ê ă - Hướng đến người tiếp chuyện - Trong văn ban tư sư, đôi thoai đươc thê hi n băng các gach đâu dòng ơ lời trao và lời đáp... - Không hướng đến người tiếp chuyện - Có dấu gạch đầu
Trang 1Tiết 73 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI
VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN
TỰ SỰ
Trang 22 Phân biệt các hình thức: đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản cụ thể
1 Khái niệm đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
3 Vận dụng đưa các yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm vào văn bản tự sự
MỤC TIÊU CẦN ĐẠT TIẾT 73: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Trang 31 Yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự:
Ví dụ: Đoạn trích “Làng” SGK / trang 176, 177
I BÀI HỌC
Trang 4Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng, vươn vai nói to:
- Hà,nắng gớm,về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của người đàn bà cho con bú :
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta còn thương Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát!
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau
Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra.Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư ? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư ? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu… Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này ( Kim Lân, Làng )
Trang 5Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!
- Có hai lượt lời, hướng đên người tiếp chuyện
Ví dụ: Đoạn trích “Làng” SGK / trang 176, 177
Ba câu văn trên có mấy lượt lời? Đó là lời của ai nói với ai? Như vậy tham gia câu chuyện có ít nhất mấy người?
Dấu hiệu nào cho thấy đó là cuộc trò chuyện trao đổi qua lại? Nội dung của mỗi lời nói đều hướng đến
người tiếp chuyện
Đây là dấu hiệu nhận biết về mặt nội dung Còn về hình thức căn cứ vào dấu hiệu nào để nhận biết?
dấu gạch đầu dòng
Vậy thế nào là đối thoại?
Trang 61.Yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự:
I BÀI HỌC
a Đối thoại:
- Là hình thưc đôi đáp, trò chuy n giưa hai ho c nhiều người ê ă
- Hướng đến người tiếp chuyện
- Trong văn ban tư sư, đôi thoai đươc thê hi n băng các gach đâu dòng ơ lời trao và lời đáp ê
Trang 7- Hà, nắng gớm, về nào…
- Ông Hai nói với chính mình.
- Không hướng đến người tiếp chuyện
- Có dấu gạch đầu dòng trước lời nói
Độc thoại
Câu này cho biết ông Hai đang nói với ai?
Ông Hai nói với chính mình.
Câu nói này có lời đáp? Vậy mục đích của câu nói này là gì? Đánh trống lảng để rời quán.
Câu nói này có dấu gạch đầu dòng không? Vì sao
Vậy thế nào là độc thoại? Trong đoạn văn còn câu nào thuộc độc thoại nữa không?
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
Chúng bay là ai? Chúng có hiện hữu trước mặt ông Hai không?
Trang 8b Đ c thoại ô :
- Lời nói với chính mình hoặc nói với một ai đó trong tưởng tượng
- Trong văn bản tự sự, khi người độc thoại nói thành lời thì phía trước câu nói phải gạch đầu dòng.
Trang 9- Đều có dấu gạch đầu dòng.
- Đều là lời nói của nhân v t â
Đối thoại : - Là hình
thưc đối đáp, trò chuy n ê
giưa hai ho c nhiều người ă
- Nhu cầu trao đổi thông tin
Đ c thoại ô :
- Lời nói vơi chính mình ho c ă nói vơi m t ai đó trong ô tưởng tượng
- Nhu cầu b c l n i tâm ô ô ô
Vậy giữa đối thoại và độc thoại giống và khác nhau như thế nào?
Trang 10Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu …
- Ông Hai hỏi chính mình
- Không nói thành tiếng
- Không có gạch đầu dòng
Độc thoại nội tâm
Những lời nói trên là lời của ai hỏi ai? Ông Hai hỏi chính mình
Câu nói này có dấu gạch đầu dòng không? Vì sao
=> Không có dấu gạch đầu dòng, vì ôn Hai chỉ suy nghĩ trong đầu.
Vậy thế nào là độc thoại nội tâm?
Trang 11b Đ c thoại ô :
- Lời nói với chính mình hoặc nói với một ai đó trong tưởng tượng
- Trong văn bản tự sự, khi người độc thoại nói thành lời thì phía trước câu nói phải gạch đầu dòng.
c.Đ c thoại n i tâm ô ô :
Không nói thành lời và không có gach đâu dòng ơ nhưng lời thoai.
Trang 12a Đối thoại:
- Là hình thưc đôi đáp, trò chuy n giưa hai ho c nhiều người.ê ă
- Trong văn ban tư sư, đôi thoai đươc thê hi n băng các gach đâu dòng ê
ơ lời trao và lời đáp
b Đ c thoại ô :
Lời nói với chính mình ho c nói với m t ai đó trong tương tương Trong văn ă ô
ban tư sư, khi người đ c thoai nói thành lời thì phía trước câu nói phai gach ô
đâu dòng
c Đ c thoại n i tâm ô ô :
Không nói thành lời và không có gach đâu dòng ơ nhưng lời thoai
Phân biêt đôc thoại và đôc thoại nôi tâm?
TT ĐỘC THOẠI ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
Giống nhau - Lời của một người nào đó nói với chính mình.
Khác nhau - Nói thành lời
- Phía trước câu nói có gạch đầu dòng.
- Không nói thành lời.
- Phía trước câu nói không có gạch đầu dòng.
Vậy ba hình thức ngôn ngữ này có tác dụng gì trong văn bản tự sự?
Trang 131 Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự
sự:
a Đối thoại: - Là hình thưc đôi đáp, trò chuy n giưa hai ho c nhiều người.ê ă
- Trong văn ban tư sư, đôi thoai đươc thê hi n băng các gach đâu dòng ơ lời trao và ê
lời đáp
b Đ c thoại: ô Lời nói với chính mình ho c nói với m t ai đó trong tương tương ă ô
Trong văn ban tư sư, khi người đ c thoai nói thành lời thì phía trước câu nói phai ô
gach đâu dòng
c Đ c thoại n i tâm: ô ô Không nói thành lời và không có gach đâu dòng ơ nhưng lời
thoai
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!
- Hà, nắng gớm, về nào…
Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu …
2 Tác dụng của yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản
tự sự:
Qua những lời của người tàn cư ta thấy không khí câu chuyện như thế nào? Và thái độ của hoc ra sao?
=> Sinh động như cuộc sống thật => thái độ căm giận người dân làng chợ Dầu.
Câu nói «Hà, nắng » giúp ta hiểu gì về tâm trạng ông Hai?
=> Đau buồn, xấu hổ
Em hiêu gì về tâm trang và tính cách ông Hai qua các câu độc thoai nội tâm trên?
=> Thương con, căm giận lũ bán nước => yêu làng
Như vậy đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm có tác dụng gì trong văn bản tự sự?
- Khắc hoạ thái độ, tâm trạng, tính cách nhân vật
- Làm cho câu chuyện sinh động
Trang 141 Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự
sự:
a Đối thoại: - Là hình thưc đôi đáp, trò chuy n giưa hai ho c nhiều người.ê ă
- Trong văn ban tư sư, đôi thoai đươc thê hi n băng các gach đâu dòng ơ lời trao và ê
lời đáp
b Đ c thoại: ô Lời nói với chính mình ho c nói với m t ai đó trong tương tương ă ô
Trong văn ban tư sư, khi người đ c thoai nói thành lời thì phía trước câu nói phai ô
gach đâu dòng
c Đ c thoại n i tâm: ô ô Không nói thành lời và không có gach đâu dòng ơ nhưng lời
thoai
TIẾT 69: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I Bài học
2 Tác dụng của yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản
tự sự:
- Khắc hoạ thái độ, tâm trạng, tính cách nhân vật
- Làm cho câu chuyện sinh động
II Luyện tập
1 Bài t p 1 (SGK/ 178) â
Trang 151 Bài t p 1 (SGK/ 178) õ
Bài tọ̃p 1: Phõn tớch tác dụng của hình thức đụ́i thoại trong đoạn trớch sau:
Mói khuya, bà Hai mới chụ́ng gụ́i đứng dọ̃y Bà lẳng lặng xuụ́ng bờ́p chõm lửa ngồi tớnh tiền hàng Vẫn những tiền cua, tiền bỳn, tiền đỗ, tiền kẹo… Vẫn cái giọng rì rầm, rì rầm thường ngày
- Này, thầy nú ạ
ễng Hai nằm rũ ra ở trờn giường khụng núi gỡ.
- Thầy nú ngủ rồi à?
- Gì?
ễng lóo khẽ nhỳc nhớch.
- Tụi thấy người ta đồn…
ễng lóo gắt lờn :
- Biờ́t rồi!
Bà Hai nớn bặt Gian nhà lặng đi, hiu hắt
(Kim Lõn- Làng)
LUYỆN TẬP
- Thầy nó ngủ rồi à?
- Tôi thấy ng ười ta đồn
- Này thầy nó ạ -
- Biết rụ̀i!
- Gỡ?
=> Làm nổi bọ̃t được tõm trạng chán chường, buồn bó, đau khổ và thất vọng của ụng Hai trong
cái đờm nghe tin làng mình theo giặc.
Cho biết số lượt lời của ụng Hai và bà Hai? Qua đú giỳp ta hiểu được gỡ về tõm trạng của nhõn vật?
Trang 161 Bài t p 1 (SGK/ 178) â
LUYỆN TẬP
STT
2
1
Tác dụng 3
- Này, thầy nó ạ
- Thầy nó ngủ rồi à ?
- Tôi thấy người ta đồn
Thái độ cam chịu, nhẫn nhịn của bà Hai
- Gì ?
- Biết rồi !
Tâm trạng chán chường,
buồn bã,đau khổ, thất
vọng của ông Hai trong cái đêm nghe tin làng mình theo giặc
Trang 17Bài t p 2 (SGK/ 179) â
LUYỆN TẬP
Viết m t đoan văn tư sư ô (5 đến 10 câu- đề tài tự chọn), trong đó sư dung ca ba hình thưc đôi thoai, đ c thoai và ô
đ c thoai n i tâm ô ô
Trang 18HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
BÀI VỪA HỌC:
- Năm vưng khái ni m đơi thoai, đ c thoai và đ c thoai n i tâm.ê ơ ơ ơ
- Hồn thành bài t p 2 vào vơ t p.â â
- Biết đưa các yếu tơ đơi thoai, đ c thoai và đ c thoai n i tâm trong quá trình tao l p văn ban tư sư phu hơp.ơ ơ ơ â
BÀI CHUẨN BỊ:
Tiết 74,75 - Ơn tập tiếng Việt