Học thuyết kinh tế trọng thương

PowerPoint Presentation Học Thuyết Kinh Tế Trọng Thương Sự gia đời của thuyết kinh tế trọng thương Thế kỷ XV đến đầu thế kỷ XVIII Kinh tế tự nhiên phong kiến đang chuyển hóa sang kinh tế hàng hóa tư b.

Học Thuyết Kinh Tế Trọng Thương

Sự gia đời của thuyết kinh tế trọng thương

• Thế kỷ XV đến đầu thế kỷ XVIII

• Kinh tế tự nhiên phong kiến đang chuyển

hóa sang kinh tế hàng hóa tư bản chủ

nghĩa (tích lũy nguyên thủy TBCN)

• Phân công lao động phát triển, xuất hiện

công trường thủ công

• Nhu cầu mở rộng thị trường

• Thương mại chi phối nền kinh tế

Đặc điểm

• Tư tưởng kinh tế của tầng lớp thương nhân

• Học thuyết Trọng thương đã chi phối tiến trình phát triển kinh tế Tây Âu trong một giai đoạn lịch sử từ đầu thế kỷ

XV đến nửa đầu thế kỷ XVIII.

• Đây là trường phái đầu tiên phản ánh những hiện tượng, những vấn đề kinh tế của thời đại dưới tầm nhìn của các

nhà tư sản.

• Các tư tưởng Trọng thương ra đời theo một khuynh hướng chung nhưng lại xuất hiện hết sức đa dạng, phong phú

và mang theo nhưng đặc điểm riêng của từng quốc gia Tây Âu.

• Hình thức xuất hiện như lời khuyên về chính sách kinh tế, ít tính lý luận.

Những quan điểm kinh tế của chủ nghĩa

trọng thương

Những quan điểm kinh tế của chủ nghĩa trọng

thương

1.Quan niệm về đối tượng nghiên cứu

Các nhà trọng thương cho rằng, nhiệm vụ kinh tế

của mỗi một quốc gia là phải tìm ra nguồn của cải

và phương thức làm tăng nguồn của cải đó Các

nhà trọng thương đã tách riêng các quan hệ kinh

tế để nghiên cứu hay xác dịnh đối tượng nghiên

cứu riêng cho bộ môn kinh tế mà không nghiên

cứu theo hình thái chung thống nhất là triết học

Điều này có ý nghĩa quan trọng bởi lẽ, từ thời

điểm này, những lý thuyết riêng về kinh tế lần

đầu mới được xuất hiện và khoa học kinh tế mới

được manh nha hình thành với tư cách một bộ

môn khoa học độc lấp.

2 Quan niệm về của cải

Đánh giá cao vai trò của tiền tệ Đồng nhất tiền tệ với của cải, cho rằng tiền tệ mới là tài sản thực sự của một quóc gia, một nước càng có nhiều tiền thì càng giàu có, sự giàu có tích lũy dưới hình thái tiền tệ là sự giàu

có muôn đời vĩnh viễn Đồng thời coi hàng hóa chỉ là phương tiện nhằm gia tăng khối lượng tiền tệ, mục đích của mọi chính sách kính tế của một quốc gia làm tăng khối lượng tiền tệ.

Chủ nghĩa trọng thương là trường phái đầu tiên coi trọng vai trò của tiền tệ trong lịch sử kinh tế.

Những quan điểm kinh tế của chủ nghĩa trọng

thương

3 Quan niệm về thương mại

Các nhà trọng thương nghiên cứu đi sâu vào nguồn gốc sinh ra của cải và phương thức làm tăng khối lượng tiền tệ.

Lợi nhuận thương mại thu được do trao đổi không ngang giá

Ngoại thương làm tăng của cải, nội thương chỉ giúp đỡ ngoại thương

Thương mại là ngành duy nhất tạo ra của cải và là ngành sản xuất

Đưa ra chính sách lưu thông ( tiền tệ và hàng hóa)

4 Đề cao vai trò của nhà nước

Chủ nghĩa trọng thương chưa biết đến và không thừa nhận sự hoạt động của các quy luật kinh tế khách quan do đó họ đánh giá rất cao vai trò của nhà nước, sử dụng quyền lực nhà nước để phát triển kinh tế vì tích luỹ tiền tệ chỉ thực hiện được nhờ sự giúp đỡ của nhà nước Họ đòi hỏi nhà nước phải tham gia tích cực vào đời sống kinh tế để thu hút tiền tệ về nước mình càng nhiều càng tốt, tiền ra khỏi nước mình càng ít càng phát triển Họ đề xuất chính sách kinh tế cho nhà nước nhằm tạo ra các đặc quyền kinh tế cho thương nhân, bảo về lợi ích tư bản thương nghiệp.

Các giai đoạn phát triển của học thuyết trọng

thương

6

1 Giai đoạn hình thành học thuyết trọng

thương (từ cuối thế kỷ XV – giữa thế kỷ XVI)

2 Giai đoạn trưởng thành của học thuyết

trọng thương (từ giữa thế kỷ XVI - cuối thế

kỉ XVII)

3 Giai đoạn tan rã của học thuyết Trọng

thương và sự xuất hiện của kinh tế chính trị cổ điển (từ cuối thế kỷ XVII- nửa đầu thế kỷ XVIII)

2 Giai đoạn trưởng thành của học thuyết trọng thương (từ giữa thế kỷ XVI-cuối thế kỉ XVII)

Các nhà trọng thương đưa ra một cương lĩnh kinh tế có tên gọi là Học thuyết trọng thương

(Mercantilism) hay Bảng cân đối thương mại

Mục đích: làm tăng khối lượng tiền tệ của quốc gia

Phương tiện thực hiện:

• Xây dựng bảng cân đối thương mại xuất siêu

• Nhà nước vẫn đóng vai trò là công cụ đắc lực (can thiệp kinh tế): tiền tệ được tự do lưu

thông, nội thương được phát triển, chính sách bảo hộ mậu dịch, chủ động nhập khẩu hàng

hóa với quy mô lơn Bên cạnh đó xuất khẩu hàng hóa được kích tích như giảm thuế hay

miễn thuế với một số mặt hàng…

• Điều tiết lưu thông hàng hóa

Ý nghĩa: là bước tiến quan trọng trong tư duy kinh tế, mang đậm bản chất của chiến lược

phát triển kinh tế hướng vào xuất khẩu

Các giai đoạn phát triển của học thuyết trọng

thương

1 Giai đoạn hình thành học thuyết trọng thương (từ cuối thế kỷ XV – giữa thế kỷ XVI)

• Các nhà trọng thương đưa ra một cương lĩnh kinh tế có tên gọi là học thuyết tiền tệ (Monetary

system)

• Mục đích: giữ khối tiền tệ trong nước và tăng tích trữ tiền tệ.

• Để đạt được mục đích đó các nhà trọng thương đã sử dụng các phương tiện như:

o Xây dựng cán cân tiền tệ nhập siêu

o Điều tiết lưu thông tiền tệ

o Kêu gọi nhà nước can thiệp vào kinh tế (can thiệp hành chính)

• Ý nghĩa: Tích lũy tiền tệ đáp ứng được nhu cầu của sản xuất và lưu thông hàng hóa.

3 Giai đoạn tan rã của học thuyết Trọng thương và sự xuất hiện của kinh tế chính trị cổ điển (từ cuối thế

kỷ XVII- nửa đầu thế kỷ XVIII)

Nguyên nhân tan rã: kinh tế hàng hóa tư bản chủ nghĩa đã nảy sinh và phổ biến, áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng giữa các quốc gia trên thị trường Tây Âu và cả thị trường thuộc địa.

Mâu thuẫn lý luận: vai trò của sản xuất đối với việc tích lũy của cải ngày càng lỗ rõ, lưu thông hàng hóa dường như không còn là nguồn gốc sinh ra tiền tệ hơn thế sản xuất mới quyết định việc gia tăng của cải

 những nguyên ly của học thuyết trọng thương trở lên lạc hậu, không còn phù hợp với điều kiện mới

và đi đến chỗ bị phá sản nhanh chóng.

Các nhà trọng thương khẳng định sự can thiệp của nhà nước không phải lúc nào cũng hiệu quả, để

khắc phục những sai lầm, hay chính xác hơn là những giới hạn phát triển này họ đã đề xuất các chính sách chủ yếu:

• Khuyến khích phát triển sản xuất

• Mở rộng tự do thương mại

• Giảm sự can thiệp của nhà nước vào kinh tế

 Manh nha xuất hiện hệ thống lý luận mới phù hợp hơn: trường phái cổ điển

Khuynh hướng cá biệt của học thuyết trọng thưởng một số nước

Tây Âu

8

Tây Ban Nha

• Đặc điểm: Nhấn mạnh vai trò của vàng bạc

• Nguyên nhân: sớm tích lũy được lượng vàng

khổng lồ từ Châu Mỹ và sớm phát triển thương

mại

• Nội dung: Điều tiết lưu thông tiền tệ nhằm giữ

tiền trong nước (chưa thoát khỏi giới hạn của học

thuyết tiền tệ)

• Quan điểm của một số nhà trọng thương tiêu

biểu:

o Marianna (1573-1624): Ủng hộ bảng cân đối

tiền tệ

o Becnacđô Unloa: đề ra bảng cân đối thương

mại và khôi phục công nghiệp

www.websitename.com 10

Pháp

• Đặc điểm: Khuynh hướng coi trọng công nghiệp

• Nguyên nhân: công trường thủ công rất phát triển

• Nội dung: Phát triển công nghiệp và thoát khỏi

thuyết tiền tệ, sự gia tăng khối lượng vàng phải đi

liên với sự gia tăng hàng hóa

• Quan điểm của một số nhà trọng thương tiêu biểu:

o Antoine De Montchrétien (1575-1629): phản ánh

tư trưởng trọng thương nhưng thiếu triệt để

o Collbert (1618 -1683): khối lượng tiền tệ ở trong

nước đã quy định của cải và sức mạnh chính trị, quân sự của một nước, hướng tới chính sách

phát triển công nghiệp

www.websitename.com 11

Anh

• Đặc điểm: nhấn mạnh vai trò của ngoại thương, phát triển qua hai giai đoạn rõ

rệt và đạt mức chín muồi nhất

• Nguyên nhân:

o Chủ nghĩa tư bản hình thành sớm nhất, nền kinh tế phát triển vượt trội

o Cách mạng ruộng đất sớm tạo điều kiện cho công trường thủ công phát

triển

o Cách mạng tư sản Anh nổ ra ngay từ thể kỷ XVII

o Nền sản xuất hàng hóa phát triển mạnh mẽ

• Nội dung:

o Ngoại thương là phương tiện quan trọng nhất để tích lũy của cải

o Thực hiện nguyên tắc thặng dư cán cân thương mại

• Quan điểm của một số nhà trọng thương tiêu biểu:

o W Stafford (1554-1612): Tập trung vào điều tiết lưu thông tiền tệ với nhiều

biện pháp hành chính, đại biểu cho giai đoạn đầu công nghiệp trọng thưog

o Thomas Mun (1571-1641): phê phán học thuyết tiền tệ và phát triển lý luận

bảng cân đối thương mại, quan tâm đến mối quan hệ giữa lưu thông tiền tệ

và lưu thông hàng hóa, phần nào cảm nhận được vai trò công nghiệp  dấu hiệu suy vong của học thuyết trọng thương Anh

Vai trò của học thuyết trọng thương

• Học thuyết trọng thương đã phản ánh và trực tiếp

thúc đẩy tiến trình tích lũy nguyên thủy tư bản

• Đẩy nhanh sự hình thành chủ nghĩa tư bản và nền

sản xuất hàng hóa tư bản chủ nghĩa

• Chỉ ra sức mạnh điều tiết kinh tế của nhà nước

• Gợi ý cho các chính sách tăng trưởng kinh tế

đương đại

• Đặt nền móng cho khoa học kinh tế, tách kinh tế

thành một môn khoa học độc lập

Thanks for

listening

Any Question ?