Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu … - Ông Hai hỏi chính mình - Không nói thành tiếng - Không có gạch đầu dòng Độc thoại nội tâm... Phân biệt độc thoại và độc thoại nội tâm?TT ĐỘC THOẠI ĐỘC T
Trang 1Tiết 60:
Trang 2I TÌM HIỂU YẾU TỐ ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ:
Ví dụ: Đoạn trích “Làng” SGK / trang 176, 177
Trang 3Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng, vươn vai nói to:
- Hà,nắng gớm,về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của người đàn bà cho con bú :
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta còn thương Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát!
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư ? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư ? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu… Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước
để nhục nhã thế này ( Kim Lân, Làng )
Trang 4- Chúng bay ăn miếng cơm
hay miếng gì vào mồm mà
đi làm cái giống Việt gian
bán nước để nhục nhã thế
này.
Đối thoại
Độc thoại
Trang 5Vậy giữa đối thoại và độc thoại giống và khác nhau như thế nào?
- Giống nhau: Đều có dấu gạch đầu dòng
- Khác nhau:
Là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa hai hoặc nhiều người.
Là lời của một người nào đó nói với chính mình.
Trang 6Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng
ấy tuổi đầu …
- Ông Hai hỏi chính mình
- Không nói thành tiếng
- Không có gạch đầu dòng
Độc thoại nội tâm
Trang 7Phân biệt độc thoại và độc thoại nội tâm?
TT ĐỘC THOẠI ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
Giống
nhau
- Lời của một người nào đó nói với chính mình.
Khác nhau - Nói thành lời
- Phía trước câu nói
có gạch đầu dòng.
- Không nói thành lời.
- Phía trước câu nói
không có gạch đầu dòng.
Trang 8- Tạo tình huống để đi sâu vào nội tâm nhân vật.
- Thái độ căm giận đối với làng Chợ Dầu.
- Chúng bay ăn miếng cơm
hay miếng gì vào mồm mà đi
làm cái giống Việt gian bán
nước để nhục nhã thế này.
Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là những hình thức
quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự.
Trang 9NGÔN NGỮ NHÂN VẬT
Nhiều người đối
ĐỘC THOẠI
Nói chính mình (hoặc với ai đó trong tưởng tượng) ->không thành lời
Trang 10Bài tập 1: Phân tích tác dụng của hình thức đối thoại trong
đoạn trích sau đây :
Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy Bà lẳng lặng
xuống bếp châm lửa ngồi tính tiền hàng Vẫn những tiền cua, tiền bún, tiền đỗ, tiền kẹo… Vẫn cái giọng rì rầm, rì rầm
- Tôi thấy người ta đồn…
Ông lão gắt lên :
- Biết rồi!
Bà Hai nín bặt Gian nhà lặng đi, hiu hắt.
( Kim Lân, Làng)
II LUYỆN TẬP:
Trang 11Tâm trạng chán chường, buồn bã, đau khổ và thất vọng của ông Hai trong cái đêm nghe tin làng mình theo giặc.
Trang 12Tiết 66: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
- Tôi thấy người ta đồn
Thái độ cam chịu, nhẫn nhịn của bà Hai.
- Gì ?
- Biết rồi !
Tâm trạng chán chường, buồn bã,đau khổ, thất vọng của ông Hai.
Trang 13Bài tập 2: Cho tình huống sau:
Một buổi chiều hè, em ra bờ sông câu cá Tình cờ em gặp
một cậu bé ăn xin Nghe cậu bé kể chuyện về gia đình, em rất
xúc động và thương cho hoàn cảnh của cậu bé Em chẳng có gì
cho cậu bé ngoài mấy con cá nhỏ.
Nếu kể tình huống thành một đoạn truyện, em dự kiến sẽ sử
dụng hình thức đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm ntn ?
PHIẾU HỌC TẬP
* Yêu cầu: Dự kiến các hình thức đối thoại, độc thoại, độc
thoại nội tâm sẽ sử dụng và điền vào bảng:
Trang 14Viết một đoạn văn kể chuyện theo đề tài tự chọn, trong đó sử dụng cả hình thức đối thoại, độc thoại
và độc thoại nội tâm
Bài tập 2:
Trang 15Đoạn văn:
- Đọc gì mà say sưa thế Nhi ơi?
Tiếng cái Ngọc làm tôi giật mình, đút vội cuốn nhật kí của
Lan vào hộc bàn:
- À, mình xem lại bài toán ban nãy.
Thoát khỏi sự tò mò của Ngọc, tôi cứ nghĩ mãi về những dòng nhật
kí của cái Lan Vậy là, tôi và những người bạn trong lớp đã không hiểu gì hết về Lan, về cuộc sống cam go mà Lan đang phải đối
diện từng ngày Vậy mà, đã có lúc, chúng tôi cô lập Lan vì cho
Lan là lập dị Chúng tôi đâu biết rằng, Lan mặc cảm vì sự thua kém về nhiều thứ của mình so với các bạn trong lớp Tôi thấy
mình mới ích kỉ làm sao Hơn lúc nào hết, tôi muốn gặp Lan để nói với bạn ấy rằng: “Lan ơi, mình thành thật xin lỗi bạn!”
Trang 16BÀI TẬP NHANH
ĐỌC CÁC ĐOẠN TRÍCH SAU VÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI.
1 Chuyện kể về một danh tướng có lần đi qua trường học cũ của
mình, liền ghé vào thăm Ông gặp lại người thầy từng dạy mình hồi nhỏ và kính cẩn thưa:
- Thưa thầy, thầy còn nhớ con không? Con là
Người thầy giáo già hốt hoảng:
- Thưa ngài, ngài là
-Thưa thầy, với thầy, con vẫn là đứa học trò cũ Con có được
những thành công hôm nay là nhờ sự giáo dục của thầy ngày nào
( Ngữ Văn 9, Tập 1 – Tr 40 )
2 Lão Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt! Lão đừng lo gì cho
cái vườn của lão Tôi sẽ cố giữ cho lão Đến khi con trai lão về tôi
sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn: “ Đây là cái vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ không chịu bán đi một sào ”
( Lão Hạc- Nam Cao )
a Các đoạn trích sử dụng hình thức thoại nào ?
b Em hiểu gì về mỗi nhân vật qua lời thoại ?
Trang 17Đoạn trích Hình thức thoại Tác dụng
Đoạn 1 Đối thoại Thể hiện tính cách nhân vật Cả người thầy và người học trò đều là những
người có văn hoá ứng xử Đặc biệt người học trò đã thể hiện rõ lòng biết ơn sâu sắc của mình đối với công lao dạy dỗ của thầy giáo
1.Chuyện kể về một danh tướng có lần đi qua trường học cũ
của mình, liền ghé vào thăm Ông gặp lại người thầy từng dạy
mình hồi nhỏ và kính cẩn thưa:
- Thưa thầy, thầy còn nhớ con không? Con là
Người thầy giáo già hốt hoảng:
- Thưa ngài, ngài là
- Thưa thầy, với thầy, con vẫn là đứa học trò cũ Con có được
những thành công hôm nay là nhờ sự giáo dục của thầy ngày nào
( Ngữ Văn 9, Tập 1 – Tr 40 )
Trang 18rõ lòng biết ơn sâu sắc đối với công lao dạy dỗ của thầy giáo
Thể hiện lòng thương cảm, thái độ cảm thông, chia sẻ của nhân vật ông giáo đối với lão Hạc
BÀI TẬP NHANH
2 Lão Hạc ơi ! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt ! Lão đừng lo
gì cho cái vườn của lão Tôi sẽ cố giữ cho lão Đến khi con
trai lão về tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn: “ Đây là cái
vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ không chịu bán đi một sào ”
( Lão Hạc- Nam Cao )
thoại
Trang 19PHIẾU HỌC TẬP
Dự kiến các hình thức đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm
sẽ sử dụng khi viết đoạn truyện:
- Trời! Khổ thân Nam quá! Nhỏ vậy mà đã phải
đi ăn xin.
Chia tay em tôi nghĩ mãi: Sao cuộc đời vẫn còn nhiều
số phận éo le vậy !
Trang 20HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
Liên hệ thực tế sử dụng đối thoại, độc thoại và độc
thoại nội tâm và rút ra bài học sử dụng đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm một cách hiệu quả.
CHUẨN BỊ BÀI MỚI:
Bài: Luyện nói: Tự sự kết hợp với nghị luận và miêu
tả nội tâm
Chuẩn bị dàn ý cho ba đề bài SGK / trang 179