Tiêu dùng là một hành vi rất quan trọng của con người. Nó chính là hành động thỏa mãn những nguyện vọng trí tưởng tưởng riêng và các nhu cầu về tình cảm, vật chất của một cá nhân hoặc hộ gia đình nào đó thông qua việc mua sắm các sản phẩm và việc sử dụng các sản phẩm đó, chẳng hạn khi bước vào 1 cửa hàng, bạn đứng trước hàng ngàn loại hàng hóa mà bạn có thể mua. Tất nhiên, do nguồn lực tài chính có giới hạn, bạn không thể mua mọi thứ mà mình muốn. Do vậy với số nguồn lực hiện có, bạn sẽ quyết định mua một giỏ hàng hóa đáp ứng tốt nhu cầu và mong muốn của mình sau khi đã xem xét giá bán của nhiều loại hàng hóa khác nhau. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, nhóm chúng tôi xin đề cập tới lý thuyết về sự lựa chọn của người tiêu dùng, nó sẽ giúp chúng ta mô tả 1 cách tỉ mỉ về cách thức ra quyết định chi tiêu của người tiêu dùng, nghiên cứu xem người tiêu dùng sẽ đưa ra các quyết định như thế nào khi phải đối mặt với sự đánh đổi, cũng như họ sẽ có phản ứng như thế nào khi có sự thay đổi của hoàn cảnh bên ngoài. Sau khi phát triển lý thuyết cơ bản về sự lựa chọn của người tiêu dùng, chúng ta sẽ áp dụng nó giải quyết nhiều vấn đề liên quan đó là giải thích và làm rõ ý nghĩ của câu: “Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm”. Trong khuôn khổ bài thảo luận của nhóm nhóm 2 sẽ phần nào làm sáng tỏ vấn đề trên.
Trang 1MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
PHẦN NỘI DUNG 2
I Cơ sở lý thuyết về hành vi người tiêu dùng 2
1 Lý thuyết lợi ích và tiêu dùng 2
2 Lựa chọn sản phẩm và tiêu dùng tối ưu 3
3 Co dãn của cầu 3
II Thực tiễn mua sắm của các nhà nội trợ 5
III Phân tích ý nghĩa câu tục ngữ “Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm” 8
1 Nghĩa đen 8
2 Nghĩa bóng 8
3 Vận dụng ý nghĩa câu tục ngữ : Biết căn cơ tiết kiệm, làm ăn có kế hoạch thì được no đủ 9
PHẦN KẾT LUẬN 11
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 12
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU
Tiêu dùng là một hành vi rất quan trọng của con người Nó chính là hành động thỏa mãn những nguyện vọng trí tưởng tưởng riêng và các nhu cầu về tình cảm, vật chất của một cá nhân hoặc hộ gia đình nào đó thông qua việc mua sắm các sản phẩm và việc sử dụng các sản phẩm đó, chẳng hạn khi bước vào 1 cửa hàng, bạn đứng trước hàng ngàn loại hàng hóa mà bạn có thể mua Tất nhiên, do nguồn lực tài chính có giới hạn, bạn không thể mua mọi thứ mà mình muốn Do vậy với số nguồn lực hiện có, bạn sẽ quyết định mua một giỏ hàng hóa đáp ứng tốt nhu cầu và mong muốn của mình sau khi đã xem xét giá bán của nhiều loại hàng hóa khác nhau
Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, nhóm chúng tôi xin đề cập tới lý thuyết về sự lựa chọn của người tiêu dùng, nó sẽ giúp chúng ta mô tả 1 cách tỉ mỉ về cách thức ra quyết định chi tiêu của người tiêu dùng, nghiên cứu xem người tiêu dùng
sẽ đưa ra các quyết định như thế nào khi phải đối mặt với sự đánh đổi, cũng như
họ sẽ có phản ứng như thế nào khi có sự thay đổi của hoàn cảnh bên ngoài Sau khi phát triển lý thuyết cơ bản về sự lựa chọn của người tiêu dùng, chúng ta sẽ áp dụng nó giải quyết nhiều vấn đề liên quan đó là giải thích và làm rõ ý nghĩ của câu: “Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm” Trong khuôn khổ bài thảo luận của nhóm nhóm 2 sẽ phần nào làm sáng tỏ vấn đề trên
Trang 3PHẦN NỘI DUNG
I Cơ sở lý thuyết về hành vi người tiêu dùng
1 Lý thuyết lợi ích và tiêu dùng
a Khái niệm
Lợi ích là mức độ thỏa mãn, mức độ hài lòng của người tiêu dùng nhận được khi
tiêu dùng hàng hóa và dịch vụ Ký hiệu lợi ích là U
Tiêu dùng là một hành vi rất quan trọng của con người, nó là hành động nhằm
thỏa mãn những nguyện vọng, trí tưởng tượng riêng và các nhu cầu về tình cảm, vật chất của một cá nhân hoặc hộ gia đình nào đó thông qua việc mua sắm các sản phẩm và việc sử dụng các sản phẩm đó
b Quy luật lợi ích cận biên giảm dần
Lợi ích cận biên của một hàng hóa có xu hướng giảm đi khi tiêu dùng ngày càng nhiều hơn hàng hóa đó ở trong một thời kỳ nhất định
Sở dĩ lợi ích cận biên ngày càng giảm đi là do giảm sự hài lòng hay thích thú của bạn đối với một hàng hóa khi tiêu dùng thêm hàng hóa đó Quy luật lợi ích cận biên giảm dần hàm ý rằng, khi ta tiêu dùng nhiều hơn một hàng hóa nào
đó, tổng lợi ích sẽ tăng lên, tuy nhiên với tốc độ tăng ngày càng chậm Việc tăng chậm này là do lợi ích cận biên (lợi ích tăng thêm do tiêu dùng đơn vị sau cùng của một hàng hóa) giảm đi khi ta tiêu dùng thêm hàng hóa đó
c Thặng dư tiêu dùng
Thặng dư tiêu dùng là khái niệm phản ánh sự chênh lệch giữa lợi ích của người tiêu dùng khi tiêu dùng một đơn vị hàng hóa nào đó (MU) với chi phí tăng thêm để thu được lợi ích đó hay giá hàng hóa Thặng dư xuất hiện do người tiêu dùng được hưởng nhiều hơn mức họ phải trả
Trang 42 Lựa chọn sản phẩm và tiêu dùng tối ưu
Tối đa hóa lợi ích người tiêu dùng
Mục đích của người tiêu dùng là đạt được sự thỏa mãn tối đa bằng nguồn thu nhập hạn chế Việc chi mua của họ đều phải chấp nhận một chi phí cơ hội
Sự lựa chọn sản phẩm của người tiêu dùng bị ràng buộc bởi các yếu tố chủ quan cũng như khách quan Cơ sở để giải thích sự lựa chọn tiêu dùng là lý thuyết về lợi ích và quy luật cầu
Việc tiêu dùng tối ưu có nghĩa là chúng ta lựa chọn một cơ cấu tiêu dùng hàng hóa tối đa tổng lợi ích Điều kiện để tối đa hóa tổng lợi ích là: Lợi ích cận biên tính trên một đồng của hàng hóa này phải bằng lợi ích cận biên tính trên một đồng của hàng hóa khác và bằng lợi ích cận biên tính trên một đồng của bất
kỳ hàng hóa nào khác:
MUx
Px = MUy Py = MUz Pz =…
Trong đó X, Y, Z… là các hàng hóa khác nhau; Px, Py, Pz… là giá hàng hóa X,
Y, Z…
3 Co dãn của cầu
a Khái niệm về co dãn của cầu
Co dãn của cầu là sự thay đổi phần tram của lượng câu chia cho sự thay dổi phần trăm của các yếu tô ảnh hưởng đến lượng cầu với điều kiện các yếu tố khác không đổi Tùy theo dạng của biến ảnh hưởng, ta có các loại co dãn của cầu đối với giá hàng hóa, co dãn chéo của cầu đối với giá hàng hoá khác và co dãn của cầu đối với thu nhập
Trang 5b Co dãn, chi tiêu và doanh thu
Tổng doanh thu của người sản xuất là lượng tiền thu được do bán sản phẩm
Nó được xác định bằng tích giữa lượng sản phẩm bán ra và giá bán sản phẩm đó Chúng ta biết việc tăng giá sẽ làm giảm lượng cầu, vật tổng doanh thu sẽ tăng hy giảm khi ta tăng giá Sự thay đổi của tổng doanh thu sẽ phụ thuộc vào tốc độ giảm cầu so với tốc độ tăng giá hay phụ thuộc vào độ co dãn của cầu đối với giá
Quan hệ giữa co dãn của cầu đối với giá và tổng doanh thu
Nếu cầu là Giá tăng, tổng doanh
thu sẽ
Giá giảm,tổng doanh thu sẽ
Co dãn đơn vị (E=1) Không thay đổi Không thay đổi
Các yếu tố quyết định độ co dãn :
- Giá hàng hoá : Nếu như giá rất cao so với thu nhập thì sự thay đổi giá đối với thu nhập của người tiêu dùng rất quan trọng, sẽ ảnh hưởng đến ngân sách của họ
dù chỉ thay đổi một tỉ lệ nhỏ Ngược lại, nếu giá là rẻ đối với hầu hết người tiêu dùng thì một sự thay đổi với tỷ lệ lớn giá cũng chỉ có ý nghĩa tương đối nhỏ
- Sự sẵn có của hàng hoá thay thế : Cầu về cá có độ co dãn cao do người tiêu dùng sẽ thay cá bằng các loại thực phẩm khác như thịt lợn, gà, vịt … nếu như giá cao
Trong thời gian ngắn, người ta không dễ dàng thay thế sản phẩm đang quen tiêu dùng Tuy nhiên trong dài hạn, người tiêu dùng có thể thay thế bằng các sản
Trang 6phẩm phù hợp hơn, tiết kiệm hơn Do đó co dãn của cầu trong dài hạn lớn hơn trong ngắn hạn
II Thực tiễn mua sắm của các nhà nội trợ
Thị trường Việt Nam đang thay đổi nhanh chóng cùng với những biến chuyển trong lối sống, thu nhập và hành vi người tiêu dùng – đặc biệt ở đây là các nhà nội trợ
Nhu cầu con người chúng ta luôn thay đổi theo thời gian và như một hệ quả, trong lĩnh vực kinh tế học, hành vi của người tiêu dùng ngày càng phức tạp
để nghiên cứu Thực trạng hiện tại cho thấy các nhà nội trợ khi lựa chọn một sản phẩm nào đó thường dựa vào một vài tiêu chí để quyết định Đó có thể là giá cả,
là chất lượng hay là thị hiếu Ngày nay, các doanh nghiệp nghiên cứu hành vi của người tiêu dùng với mục đích nhận biết nhu cầu, sở thích, thói quen của họ
Cụ thể là xem người tiêu dùng muốn mua gì, tại sao họ lại mua sản phẩm, dịch
vụ đó, tại sao họ lại mua nhãn hiệu đó, họ mua như thế nào, mua ở đâu, khi nào
và mức độ mua ra sao để xây dựng các chiến lược marketing thì mới có thể thúc đẩy người tiêu dùng mua sắm sản phẩm, dịch vụ của mình
Văn hóa chính là yếu tố đầu tiên có ảnh hưởng lớn đối với hành vi người tiêu dùng Và các doanh nghiệp kinh doanh cần phải xem xét kĩ điều này trước khi bước chân vào một thị trường tại quốc gia nào đó Bởi vì ở mỗi quốc gia khác nhau thì sẽ có những nền văn hóa khác nhau Chúng ta cần phải tìm hiểu thật kỹ để dễ dàng chọn lựa được chiến lược marketing phù hợp nhất Bên cạnh
đó thì những nhóm văn hóa cộng đồng cùng tồn tại song song trong ở một quốc gia cũng là vấn đề ảnh hưởng đến hành vi mua hàng Và thông thường những nhóm văn hóa ấy có thể được hình thành bởi một khu vực hoặc của những người thuộc một tôn giáo, một dân tộc nào đó
Trang 7Tiếp đến vấn đề về yếu tố xã hội cũng là điều mà chúng ta cần quan tâm vì
nó ảnh hưởng không nhỏ đến hành vi mua hàng của người tiêu dùng Những yếu
tố xã hội ấy có thể là một mạng lưới xã hội hoặc trực tuyến và cùng có quan niệm như nhau về các dòng sản phẩm và hệ thống kiến thức chung sơ bộ Ngoài
ra vấn đề về tầng lớp xã hội như là nghề nghiệp hoặc thu nhập, giáo dục phân chia con người thành nhiều những tầng lớp khác nhau cũng chính là điều ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng hiện nay
Vấn đề từ yếu tố cá nhân đó chính là tuổi tác cũng như nghề nghiệp, phong cách sống của mỗi người Theo đó thì trong mỗi giai đoạn với tuổi tác khác nhau thì thói quen mua sắm của con người cũng thay đổi theo Và đối với nghề nghiệp của con người cũng vậy, thông thường với những người với nghề nghiệp khác nhau cũng sẽ có hành vi mua hàng khác nhau Nó được xác định căn cứ vào phần chi trong thu nhập, phần tiết kiệm và phần có khả năng vay và những quan điểm chi đối lập với tích luỹ
Những người thuộc cùng một nhánh văn hoá, cùng một giai tầng xã hội và thậm chí cùng một nghề nghiệp có thể có lối sống hoàn toàn khác nhau Lối sống
là những hình thức tồn tại bền vững của con người trong thế giới được thể hiện
ra trong hoạt động, sự quan tâm và niềm tin của nó Lối sống phác hoạ bức chân dung toàn diện của con người trong sự tác động qua lại giữa nó với môi trường xung quanh
Cuối cùng tâm lý sẽ là một vấn đề ảnh hưởng rất nhiều đến hành vi tiêu dùng của người tiêu dùng Hành vi lựa chọn mua hàng của cá thể cũng chịu ảnh hưởng của bốn yếu tố cơ bản có tính chất tâm lý sau: động cơ, tri giác, lĩnh hội, niềm tin và thái độ Theo đó thì mỗi người sẽ tự có động lực riêng đối với việc mua sắm của mình và cũng tự nhận thức được bản thân để có thể chọn mua được
Trang 8sản phẩm phù hợp Bên cạnh đó khi mua sắm thì con người cũng lĩnh hội ý kiến
từ những người khác hoặc trải qua những kinh nghiệm của bản thân mình trong cuộc sống
Theo số liệu của Tổng Cục thống kê chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10/2019 tăng 0,59% so với tháng trước; tăng 2,79% so với tháng 12/2018; tăng 2,24% so với cùng kỳ năm trước Bình quân 10 tháng đầu năm 2019, CPI tăng 2,48% so với cùng kỳ năm 2018 - mức tăng thấp nhất trong 3 năm gần đây Trong tháng 11/2019, trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính,
có 10 nhóm hàng tăng giá: Hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 1,04%; Đồ uống và thuốc lá tăng 0,04%; May mặc, mũ nón và giầy dép tăng 0,06%; Nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 0,53%; Thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,09%; Thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,04%; Giao thông tăng 0,99%; Giáo dục tăng 0,19%; Văn hóa, giải trí và du lịch tăng 0,12%; Hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,17%; Riêng nhóm Bưu chính viễn thông giảm 0,06% Những con số trên đã phần nào chỉ ra được xu hướng và lý do tiêu dùng của người dân trong hai tháng vừa qua
III Phân tích ý nghĩa câu tục ngữ “Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm”.
Từ trước đến nay, khéo léo thường nhận được nhiều cái lợi Khéo nói lời hay thì mọi việc thường suôn sẻ, tránh được phiền phức không đáng và nhận lại
sự yêu quý của mọi người Còn khéo làm thì tất nhiên là tạo ra những thành quả đẹp, khiến bản thân lẫn người xung quanh hài lòng Như tục ngữ có dạy “Khéo
ăn thì no, khéo co thì ấm”, khéo léo trong mọi chuyện sẽ đem lại cho chúng ta rất nhiều lợi ích trong cuộc sống
Trang 91 Nghĩa đen.
Người xưa dạy “Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm” cũng vì lẽ đó Trên bàn ăn, cơm có thể không nhiều nhưng nếu chịu khó độn khoai, độn rau hay uống nước nhiều trước khi ăn thì sẽ rất nhanh no Đỡ bữa nào thì hay bữa đó, còn nếu cứ chăm chăm để ăn cơm cho no mà nhà khó khăn thì biết cơm đâu ra mà chia đủ? Hay có tấm chăn bé đắp chân thì hụt đầu, mà kéo lên đắp đầu thì lạnh chân Tuy vậy, chỉ cần chịu khó nằm co chân lại một chút cho đầu lẫn chân đều được ấm
áp
2 Nghĩa bóng.
Trong thời đại ngày nay, vật chất thì ngày càng đắt đỏ mà thu nhập của hầu hết chúng ta thì vẫn đang “dậm chân tại chỗ” Câu tục ngữ “Khéo ăn thì no, khéo
co thì ấm” ý muốn khuyên nhủ chúng ta cần phải khéo léo hơn trong việc chi tiêu tiền bạc, biết căn cơ tiết kiệm và làm ăn có kế hoạch Mỗi một chuyện nhỏ cũng cần mình làm cho khéo, nếu biết vun vén một cách tỉ mỉ thì ta sẽ tiết kiệm được một khoản tiền và giúp ta hình thành thói quen chi tiêu một cách hợp lý và
có kế hoạch Dù là khó khăn hay thuận lợi, chỉ cần ta nhìn vấn theo hướng tốt thì mọi chuyện sớm sẽ được giải quyết một cách hợp lý
3 Vận dụng ý nghĩa câu tục ngữ :
a Thực trạng vấn đề người dân phải “thắt lưng buộc bụng” trong chi tiêu:
Thắt lưng buộc bụng dường như không còn là một khẩu hiệu mà đã trở thành một xu hướng tiêu dùng trong một bộ phận người dân để chống chọi với bão giá
Một nghiên cứu mới đây của Bộ Kế hoạch - Đầu tư chỉ ra rằng, khi giá cả tăng cao, người nghèo sẽ phải dồn khoản tiền kiếm được chỉ để duy trì cuộc sống, như phải tăng thêm 0,5% tiền để mua thực phẩm, lương thực, thêm 0,5% tiền cho thuốc chữa bệnh và 1,4% cho đi lại (giai đoạn 2006-2008) Các nhu cầu
Trang 10may mặc, giáo dục, mua sắm đồ dùng, nhà ở bị co lại từ 0,2- 0,7%, dù nhóm người nghèo luôn được hưởng nhiều chính sách miễn giảm của Nhà nước
Đặc biệt, với những người lao động nhập cư, nhóm này còn phải chi thêm tiền thuê nhà thường tăng từ 20-30%, tiền điện, tiền nước thường cao hơn 2-4 lần
so với dân địa phương Cũng do tác động lạm phát, thu nhập bình quân của người lao động năm 2010 dù tăng lên 10,3% so với năm 2009 thì vẫn bị sụt giảm tới 1,45% so với tốc độ giá cả
Trên thực tế thì không chỉ hộ nghèo mà cả những gia đình trung lưu cũng đang phải tiết giảm chi tiêu Mặt tích cực là một bộ phận người dân đang dần thay đổi thói quen sinh hoạt theo hướng tiết kiệm hơn Thắt chặt chi tiêu cũng có mặt tích cực là "cây gậy" tẩy chay các doanh nghiệp và nhà phân phối tát nước theo mưa, tăng giá bừa bãi
b Vấn đề đặt ra
Một số chuyên gia lo ngại động thái "thắt lưng buộc bụng" của người dân sẽ ảnh hưởng tới sức mua của thị trường và làm giảm tổng cầu TS Nguyễn Quốc Hùng (Viện Các Nền Kinh tế Đang Phát triển, Nhật Bản) phân tích: "Người dân
và người tiêu dùng do thu nhập thực tế không tăng nên phải thắt chặt chi tiêu là hành động hợp lý nhưng mặt trái của nó sẽ là làm giảm tổng cầu và giảm GDP vì tiêu dùng giảm; doanh nghiệp cũng giảm đầu tư do kỳ vọng sẽ không bán được hàng”
Các chuyên gia của bộ Kế hoạch - Đầu tư nhận định rằng, phản ứng chung của những hộ nghèo trước tình hình lạm phát đang diễn ra một cách phức tạp ở nước ta là tiết kiệm mọi chi phí có thể, từ việc chọn nhà thuê rẻ hơn, điều kiện điện, nước, vệ sinh kém hơn, cắt giảm dinh dưỡng , đồng nghĩa chất lượng sống
bị giảm sút
Trang 11c Giải pháp rút ra từ câu tục ngữ
Trước hết, điều quan trọng nhất đối với người tiêu dùng khi đi mua hàng hay một sản phẩm nào đó, là phải đưa ra lựa chọn ưu tiên khi mua hàng hóa cũng như dịch vụ Phải xem xét thật kỹ lưỡng xem thứ gì cần thiết hơn thì mua trước, chưa cần thiết thì để sau hoặc trực tiếp bỏ qua, tránh hiện tượng mua sắm tràn lan, lãng phí
Thứ hai, khi điều kiện, tiềm lực kinh tế của người tiêu dùng không đủ để mua hàng hóa phục vụ nhu cầu, mục đích nào đó, cần phải nghĩ ra biện pháp để
tự thực hiện mục đích mà không thông qua sản phẩm, dịch vụ sẵn có được các doanh nghiệp, tổ chức bày bán
Đương nhiên, nếu bản thân không đủ khả năng thực hiện việc mà mình cần thì có thể nhờ những người xung quanh nếu họ sẵn lòng giúp đỡ, hoặc trao đổi đôi bên cùng đạt được mục đích theo một cách nào đó, chứ không nhất thiết phải làm mọi thứ một mình
Cuối cùng trong điều kiện túi tiền còn mỏng, việc giám sát tiêu tiền khắt khe, riết róng là điều hết sức quan trọng Phải lên kế hoạch và giới hạn chi tiêu một cách hợp lý nhất có thể Không nên quá buông thả bản thân, ỷ lại vào người khác mà chỉ biết tiêu không biết làm Bởi vì chỉ một người chăm chỉ học tập và làm việc, biết kiểm soát bản thân mới có thể chạm tới thành công trong cuộc sống