kl hoang thi quynh uyen 710516b

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG TÊN ĐỀ TÀI : ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN VÀ ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP CẢI TIẾN THÍCH HỢP VÀ AN TOÀN CHO THÀNH PHÓ MUÔN MA THUỘT SINH VIÊN THỰC HIỆ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG

TÊN ĐỀ TÀI : ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN

VÀ ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP CẢI TIẾN THÍCH HỢP VÀ AN

TOÀN CHO THÀNH PHÓ MUÔN MA THUỘT

SINH VIÊN THỰC HIỆN: HOÀNG THỊ QUỲNH UYÊN

MSSV: 710516B LỚP 07MT1N

L ỜI CẢM ƠN

Sau thời gian học tập tại trường chính nhờ được thầy cô chỉ bảo, truyền đạt những kiến thức hữu ích Cuối cùng em cũng đã hoàn thành luận văn tốt nghiệp của mình Chính trong quá trình làm luận văn đã giúp cho em mở mang được rất nhiều điều, thấy được mức độ vận dụng lý thuyết vào thực tế, mong

muốn được học hỏi hơn nữa Với luận văn tốt nghiệp này chính là bước khởi đầu

để em có thể tự tin bắt tay vào công việc chuyên môn của mình sau này

Em xin chân thành cảm ơn Cô Nguyễn Thị Mai Linh khoa Bảo Hộ Lao Động và Môi Trường, trường Đại Học Bán Công Tôn Đức Thắng người đã trực

tiếp hướng dẫn và tận tình giúp đỡ, cho em rất nhiều lời khuyên để em hoàn thành luận văn này

Em cũng xin chân thành cảm ơn các cấp lãnh đạo Công ty Quản Lý Đô

Thị và Vệ Sinh Môi Trường TP Buôn Ma Thuộ t, Sở Tài Nguyên Môi Trường Daklak, đặc biệt là phòng kế hoạch vật tư kĩ thuật, Đội vệ sinh, Đội quản lý bãi rác, cùng toàn thể nhân viên trong Công ty đã tạo điều kiện thuận lợi cho em có

thể học hỏi và tiếp cận thực tế

Mặc dù được sự giúp đỡ của nhiều người, nhưng với lượng kiến thức còn

hạn chế nên chắc chắn đề tài không tránh khỏi những sai sót Em mong được sự đóng góp ý kiến chân thành của thầy cô, anh chị và các bạn để em có thể sửa

chữa những sai sót cũng như nâng cao kiến thức của mình

Em xin chân thành cảm ơn!

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm2007

Sinh viên thực hiện Hoàng Thị Quỳnh Uyên

NH ẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

Giáo viên ký tên

Nguyễn Thị Mai Linh

M C L C

M C L C 1

DANH M C CÁC B NG 5

DANH M C CÁC HÌNH 6

DANH M C CÁC CH VI T T T 7

CH NG 1 PH N M U 8

1.1 TÍNH C P THI T C A TÀI 8

1.2 M C TIÊU VÀ N I DUNG NGHIÊN C U 9

1.3 PH NG PHÁP NGHIÊN C U 9

CH NG 2 T NG QUAN V CH T TH I R N VÀ CÔNG NGH X LÝ CH T TH I R N 10

2.1 T NG QUAN V CH T TH I R N 10

2.1.1 nh ngh a ch t th i r n 10

2.1.2 Ngu n phát sinh ch t th i r n 10

2.1.3 Phân lo i ch t th i r n 11

2.1.4 Tính ch t c a ch t th i r n ô th ( CTR T) 12

2.1.4.1 Tính ch t lý h c 12

2.1.4.2 Tính ch t hoá h c 12

2.1.4.3 Tính ch t sinh h c 12

2.1.5 T ng quan v h th ng qu n lý ch t th i r n ô th 13

2.2 T NG QUAN V CÁC K THU T VÀ THI T B X LÝ RÁC 15

2.2.1 X lý c! h c 15

2.2.1.1 Nén, ép b"ng thi#t b chuyên d$ng 15

2.2.1.2 Làm gi m kích th%&c b"ng ph%!ng pháp c! h c 15

2.2.1.3 Phân lo i rác b"ng các tác 'ng c! h c 15

2.2.2 X lý hóa h c 16

2.2.2.1 Thiêu t rác b"ng lò t chuyên d$ng 16

2.2.2.2 Nhi t phân (Pyrolysis) 18

2.2.2.3 Quá trình khí hóa 18

2.2.3 X lý hóa lý 18

2.2.3.1 X lý ch t th i r n b"ng ph%!ng pháp ép ki n 18

2.2.3.2 Ph%!ng pháp n nh CTR b"ng công ngh Hydromex 19

2.2.4 X lý sinh h c 19

2.2.4.1 S n xu t phân compost b"ng ph%!ng pháp hi#u khí 19

2.2.4.2 S n xu t phân compost b"ng ph%!ng pháp k( khí 20

2.3 M T VÀI BI)N PHÁP X LÝ CTR THÔNG D NG *VI)T NAM VÀ TRÊN TH GI+I 21

2.3.1 Tái ch#, xu t kh,u và gi m thi-u t i ngu n 21

2.3.2 Ch# bi#n phân bón h.u c! (phân compost): 22

2.3.3 Ph%!ng pháp thiêu hu/ 23

2.3.4 Chôn l p h0p v sinh 25

2.3.5 xu ng bi-n 26

2.3.6 ng hay bãi h1 26

CH NG 3 T NG QUAN V THÀNH PH BUÔN MA THU T HI N TR NG CÔNG TÁC QU N LÝ CH T TH I R N C A THÀNH PH 28

3.1 T NG QUAN V THÀNH PH2 BUÔN MA THU T (T.p BMT) 28

3.1.1 V trí a lý 28

3.1.2 i u ki n t3 nhiên 28

3.1.3 Dân s 30

3.1.4 Tình hình phát tri-n kinh t# xã h'i 30

3.2 CÔNG TÁC QU N LÝ CH T TH I R N C A TP.BMT 32

3.2.1 T ng quan v ch t th i r n t i Tp BMT 32

3.2.1.1 Rác Sinh Ho t: 32

3.2.1.2 Rác và ch t th i b nh vi n 35

3.2.1.3 Rác và ph# th i công nghi p 36

3.2.2 Công tác qu n lý ch t th i r n t i Tp BMT .36

3.2.2.1 i v&i công tác qu n lý CTR ô th : 37

3.2.2.2 Công tác quét d n, thu gom .37

3.2.2.3 Công tác v4n chuy-n 41

3.2.2.4 Công tác x lý 42

3.3 D5 BÁO S5 BI N I V THÀNH PH6N VÀ KH2I L 7NG CH T TH I R N SINH RA T8I TP BMT T9 NAY N N:M 2020 45

CH NG 4

ÁNH GIÁ HI N TR NG MÔI TR NG VÀ CÔNG TÁC QU N LÝ CH T

TH I R N T I THÀNH PH BUÔN MA THU T 47

4.1 HI)N TR8NG MÔI TR ;NG 47

4.1.1 Hi n tr ng bãi chôn l p CTR c a thành ph 47

4.1.2 Ô nhi<m không khí 48

4.1.3 Ô nhi<m n%&c th i: 49

4.1.4 Ô nhi<m t 51

4.1.5 Ô nhi<m c nh quan và s=c kho> c'ng ng 52

4.2 CÔNG TÁC QU N LÝ CH T TH I R N 53

4.2.1 Công tác i u hành, qu n lý ch t th i r n 53

4.2.2 Công tác quét d n, thu gom và v4n chuy-n 55

4.2.3 Th?i gian thu gom 56

4.2.4 Công tác x lý CTR 57

4.2.5 Ph%!ng ti n thu gom CTR 58

4.2.6 Di n tích thu gom 59

4.2.7 Tái ch#, tái s d$ng rác th i 59

4.2.8 V n ê thu phí 60

4.2.9 Ý th=c c'ng ng 60

CH NG 5 XU T CÁC BI N PHÁP C I TI N THÍCH H P H N CHO CÔNG TÁC QU N LÝ CTR T I THÀNH PH BUÔN MA THU T N N M 2020 62

5.1 2I V+I CÔNG TÁC THU GOM V N CHUY@N CH T TH I R N 62

5.1.1 Thu gom, v4n chuy-n ch t th i r n 62

5.1.1.1 Th?i gian thu gom 62

5.1.1.2 Ch t th i r n thông th%?ng 63

5.1.1.3 Ch t th i r n nguy h i: 65

5.1.1.4 Ph%!ng ti n thu gom rác 67

5.1.1.5 V n x lý ch t th i r n .67

5.2 XÂY D5NG VÀ M* R NG BÃI CHÔN L P 68

5.2.1 Bãi chôn l p h0p v sinh 69

5.2.2 S! b' ph%!ng án xây d3ng khu x lý n%&c rA rác 75

5.2.3 S! b' ph%!ng án xây d3ng nhà máy s n xu t phân h.u c! .76

5.3 CÁC GI I PHÁP GI M THI@U, X LÝ Ô NHIBM DO CH T TH I R N

82

5.3.1 Gi i pháp v chính sách 82

5.3.1.1 C! c u qu n lý 82

5.3.1.2 Chính sách pháp lu4t 82

5.3.1.3 Gi i pháp v ào t o 83

5.3.1.4 Cu t% nâng c p trang thi#t b và ph%!ng ti n 83

5.3.1.5 Chính sách v xã h'i 84

5.3.2 Gi i pháp kinh t# 84

5.3.2.1 Gi i pháp kD thu4t 85

5.3.4 Các gi i pháp h tr0 khác 87

5.3.4.1 Gi i pháp v truy n thông giáo d$c 87

5.3.4.2 Ch%!ng trình giám sát môi tr%?ng 88

5.3.4.3 Áp d$ng công ngh s ch h!n 88

5.3.5 Nâng cao ý th=c công ng 88

CH NG 6 K T KU N - KI N NGH 90

6.1 K T LU N 90

6.2 KI N NGH 91

TÀI LI U THAM KH O 93

PH L C 94

DANH M C CÁC B NG

B ng 2.1 Lo i ch t th i theo m't s ngu n phát sinh CTR

B ng 2.2 u – nh%0c i-m c a ph%!ng pháp x lý CTR b"ng vi c s d$ng lò t

B ng 2.3 u - nh%0c i-m c a s n xu t phân compost b"ng ph%!ng pháp hi#u khí

B ng 2.4 u - nh%0c i-m c a s n xu t phân compost b"ng ph%!ng pháp k( khí

B ng 2.5 u – nh%0c i-m c a ph%!ng pháp compost

B ng 2.6 u – nh%0c i-m c a ph%!ng pháp thiêu h y

B ng 2.7 u – nh%0c i-m c a ph%!ng pháp chôn l p h0p v sinh

B ng 3.1 L%0ng m%a trung bình các tháng trong nEm 2006

B ng 3.2 Dân s Tp Buôn Ma Thu't nEm 2006

B ng 3.3 T/ tr ng c a m't s lo i rác phát sinh tF các ngu n khác nhau

B ng 3.4 Thành phCn rác th i sinh ho t thành ph Buôn Ma Thu't

B ng 3.5 L%0ng ch t th i phát sinh 1 m't s b nh vi n

B ng 4.1 Thành phCn m't s ch t khí c! b n trong khí th i bãi rác

B ng 4.2 K#t qu phân tích thành phCn n%&c rA rác t i bãi chôn l p Tp BMT nEm

2005

B ng 5.1 Phân lo i quy mô bãi chôn l p ch t th i r n

B ng 5.2 ChA tiêu th i c a lò t VHI – 18B

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 2.1 S! t ng quát h th ng qu n lý ch t th i r n ô th

Hình 2.2 H th ng tiêu hu/ ch t th i t i b nh vi n a Khoa Hoà Bình

Hình 2.3 S! h th ng s n xu t phân compost b"ng ph%!ng pháp hi#u khí

Hình 2.4 S! h th ng s n xu t phân compost b"ng ph%!ng pháp k( khí

Hình 3.1 Các ngành kinh t# tr ng tâm c a thành ph BMT

Hình 3.2 B n bi-u th m ng l%&i thu gom c a 2 công ty

Hình 3.3 S! mô t ho t 'ng quét d n, thu gom trên a bàn Tp BMT

Hình 3.4 S! phân b nhân l3c t i các a bàn c a 'i v sinh – công ty QL VSMT

T-Hình 3.5 S! phân b nhân l3c– công ty TNHH MT ông Ph%!ng

Hình 3.6 S! t ch=c nhân s3 qu n lý bãi rác

Hình 3.7 S! thu gom và x lý rác th i t i bãi rác C% Ebur

Hình 3.8 Rác th i t i m't h' làm nha khoa

Hình 4.1 Ô nhi<m không khí do t rác t i xã C% êbur

Hình 4.2 Ô nhi<m n%&c th i do rác gây ra t i xã C% êbur

Hình 4.3 t b ô nhi<m b1i rác C% êbur

Hình 4.4 Ng%?i nhGt rác t i bãi rác C% êbur tp.BMT

Hình 4.5 Chi#c cCu phân chia ranh gi&i gi.a 2 công ty thu gom

Hình 4.6 M't bãi rác l' thiên gi.a trung tâm thành ph

Hình 5.1 S! # xu t thu gom ch t th i r n thông th%?ng

BOD : Nhu cCu oxi sinh hoá

COD : Nhu cCu oxi hoá h c

Cty QL T và VSMT : Công ty qu n lý ô th và v sinh môi tr%?ng

Cty TNHH MT P : Công ty trách nhi m h.u h ng môi tr%?ng ông Ph%!ng S1 TNMT : S1 Tài Nguyên Môi Tr%?ng

UBND : U/ Ban Nhân Dân

KTXH : Kinh t# xã hôi

TCVN : Tiêu chu,n Vi t Nam

HDPE : Nh3a t ng h0p cao phân t

BMT là m't thành ph tr>, các ngành công nghi p, ti-u th công nghi p, nông nghi p và các d ch v$ vui ch!i gi i trí phát tri-n ngày càng nhanh cùng v&i t c ' gia tEng dân s Tuy nhiên, cùng v&i s3 phát tri-n y, Tp BMT ang ph i i Cu v&i nh.ng thách th=c to l&n v v n ô nhi<m môi tr%?ng, nh h%1ng #n s=c kho>, mà m't trong nh.ng nguyên nhân chính là tF ch t th i r n do các ho t 'ng sinh ho t ô

th gây ra

L%0ng ch t th i r n phát sinh tF các ho t 'ng sinh ho t dân c%, s n xu t, th%!ng

m i, d ch v$, b nh vi n và tr%?ng h c ngày càng gia tEng theo t c ' phát triên ô th Trong khi ó vi c ki-m soát và x lý ch t th i, thu gom v4n chuy-n, chôn l p thiêu

t, ch%a %0c th3c hi n ng b' và tri t - &c tính trung bình mHi nEm, Tp BMT

th i ra kho ng 70.000 t n rác, nh%ng chA kho ng 52.000 t n rác là %0c thu gom, chi#m 70% t ng l%0ng ch t th i r n ô th và ch y#u t4p trung 1 nh.ng khu v3c trung tâm thành ph i v&i rác th i y t#, hi n nay thành ph ch%a có h th ng x lý t4p trung hay lò t rác chuyên d$ng, rác th i y t# %0c thu gom và x lý cùng v&i rác th i sinh ho t Toàn thành ph chA có m't bãi chôn l p chung r'ng 60 ha v&i hai c! s1 th3c

hi n vi c thu gom, x lý !n gi n tr3c thu'c s3 qu n lý chung c a S1 Tài nguyên và Môi tr%?ng tAnh Daklak

V&i hi n tr ng trên, nguy c! ô nhi<m môi tr%?ng và lây lan bênh t4t, nh t là các

b nh truy n nhi<m, gây tác h i l&n #n s=c kho> c'ng ng là i u không th- tránh khIi trong t%!ng lai Nh"m áp =ng t t h!n nhu nhu cCu qu n lý ch t th i r n t i a ph%!ng, vi c th3c hi n tài: “ ánh giá công tác qu n lý ch t th i r n và xu t các gi i pháp qu n lý c i ti n, thích h p an toàn cho Thành ph Buôn Ma Thu t”

%0c coi là có tính c p thi#t, nh"m phát hi n nh.ng nhân t nh h%1ng tích c3c, tiêu c3c #n công tác qu n lý ch t th i r n, tF ó có nh.ng ki#n ngh , xu t gi i pháp, nh"m góp phCn hoàn thi n h!n công tác qu n lý ch t th i r n t i a ph%!ng

1.2 M C TIÊU VÀ N I DUNG NGHIÊN C U

M$c tiêu nghiên c=u c a tài nh"m tìm hi-u và ánh giá hi n tr ng môi tr%?ng, công tác qu n lý ch t th i r n t i a ph%!ng Trên c! s1 ó, xu t các gi i pháp c i ti#n thích h0p giúp nâng cao hi u qu công tác qu n lý ch t th i r n cho Tp.BMT Theo ó, n'i dung nghiên c=u c a lu4n vEn sJ bao g m các phCn chính nh% sau:

- T ng quan v ch t th i r n và công ngh x lý ch t th i r n,

- Nghiên c=u hi n tr ng và ánh giá công tác qu n lý ch t th i r n t i Tp BMT D3 báo kh i l%0ng và t c ' phát sinh ch t th i r n #n nEm 2020 c a thành ph ,

- ánh giá s! b' các tác 'ng t&i môi tr%?ng c a ch t th i r n,

- Xây d3ng b n quy ho ch m ng l%&i thu gom và v4n chuy-n ch t th i r n

xu t các bi n pháp cho qu n lý thích h0p và hi u qu h!n cho Tp BMT

1.3 PH NG PHÁP NGHIÊN C U

Nôi dung nghiên c=u % c ti#n hành d3a trên các ph%!ng pháp nh%:

- Thu th4p, ch n l c và t ng h0p tài li u liên quan #n n'i dung tài tF các ngu n tài li u tham kh o, thông tin trên internet, báo cáo chuyên ngành, d3 án ã %0c th3c

hi n, …

- i u tra kh o sát t i m't s khu dân c%, các bãi rác t4p trung, ghi nh4n các y#u t tác 'ng #n môi tr%?ng, và hi n tr ng qu n lý ch t th i r n t i a ph%!ng thông qua các hình th=c quan sát tr3c ti#p, phIng v n các nhà qu n lý a ph%!ng; dân c%, và h' gia ình t i m't s khu c3c tiêu bi-u trong thành ph

- Tìm hi-u và phân tích các y#u t có liên quan và chi ph i ho t 'ng qu n lý ch t

th i r n t i a ph%!ng, t o c! s1 cho vi c xu t các gi i pháp mang tính hoàn thi n

và hi u qu h!n trong t%!ng lai

CH NG 2

T NG QUAN V CH T TH I R N VÀ CÔNG NGH X LÝ CH T TH I R N

2.1 T NG QUAN V CH T TH I R N

2.1.1 nh ngh a ch t th i r n

Ch t th i r n (CTR) là toàn b' các lo i v4t ch t %0c con ng%?i lo i bI trong các

ho t 'ng kinh t# - xã h'i c a mình CTR ô th (g i chung là rác th i ô th ) là v4t

ch t mà con ng%?i v=t bI i trong khu v3c ô th mà không òi hIi %0c b i th%?ng Thêm vào ó, ch t th i %0c coi là ch t th i r n ô th n#u chúng %0c xã h'i nhìn nh4n nh% m't th= mà thành ph ph i có trách nhi m thu gom và tiêu hu/ Nh% v4y CTR ô th có các Gc tr%ng c! b n là b v=t bI trong khu v3c ô th và thành ph có trách nhi m thu d n

Các khu ô th tuy có dân s chA chi#m 24% dân s c a c n%&c nh%ng l i phát sinh

#n h!n 6 tri u ch t th i r n mHi nEm (t%!ng =ng 50% t ng l%0ng ch t th i r n sinh

ho t c a c n%&c) Hi n nay, vi c thu gom, v4n chuy-n và x lý ch t th i r n ô th ang là v n nan gi i i v&i nhi u a ph%!ng trong c n%&c V&i kh i l%0ng phát sinh l&n nh%ng t/ l thu gom còn h n ch#, ch t th i r n sinh ra ch%a %0c thu gom và

x lý tri t - là ngu n gây ô nhi<m môi tr%?ng t, n%&c và không khí T i các bãi rác, n%&c rò rA và khí bãi rác là m i e d a i v&i ngu n n%&c mGt và n%&c ngCm trong khu v3c Kh i l%0ng ch t th i r n c a các khu ô th ngày càng gia tEng nhanh chóng theo t c ' gia tEng dân s , và phát tri-n kinh t# xã h'i L%0ng ch t th i r n n#u không %0c x lý t t sJ dKn #n hàng lo t các h4u qu môi tr%?ng không th- l%?ng tr%&c %0c

2.1.2 Ngu n phát sinh ch t th i r n

Ch t th i r n phát sinh tF nhi u ngu n, thông th%?ng nh t là: h' gia ình; khu th%!ng m i (nhà hàng, khách s n, siêu th , ch0, …); công s1 (c! quan, tr%?ng h c, trung tâm và vi n nghiên c=u, b nh vi n,….); xây d3ng; khu công c'ng (nhà ga, b#n tàu, sân bay, công viên, khu vui ch!i gi i trí, %?ng ph , …); tr m x lý ch t th i (tr m x lý n%&c th i sinh ho t, ….); công nghi p và nông nghi p (B ng 2.1.)

Trong các lo i trên, CTR ô th là t t c các lo i ch t th i phát sinh tF khu ô th ngo i trF CTR tF s n xu t công nghi p và nông nghi p

B ng 2.1 Lo i ch t th i theo m t s ngu n phát sinh CTR

Ngu n phát

sinh Lo i ch t th i

H' gia ình

Rác th3c ph,m, gi y, carton, nh3a, túi nilon, v i, da, rác v%?n,

gH, th y tinh, lon thi#c, nhôm, kim lo i, tro, lá cây, ch t th i Gc

bi t nh% pin, dCu nh&t xe, l p xe, ru't xe, s!n thFa,…

Gi y, carton, nh3a, túi nilon, gH, rác th3c ph,m, th y tinh, kim

lo i, ch t th i Gc bi t nh% k sách, èn, t hIng, pin, dCu nh&t xe,

l p xe, ru't xe, s!n thFa,…

CTR %0c phân lo i theo nhi u cách:

Theo v trí hình thành: rác trong nhà, ngoài nhà, trên %?ng ph , ch0…

Theo thành ph n hoá h c và v t lý: các thành phCn h.u c!, vô c!, kim lo i, phi kim lo i, cháy %0c và không cháy %0c…

Theo b n ch t ngu n t o thành: rác sinh ho t, rác công nghi p, ch t th i xây d3ng,

2.1.4 Tính ch t c!a ch t th i r n "ô th ( CTR T)

2.1.4.1 Tính ch t lý h c

Nh.ng tính ch t lý h c quan tr ng c a CTR T bao g m kh i l%0ng riêng, ' ,m, kích th%&c h t và s3 phân b kích th%&c, kh nEng gi n%&c và ' x p ( ' rHng) c a CTR ã nén

- Kh#i l$%ng riêng:

%0c nh ngh a là kh i l%0ng CTR trên m't !n v th- tích, tính b"ng kg/m3

Kh i l%0ng riêng c a CTR T sJ r t khác nhau tùy theo ph%!ng pháp l%u tr.: (1) - t3 nhiên không ch=a trong thùng, (2) ch=a trong thùng và không nén, (3) ch=a trong thùng và nén Do ó, s li u kh i l%0ng riêng c a CTR T chA có ý ngh a khi %0c ghi chú kèm theo ph%!ng pháp xác nh kh i l%0ng riêng Kh i l%0ng riêng c a m't s thành phCn ch t th i có trong CTR T ch=a trong thùng, có nén, hoGc không nén

Tính ch t hóa h c c a CTR óng vai trò quan tr ng trong vi c l3a ch n ph%!ng án

x lý và thu h i nguyên li u Ví d$, kh nEng cháy ph$ thu'c vào

tính ch t hóa h c c a CTR, Gc bi t trong tr%?ng h0p CTR là hHn h0p c a nh.ng thành phCn cháy %0c và không cháy %0c, n#u mu n s d$ng CTR làm nhiên li u, cCn ph i xác nh nh.ng tính ch t c! b n; i-m nóng ch y; thành phCn các nguyên t ; nEng l%0ng ch=a trong CTR

i v&i phCn CTR h.u c! dùng làm phân compost hoGc th=c En gia súc, ngoài thành phCn nh.ng nguyên t chính, cCn ph i xác nh thành phCn các nguyên t vi l%0ng

- Hemi-cellulose là s n ph,m ng%ng t$ c a %?ng 5 carbon và %?ng 6 carbon;

- Cenlulose là s n ph,m ng%ng t$ c a glucose, %?ng 6-carbon;

- MM, dCu và sáp là nh.ng ester c a r%0u và acid béo m ch dài;

- Lignin là h0p ch t cao phân t ch=a các vịng th!m và các nhĩm methoxyl (-OCH3);

- Lignocellulose;

- Proteins là chuHi các amino acid

Gc tính sinh h c quan tr ng nh t c a thành phCn ch t h.u c! cĩ trong CTR T là hCu h#t các thành phCn này u cĩ kh nEng chuy-n hĩa sinh h c t o thành khí, ch t

r n h.u c! tr!, và các ch t vơ c!

2.1.5 T*ng quan v+ h, th#ng qu n lý ch t th i r n "ơ th

Qu n lý CTR là s3 k#t h0p ki-m sốt ngu n th i, t n tr., thu gom, trung chuy-n và v4n chuy-n, x lý và ch t th i r n theo ph%!ng th=c t t nh t cho s=c khIe c'ng

ng, kinh t#, kD thu4t, b o t n, c m quan và các v n mơi tr%?ng khác Qu n lý

th ng nh t ch t th i r n là vi c l3a ch n và áp d$ng kD thu4t, cơng ngh và ch%!ng trình qu n lý thích h0p

S! t ng quát h th ng qu n lý CTR ơ th %0c trình bày theo s! sau:

Hình 2.1 S t ng quát h th ng qu n lý ch t th i r n ơ th

(Ngu n: Tchobanoglous và c ng s , 1993)

Ngu n phát sinh: Ngu n ch y#u phát sinh CTR ơ th g m: tF các khu dân c% (ch t th i r n sinh ho t), các trung tâm th%!ng m i, các cơng s1, tr%?ng h c, cơng trình cơng c'ng, d ch v$ ơ th , sân bay, các ho t 'ng cơng nghi p, các ho t 'ng xây d3ng ơ th , các tr m x lý n%&c th i và tF các %?ng c ng thốt n%&c c a thành

Bã i chô n lấ p

Trung chuyể n &

vậ n chuyể n

Thu gom (hẻ m và đườ ng phố )

thùng ch=a, chu kN thu gom, ph%!ng ti n thu gom,… M't cách t ng quát, các ph%!ng

ti n thu ch=a rác th%?ng %0c thi#t k#, l3a ch n sao cho thIa mãn các tiêu chu,n sau:

- H th ng thu gom container di 'ng, g m lo i c i-n và lo i trao i thùng ch=a

- H th ng thu gom container c nh

Trung chuy n và v n chuy n Các tr m trung chuy-n %0c s d$ng - t i %u hóa nEng su t lao 'ng c a 'i thu gom và 'i xe Tr m trung chuy-n %0c s d$ng khi:

- X y ra hi n t%0ng ch t th i r n không úng quy nh do kho ng cách v4n chuy-n quá xa, v trí th i bI quá xa tuy#n %?ng thu gom (th%?ng l&n h!n 16 km),

- S d$ng xe thu gom có dung tích nhI (th%?ng nhI h!n 15 m3),

- Khu v3c ph$c v$ là khu dân c% th%a th&t,

- S d$ng h th ng container di 'ng v&i thùng ch=a t%!ng i nhI - thu gom

Bãi chôn l p Bãi chôn l p là ph%!ng pháp x lý và tiêu h y ch t th i r n kinh t#

nh t và ch p nh4n %0c v mGt môi tr%?ng Ngay c khi áp d$ng các bi n pháp gi m l%0ng ch t th i, tái sinh, tái s d$ng và c các kD thu4t chuy-n hóa ch t th i, vi c th i

bI phCn ch t th i còn l i ra bãi chôn l p vKn là m't khâu quan tr ng trong chi#n l%0c

qu n lý th ng nh t ch t th i r n M't bãi chôn l p ch t th i r n sinh ho t %0c g i là bãi chôn l p h p v sinh khi %0c thi#t k# và v4n hành sao cho gi m #n m=c th p

nh t các tác 'ng #n s=c khIe c'ng ng và môi tr%?ng Bãi chôn l p h0p v sinh

%0c thi#t k# và v4n hành có l&p lót áy, các l&p che ph hàng ngày và che ph trung,

có h th ng thu gom và x lý n%&c rò rA, h th ng thu gom và x lý khí th i, %0c che

ph cu i cùng và duy trì bão d%Mng sau khi óng bãi chôn l p

2.2 T NG QUAN V CÁC K- THU T VÀ THI T B X LÝ RÁC

M$c ích c a x lý ch t th i r n là làm gi m hoGc lo i bI các thành phCn không mong mu n trong ch t th i và t4n d$ng t i a v4t li u, nEng l%0ng sPn có trong ch t

th i

Các ph%!ng pháp có th- áp d$ng - x lý ch t th i r n bao g m:

Ph%!ng pháp c! h c nh% phân lo i, nén, ép, nghi n, c t, bEm,

Ph%!ng pháp sinh h c (ch# bi#n phân compost, s n xu t biogas)

2.2.1.1 Nén, ép b ng thi t b chuyên d ng

M$c ích làm gi m th- tích rác, thu4n ti n cho quá trình v4n chuy-n và x lý ti#p theo Rác %0c %a vào thi#t b chuyên d$ng, ép 1 áp l3c kho ng 7 - 35 kg/cm2, làm cho t/ tr ng rác tEng lên, t t&i 950 - 1100 kg/m3

2.2.1.2 Làm gi m kích th c b ng ph ng pháp c h c

Rác sau khi thu gom th%?ng %0c làm gi m kích th%&c b"ng các bi n pháp nh% c t, xén, xay, xé, nghi n, …Công vi c này khá quan tr ng khi ti#n hành tái s d$ng l i CTR

2.2.1.3 Phân lo i rác b ng các tác ng c h c

Phân lo i CTR cCn thi#t - thu h i các v4t li u có giá tr tái sinh, tái ch# và t o i u

ki n thu4n l0i cho các quá trình chuy-n hóa hoGc thu h i nEng l%0ng sinh h c Quá trình phân lo i ch t th i r n có th- th3c hi n t i nh.ng khâu khác nhau trong h th ng

qu n lý ch t th i r n sinh ho t nh%:

- Ngay t i ngu n phát sinh (h' gia ình, khu th%!ng m i, khu công c'ng, );

T i tr m trung chuy-n;

T i tr m x lý hay tr m phân lo i t4p trung

M&t vài bi,n pháp có th0 s d1ng cho m1c "ích phân lo i rác bao g m:

- Phân lo i b2ng tay:

Th%?ng %0c th3c hi n t i các h' gia ình hoGc vEn phòng, công s1 có kh i l%0ng rác th i ra hàng ngày nhI Rác th i ra %0c phân lo i ngay tF Cu giúp cho vi c x lý rác ti#p theo sJ d< dàng và thu4n ti n h!n

- Phân lo i b2ng qu t gió:

Ph%!ng pháp này %0c s d$ng - phân lo i các ch t th i r n khô, có tr ng l%0ng khác nhau Qu t gió ho t 'ng t o lu ng khí, cu n theo các v4t nhO nh% gi y, túi nilon, nh? ó tách %0c các thành phCn này ra khIi ch t th i hHn h0p

- Phân lo i b2ng t3:

Vi c phân lo i b"ng tF tính nh"m m$c ích tách riêng các ch t có tính ch t s t tF

có trong ch t th i r n Ph%!ng pháp này ho t 'ng theo nguyên lý %a ch t th i r n i qua m't khu v3c có l3c tF tr%?ng m nh, các kim lo i có tính ch t s t tF %0c gi l i, rác i qua Ph%!ng pháp này hi u qu không cao vì chúng chA tách %0c nh.ng CTR

có tính ch t s t tF mà không tách %0c các ch t tr! nh% g ch á, gH và các kim lo i không có tF tính nh% nhôm, ng, …

- Phân lo i b2ng sàng:

Ph%!ng pháp này s d$ng d3a trên nguyên t c CTR h.u c! thì th%?ng có kích th%&c l&n, t/ tr ng nhI còn nh.ng ch t vô c! thì có kích th%&c nhI nh%ng t/ tr ng l i l&n Sàng %0c dùng - phân lo i các thành phCn ch t th i có kích th%&c khác nhau Khi %a vào sàng, nh.ng ch t vô c! có kích th%&c nhI sJ l ng xu ng d%&i và l t qua

m t sàng, ch t h.u c! còn l i trên mGt sàng %0c tách riêng ra Ph%!ng pháp này %0c

s d$ng r t nhi u t i các nhà máy ch# bi#n phân rác, hoGc x lý rác ph$c v$ cho các m$c ích khác

2.2.2 X lý hóa h)c

M$c ích c a vi c x lý rác b"ng ph%!ng pháp này là s d$ng các y#u t tác 'ng bên ngoài nh% nhi t hoGc y#u t khác làm bi#n i CTR thành nh.ng ch t vô h i, không gây nh h%1ng t&i môi tr%?ng, s=c khIe c a con ng%?i.Sau ây là m't s bi n pháp x lý b"ng ph%!ng pháp hóa h c th%?ng %0c s d$ng:

2.2.2.1 Thiêu t rác b ng lò t chuyên d ng

th ng tiêu hu ch t th i t i b nh vi n a Khoa Hoà Bình

Vi c x lý ch t th i b"ng ph%!ng pháp s d$ng lò t có nh.ng %u – nh%0c i-m sau:

các khu v3c có phát sinh nhi u CTR, nên

có tính linh 'ng và thu4n ti n cao khi

nh.ng bãi chôn l p gCn ó ã b Cy và

óng c a, rác ph i chuy-n i khá xa -

chôn l p;

Nh.ng CTR sau khi t tr1 nên vô

trùng, không gây h i t&i s=c khIe con

ng%?i và môi tr%?ng Th- tích CTR sau khi

t cLng gi m t&i 70-90% so v&i th- tích

ban Cu;

Quá trình t không sinh ra khí CH4

nh% chôn l p - m't y#u t gây nên hi u =ng

nhà kính, làm nóng bCu không khí toàn cCu;

Nhi t sinh ra tF vi c thiêu t có th- s

d$ng cho các nhu cCu s d$ng nhi t khác

nhau trong ?i s ng và trong công nghi p;

Nh.ng tro tàn còn l i sau quá trình t

có th- %0c tái s d$ng làm phân bón hoGc

h n, v&i s l%0ng l&n - có th- hoàn

v n nhanh;

Vi c t cháy các ch t th i d3a trên c! s1 có nh.ng ch t d< cháy làm m i nh% gi y, plastic, gH nh%ng n#u nh.ng ch t th i này %0c thu

h i - tái ch# thì sJ làm nh h%1ng t&i quá trình cháy;

Trong quá trình thiêu t có phát sinh ra nh.ng khí gây ô nhi<m môi tr%?ng không khí và gây nh h%1ng t&i s=c khIe con ng%?i, nh t là b$i; CTR sau quá trình t tuy ã

gi m th- tích xu ng r t nhi u nh%ng cLng cCn ph i có bi n pháp qu n lý ngu n CTR này

Vi c thi#t k# và v4n hành lò t cLng h#t s=c ph=c t p Nó liên quan r t nhi u t&i ch# ' cháy c a lò Nhi t ' cháy c a lò th%?ng 1 nhi t ' 800 - 12000C thì m&i cháy hoàn toàn ch t th i Qua m't vài th nghi m ng%?i ta có th- xác nh khi cháy 1 nhi t ' 12000C thì CTR là plastic có sinh ra khá nhi u dioxin, là s n ph,m ph$ c a quá

2.2.2.2 Nhi t phân (Pyrolysis)

Nhi t phân là quá trình t 1 i u ki n có hoGc không có oxy 1 kho ng nhi t ' tF

400 - 8000C, t o ra nh.ng s n ph,m nh% than, dCu và khí t Ph%!ng trình Gc tr%ng bi-u di<n quá trình nhi t phân cenluloze nh% sau:

Các s n ph,m sinh ra sau quá trình nhi t phân cLng ph$ thu'c r t nhi u vào nguyên

li u Cu vào i v&i gH, sau quá trình nhi t phân thu %0c kho ng 30 - 40% kh i l%0ng là than Khi nhi t phân CTR ô th cLng thu %0c kho ng 35% là than nh%ng cLng có t&i 37% là tro tàn sinh ra Nh.ng lo i than và dCu, khí t sinh ra u có th-

ph , mà trong thành phCn c a nó có ch=a nhi u gH, than, dCu, cGn dCu, … Khí sinh ra

%0c s d$ng cho các m$c ích s n xu t công nghi p khác

2.2.3 X lý hóa lý

2.2.3.1 X lý ch t th i r n b ng ph ng pháp ép ki n

Ph%!ng pháp ép ki n %0c th3c hi n trên c! s1 toàn b' rác th i t4p trung thu gom vào nhà máy Rác %0c phân lo i b"ng ph%!ng pháp th công trên bEng t i, các ch t tr! và các ch t có th- %0c t4n d$ng %0c nh% th y tinh, plastic, …, %0c thu h i - tái ch# Nh.ng ch t còn l i sJ %0c bEng t i chuy n qua h th ng ép nén rác b"ng th y l3c nh"m gi m t i a th- tích kh i rác và t o thành các ki n v&i t/ s nén r t cao Các ki n rác ã nén này %0c s d$ng vào vi c p các b? ch n hoGc san l p nh.ng vùng t trLng sau khi %0c ph lên các l&p t cát

Trên di n tích này, có th- s d$ng làm mGt b"ng - xây d3ng công viên, v%?n hoa, các công trình xây d$ng nhI và m$c ích chính là làm gi m t i a mGt b"ng khu v3c

x lý rác

2.2.3.2 Ph ng pháp n nh CTR b ng công ngh Hydromex

ây là m't công ngh m&i, lCn Cu tiên %0c áp d$ng 1 Hawaii – MD (2/1996) Công ngh Hydromex nh"m x lý rác ô th (c rác 'c h i) thành các s n ph,m ph$c v$ xây d3ng, làm v4t li u, nEng l%0ng và s n ph,n nông nghi p h.u ích

B n ch t c a công ngh Hydromex là nghi n nhI rác sau ó polyme hoá và s d$ng áp l3c l&n - ép nén, nh hình các s n ph,m

Công ngh Hydromex có nh.ng %u, nh%0c i-m sau:

Công ngh t%!ng i !n gi n, chi phí Cu t% không l&n

2.2.4 X lý sinh h)c

Là m't trong nh.ng ph%!ng pháp thông d$ng, hi u qu và r> ti n nh t, quá trình

x lý ít gây ô nhi<m môi tr%?ng Nguyên t c c a ph%!ng pháp này là s d$ng tính nEng phân h y CTR c a các lo i vi khu,n - %a vào m$c ích x lý rác Các lo i vi khu,n tham gia x lý CTR có th- bao g m vi khu,n, n m men, actinomycetes, … là các lo i vi sinh v4t có vai trò r t tích c3c trong vi c x lý CTR

Kho ng nhi t ' t i %u cho s3 phát tri-n c a vi sinh v4t %0c chia thành 3 kho ng sau:

nhu cCu t chôn

Ki-m soát %0c mùi hôi tF rác

Quy trình x lý linh ho t, d< ki-m

soát

Thu %0c s n ph,m là phân h.u

c!, t t cho nông nghi p

Yêu cCu Cu t% quy trình hoàn chAnh, bao g m nhi u công o n ph=c t p, do ó chi phí cao

Chi phí v4n hành cao Yêu cCu công nhân có trình ' chuyên môn

Thi#t b nhanh h% hIng

lo i rác lCn 2

Bãi tr'n các thành phCn khoáng không b phân h y Nhà ch# bi#n

t4n d$ng mùn rác

gi m nhu cCu t chôn

Ki-m soát mùi t t

Ki-m soát %0c khí th i và n%&c

ChA áp d$ng cho quy mô l&n (trên 150 t n/ngày)

2.3 M T VÀI BI N PHÁP X LÝ CTR THÔNG D NG VI T NAM VÀ TRÊN TH GI4I

Các bi n pháp thông d$ng s d$ng - x lý CTR 1 Vi t Nam và trên th# gi&i hi n nay là nh.ng bi n pháp !n gi n, d< th3c hi n trong th3c t# Hi u qu x lý cLng nh% nh.ng tác 'ng v mGt môi tr%?ng ph$ thu'c r t nhi u vào thành phCn CTR và bi n pháp s d$ng, c$ th- c a các bi n pháp nh% sau:

2.3.1 Tái ch5, xu t kh'u và gi m thi0u t i ngu n

Ch t th i r n bao g m các lo i nylon, plastic, s t thép và các d ng kim lo i khác,

gi y, v i v$n, ph# th i c a các ngành công nghi p khác Chúng %0c thu gom và phân

lo i ngay tF ngu n th i, nh.ng CTR có th- s d$ng l i cho các ngành công nghi p

khác nhau, nh% gi y v$n có th- %a vào làm nguyên li u s n xu t gi y; plastic %0c tái

s d$ng làm ch t 'n thêm khi ch# t o các s n ph,m nh3a; các d ng s t thép, kim lo i

%0c n u l i, … ây là bi n pháp gi m thi-u rác thông th%?ng, ang %0c t t c các

qu c gia trên th# gi&i s d$ng

L0i ích c a vi c phân lo i CTR t i ngu n:

- Nh.ng ch t th i r n 1 d ng có th- tái ch#, %0c thu gom - %a vào s n xu t hoGc bán ra n%&c ngoài theo hình th=c xu t kh,u nguyên li u s n xu t;

- Kh i l%0ng CTR %0c gi m b&t ngay tF Cu, thu4n l0i cho vi c thu gom, v4n chuy-n, và x lý rác;

Thành phCn CTR sau khi phân lo i ngay t i ngu n cLng là m't i u ki n t t, t o

i u ki n t t cho công tác x lý ti#p theo %0c hi u qu h!n, ti#t ki m h!n, ít gây ô nhi<m t&i môi tr%?ng

2.3.2 Ch5 bi5n phân bón h6u c/ (phân compost):

nh ngh a compost

Hi n t i có nhi u nh ngh a v quá trình ch# bi#n compost M't nh ngh a th%?ng

%0c s d$ng là nh ngh a c a Haug (1993) Theo Haug, quá trình ch# bi#n compost

và compost %0c nh ngh a nh% sau:

Quá trình ch# bi#n compost là quá trình phân h y sinh h c và n nh c a ch t h.u c! d%&i i u ki n nhi t ' thermorphilic (50 - 55oC) K#t qu c a quá trình phân h y sinh h c t o ra nhi t, s n ph,m cu i cùng n nh, không mang mCm b nh và có ích trong vi c =ng d$ng cho cây tr ng

Compost là s n ph,m c a quá trình ch# bi#n compost, ã %0c n nh nh% humus, không ch=a các mCm b nh, không lôi kéo các côn trùng, có th- %0c l%u tr an toàn,

và có l0i cho s3 phát tri-n c a cây tr ng

Các quá trình ch# bi#n Compost trên th# gi&i

Quá trình làm compost là quá trình sinh h c th%?ng dùng - chuy-n hóa phCn ch t h.u c! có trong ch t th i r n sinh ho t (CTRSH) thành d ng humus b n v.ng %0c

g i là compost Nh.ng ch t có th- s d$ng làm compost bao g m: rác v%?n, CTRSH

ã phân lo i, CTRSH hHn h0p và hHn h0p gi.a CTRSH và bùn th i tF các tr m x lý n%&c th i

Quá trình ch# bi#n compost %0c th3c hi n qua ba b%&c sau:

X lý s! b' CTRSH,

Phân h y hi#u khí phCn ch t h.u c! c a CTRSH,

B sung ch t cCn thi#t - t o thành s n ph,m có th- tiêu th$ trên th tr%?ng

Các vi sinh v4t tùy ti n và hi#u khí b t bu'c chi#m %u th# trong quá trình ch# bi#n phân compost hi#u khí Giai o n Cu, vi sinh v4t %a l nh (mesophilic) chi#m %u th#

nh t, khi nhi t ' gia tEng, vi sinh v4t ch u nhi t (thermophilic) l i là nhóm tr'i trong

kho ng tF 5 - 10 ngày * giai o n cu i, khu,n tia actinomycetes và m c xu t hi n

Do các lo i vi sinh v4t này có th- không t n t i trong CTRSH 1 n ng ' thích h0p, nên cCn b sung chúng vào v4t li u làm phân bón nh% là ch t ph$ gia

Ph%!ng pháp compost theo lu ng dài v&i th i khí th$ 'ng có xáo tr'n

Trong ph%!ng pháp này, v4t li u %0c s p x#p theo các lu ng dài và hOp và k hông khí (oxygen) %0c cung c p t&i h th ng theo các con %?ng t3 nhiên nh% do khu#ch tán, gió, i l%u nhi t, ….Các lu ng compost %0c xáo tr'n nh kN th%?ng xuyên - tr'n u kích th%&c CTR trong lu ng compost, i u hòa n nh ' ,m và hH tr0 cho quá trình th i khí th$ 'ng Vi c xáo tr'n %0c th3c hi n b"ng cách di chuy-n

lu ng compost v&i xe xúc hoGc b"ng xe xáo tr'n chuyên d$ng

M't s %u – nh%0c i-m c a ph%!ng pháp này ã %0c ghi nh4n và trình bày trong

CCn nhi u nhân công;

Th?i gian dài (3-6 tháng);

Do s d$ng th i khí th$ 'ng nên khó

qu n lý, Gc bi t là khó ki-m soát nhi t '

và mCm b nh;

Xáo tr'n lu ng compost th%?ng gây

th t thoát Nit! và gây mùi;

Quá trình có th- b ph$ thu'c vào

i u ki n th?i ti#t, ví d$ nh% m%a có th- gây nh h%1ng b t l0i cho quá trình ;

2.3.3 Ph$/ng pháp thiêu hu(

t là giai o n x lý cu i cùng %0c áp d$ng cho m't s lo i rác, bao g m c rác 'c h i, nh t nh không th- x lý b"ng các cách khác, ây là giai o n oxy hóa nhi t ' cao v&i s3 có mGt c a oxy trong không khí, rác th i sJ chuy-n hóa thành khí và các

ch t th i r n không cháy Các ch t khí có th- %0c làm s ch hoGc không và thoát ra ngoài không khí, các ch t r n không cháy %0c %a #n bãi chôn l p

Ph%!ng pháp này %0c s d$ng nhi u 1 các n%&c phát tri-n nh% MD, =c, Th$y

SD, Hà Lan, an M ch, Nh4t B n – nh.ng qu c gia có di n tích t dành cho các khu chôn l p ch t th i là rât h n ch#

X lý rác b"ng ph%!ng pháp t có ý ngh a quan tr ng, làm gi m t&i m=c nhI nh t

ch t th i cho khâu x lý cu i cùng, n#u s d$ng công ngh tiên ti#n còn có ý ngh a cao

v b o v môi tr%?ng ây là ph%!ng pháp x lý t n kém so v&i các ph%!ng pháp

khác, Gc bi t v&i chôn l p h0p v sinh, chi phí cho vi c th3c hi n ph%!ng pháp này

%&c tính cao h!n g p 10 lCm cho mHi t n rác %0c x lý

NEng l%0ng phát sinh qua quá trình t có th- u0c t4n d$ng cho s3 v4n hành c a các lò h!i, lò s%1i hoGc công trình thu nhi t và phát i n

M't s %u – nh%0c i-m c a ph%!ng pháp thiêu h y rác %0c trình bày trong b ng sau:

Ph$/ng pháp này có th0 "u%c th7c hi,n b2ng hai cách:

(1) #t t7 nhiên:

Ch t th i r n %0c vào thung lLng hay 1 nh.ng h sâu r i t Ph%!ng pháp này chA thích h0p 1 nh.ng vùng xa khu dân c% (t i thi-u tF 50-60 km) vì khói khí th i d< gây ô nhi<m môi tr%?ng không khí, nh h%1ng tr3c ti#p #n s=c kho> c'ng ng T i

Vi t Nam, phu!ng pháp nay r t ph bi#n và u0c th3c hi n 1 r t nhi u h' dân vùng nông thôn

Hi u qu c a t t3 nhiên có r t nhi u h n ch#, phCn l&n là do kh nEng t không hoàn toàn các ch t th i và không có bi n pháp ki-m soát, h n ch# l%0ng khí th i phát sinh, ch t th i %0c t t i các bãi t rãi rác, di n tích hOp, nh%ng kh nEng phát tán ô nhi<m r t l&n và d< lây lan các khu v3c k# bên, các d ng rác th i kích th%&c nhI, tr ng l%0ng nhO có th- bay phân tán kh p n!i trên m't diên r'ng g p nhi u lCn bãi t Nói chung, cCn h n ch# #n m=c t i a hình th=c t rác th i t3 nhiên này do các y#u t tác 'ng mang tính lâu dài c a chúng #n ch t lu0ng môi tr%?ng và ch t l% ng

s ng c a c'ng ng

(2) Lò thiêu h!y:

Bi n pháp h.u hi u - x lý ch t th i r n h.u c! nh% rác th i sinh ho t, rác th i công nghi p, b nh vi n, mang ngu n vi khu,n b nh d< lây nhi<m, …, theo ó, rác tr%&c khi %a vào lò t ã %0c phân lo i, tách riêng các thành phCn rác th i vô c! –

và nguy c! gây ô nhi<m môi tr%?ng %0c h n ch# t i a so v&i t t3 nhiên, tuy nhiên,

vi c x lý rác b"ng lò t òi hIi chi phí cao h!n cho Cu t% trang thi#t b và th3c hi n

t t ho t 'ng phân lo i rác t i ngu n T i Vi t Nam, Gc bi t là Tp H Chí Minh, phu!ng pháp này ã %0c áp d$ng th3c hi n có hi u qu tr%&c m t là i v&i các ch t

th i nguy h i c a y t# và hóa ch t công nghi p

2.3.4 Chôn l p h%p v, sinh

ây là ph%!ng pháp %0c s d$ng ph bi#n nh t 1 hCu h#t các qu c gia trên th# gi&i Ph%!ng pháp chôn l p ch t th i h0p v sinh %0c hi-u vi c l%u gi ch t th i trong m't bãi t và có l&p ph lên trên b mGt ch t th i

Chôn l p h0p v sinh là ph%!ng pháp ki-m soát s3 phân hu/ ch t th i r n khi chúng %0c chôn nén và %0c ph lên b mGt m't l&p v4t li u Ch t th i r n trong bãi chôn l p sJ b tan r.a nh? quá trình phân hu/ sinh h c bên trong, - t o ra s n ph,m

cu i cùng là các ch t dinh d%Mng nh% acid h.u c!, nit!, các h0p ch t amoni và m't s khí nh% CO2, CH4 Nh% v4y, v th3c ch t chôn l p h0p v sinh là ph%!ng pháp tiêu hu/ sinh h c, vFa là bi n pháp ki-m soát các thông s ch t l%0ng môi tr%?ng trong quá trình phân hu/ ch t th i khi chôn l p

Vi c x lý ch t th i b"ng ph%!ng pháp chôn l p h0p v sinh có nh.ng %u – nh%0c i-m sau:

Bãi rác h0p v sinh có th- ti#p nh4n t t c

các lo i ch t th i r n mà không cCn thu gom

riêng l> hay phân lo i tFng lo i;

Bãi rác v sinh r t linh ho t trong khi s

d$ng, khi kh i l%0ng rác tEng ta có th- tEng

c%?ng thêm công nhân và thi#t b c! gi&i, trong

khi các ph%!ng pháp khác ph i m1 r'ng quy mô

công ngh - tEng công su t;

Do ch t th i %0c nén chGt và có m't l&p t

ph lên trên mHi ngày nên các loài côn trùng,

chu't b , ru i muHi khó có c! h'i sinh sôi n y

n1;

Các bãi rác h0p v sinh th%?ng sinh ra khí Mêtan, Hydrogen sulfide và nhi u khí 'c h i khác có

kh nEng gây cháy n hay gây 'c

h i Tuy nhiên khí Mêtan có th-

%0c thu h i làm khí t;

N#u bãi rác v sinh không %0c thi#t k#, xây d3ng và qu n lý t t có th- gây ra ô nhi<m n%&c ngCm, ô nhi<m n%&c mGt, ô nhi<m không khí và ô nhi<m t;

Các l&p t ph 1 các bãi rác v sinh th%?ng hay b gió th i mòn và phát tán i xa

Các hi n t%0ng cháy ngCm hay cháy bùng

khó có th- x y ra, ngoài ra còn gi m thi-u %0c

mùi hôi th i phát sinh, ít gây ô nhi<m không

khí;

Do h th ng có l&p lót và h th ng thu n%&c

rò rA 1 áy bãi rác v sinh nên có th- gi m thi-u

#n m=c t i a kh nEng gây ô nhi<m tCng n%&c

ây là bi n pháp mà các thành ph n"m gCn các b? bi-n th%?ng hay s d$ng, mGc

dù gCn ây các t ch=c b o v môi tr%?ng trên th# gi&i ã lên ti#ng khuy#n cáo r t nhi u v hi n t%0ng này - hi n t%0ng các bãi bi-n tràn ng4p rác r%1i, i-n hình nh% t i thành ph New York, hàng nEm xu ng bi-n kho ng 7-10 tri u t n bùn % c n o vét

tF các vùng n'i a, v&i kho ng cách xa b? là kho ng 12 dGm (miles)

M't trong nh.ng v n ã và ang nh4n % c nhi u s3 quan tâm c a các nhà khoa

h c và qu n lý môi tr%?ng trên th# gi&i ó là vi c xác nh m=c ' ch u 3ng c a các y#u t môi tr%?ng bi-n i v&i hành 'ng x th i nh% hi n nay, v&i xu hu&ng ngày càng gia tEng v s lu0ng và tính 'c h i Trong t%!ng lai, tình tr ng rác th i xu ng bi-n mà không có quy ho ch c$ th-, không tuân theo các quy nh v b o v môi tr%?ng b? bi-n sJ gây nh h%Ing r t l&n #n môi tr%?ng bi-n, và i u ki n s ng c a các sinh v4t th y sinh, th4m chí c a con ng%?i sJ b tác 'ng m nh mJ theo chi u h%&ng x u i là i u không th- tránh khIi

2.3.6 * "#ng hay bãi h8

%0c s d$ng khi x lý CTR m't cách t3 phát, không theo m't quy ho ch c$ th-

Hi n nay t i Vi t Nam, bi n pháp này thu?ng u0c áp d$ng ph bi#n t i các a ph%!ng ch%a có ch%!ng trình quy ho ch qu n lý và x lý rác th ng nh t và hi u qu

T i m't s tAnh nh% Gia Lai, ng Nai, Bình D%!ng, Bình Ph%&c, Daklak, …, trong quá trình th3c hi n các bi n pháp ng, ng%?i dân ã có ý th=c dàn mIng cho rác nhanh khô - ch# bi#n phân rác và gi m thi-u ô nhi<m môi tr%?ng, nh%ng bi n pháp này chA có hi u qu cao trong mùa khô còn v&i mùa m%a thì hi u qu r t th p

Bi n pháp này khi th3c hi n có nh.ng nh%0c i-m sau:

Làm m t v> mD quan cho khu v3c, gây nh h%1ng #n s=c khIe con ng%?i;

CTR ng trên bãi %0c phân h y t3 nhiên, chúng hình thành nh.ng d ch

b nh r t ph=c t p Do phân h y t3 nhiên trong môi tr%?ng không khí nên chúng r t d<

g y ra nh.ng mùi hôi, th i gây ô nhi<m môi tr%?ng không khí; r t d< lây lan các d ch

b nh thông qua các sinh v4t trung gian nh% ru i, muHi, chu't,…;

N%&c rA ra tF các ng rác ch y tràn trên b mGt t, sau ó ng m vào trong lòng

t làm ô nhi<m ngu n n%&c mGt và ngu n n%&c ngCm trong khu v3c;

Trong mùa khô khi rác ã khô, r t d< x y ra cháy làm cháy lan sang các khu v3c lân c4n khác, nh h%1ng t&i cu'c s ng c a nh.ng ng%?i dân s ng trong vùng;

Bi n pháp này tuy r> ti n, v n Cu t% không l&n nh%ng r t thô s!, c i-n, t n di n tích Bi n pháp này không thích h0p i v&i nh.ng khu v3c có quD t h n hOp nh% nh.ng thành ph , th xã

- Phía B c giáp tAnh Gia Lai

- Phía Nam giáp tAnh Lâm ng

- Phía ông giáp tAnh Phú Yên và tAnh Khánh Hoà

- Phia Tây giáp Cambodia và tAnh Daknong

Là tAnh có 70 km %?ng biên gi&i, thu4n l0i cho vi c phát tri-n kinh t# vùng biên k#t h0p v&i b o v an ninh qu c phòng

Thành ph Buôn Ma Thu't là trung tâm chính tr , kinh t# vEn hoá xã h'i c a tAnh

và c vùng Tây Nguyên Trung tâm thành ph là i-m giao c t gi.a qu c l' 14 - ch y xuyên su t tAnh theo chi u tF B c xu ng Nam, v&i qu c l' 26 và qu c l' 27 n i Buôn

Ma Thu't v&i các thành ph Nha Trang (Khánh Hoà), à L t (Lâm ng) và Pleiku (Gia Lai) Trong t%!ng lai, khi %?ng H Chí Minh %0c xây d3ng cùng v&i %?ng hàng không %0c nâng c p, Daklak sJ là Cu m i giao l%u r t quan tr ng n i li n các trung tâm kinh t# c a c n%&c nh% à NPng, thành ph H Chí Minh ây là 'ng l3c l&n, thúc ,y n n kinh t# c a tAnh cLng nh% toàn vùng Tây Nguyên phát tri-n

3.1.2 i+u ki,n t7 nhiên

Do Gc i-m v trí a lý, a hình nên khí h4u 1 Daklak vFa ch u s3 chi ph i c a khí h4u nhi t &i gió mùa, vFa mang tính ch t c a khí h4u cao nguyên mát d u Song

ch u nh h%1ng m nh nh t ch y#u vKn là khí h4u Tây Tr%?ng s!n, v&i nhi t ' trung bình không cao, mùa hè m%a nhi u ít n ng nóng, do ch u nh h%1ng c a gió mùa Tây nam, mùa ông m%a ít Vùng phía ông và ông B c thu'c các huy n M’DrEk, Ea Kar, Krông NEng là vùng khí h4u trung gian, ch u nh h%1ng khí h4u Tây và ông Tr%?ng S!n

Nhìn chung, khí h4u %0c chia làm 2 mùa khá rõ r t, mùa m%a tF tháng V #n tháng X, kèm theo gió Tây Nam th nh hành, các tháng có l%0ng m%a l&n nh t là tháng VII, VIII và IX, l%0ng m%a chi#m 80-90% t ng l%0ng m%a c nEm Riêng vùng phía ông, do ch u nh h%1ng c a ông Tr%?ng S!n nên mùa m%a kéo dài h!n t&i tháng

IX Mùa khô tF tháng XI #n tháng IV nEm sau, trong mùa này, ' ,m gi m, gió ông

B c th i m nh, b c h!i l&n, gây khô h n nghiêm tr ng

Các Gc tr%ng khí h4u:

Nhi t : Gc i-m n i b4t c a ch# ' nhi t 1 Tây Nguyên là nhi t ' suy gi m khi ' cao tEng lên, Nhi t ' trung bình 1 ' cao 500 - 800m giao 'ng tF 22 -230C, nh.ng vùng có ' cao th p nh% Buôn Ma Thu't nhi t ' trung bình 23,70C T ng nhi t ' nEm cLng gi m dCn theo ' cao, 1 nh.ng n!i ' cao nhI h!n 800m, t ng nhi t ' nEm t 8000-95000C, ' cao l&n h!n 800m, t ng nhi t ' gi m xu ng chA còn 7500-80000C Biên ' nhi t trong ngày l&n, có ngày biên ' t 200C, tuy nhiên, biên ' nhi t gi.a các tháng trong nEm không l&n, tháng giêng nhi t ' trung bình

th p nh t là 21,60C, tháng t% nhi t ' trung bình cao nh t là 25,70C

Ch5 "& m$a:

Tp Buôn Ma Thu't có hai mùa trong nEm Mùa m%a b t Cu tF tháng 4 #n than1g

10, mùa khô tF tháng XI #n tháng III nEm sau L%0ng m%a cao nh t %0c ghi nh4n vào tháng VIII, L%0ng m%a trung bình các tháng trong nEm 2006 %0c th- hi n qua

th nh hành th%?ng th i m nh c p 3, c p 4 có lúc gió m nh lên c p 6, c p 7 Mùa khô gió t c ' l&n th%?ng gây khô h n

Tháng Trung bình nEm(mm) Tháng Trung bình nEm (mm)

Nhìn chung, khí h4u Daklak vFa mang nét chung c a khí h4u nhi t &i gió mùa vFa ch u nh h%1ng c a khí h4u vùng cao nguyên nên phù h0p v&i nhi u lo i cây

tr ng Tuy nhiên ch# ' th?i ti#t chia thành 2 mùa rõ r t, mùa khô thi#u n%&c cho s n

xu t và sinh ho t, mùa m%a v&i l%0ng m%a l&n t4p trung, th%?ng gây lL l$t 1 m't s vùng, gây xói mòn và r a trôi t

3.1.3 Dân s#

Theo s li u th ng kê nEm 2006, dân s hi n t i c a Tp BMT là 321.370 ng%?i M4t ' dân s trung bình kho ng 852,03 ng%?i/ km2 Thành phCn dân t'c bao g m ng%?i Kinh (chi#m a s ) và các nhóm ng%?i dân t'c thi-u s

Tp BMT có m=c tEng tr%1ng kinh t# cao nh%ng cLng là n!i có t/ l ng%?i nhi<m các b nh có liên quan t&i môi tr%?ng n%&c (tiêu ch y, ki#t l(, th%!ng hàn, …) cao Theo báo cáo c a s! Y t# Daklak, s l%0ng ng%?i nhi<m b nh ang có xu h%&ng gia tEng trong nh.ng nEm gCn ây mà m't trong nh.ng nguyên nhân chính là do tình tr ng

m t v sinh môi tr%?ng, tình tr ng ô nhi<m n%&c và rác th i

Theo s li u th ng kê 2006 c a c$c th ng kê tAnh DakLak dân s thánh ph BMT nh% sau: B ng 3.2 và Ph$ l$c 1

B ng 3.2 Dân s Tp Buôn Ma Thu t n!m 2006

Phân theo gi&i tính Phân theo thành th , nông

thôn

T ng s

Nam N Thành th Nông

thôn TP.BMT

321.370 160.043 161.327 205.976 115.394 (Ngu n: C c th ng kê t nh Daklak, 2007)

Xu h%&ng gia tEng dân s cùng v&i s3 phát tri-n c a ô th , nhu cCu En u ng, d ch v$ ngày càng tEng, kéo theo l%0ng rác x th i ngày càng l&n và a d ng c v s l%0ng lKn ch ng lo i Vì th#, vi c ra nh.ng ph%!ng án c$ th- - qu n lý ngu n rác th i trong t%!ng lai %0c coi là m't trong nh.ng v n c p bách cCn th3c hi n c a thành

ph

3.1.4 Tình hình phát tri0n kinh t5 xã h&i

DakLak là tAnh có m=c ' tEng tr%1ng kinh t# GDP cao nh? vào m4t ' dân s

th p và thu nh4p áng k- trong s n xu t nông – công nghi p Gc bi t là tr ng cà phê,

lo i cây tr ng em l i giá tr th%!ng m i r t cao, óng góp áng k- thu'c v khu v3c kinh t# gia ình (chi#m 70% GDP), khu v3c qu c doanh có t4p th- chA chi#m 30% BMT là thành ph l&n nh t c a khu v3c Tây Nguyên v&i t c ' tEng tr%1ng kinh t# cao nh t trong tAnh Hi n nay, Tp.BMT ang %0c Cu t% xây d3ng và phát tri-n nhanh chóng, nh h%&ng #n nEm 2025 sJ tr1 thành ô th lo i 1 Các ngành kinh t# tr ng

Các ngành kinh t# ch y#u c a thành ph BMT bao g m nông - lâm nghi p: c!

c u kinh t# ti#p t$c chuy-n d ch theo h%&ng tích c3c, t/ tr ng nông - lâm nghi p gi m

tF 77,5% xu ng còn 59,54%; công nghi p - xây d3ng tEng tF 7,2% lên 15,29%; các ngành d ch v$ tEng tF 15,2% lên 25,15% (nEm 2000 so v&i nEm 2006);

Bi-u bi-u th các ngành kinh t# tr ng tâm c a T.p BMT :

Hình 3.1 Các ngành kinh t tr ng tâm c a thành ph BMT

T c ' tEng tr%1ng GDP bình quân hàng nEm t 8,05% (2001-2006); thu nh4p bình quân Cu ng%?i nEm 2006 t 5,954 tri u ng (theo giá hi n hành), tEng 2,29 lCn

so v&i nEm 2000; k#t c u h tCng %0c %u tiên Cu t% xây d3ng, nh t là vùng sâu, vùng

xa, vùng Gc bi t khó khEn; thu ngân sách hàng nEm t và v%0t k# ho ch ra, bình quân hàng nEm tEng 14,63%

S n xu t công nghi p: quy mô và nEng l3c s n xu t %0c nâng lên, nhi u c! s1 ch# bi#n nông s n, s n xu t gH tinh ch#, ch# bi#n cao su u %0c Cu t% dây chuy n công ngh m&i tiên ti#n, hi n i T c ' tEng tr%1ng bình quân hàng nEm khá cao công nghi p–xây d3ng t 21,3%; công nghi p t 18% (trong ó, công nghi p ch# bi#n t 17,43%, công nghi p khai thác 61,86%, công nghi p s n xu t và phân ph i i n n%&c 16,43%) Giá tr s n xu t ngành công nghi p nEm 2006 t 1.766 t/ ng (giá so sánh 1994) tEng gCn 2,9 lCn so v&i nEm 2000

T/ l h' nghèo tF 27% nEm 2000 xu ng còn 10% nEm 2005 (theo chu,n cL) t%!ng

%!ng 27,55% (theo chu,n m&i); nEm 2006 còn 23,28% , gi m 4,27% so v&i nEm

2005, v%0t k# ho ch 1,77% Công tác chEm sóc s=c khIe nhân dân có nhi u ti#n b', 100% huy n có trung tâm y t#

và 96% xã có tr m y t#; có 82,8% tr m y t# xã có bác sD và 95,5% s thôn, buôn có nhân viên y t# T/ l tr> em d%&i 5 tu i suy dinh d%Mng gi m còn 32,4% (nEm 2000 là 46,8%) Công tác truy n thông dân s ho t 'ng ngày m't t t h!n, t/ l tEng dân s t3 nhiên gi m tF 2,44% nEm 2000 xu ng còn 1,77% nEm 2006, t m$c tiêu gi m t/ l tEng dân s t3 nhiên hàng nEm tF 1-1,1%o

3.2.1.1 Rác Sinh Ho t:

Rác th i sinh ho t là nh.ng ch t th i có liên quan #n ho t 'ng c a con ng%?i, ngu n t o thành ch y#u tF các khu dân c%, các c! quan, tr%?ng h c, trung tâm d ch v$, th%!ng m i, … Có th- nói ây là ngu n phát sinh ch t th i r n l&n nh t trong thành

ph

T/ tr ng c a các thành phCn trong rác th i sinh ho t %0c xác nh b"ng t/ l gi.a

tr ng l%0ng c a mKu v&i th- tích c a nó và có !n v là kg/m3 T/ tr ng c a rác ph$ thu'c vào mùa trong nEm, th?i gian l%u c a rác, m=c thu nh4p, m=c sinh ho t c a ng%?i dân, …

B ng 3.3 T tr ng c a m t s lo i rác phát sinh t" các ngu n khác nhau:

Thành phCn T/ tr ng trung bình

(kg/m3) Th3c ph,m 10.68

Carton 1.84 Plastic 2.37

Thành phCn chính c a rác th i sinh ho t 1 T.p BMT bao g m kim lo i, sành s=,

th y tinh, g ch ngói vM, t á, cao su, ch t d>o, th3c ph,m d% thFa hoGc quá h n s d$ng, x%!ng 'ng v4t, tre gH, lá cây, cành cây, … Trong ó, các ch t h.u c! d< phân hu/ sinh h c nh% th=c En thFa, rau qu ,….chi#m t/ l cao nh t Quá trình phân hu/ các ch t th i này t o ra các mùi khó ch u, Gc bi t trong th?i ti#t nóng ,m, phát sinh khí 'c h i nh% NH3, CH4, … M't s ch t khó phân hu/ nh% cao su, bao nilon, … và các ch t có kh nEng tái s d$ng nh% kim lo i, thu/ tinh, gH, xà bCn, … chi#m môt t/

l t%!ng i nhI

Theo s li u th ng kê nEm 2005, t/ l trung bình c a m't s thành phCn chính trong rác th i sinh ho t nh% sau:

B ng 3.4 Thành ph n rác th i sinh ho t thành ph Buôn Ma Thu t

T/ l trung bình theo kh i l%0ng(%) Mùa khô Mùa m%a STT Thành phCn

- Thành phCn CTR h.u c!: lá cây, rác h.u c!, th3c ph,m, xác 'ng v4t, ch t th i 'ng v4t, trung bình chi#m 50 – 70% ây là i u ki n t t - ch# bi#n thành phân h.u c! vi sinh ph$c v$ nông nghi p Tuy nhiên s3 hi n di n v&i t/ l cao c a các ch t h.u c! d< b phân h y trong thành phCn rác th i sinh ho t ã làm gia tEng quá trình quá trình lên men và th i r a rác th i, Gc bi t trong i u ki n khí h4u nóng ,m Do ó,

v n x lý cCn ph i %0c th3c hi n m't cách tri t - và hi u qu - tránh nh.ng tác 'ng nguy h i c a rác th i làm nh h%1ng #n môi tr%?ng và s=c kho> c'ng ng

Thành phCn nilon, nh3a, cao su chi#m tF 10- 16 % Nilon va nh3a v.v là nh.ng ch t khó phân h y vì v4y chôn l p sJ không hi u qu , nh%ng có th- thu h i và tái ch#

- Ngoài các lo i CTR sinh ho t nêu trên còn xen lKn ch t th i nguy h i CLng theo

s li u i u tra c a Công ty công trình ô th có kho ng 0,5% CTR nguy h i %0c thu gom th i v bãi bao g m: Bóng èn huNnh quang hIng, pin, c quy, s!n th i ch=a kim lo i nGng, xEng, dCu, các ch t t,y r a m nh, các lo i thu c hIng quá h n s d$ng, ph# th i mD ph,m, bình x t ru i, bông bEng,… ây là lo i ch t th i tuy chi#m t/ tr ng nhI nh%ng r t nguy hi-m i v&i môi tr%?ng, cCn có bi n pháp x lý riêng theo quy

nh c a Nhà n%&c

3.2.1.2 Rác và ch t th i b nh vi n

Các ch t th i r n trong b nh vi n %0c chia thành hai lo i sau:

Rác th i thông th%?ng, là lo i rác sinh ho t %0c th i bI b1i nhân viên y t#, b nh nhân và ng%?i nuôi b nh, … Lo i rác ngày có thành phCn và tính ch t t%!ng t3 nh% rác th i sinh ho t c a ô th

Rác th i 'c h i, bao g m rác y t# 'c h i và các b nh ph,m, nh% bông bEng, kim tiêm, các mô và c! quan c! th-, d ch c! th-, … Lo i rác này có tính 'c h i cao, có th- ch=a các ch t hoGc h0p ch t có Gc tính gây nguy h i tr3c ti#p hoGc t%!ng tác v&i các

ch t khác gây nguy h i t&i môi tr%?ng và s=c khIe c'ng ng

Các ngu n phát sinh: Trên Thành ph hi n nay có các c! s1 khám ch.a b nh sau:

B nh vi n TAnh Daklak v&i quy mô 660 gi%?ng b nh;

B nh vi n Thành Ph quy mô 125 gi%?ng b nh;

B nh vi n y h c c truy n quy mô 150 gi%?ng b nh;

B nh vi n Thi n H nh quy mô 100 gi%?ng b nh

Trung tâm phòng ch ng b nh xã h'i quy mô 30 gi%?ng b nh

B nh vi n Quân y quy mô 50 gi%?ng b nh

B nh vi n bán công i H c Tây Nguyên

B nh vi n TAnh 1700kg/ngày 330 kg/ ngày

B nh bi n Y h c c truy n 300kg/ ngày 30 kg/ ngày

B nh vi n Thi n H nh 45 kg/ ngày 15 kg/ ngày

B nh vi n Thành Ph 300 kg/ ngày 60 kg/ ngày

(Ngu n: S Y T Daklak 7 tháng u n!m 2007) Thành phCn các ch t th i nguy h i sau m't ngày ho t 'ng t i các b nh vi n là: Bông, g c, bEng, b!m tiêm nh3a, dây chuy n d ch, gEng tay cao su, b't bó gãy x%!ng, nOp bó gãy x%!ng,chai l , ông tiêm, các b' ph4n c t bI sau khi phKu thu4t, n o nút thai, nhau thai, …v v các lo i ch t th i nguy h i khác

V&i t c ' phát tri-n nh% hi n nay, l%0ng rác 'c h i này sJ còn ti#p t$c gia tEng cùng v&i s3 gia tEng c a rác th i nói chung, Tuy nhiên, hi n nay v n x lý rác 'c

h i vKn còn ang bI ngI, mGc dù tr%&c ây, nEm 2003, d3 án c p n%&c và v sinh môi tr%?ng thành ph ã l p Gt m't lò t rác chuyên d$ng cho x lý rác th i b nh vi n song vì chi phí v4n hành cao và không %0c v4n hành b1i ng%?i có chuyên môn, nên khi %a vào ho t 'ng ã gGp nhi u tr$c trEc, s3 c và ã b hIng

Do ch%a l p Gt lò t và h th ng x lý khói th i, hCu h#t các c! s1 y t#, Gc bi t

là các b nh vi n l&n, rác và ch t th i b nh vi n %0c phân lo i thành hai nhóm chính: (1) ch t th i y t#: thu gom vào túi nh3a, v4n chuy-n b"ng th công và chôn l p trong khuôn viên b nh vi n, (2) rác th i sinh ho t: công ty Qu n Lý và VSMT thu gom và v4n chuy-n #n bãi chôn l p

Rác và ph# th i công nghi p phát sinh ch y#u tF ho t 'ng ch# bi#n nông s n nh%

cà phê, cao su, … có thành phCn ch t h.u c! cao Tuy nhiên, do i u ki n môi tr%?ng

và các khu công nghi p trên a bàn Tp BMT còn r t ít a s là các c! s1 gia công c! khí, ch# bi#n lâm s n, … và phân b không u, các c! s1 s n xu t n"m r i rác trong các khu dân c%, nên rác và ph# th i công nghi p hi n nay vKn %0c thu gom chung v&i rác th i sinh ho t ô th

V&i l%0ng rác th i sinh ra mHi ngày r t l&n thì òi hIi 'i ngL thu gom ông o và

%0c qu n lý chGt chJ Hi n nay v&i 'i ngL thu gom và qu n lý hi n t i thì chA thu gom %0c kho ng 142 t n / ngày V&i l%0ng dân s là 321.370 ng%?i thì thu gom nh% th# là ch%a tri t - cCn tEng c%?ng công tác qu n lý, m1 r'ng tuy#n %?ng thu gom và 'i ngL thu gom - ch t th i r n t i Tp.BMT %0c qu n lý m't cách chGt chJ

Hi n nay trên a bàn thành ph có 2 công ty tr3c ti#p thu gom ch t th i r n là Công ty Qu n Lý ô Th và V Sinh Môi tr%?ng và Cty TNHH Môi tr%?ng ông Ph%!ng C hai công ty này u thu'c qu n lý c a UBND thành ph Hi n t i công ty

QL T và VSMT là công ty tr3c ti#p thu gom và qu n lý bãi rác còn công ty ông ph%!ng chA thu gom

a bàn thu gom ch t th i r n ch y#u là 13 ph%?ng n'i thành, i v&i các xã vùng ven, các !n v này phCn l&n chA th3c hi n vi c thu gom rác th i t i các ch0 D%&i ây

là hình b n bi-u th m ng l%&i thu gom c a 2 công ty (Hinh3.2)

L4p k# ho ch công tác qu n lý v sinh môi tr%?ng hàng nEm N m %0c s l%0ng, thành phCn và tính ch t c a rác th i - có k# ho ch thu gom và x lý

Th%?ng xuyên tuyên truy n, nâng cao giáo d$c c'ng ng, tham gia gi gìn v sinh và gi i quy#t v n rác th i sinh ho t thành ph

3.2.2.2 Công tác quét d n, thu gom

Kh i l%0ng ch t th i r n phát sinh và %0c thu gom h"ng ngày kho ng 142 t n Tuy nhiên, t/ l thu gom ch t th i r n hi n nay trên a bàn thành ph %&c tính chA t kho ng tF 50% - 70% t ng l%0ng rác th i, i u này là do tính Gc thù các vùng ven ô,

a phCn ng%?i dân có thói quen t3 thu gom và chôn l p hoGc t rác trong phCn di n tích c a h' gia ình nên nên ã không h0p ng thu gom rác th i v&i các !n v ch=c nEng