi phí trả lãi rất thấp

Tuy nhiên tỷ trọng của loại tiền gửi này thường không cao trong tổng nguồn vốn huy động Toàn bộ số dư tiền gửi không kỳ hạn là một phần nguồn vốn ngắn hạn của các ngân hàng Ngân hàng có thể sử dụng nguồn vốn ngắn hạn này để cho vay ngắn hạn

- Tiền gửi có kỳ hạn:

Tiền gửi có kỳ hạn là loại tiền gửi mà người gửi tiền và ngân hàng có thoả thuận thời hạn rút tiền cụ thể Người gửi tiền chỉ có thể rút gốc và lãi vào ngày đến hạn Tuy nhiên, trong thực tế các ngân hàng vẫn cho phép khách hàng rút tiền trước hạn với mức lãi suất thấp hơn so với mức lãi suất đã thoả thuận trong hợp đồng

Tiền gửi có kỳ hạn có đặc điểm:

Khác với tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi định kỳ có chi phí sử dụng vốn khá cao do người gửi tiền có kỳ hạn chủ yếu nhằm vào mục đích hưởng lãi Do đó, đối với loại tiền gửi này, lãi suất là một công cụ hấp dẫn được sử dụng để gia tăng, thu hút nguồn vốn này

Tiền gửi có kỳ hạn có tính ổn định cao, do đó các NHTM có thể sử sử dụng một cách chủ động để cho vay

- Tiền gửi tiết kiệm:

Tiền gửi tiết kiệm là khoản tiền gửi của cá nhân gửi vào tài khoản tiền gửi tiết kiệm được ngân hàng xác nhận trên thẻ tiết kiệm, được hưởng lãi theo quy định của tổ chức nhận tiền gửi tiết kiệm và được bảo hiểm theo quy định của pháp luật

về bảo hiểm tiền gửi

Tiền gửi tiết kiệm là loại tiền gửi chiếm tỷ trọng cao nhất trong cơ cấu nguồn vốn của một NHTM Người gửi tiền tiết kiệm thường nhắm đến mục đích an toàn

và khả năng sinh lợi của đồng tiền tạm thời nhàn rỗi Lãi suất của tiền gửi tiết kiệm thường rất cao, do đó chi phí trả lãi đối với nguồn vốn này cũng chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng chi phí của các ngân hàng Tiền gửi tiết kiệm bao gồm tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn và tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn

Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn: đối với loại tiền gửi này, khách hàng có

thể gửi vào và rút ra bất cứ lúc theo nhu cầu sử dụng Tuy nhiên, khác với tiền gửi không kỳ hạn, khách hàng không được sử dụng tài khoản tiền gửi tiết kiệm không

kỳ hạn vào mục đích thanh toán Tương tự với loại tiền gửi không kỳ hạn, loại tiền gửi này cũng có lãi suất tương đối thấp

Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn: là loại tiền gửi mà người gửi tiền thoả thuận

với ngân hàng về kỳ hạn và lãi suất Khách hàng được rút tiền khi duy trì đúng kỳ hạn hoặc theo thoả thuận giữa khách hàng và ngân hàng Mục đích chính của người tham gia gửi tiết kiệm có kỳ hạn chính là lợi tức Do đó, lãi suất càng cao thì càng hấp dẫn đối với đối tượng khách hàng này

- Giấy tờ có giá:

Trong quá trình hoạt động, các NHTM còn được phát hành các loại giấy tờ

có giá để huy động vốn trong và ngoài nước

Giấy tờ có giá là chứng nhận của ngân hàng phát hành để huy động vốn trong đó xác nhận nghĩa vụ trả một khoản tiền trong một thời hạn nhất định, điều kiện trả lãi và các điều khoản cam kết khác giữa ngân hàng và khách hàng

Phát hành giấy tờ có giá là một phương pháp huy động vốn hữu hiệu của các ngân hàng Đây là nguồn vốn huy động ổn định nhất của ngân hàng bởi lẽ ngân hàng chỉ trả gốc cho khách hàng khi đến ngày đáo hạn Lãi suất của loại tiền gửi này cũng tương đối cao Tuy nhiên, tiền gửi này không được tái tục như tiền gửi có

kỳ hạn Do đó, người gửi tiền có thể xin chiết khấu để nhận tiền trước khi có nhu cầu sử dụng vốn

Vốn đi vay có đặc điểm:

- Vốn đi vay chiếm tỷ trọng thấp hơn nguồn tiền gửi của tổ chức kinh tế và

dân tư trong tổng nguồn vốn, trừ một số ngân hàng chuyên hoạt động bán buôn

- Các khoản đi vay thường là có thời hạn và qui mô xác định trước Khác với nhận tiền gửi, ngân hàng không nhất thiết phải đi vay thường xuyên Ngân hàng chỉ

đi vay lúc cần thiết và hoàn toàn chủ động quyết định khối lượng vay phù hợp với nhu cầu sử dụng

- Nguồn tiền vay không chịu dự trữ bắt buộc và bảo hiểm tiền gửi Tuy nhiên

do rủi ro lớn hơn nên lãi suất trả cho tiền vay thường lớn hơn lãi suất trả cho tiền gửi cùng kỳ hạn Các khoản vay NHNN và vay ngân hàng khác thường có thời hạn ngắn, chỉ nhằm đảm bảo thanh toán tức thời cho ngân hàng

- Việc cho vay của NHNN phụ thuộc rất lớn vào chính sách tiền tệ mà NHNN theo đuổi trong từng thời kỳ

1.2.3.3 Cơ cấu nguồn vốn đi vay:

- Vốn đi vay NHNN Việt Nam:

Trong một số trường hợp NHTM gặp khó khăn, NHNN có thể xem xét cho vay với thời hạn rất ngắn để giải quyết khó khăn tạm thời trong thanh toán của ngân hàng NHNN có thể cho vay đối với các NHTM dưới các hình thức sau:

• Tái cấp vốn:

Tái cấp vốn được thực hiện bằng các hình thức sau:

+ Chiết khấu, tái chiết khấu thương phiếu và các chứng từ có giá Các

thương phiếu và chứng từ có giá đã được NHTM chiết khấu (hoặc tái chiết khấu) trở thành tài sản của họ Khi cần tiền NHTM mang những giấy tờ có giá này đến tái chiết khấu tại NHNN Nghiệp vụ này làm thương phiếu và các giấy tờ có giá của NHTM giảm đi và dự trữ (tiền mặt hoặc tiền gửi tại NHNN) tăng lên NHNN điều hành vay mượn này một cách chặt chẽ, NHTM phải thực hiện các điều kiện đảm bảo và kiểm soát nhất định Thông thường NHNN chỉ tái chiết khấu cho những thương phiếu, giấy tờ có giá có chất lượng (thời gian đáo hạn ngắn, khả năng trả nợ cao) và phù hợp với mục tiêu của NHNN trong từng thời kỳ

+ Cho vay có bảo đảm bằng cầm cố giấy tờ có giá Đây là hình thức cho

vay của NHNN Việt Nam đối với các ngân hàng xin vay trên cơ sở cầm cố các giấy

tờ có giá để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ Lãi suất cho vay là lãi suất tái cấp vốn của NHNN Lãi suất cho vay do Thống đốc NHNN quy định và điều chỉnh phù hợp với mục tiêu chính sách tiền tệ trong từng thời kỳ Việc cho vay tái cấp vốn bằng đồng Việt Nam của NHNN đối với các NHTM dưới hình thức cho vay có bảo đảm bằng cầm cố giấy tờ có giá theo nguyên tắc: cấp tín dụng có bảo đảm, cung ứng vốn ngắn hạn và phương tiện thanh toán cho các ngân hàng

+ Cho vay lại theo hồ sơ tín dụng mà NHTM xuất trình: là hình thức tái

cấp vốn của NHNN cho các ngân hàng đã cho vay đối với khách hàng

Tái cấp vốn nhằm giúp các NHTM bổ sung nguồn vốn ngắn hạn để họ có thể tiếp tục cho vay đối với các doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân, nhờ đó làm gia tăng khối lượng tín dụng cung ứng cho nền kinh tế Điều kiện cấp vốn của NHNN đối với NHTM dễ dãi hay khắc khe phụ thuộc vào mục tiêu của chính sách tiền tệ trong từng thời kỳ, uy tín và chất lượng hoạt động tín dụng của mỗi NHTM

• Cho vay thanh toán:

Khi các NHTM tham gia hệ thống thanh toán bù trừ (bao gồm cả thanh toán

bù trừ thủ công và thanh toán bù trừ điện tử) nếu ngân hàng nào thiếu vốn (phần vốn thiếu hụt trong tài khoản tiền gửi thanh toán trong thanh toán điện tử liên ngân hàng) để thanh toán thì sẽ được NHNN cho thấu chi hoặc cho vay qua đêm để đảm bảo các khoản giao dịch thanh toán bù trừ được thực hiện

+ Thấu chi trong thanh toán điện tử liên ngân hàng là việc các ngân hàng

được chi vượt số dư có trên tài khoản tiền gửi thanh toán của mình mở tại Sở Giao dịch – NHNN Việt Nam trong ngày thanh toán Các ngân hàng được thấu chi để bù đắp thiếu hụt vốn thanh toán tạm thời trong ngày thanh toán điện tử liên ngân hàng

+ Cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng là việc

NHNN Việt Nam cho các ngân hàng vay có bảo đảm bằng cầm cố các giấy tờ có giá trong khoảng thời gian tính từ cuối ngày làm việc hôm trước đến 8 giờ 30 phút ngày làm việc liền kề tiếp theo Các ngân hàng được NHNN Việt Nam cho vay qua đêm để tất toán khoản thấu chi tại thời điểm cuối ngày làm việc Nhờ loại cho vay này mà hệ thống thanh toán bù trừ được tiến hành một cách thuận lợi, nhanh chóng

Ngoài ra đối với những NHTM nào bị mất khả năng chi trả, thì NHNN còn cho vay khôi phục năng lực chi trả để vừa giúp NHTM đó khắc phục sự cố, vừa tạo

ổn định chung cho toàn hệ thống ngân hàng

- Vốn đi vay các NHTM và các tổ chức tín dụng khác:

Loại vay này còn được gọi là vay trên thị trường tiền tệ Các NHTM có thể vay và cho vay lẫn nhau thông qua thị trường liên ngân hàng: đây là trường hợp ngân hàng có lượng tiền gửi tại NHNN thấp không đủ đáp ứng cho nhu cầu chi trả

Khi đó dưới sự tổ chức của NHNN, ngân hàng này sẽ được vay của một ngân hàng khác có lượng tiền gửi thừa tại NHNN, vì khoản cho vay là một bộ phận của tiền gửi thanh toán nên thời gian vay thường chỉ là một ngày (vay qua đêm) Ngoài ra, các ngân hàng có thể cho vay trực tiếp lẫn nhau không qua thị trường liên ngân hàng: tại đây các ngân hàng thiếu thanh khoản sẽ vay các ngân hàng thừa thanh khoản Nguồn vay mượn từ các ngân hàng là để đáp ứng nhu cầu dự trữ và chi trả cấp bách và trong nhiều trường hợp nó bổ sung hoặc thay thế cho nguồn vay mượn

từ NHNN Quá trình vay mượn rất đơn giản Ngân hàng vay chỉ cần liên hệ trực tiếp với ngân hàng cho vay hoặc thông qua ngân hàng đại lý Khoản vay có thể không cần đảm bảo, hoặc phải được đảm bảo bằng các loại tài sản tùy theo uy tín của ngân hàng đi vay Kết quả là dự trữ của ngân hàng cho vay giảm đi và của ngân hàng đi vay tăng lên Vay trên thị trường này có lợi cho cả đôi bên vừa giúp ngân hàng thiếu thanh khoản có tiền ngay vừa giúp những ngân hàng dư tiền tạm thời cho vay sinh lời

1.2.4 Nguồn vốn khác:

Bao gồm vốn tiếp nhận từ các tổ chức tài chính tiền tệ, của Chính phủ, của các tổ chức đoàn thể - xã hội để tài trợ cho các chương trình phát triển kinh tế xã hội, cải tạo môi trường sinh thái, vốn tiếp nhận để cho vay ủy thác, các khoản phải trả khác

1.2.4.1 Vốn tiếp nhận:

Là nguồn vốn tài trợ của chính phủ, của các tổ chức tài chính tiền tệ và các tổ chức đoàn thể-xã hội được chuyển qua NHTM để cho vay trung và dài hạn thuộc kế

hoạch xây dựng cơ bản tập trung của Nhà nước để thực hiện các chương trình, dự

án có mục tiêu định trước về phát triển kinh tế xã hội, cải tạo môi trường sinh thái…

Nguồn vốn tiếp nhận vì đã có đối tượng sử dụng xác định theo mục tiêu cụ thể, rõ ràng, nên các ngân hàng khi tiếp nhận nguồn vốn này bắt buộc phải thực hiện đúng hướng dẫn và yêu cầu của nhà tài trợ

Chỉ những NHTM nào có uy tín, đủ điều kiện về mạng lưới, đội ngũ cán bộ chuyên môn và yêu cầu trình độ kỹ thuật mới có thể tiếp nhận được nguồn vốn này

1.2.4.2 Vốn khác

Ngoài các nguồn vốn nói trên, các NHTM còn có các nguồn vốn khác phát sinh trong quá trình hoạt động như các khoản phải trả, các khoản tiền tạm gửi theo quyết định của toà án…

1.3 VAI TRÒ CỦA NGUỒN VỐN HUY ĐỘNG:

1.3.1 Đối với nền kinh tế:

Hệ thống NHTM đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của nền kinh

tế Thông qua nghiệp vụ huy động vốn mà hệ thống ngân hàng tập trung hầu hết các nguồn vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi của xã hội, biến tiền nhàn rỗi từ chỗ là phương tiện tích lũy trở thành nguồn vốn lớn của nền kinh tế Đây là nguồn vốn rất quan trọng để đầu tư phát triển nền kinh tế vì nó không những lớn về số tiền tuyệt đối mà

vì tính chất “luân chuyển” không ngừng của nó Đặc biệt trong chiến lược phát triển của nước ta là xây dựng nền kinh tế theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa nhưng điểm xuất phát thấp, ngân sách còn hạn hẹp, hầu như không có tích lũy từ trước, do đó vốn đầu tư cho các ngành kinh tế phải trông đợi rất nhiều vào nguồn vốn nội lực trong đó nguồn từ các ngân hàng huy động được là rất quan trọng vì nó tạo nên sự ổn định vững chắc cho sự phát triển nhanh ổn định và bền vững lâu dài

Ngoài việc thu hút tiền nhàn rỗi trong xã hội để sử dụng cho đầu tư phát triển, thông qua nghiệp vụ huy động vốn NHNN có thể kiểm soát khối lượng tiền tệ trong lưu thông qua việc sử dụng chính sách tiền tệ (tỷ lệ dự trữ bắt buộc, lãi suất cơ bản, lãi suất tái cấp vốn, lãi suất chiết khấu, tỷ giá….) Chẳng hạn muốn thu hút bớt lượng tiền trong lưu thông, NHNN tăng lãi suất cơ bản, lãi suất chiết khấu, tỷ lệ dự trữ bắt

buộc, khống chế dư nợ tín dụng, và ngược lại… nhằm điều hòa lưu thông tiền tệ, kiềm chế lạm phát, bình ổn giá cả

1.3.2 Đối với NHTM:

Nghiệp vụ huy động vốn mang lại nguồn vốn cho ngân hàng thực hiện các nghiệp vụ kinh doanh khác: tín dụng, đa dạng hoá các sản phẩm, dịch vụ, phát triển khoa học công nghệ ngân hàng Phần lớn vốn huy động bắt nguồn từ các hoạt động huy động nguồn tiền tạm thời nhàn rỗi của các doanh nghiệp, cá nhân cũng như từ việc vay mượn các nhà đầu tư trên thị trường tiền tệ và thị trường vốn Nếu không

có nghiệp vụ này thì NHTM sẽ không đủ nguồn vốn tài trợ cho hoạt động của mình bởi vì khi một NHTM được cấp giấy phép thành lập phải có vốn điều lệ theo quy định, nhưng vốn điều lệ chỉ đủ tài trợ cho tài sản cố định như trụ sở, văn phòng, máy móc thiết bị cần thiết cho hoạt động chứ chưa đủ vốn để ngân hàng có thể thực hiện các hoạt động kinh doanh của mình Chính nguồn vốn này, chứ không phải nguồn vốn sở hữu đã tạo nguồn lực tài chính chủ yếu cho các hoạt động của các ngân hàng Bên cạnh đó thông qua nghiệp vụ này NHTM có thể đo lường được sự tín nhiệm của khách hàng đối với ngân hàng qua đó có những giải pháp không ngừng đẩy mạnh hoạt động huy động vốn để giữ vững và mở rộng quan hệ với khách hàng Chính nghiệp vụ huy động vốn góp phần giải quyết đầu vào của ngân hàng

1.3.3 Đối với khách hàng:

Nghiệp vụ huy động vốn cung cấp cho khách hàng một kênh đầu tư, làm cho tiền của họ sinh lợi bằng cách gửi tiền vào ngân hàng, được hưởng lãi từ đó tạo điều kiện cho họ tăng khả năng tiêu dùng trong tương lai Qua nghiệp vụ huy động vốn, ngân hàng cung cấp cho khách hàng một nơi an toàn để cất trữ, tích lũy vốn tạm thời nhàn rỗi đồng thời giúp cho khách hàng có cơ hội tiếp cận các dịch vụ đặc biệt

là dịch vụ thanh toán qua ngân hàng, dịch vụ tín dụng khi họ cần vốn cho sản xuất hoặc cho tiêu dùng và dịch vụ ủy thác thu hộ, chi hộ giúp họ tiết kiệm thời gian, chi phí vận chuyển, nhân lực và vật lực

1.4 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM:

1.4.1 Yếu tố khách quan:

1.4.1.1 Tình hình chính trị – kinh tế – xã hội trong và ngoài nước:

Sự ổn định về chính trị - xã hội cả trong và ngoài nước có tác động rất lớn đến tâm lý và niềm tin của người dân Nếu tình hình chính trị không ổn định sẽ kéo theo tình trạng huy động vốn của ngân hàng bị trì trệ bởi người dân không còn tin tưởng Ngược lại, một quốc gia duy trì được sự ổn định chính trị-xã hội thì người dân sẽ tin tưởng vào hệ thống ngân hàng, từ đó gửi tiền vào hệ thống ngân hàng nhiều hơn

Nền kinh tế ở vào trạng thái tăng trưởng hay suy thoái cũng tác động tới việc huy động vốn của ngân hàng Khi nền kinh tế ở trạng thái tăng trưởng, người dân cần nhiều vốn để đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh Các ngân hàng phải huy động nhiều vốn để đáp ứng cho sự phát triển của nền kinh tế Ngược lại ở tình trạng suy thoái, sản xuất đình trệ, đầu tư bị thu hẹp, ngân hàng huy động vốn khó khăn hơn

1.4.1.2 Chính sách của Nhà nước:

Mỗi một sự thay đổi trong các quy định của Chính phủ, các chính sách tài chính, tiền tệ của NHNN đều ảnh hưởng đến toàn bộ các mặt hoạt động của một ngân hàng trong đó có hoạt động huy động vốn Chính phủ đề ra chính sách tiền tệ quốc gia và hệ thống ngân hàng là công cụ đắc lực để thực hiện Chẳng hạn khi yếu

tố lạm phát trong nền kinh tế tăng, NHNN sẽ thực thi chính sách thắt chặt tiền tệ bằng cách tăng lãi suất tiền gửi để thu hút tiền ngoài xã hội vào hệ thống ngân hàng thì lúc đó các NHTM huy động vốn dễ dàng hơn Hay thông qua tỷ lệ dự trữ bắt buộc, Nhà nước có thể điều chỉnh việc cung ứng tiền cho nền kinh tế Các chính sách về đầu tư, phát triển kinh tế trong từng thời kỳ cũng ảnh hưởng sâu sắc tới việc huy động vốn của NHTM

1.4.1.3 Yếu tố tâm lý, thói quen tiêu dùng của người dân:

Ở nhiều nước phát triển, việc thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng các

dịch vụ ngân hàng là phổ biến, hầu như người dân nào cũng có tài khoản trong ngân hàng và người dân chỉ sử dụng tiền mặt cho các giao dịch rất nhỏ, lẻ Vì vậy, lượng tiền mặt trong lưu thông chiếm tỷ lệ rất thấp Ngược lại, ở nước ta thói quen thanh toán bằng tiền mặt vẫn còn chiếm ưu thế Mặc dù ngày nay, các ngân hàng đã đẩy mạnh phát triển các kênh thanh toán không dùng tiền mặt đến với khách hàng Tuy nhiên, các sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại mới chỉ tiếp cận được với người dân ở các thành phố, thị xã Đại bộ phận người dân ở vùng nông thôn vẫn còn xa lạ với những tiện ích của dịch vụ ngân hàng mang lại Đây là một khó khăn cho công tác huy động vốn của ngân hàng khi mà thói quen này không thể một sớm một chiều có thể thay đổi được Ngoài ra, tâm lý thích mua vàng cất trữ của người dân cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc huy động vốn của các NHTM

1.4.2 Yếu tố chủ quan:

Yếu tố chủ quan là những yếu tố nội tại mà ngân hàng có thể kiểm soát được bao gồm: chiến lược kinh doanh của ngân hàng, các sản phẩm dịch vụ hỗ trợ hoạt động huy động vốn, năng lực và trình độ của cán bộ nhân viên ngân hàng, uy tín, thương hiệu của ngân hàng, trình độ công nghệ ngân hàng và mạng lưới hoạt động

1.4.2.1 Chiến lược kinh doanh của ngân hàng:

Chiến lược kinh doanh có thể nói là đường lối, phương hướng hoạt động cho một ngân hàng Mỗi ngân hàng có một chiến lược kinh doanh khác nhau Điều này phụ thuộc vào từng điểm mạnh, điểm yếu, khả năng cũng như hạn chế của ngân hàng Một ngân hàng có ban lãnh đạo có trình độ, dày dạn kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính sẽ có lợi thế hơn trong việc điều hành hay quyết định đưa ra bất kỳ một chiến lược kinh doanh nào

Chiến lược kinh doanh có liên quan đến huy động vốn bao gồm: Chính sách

về lãi suất tiền gửi, các chương trình khuyến mãi, tỷ lệ hoa hồng và phí dịch vụ

Trong đó yếu tố lãi suất là quan trọng nhất Lãi suất tiền gửi cạnh tranh giữa các ngân hàng với nhau mang tính quyết định trong việc thu hút các khoản tiền gửi Tuy nhiên, nếu ngân hàng phải đưa ra một mức lãi suất huy động cao để thu hút nguồn tiền gửi hay duy trì sự ổn định lượng tiền gửi của khách hàng thì hiệu quả của việc

huy động vốn có thể giảm do chi phí huy động vốn tăng Ngoài ra, các chương khuyến mãi, dự thưởng, tỷ lệ hoa hồng…cũng là một yếu tố quan trọng trong việc thu hút tiền gửi của khách hàng Thực tế cho thấy ngày nay nhiều ngân hàng đã tổ chức hàng loạt các chương trình khuyến mãi, dự thưởng trong năm nhằm mục tiêu cạnh tranh và đáp ứng tối đa nhu cầu của khách hàng tiền gửi

Có thể nói số lượng nguồn vốn huy động được sẽ phụ thuộc chủ yếu vào chiến lược kinh doanh hay chính sách của ngân hàng theo từng giai đoạn hay từng thời điểm cụ thể

1.4.2.2 Các sản phẩm dịch vụ hỗ trợ cho hoạt động huy động vốn:

Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, các sản phẩm dịch vụ ngân hàng ngày càng được đa dạng hoá và hiện đại hoá Nếu một ngân hàng đưa ra được nhiều sản phẩm dịch vụ tốt, đa dạng, phong phú và cung cấp cho khách hàng thêm nhiều tiện ích sẽ thu hút được nhiều khách hàng hơn Do đó để có thể cạnh tranh với các ngân hàng trong việc thu hút khách hàng mới, giữ chân khách hàng cũ, ngân hàng phải đáp ứng các nhu cầu của khách hàng một cách nhanh nhất với chi phí rẻ nhất Những dịch vụ ngân hàng hiện đại thường được các ngân hàng cung cấp là:

thẻ ATM, phone banking, home banking, internet banking với các chức năng chính như rút tiền, tra cứu số dư, thông tin về tỷ giá, lãi suất, thanh toán tiền điện, nước, tiền điện thoại…

1.4.2.3 Năng lực và trình độ của cán bộ nhân viên ngân hàng:

Các cán bộ nhân viên ngân hàng đặc biệt là những nhân viên trực tiếp giao dịch với khách hàng là những người mang hình ảnh cho cả ngân hàng Các cán bộ nhân viên ngân hàng có năng lực sẽ phán đoán và xử lý chính xác các tình huống sẽ làm cho các hoạt động huy động vốn được thực hiện một cách tốt đẹp Trình độ của cán bộ nhân viên ngân hàng cao sẽ làm cho các thao tác nghiệp vụ được thực hiện một cách nhanh chóng và hiệu quả Bên cạnh đó, thái độ trong tiếp xúc của nhân viên với khách hàng cũng rất quan trọng Một đội ngũ nhân viên luôn niềm nở, vui

vẻ, lịch thiệp và nhiệt tình tư vấn cho khách hàng, giải quyết các yêu cầu của khách hàng một cách nhanh chóng và hiệu quả sẽ khiến khách hàng cảm thấy hài lòng,

thoải mái từ đó ngân hàng có thể tạo dựng được mối quan hệ lâu dài với khách hàng Do đó, để tăng cường huy động vốn thì một điều cực kỳ quan trọng là các nhân viên ngân hàng phải có đủ những tiêu chí của một nhân viên ngân hàng chuyên nghiệp: hiểu biết nghiệp vụ, hiểu biết quy trình, hiểu biết khách hàng và ngày càng hoàn thiện phong cách phục vụ

1.4.2.4 Uy tín, thương hiệu của ngân hàng:

Đó là hình ảnh của ngân hàng trong lòng khách hàng, là niềm tin của khách hàng đối với ngân hàng Uy tín, thương hiệu của mỗi ngân hàng được xây dựng, hình thành trong cả một quá trình lâu dài Mặc dù không phải lúc nào một ngân hàng đã tồn tại lâu đời cũng có lợi thế hơn so với những ngân hàng mới thành lập

Tuy nhiên, người gửi tiền thường lựa chọn những ngân hàng lâu đời hơn và những ngân hàng lớn thường được ưu tiên lựa chọn nhiều hơn so với các ngân hàng nhỏ

Một điều quan trọng ở nước ta là hình thức sở hữu cũng có ảnh hưởng quan trọng tới huy động vốn Các ngân hàng quốc doanh bao giờ cũng có độ an toàn cao hơn cho người gửi tiền, uy tín của các NHTM quốc doanh cao hơn so với các ngân hàng khác Những ngân hàng có uy tín luôn chiếm được lòng tin của khách hàng, đó là tiền đề cho việc họ huy động được những nguồn vốn lớn hơn với chi phí rẻ hơn và tiết kiệm được thời gian

1.4.2.5 Trình độ công nghệ ngân hàng:

Có thể nói công nghệ ngân hàng ngày nay đã hiện đại hơn nhiều so với trước đây Nhờ có hệ thống tin học hiện đại, ngân hàng có thể thực hiện các giao dịch của khách hàng một cách nhanh chóng và hiệu quả giúp rút ngắn thời gian giao dịch trên mỗi khách hàng, từ đó giúp khách hàng tiết kiệm được thời gian Công nghệ hiện đại còn giúp các ngân hàng phân tích và quản lý tốt nguồn vốn huy động được

và chi phí sử dụng cho việc huy động các nguồn vốn đó Công nghệ ngân hàng hiện đại còn là cơ sở để các ngân hàng thực hiện các dịch vụ ngân hàng hiện đại đối với khách hàng như thẻ ATM, phone banking, internet banking…

Như vậy, hệ thống công nghệ thông tin hiện đại đã góp phần giúp cho các ngân hàng có thể nâng cao hiệu quả huy động vốn

1.4.2.6 Trụ sở và mạng lưới hoạt động:

Một ngân hàng có mạng lưới hoạt động rộng khắp sẽ tạo điều kiện tiếp cận được nhiều khách hàng hơn từ đó gia tăng được lượng khách hàng gửi tiền cũng như gia tăng lượng tiền gửi của khách hàng Mạng lưới hẹp thì sẽ gây khó khăn cho khách hàng có tiền nhàn rỗi gửi vào ngân hàng, chi phí giao dịch lớn và mất nhiều thời gian Bên cạnh đó, nếu ngân hàng có địa điểm giao dịch thuận lợi như nằm trong khu kinh tế trọng điểm, khu vực đông dân cư…sẽ có lợi thế hơn trong việc thu hút khách hàng đến với mình

Nhìn chung có rất nhiều những yếu tố ảnh hưởng đến việc huy động vốn của ngân hàng Các yếu tố này tác động đến mọi hoạt động, ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của ngân hàng Do đó, ngân hàng cần nghiên cứu và đề ra các biện pháp huy động phù hợp, đảm bảo mục tiêu mà ngân hàng đã đề ra

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Tóm lại, chương một đã nghiên cứu và làm rõ các vấn đề liên quan đến ngân NHTM và nguồn vốn của NHTM, bao gồm:

9 Khái niệm về NHTM

9 Cơ cấu nguồn vốn của NHTM

9 Vai trò của nguồn vốn huy động

9 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động huy động vốn của NHTM

Những vấn đề trình bày ở chương một sẽ là cơ sở lý luận và định hướng cho quá trình nghiên cứu về hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn

trong giai đoạn 2007-2010

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN

2.1 GIỚI THIỆU VỀ NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN:

2.1.1 Quá trình thành lập và phát triển:

Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) có tiền thân là Ngân hàng TMCP Quế Đô được thành lập theo Giấy phép hoạt động số 18/NH-GP ngày 06/06/1992 của Thống đốc NHNN và Giấy phép thành lập số 308/GP-UB ngày 26/06/1992 của Ủy ban Nhân dân TPHCM

Sau hơn 11 năm hoạt động không hiệu quả với tên gọi Ngân hàng TMCP Quế Đô, đến ngày 08/04/2003, SCB chính thức được thành lập theo quyết định số 336/QĐ-NHNN ngày 08/04/2003 của Thống đốc NHNN Với sự quan tâm hỗ trợ của NHNN, cùng sự nỗ lực không ngừng của tập thể lãnh đạo và cán bộ nhân viên, sau khi đổi tên thành Ngân hàng TMCP Sài Gòn, SCB đã từng bước ổn định hoạt động kinh doanh và đã đạt được những thành quả rất đáng ghi nhận trong thời gian qua

Các mốc son quan trọng:

Năm 2003

Tiến hành cải tổ mạnh mẽ và sâu sắc bộ máy hoạt động, Ngân hàng TMCP Quế Đô chính thức đổi tên và hoạt động với tên gọi Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) và đây cũng là năm đầu tiên ngân hàng kinh doanh có lãi sau hơn 12 năm thành lập Tổng tài sản năm 2003 đạt 1.133 tỷ đồng

Năm 2004

SCB có sự thay đổi về nhân sự trong Hội đồng quản trị và Ban điều hành

Đây là bước ngoặc bắt đầu cho một giai đoạn phát triển ổn định của SCB Tổng tài sản SCB đạt 2.268 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt hơn 19 tỷ đồng

Năm 2005

Được coi là năm bản lề đối với sự tồn tại và phát triển của SCB, năm đầu tiên SCB được NHNN xếp loại A trong khối các Ngân hàng TMCP, đồng thời nhận

được hàng loạt các giải thưởng, danh hiệu về hoạt động, thương hiệu, sản phẩm và thành tích đóng góp cho xã hội Tổng tài sản đạt 4.031 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt trên 46 tỷ đồng

Năm 2006

Tiếp tục quá trình phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn trước, năm 2006 tổng tài sản SCB đạt gần 11.000 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 154 tỷ đồng Mạng lưới hoạt động không ngừng được mở rộng và trải đều trên cả nước với 23 điểm giao dịch, gấp 2 lần so với năm trước Cũng trong năm này, SCB đạt kỷ lục Việt Nam về sự kiện “Ngân hàng TMCP đầu tiên phát hành trái phiếu chuyển đổi” cùng các giải thưởng về thương hiệu, sản phẩm và sự công nhận của xã hội khác

Năm 2007

Là năm đầu tiên Báo cáo tài chính của SCB được tổ chức kiểm toán quốc tế

- Công ty Kiểm toán Ernst & Young Việt Nam đảm trách Trong năm SCB cũng đã đạt được nhiều thành tích đáng ghi nhận như cờ thi đua do NHNN trao tặng vì thành tích hoạt động “Doanh nghiệp Việt Nam uy tín – chất lượng 2007”, cúp Cầu vàng Việt Nam 2007 ngành Ngân hàng Triển khai chiến lược phát triển mạng lưới đề ra

từ năm trước, cuối năm 2007, số điểm giao dịch tăng gấp đôi, nâng số điểm giao dịch lên 42 điểm Tổng tài sản đạt gần 26.000 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 359

tỷ đồng

Năm 2008

Tiếp tục phát huy sức mạnh nội lực và tận dụng thời cơ, vượt qua thử thách, trong năm 2008 SCB đã duy trì được hoạt động kinh doanh ổn định và có sự tăng trưởng mạnh mẽ Tổng tài sản đạt 38.956 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 646 tỷ đồng Với những thành công đó, SCB vinh dự nằm trong Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam về lợi nhuận, tổng tài sản và số lao động Số điểm giao dịch nâng lên con số 87 điểm đến cuối năm 2008 là nỗ lực rất lớn của SCB trong chiến lược tăng cường phát triển mạng lưới hoạt động của mình

Năm 2009

Với sự nổ lực không ngừng của toàn bộ tập thể nhân viên và đội ngũ lãnh

đạo, SCB tiếp tục gặt hái được rất nhiều thành công trong năm 2009 Tổng tài sản đạt 54.492 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 423 tỷ đồng Công tác quản lý chất lượng được thực hiện theo tiêu chuẩn ISO 9001:2008 và đã được công nhận đạt tiêu chuẩn trên trong lĩnh vực Thanh toán quốc tế Trong năm 2009, SCB cũng đã chính thức trở thành thành viên của Tổ chức thẻ quốc tế MasterCard Bên cạnh đó, số điểm giao dịch đạt 111 điểm, đã mở ra cơ hội kinh doanh thuận lợi và vị thế cạnh tranh rất đáng kể của SCB trong hệ thống các Ngân hàng tại Việt Nam

Năm 2010

Ghi nhận nhiều bước chuyển biến quan trọng trong chiến lược kinh doanh cũng như hoạt động quản trị điều hành theo hướng củng cố, kiện toàn và phát triển

về chất sau một thời gian phát triển mở rộng Ngoài ra, trong năm 2010, SCB cũng

đã kết nối thành công với VNBC, liên thông 3 hệ thống Banknetvn, Smartlink và VNBC, tạo sự thuận tiện cho khách hàng sử dụng thẻ SCB Công ty thành viên Quản lý nợ và Khai thác Tài sản (SCBA) được thành lập và bước đầu đi vào hoạt động đã góp phần tăng cường hiệu quả hoạt động của SCB Bên cạnh đó, việc đưa vào hoạt động Trụ sở chính – tòa nhà 242 Cống Quỳnh đã tạo nên một hình ảnh hiện đại, góp phần gia tăng uy tín, thương hiệu SCB, mở ra một thời kỳ phát triển bền vững của Ngân hàng Năm 2010, tổng tài sản đạt 60.183 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 447 tỷ đồng

2.1.2 Sản phẩm dịch vụ chủ yếu của SCB:

Trong nỗ lực đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ tài chính ngân hàng, không chỉ dừng lại ở các nghiệp vụ ngân hàng truyền thống là nhận tiền gửi và cho vay, SCB còn đưa ra thị trường nhiều sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại Các sản phẩm dịch vụ chính của SCB bao gồm:

- Huy động vốn:

Huy động vốn ngắn hạn, trung hạn, dài hạn dưới các hình thức tiền gửi có kỳ hạn, không kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi, tiếp nhận vốn đầu tư và phát triển, vay vốn các tổ chức tín dụng khác trong nước và các định chế tài chính ngân hàng nước ngoài

+ Dịch vụ thu chi hộ, chi hộ lương; kinh doanh vàng, ngoại tệ; kiều hối; thẻ;

tư vấn nhà đất; dịch vụ ngân hàng điện tử: mobile Banking, Internet Banking; Repo chứng khoán; dịch vụ ngân quỹ và các dịch vụ khác

2.1.3 Tầm nhìn chiến lược của SCB:

Cam kết với Cổ đông:

9 Tối đa hóa giá trị và lợi ích Cổ đông

9 Phát triển bền vững, kinh doanh hiệu quả và uy tín trên thương trường

Cam kết với Xã hội:

9 Sự tồn tại và phát triển của SCB luôn luôn hài hòa với lợi ích xã hội

9 Luôn quan tâm bảo vệ môi trường và đóng góp vì phát triển cộng đồng

Cam kết với Nhân viên:

9 Tạo cho nhân viên một môi trường làm việc năng động, tích cực và sáng tạo nhất

9 Công bằng, minh bạch trong chính sách đãi ngộ và phát triển nghề nghiệp

Cam kết với chính mình:

9 Không ngừng nâng cao năng lực quản lý, kỹ năng và trình độ chuyên môn, giữ vững và phát huy phẩm chất đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ nhân viên

9 Liên tục cải tiến chất lượng, đổi mới công nghệ hướng tới ngân hàng hiện đại

và chuyên nghiệp

2.1.5 Khái quát kết quả kinh doanh của SCB giai đoạn 2007-2010:

Thị trường tài chính – tiền tệ giai đoạn 2007-2010 trải qua nhiều biến động, điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả hoạt động kinh doanh của các ngân hàng

Giữa bối cảnh đó, SCB vẫn đạt được những thành tích đáng ghi nhận Đó là SCB đã duy trì được hoạt động kinh doanh ổn định và có sự tăng trưởng thể hiện qua các chỉ tiêu quy mô hoạt động và hiệu quả kinh doanh

Bảng 2.1: Quy mô hoạt động kinh doanh của SCB giai đoạn 2007-2010

Các chỉ tiêu thể hiện quy mô hoạt động của SCB có sự tăng trưởng vượt bậc trong giai đoạn 2007-2010, cụ thể là: Tổng tài sản cuối năm 2007: 25.942 tỷ đồng, cuối năm 2010: 60.183 tỷ đồng, tăng 34.241 tỷ đồng so với năm 2007 Bên cạnh đó, SCB cũng đã có nhiều lần tăng vốn điều lệ Nếu như năm 2007, vốn điều lệ SCB đạt 1.970 tỷ đồng thì đến năm 2010 đạt 4.185 tỷ đồng, đáp ứng yêu cầu tăng vốn lên 3.000 tỷ đồng theo nghịđịnh141/2006/NĐ-CP Các chỉ tiêu về nguồn vốn huy động

và dư nợ tín dụng cũng có sự tăng trưởng mạnh mẽ, cuối năm 2010 nguồn vốn huy

Nguồn: báo cáo thường niên SCB từ năm 2007 đến năm 2010 [7]

Sự tăng trưởng nguồn vốn và sử dụng vốn như phân tích trong bảng 2.1 dẫn đến kết quả tất yếu là sự tăng trưởng về khả năng sinh lời của SCB qua các năm

Chỉ tiêu sinh lời trên vốn chủ sở hữu ROE và trên tài sản ROA trong bảng 2.2 cho

thấy rõ điều này

Bảng 2.3: Tốc độ tăng giảm quy mô và hiệu quả hoạt động kinh doanh SCB

Nguồn: báo cáo thường niên SCB từ năm 2007 đến năm 2010 [7]

Bảng 2.4: Một số chỉ tiêu an toàn trong hoạt động của SCB

Nguồn: báo cáo thường niên SCB từ năm 2007 đến năm 2010 [7]

2.1.6 Định hướng phát triển của SCB đến năm 2015:

- Mục tiêu hoạt động của SCB trong vòng 5 năm tới sẽ là:

9 Xây dựng hệ thống công nghệ thông tin hiện đại, đủ đáp ứng yêu cầu phát triển sản phẩm dịch vụ, mở rộng kênh phân phối dựa trên nền tảng công nghệ, trên cơ sở đó tăng sức cạnh tranh

9 SCB cần xây dựng hệ thống quản trị rủi ro theo hướng đảm bảo quy định hiện hành của NHNN đồng thời hướng đến chuẩn mực quốc tế về hoạt động các tổ chức tài chính

9 Xây dựng hệ thống quản trị ngân hàng hiện đại đảm bảo tính hiệu quả và minh bạch

9 Đồng thời với tăng trưởng đảm bảo cân đối cụ thể hơn tỷ lệ cho vay VNĐ và

USD, ngắn hạn và trung dài hạn, ngành nghề của từng đơn vị kinh doanh

9 Tập trung phát triển các khách hàng tiềm lực tài chính mạnh, có thương hiệu, hoạt động ổn định và định hướng phát triển khách hàng có sử dụng nhiều sản phẩm dịch vụ của SCB

9 Tăng cường kiểm soát dòng tiền thanh toán, kiểm soát tài sản đảm bảo và nợ quá hạn phát sinh, hạn chế tối đa rủi ro xảy ra

9 Tập trung khai thác các khoản nợ tồn đọng, cơ cấu nợ theo hướng cơ lợi cho

cả ngân hàng và khách hàng

2.2 THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN

TỪ NĂM 2007 ĐẾN NĂM 2010:

2.2.1 Mô tả dịch vụ huy động vốn hiện hành của SCB:

Để tạo lập nguồn vốn, SCB sử dụng nhiều hình thức huy động khác nhau như nhận tiền gửi từ tổ chức kinh tế và dân cư, đi vay NHNN và các tổ chức tín dụng khác hoặc nhận vốn ủy thác đầu tư…Tuy nhiên, phần lớn nguồn vốn huy động chủ yếu của SCB là huy động từ tổ chức kinh tế và dân cư

- Hình thức huy động: SCB có hầu hết các loại sản phẩm dịch vụ huy động vốn phổ biến, gồm tiền gửi thanh toán của các tổ chức và cá nhân (tiền gửi không

kỳ hạn), tiền gửi tiết kiệm của cá nhân với các loại kỳ hạn khác nhau, tiền gửi có kỳ hạn của các tổ chức, hoặc giấy tờ có giá

- Loại tiền tệ huy động: SCB huy động các loại tiền tệ gồm VND, USD, EUR, CAD, GBP, AUD Ngoài ra SCB còn huy động vàng thông qua hình thức phát hành chứng chỉ vàng ngắn hạn

- Kỳ hạn huy động vốn: gồm loại tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi có kỳ hạn với thời hạn từ 1 tuần đến 60 tháng

- Hình thức trả lãi: đa dạng, tuỳ nhu cầu của khách hàng gồm trả trước cả kỳ, trả lãi định kỳ hàng tháng, hàng quý, hàng 6 tháng, hàng năm hoặc trả lãi cuối kỳ

- Một số sản phẩm tiền gửi của SCB: tiền gửi thanh toán, tiền gửi có kỳ hạn dành cho tổ chức kinh tế, tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn, chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, kỳ phiếu Ngoài ra hiện nay, SCB có một số

sản phẩm tiền gửi đặc biệt như: Tiền gửi “Kỳ hạn duy nhất – Lãi suất linh hoạt”,

“Hai trong một”, “Tiết kiệm tích lũy”,

- Ưu thế nổi trội của sản phẩm huy động vốn của SCB: SCB đã thực hiện hiện đại hoá hệ thống dữ liệu từ năm 2003 Do vậy SCB có điều kiện đưa ra sản phẩm tiền gửi với một số đặc tính nổi trội so với nhiều NHTM khác như sau:

+ Gửi một nơi- nhận nhiều nơi: với cơ sở dữ liệu được kết nối trực tuyến trên toàn hệ thống, khách hàng giao dịch gửi tiền tại bất cứ địa điểm giao nào cũng có thể thực hiện giao dịch rút tiền ra tại tất cả các địa điểm giao dịch của SCB, gồm Chi nhánh, Phòng giao dịch, Quỹ tiết kiệm

+ Tiền gửi có kỳ hạn được rút trước hạn nhiều lần: nhằm tạo sự linh hoạt và thuận lợi cho khách hàng, SCB thiết kế sản phẩm và chương trình để khách hàng có thể rút nhiều lần từng phần tiền gửi có kỳ hạn mà không phải tất toán món tiền gửi,

số tiền còn lại vẫn hưởng lãi tiền gửi có kỳ hạn bình thường

+ Đầu tư qua đêm hưởng lãi suất cao: tiền gửi thanh toán của của SCB được thiết kế có chức năng quản lý vốn tự động, khi số dư tiền gửi đạt đến giới hạn đăng

ký, số tiền vượt sẽ tự động chuyển sang các tài khoản tiền gửi đầu tư qua đêm, khách hàng có cơ hội hưởng lãi suất cao hơn

2.2.2 Tình hình chung về nguồn vốn của SCB giai đoạn 2007-2010:

Bảng 2.5: Tình hình chung về nguồn vốn của SCB từ năm 2007 đến năm 2010

Nguồn: Báo cáo thường niên SCB từ năm 2007 đến năm 2010 [7]

Số liệu bảng 2.5 cho thấy tốc độ tăng trưởng nguồn vốn của SCB trong giai đoạn 2007-2010 khá cao Năm 2007, tổng nguồn vốn đạt 25.942 tỷ đồng, tăng 136,4% so với năm 2006 Năm 2008, mặc dù tổng nguồn vốn vẫn tăng 12.654 tỷ đồng nhưng tốc độ tăng chỉ ở mức 48,8% Năm 2009 tỷ lệ này là 41,2% và năm

2010 là 10,4% Tốc độ tăng trưởng tổng nguồn vốn huy động giảm qua các năm là

do biến động của nền kinh tế đặc biệt là những biến động trong thị trường tài chính – tiền tệ đã phần nào ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của SCB

Trong cơ cấu nguồn vốn, nguồn vốn chủ sở hữu chiếm một tỷ trọng nhỏ, từ 7% đến 10% Nguồn vốn chủ sở hữu tuy chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nguồn vốn nhưng khá ổn định và tăng khá mạnh qua các năm Nếu như năm 2007, nguồn vốn chủ sở hữu đạt 2.631 tỷ đồng thì đến năm 2010 con số này là 4.711 tỷ đồng, tăng 79% so với năm 2007 Trong cơ cấu vốn chủ sở hữu, vốn điều lệ của SCB