ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ... TÌM HIỂU YẾU TỐ ĐỐI THOẠI, ĐỌC THOẠI VÀ DỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ... TÌM HIỂU YẾU TỐ ĐỐI THOẠI, ĐỌC THOẠI VÀ
Trang 2Độc thoại
Độc thoại nội tâm
Trang 3ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Trang 4ĐÔÍ THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰI Tập làm văn:
I TÌM HIỂU YẾU TỐ ĐỐI THOẠI, ĐỌC THOẠI VÀ DỘC THOẠI NỘI
TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ.
1 Đọc đoạn trích sau:SGK/ 176,177
Trang 5Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng, vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của người đàn bà cho con bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp, ăn trộm bắt được người ta còn thương Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau
Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư ? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư ? Khốn nạn, bằng
ấy tuổi đầu … Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên :
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này
(Kim Lân, Làng,)
Trang 6Thảo luận nhóm :
Nhóm 1:
a Trong ba câu đầu đoạn trích, ai nói với ai? Tham gia câu chuyện có ít
nhất mấy người? Dấu hiệu nào cho ta thấy đó là một cuộc trò chuyện trao
đổi qua lại?
Nhóm 2:
b Câu “-Hà, nắng gớm, về nào…” ông Hai nói với ai? Đây có phải là một câu đối thoại không? Vì sao? Trong đoạn trích còn có câu nào kiểu này không?
Nhóm 3:
c Những câu sau: “Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng
nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…” là
những câu ai hỏi ai? Tại sao trước những câu này không có gạch đầu dòng
như những câu đã nêu ở ý a và b?
Nhóm 4:
d Các hình thức diễn đạt trên có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện diễn biến của câu chuyện và thái độ của những người tản cư trong buổi trưa ông Hai gặp họ? Đặc biệt chúng đã giúp nhà văn thể hiện thành công những diễn biến tâm lí của nhân vật ông Hai như thế nào?
Trang 7ĐÔÍ THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰI Tập làm văn:
I TÌM HIỂU YẾU TỐ ĐỐI THOẠI, ĐỌC THOẠI VÀ DỘC THOẠI NỘI
TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ.
1 Đọc đoạn trích sau:SGK/ 176,177
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!
a.- Những người tản cư nói với nhau
- Tham gia câu chuyện có ít nhất hai người Họ đang nói về làng chợ Dầu.
+ Có hai lượt lời qua lại ( 1 lời trao, 1 lời đáp)
+ Trước mỗi lượt lời đều có dấu gạch đầu dòng Hướng vào chuyện làng Chợ
Dầu theo Tây
Trang 8ĐÔÍ THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰI Tập làm văn:
I TÌM HIỂU YẾU TỐ ĐỐI THOẠI, ĐỌC THOẠI VÀ DỘC THOẠI NỘI
TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ.
1 Đọc đoạn trích sau:SGK/ 176,177
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng, vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
- Ông nói với chính mình, nói bâng quơ, đánh trổng lảng để thoái lui
- Không hướng đến ai ( nói giữa trời), không liên quan đến chủ đề của hai người đàn bà tản cư, không có câu trả lời
b Câu: “Hà, nắng gớm, về nào…” -> Ông Hai nói với chính mình thốt thành
lời, mục đích để lảng tránh (một lượt lời, có dấu gạch đầu dòng
Trang 9ĐÔÍ THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰI Tập làm văn:
I TÌM HIỂU YẾU TỐ ĐỐI THOẠI, ĐỌC THOẠI VÀ DỘC THOẠI NỘI
TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ.
1 Đọc đoạn trích sau:SGK/ 176,177
Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư ? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư ? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu
- Ông Hai tự hỏi mình về số phận của con ông
C - Những câu: “Chúng nó cũng … tuổi đầu” -> ông Hai tự hỏi chính mình
Không thốt thành lời.
-> Tâm trạng buồn tủi, đau đớn, dằn vặt.
Độc thoại nội tâm.
Khi người độc thoại mà không thốt
ra thành lời, không dùng gạch đầu dòng thì ta
gọi là độc thoại nội tâm.
Trang 10ĐÔÍ THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰI Tập làm văn:
I TÌM HIỂU YẾU TỐ ĐỐI THOẠI, ĐỌC THOẠI VÀ DỘC THOẠI NỘI
TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ.
1 Đọc đoạn trích sau:SGK/ 176,177
Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là ngôn ngữ nhân vật
và là những hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự
d - Tạo không khí cuộc sống như thật, khắc họa sâu sắc tâm lí nhân vật:
- Thái độ căm giận của mấy người tản cư.
- Sự xấu hổ, tức giận và đau đớn, dằn vặt của ông Hai khi nghe tin làng chợ Dầu
- - Độc thoại và độc thoại nội tâm giúp cho người đọc cảm nhận chiều sâu tâm lí tinh tế, nhạỵ cảm của ông Hai, khắc hooaj thành công tính cách nhân vật ông Hai, yêu làng, yêu nước
Trang 11THẢO LUẬN NHÓM
Nhóm 1,2: Điểm giống và khác nhau của đối thoại và độc thoại.
Nhóm3,4: Điểm giống và khác nhau của độc thoại và độc thoại nội tâm.
Trang 12THẢO LUẬN NHÓM
Nhóm 1,2: Điểm giống: Đều có dấu gạch đầu dòng, thốt ra thành lời
? Vậy giữa đối thoại và độc thoại giống và khác nhau như thế nào ?
Là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa 2 hoặc nhiều người Là lời của 1 người nào đó nói với chính mình hoặc nói với
1 ai đó trong tưởng tượng
* Điểm khác:
Trang 13THẢO LUẬN NHÓM
Nhóm 3,4: Vậy giữa đối thoại và độc thoại giống và khác nhau như thế nào ?
Giống nhau - Lời của một người nào đó nói với chính mình hoặc nói với một ai đó
trong tưởng tượng.
Khác nhau - Nói thành lời
- Trong văn bản tự sự, phía trước câu nói có gạch đầu dòng
- Không nói thành lời.
- Trong văn bản tự sự, phía trước câu nói không có gạch đầu dòng
Trang 14-Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là những hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự.
- Đối thoại là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa hai hoặc nhiều người Trong văn bản tự sự, đối thoại được thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp ( mỗi lượt lời là một lần gạch đầu dòng).
- Độc thoại: Lời của một người nào đó nói với chính mình hoặc nói với ai đó trong tưởng tượng Trong văn bản tự sự, khi người độc thoại nói thành lời thì phía trước câu nói có gạch đầu dòng Còn khi không thành lời thì không có gạch đầu dòng Trường hợp sau gọi là độc thoại nội tâm.
GHI NHỚ- SGK/ 178
Trang 15ĐÔÍ THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰI Tập làm văn:
1.Bài tập 1: SGK/178 Phân tích tác dụng của hình thức đối thoại trong đoạn trích sau đây :
Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy Bà lẳng lặng xuống bếp châm lửa ngồi tính tiền hàng Vẫn những tiền cua, tiền bún, tiền đỗ, tiền kẹo… Vẫn cái giọng rì rầm,
rì rầm thường ngày
- Này, thầy nó ạ
Ông Hai nằm rũ ra ở trên giường không nói gì
- Thầy nó ngủ rồi à?
- Gì?
Ông lão khẽ nhúc nhích
- Tôi thấy người ta đồn…
Ông lão gắt lên :
- Biết rồi!
Bà Hai nín bặt Gian nhà lặng đi, hiu hắt
( Kim Lân, Làng)
II LUYỆN TẬP
Trang 16- Lời bà Hai - Lời ông Hai
- Này, thầy nó ạ.
Tác dụng: Cuộc đối thoại này diễn ra không bình thường vì có ba lượt lời trao ( bà Hai) nhưng chỉ 2 lời đáp ( ông Hai)
Thái độ bà Hai còn rụt rè khi muốn chia sẻ cùng chồng
Tâm trạng ông Hai chán chường, bực bội ông từ chỗ không muốn trả lời, đến gắt gỏng vô cớ nhằm bày tỏ tâm trạng bực bội, đau khổ của ông Hai khi nói đến chuyện làng Chợ Dầu theo Tây yêu làng tha thiết
Bài: 1/178
Trang 172.Bài tập 2: Viết đoạn văn kể chuyện theo đề tài tự chọn, trong đó sử dụng cả hình
Gợi ý:
+ Hình thức: đoạn văn có sử dụng cả hình thức đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm.
+ Nội dung: đề tài tự chọn , các em có thể lựa chọn một trong các đề tài sau để viết:
- Tình bạn - Tình mẹ
- Học tập - Thầy cô
Trang 18Sáng nay trời rét, Nam dậy sớm hơn mọi ngày, cậu lò mò mãi mới ra được khỏi giường, vệ sinh cá nhân xong, cậu ăn sáng, vừa ăn vừa xoa tay xuýt xoa Nam khoác cặp sách đi học, vừa mở cửa, Nam rên lên và nói to :
- Hà trời rét quá nhỉ !
Chả mấy chốc đã đi ra đến ngoài đường, cậu vừa đi vừa nghĩ giá như mà hôm nay được nghỉ học thì hay biết mấy Vừa lúc đó, Nam gặp Hùng.
- Nam à , đi học sớm vậy ?
- Hôm nay mà sớm à, trời rét tớ đi muộn hơn mọi hôm đấy
Trang 19Bài tập: Xác định những câu đối thoại và độc thoại (độc thoại nội tâm) trong đoạn trích sau:
" Hắn (Binh Tư) làm nghề ăn trộm nên vốn không ưa lão Hạc bởi vì lão lương thiện quá Hắn bĩu môi và bảo:
- Lão làm bộ đấy! Thật ra lão chỉ tâm ngẩm thế, nhưng cũng ra phết chứ chả vừa đâu: lão vừa xin tôi một ít bả chó.
Tôi trố to đôi mắt, ngạc nhiên Hắn thì thầm:
- Lão bảo có con chó nhà nào cứ đến vườn nhà lão Lão định cho nó xơi một bữa Nếu trúng, lão với tôi uống rượu.
Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm liều như ai hết Một người như thế ấy! Một người đã khóc vì trót lừa một con chó! Một người nhịn ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn muốn liên lụy đến hàng xóm, láng giềng Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư để có ăn ư? Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn."
Trang 20*Đối thoại:
+ "Lão làm bộ… bả chó" + "Lão bảo…uống rượu"
*Độc thoại nội tâm:
" Hỡi ơi lão Hạc!.đáng buồn"
Trang 211 Trong văn bản tự sự, đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là hình thức ngôn ngữ nào?
a Ngôn ngữ nhân vật
b Ngôn ngữ tác giả
Khoanh tròn vào câu em cho là đúng nhất:
?
2 Sử dụng hình thức độc thoại nội tâm khi cần:
a Diễn tả những tâm sự kín đáo, chân thật của nhân vật
b Thể hiện diễn biến câu chuyện như thật và thái độ của nhân vật.
c Diễn tả sự trăn trở, day dứt, những trạng thái phức tạp của đời sống tâm hồn nhân vật
Trang 22•Nắm vững khái niệm đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm.
tâm.
sự phù hợp.
Vận dụng, tìm tòi, mở rộng
Trang 23HỆ THỐNG BÀI HỌC