chữ người tử tù

PowerPoint Presentation CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰ GIỜ THĂM LỚP 11D1 KHỞI ĐỘNG KHỞI ĐỘNG Dựa vào các dữ liệu sau và cho biết ông là ai? Sinh ra ở thế kỷ XIX Nổi tiếng văn hay chữ tốt nhưng lận đận t.

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰ GIỜ THĂM LỚP 11D1

KHỞI ĐỘNG

KHỞI ĐỘNG

Dựa vào các dữ liệu

sau và cho biết ông là

ai?

Sinh ra ở thế kỷ XIX Nổi tiếng văn hay chữ tốt nhưng lận đận trong

sự nghiệp.

DỮ LIỆU 1

DỮ LIỆU 2

Là người nổi tiếng với câu :

“ Nhất sinh đê thủ bái mai hoa”

(Một đời (ta chỉ) cúi đầu sùng bái hoa mai)

DỮ LIỆU 3

Là người cầm đầu cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương (1854)

DỮ LIỆU 4

Được người đời tôn thờ là “Thánh Quát”.

Tác giả của “Bài ca ngắn

đi trên bãi cát”

(1) Sinh ra ở thế kỷ XIX Nổi

tiếng văn hay chữ tốt nhưng

(5)Tác giả của “Bài ca ngắn

đi trên bãi cát”

CAO BÁ QUÁT (1809 – 1855)

Nguyễn Tuân

VĂN HỌC VIỆT NAM

CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG Giúp học sinh

- Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng nhân vật Huấn Cao, qua đó hiểu được quan

điểm thẩm mĩ của nhà văn Nguyễn Tuân.

tình huống truyện độc đáo, tạo không khí cổ xưa, thủ pháp đối lập, ngôn ngữ góc cạnh, giàu giá trị tạo

hình.

- Trước cách mạng: cây bút tiêu biểu trong Tự lực văn đoàn.

- Sau cách mạng: có nhiều đóng góp cho hai cuộc kháng chiến.

b Sự nghiệp sáng tác:

- Phong cách nghệ thuật: Tài hoa, độc đáo, uyên bác, có sở trường về thể loại tuỳ bút.

- Là nhà văn lớn, một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp, có nhiều đóng góp đối với Văn học

Việt Nam hiện đại (Tùy bút)

- Các tác phẩm chính:

Một chuyến đi

1938

Vang bóng một thời

1940

Thiếu quê hương

2 Tập truyện “Vang bóng một thời”

- Xuất bản lần đầu: năm 1940, gồm

11 truyện ngắn

- Đề tài: “Một thời” đã qua nay chỉ còn

là “Vang bóng”

- Nội dung: Cái tài, cái đẹp, thú vui tao

nhã, phong lưu đậm chất văn hóa

- Nhân vật: Các nhà Nho lỡ vận nhưng

vẫn giữ vững khí tiết, tài năng với đạo

sống của người quân tử.

Từ việc ca ngợi văn hóa dân tộc, Nguyễn Tuân kín đáo thể hiện tinh thần yêu nước Tập truyện mang đậm dấu ấn phong cách, tài năng của Nguyễn Tuân

•Bữa rượu máu (hay Chém treo ngành)

In trong tập truyện “Vang bóng một thời”

Nguyên mẫu: Cao Bá Quát (một danh sĩ đời Nguyễn mà tài thơ văn và tính cách ngang tàng đã trở thành huyền thoại)

- Huấn Cao thản nhiên nhận rượu thịt nhưng khinh bỉ bọn quan tù – tiểu nhân thị oai, thẳng thừng đuổi Quản ngục ra khỏi buồng giam.

- Một chiều, trước ngày xử chém, Huấn Cao nghe viên thơ lại kể nỗi lòng của Quản ngục, ông cảm động và quyết định cho chữ Quản ngục.

- Đêm đó, trong buồng giam dơ nhớp, với bó đuốc sáng rực, Huấn Cao “cổ mang gông, chân vướng xiềng” đứng hiên ngang cho chữ, hai ngục

quan khúm núm đứng bên Viết xong bức chữ, Huấn Cao khuyên Quản ngục hãy về quê mà ở để giữ tròn thiên lương.

- Quản ngục cảm động, nghẹn ngào nói: “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”.

Tâm trạng của viên quan coi

ngục khi nghe tin người tử

tù sắp được giải đến là Huấn

Cao.

Từ đầu đến rồi sẽ liệu

Tâm trạng và thái độ của viên quan coi ngục khi Huấn Cao được giải đến.

II ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN

1 Tình huống truyện

HUẤN CAO VIÊN QUẢN NGỤC

Người cầm đầu cuộc khởi nghĩa, một tên tử

Say mê và trân trọng chữ Huấn Cao, muốn

xin chữ Huấn Cao.

KHỞI ĐỘNG

H O P

C U

T

B U

U Y T

H U A N C A O

1 Trong truyện ngắn Hai đứa trẻ, món ăn nào được coi là thứ quà

xa xỉ?

PHỞ

2 Nguyễn Tuân có sở trường với thể loại văn học nào nhất?

TÙY BÚT

3 Hình ảnh nào được nhà văn Thạch Lam tập trung bút lực miêu tả trong đoạn cuối của truyện ngắn “Hai đứa trẻ”?

ĐOÀN TÀU

4 Trước Cách mạng phong cách của Nguyễn Tuân có thể gói gọn trong một chữ, đó là chữ gì?

NGÔNG

5 Truyện ngắn “Chữ người tử tù” ban đầu có tên là gì?

DÒNG CHỮ CUỐI CÙNG

6 Điền từ còn thiếu vào ….

Nhân vật chính trong tập truyện “ Vang bóng một thời” thường là những Nho sĩ …

CUỐI MÙA

7   Điền từ còn thiếu vào …

Qua truyện ngắn Hai đứa trẻ, nhà văn Thạch Lam muốn gửi tới người đọc một thông điệp đó là: Đừng bao giờ đánh mất …

HI VỌNG

2 Nhân vật Huấn Cao

a Huấn Cao là một nghệ sĩ tài hoa trong nghệ thuật thư pháp

NGHỆ THUẬT THƯ PHÁP là nghệ thuật viết chữ đẹp, mang tính hội họa

NÉT CHỮ NẾT NGƯỜI qua nét chữ phần nào thấy tài năng, tâm hồn, phẩm hạnh, khát vọng của người viết

Chữ Hán (chữ Nho) chữ tượng hình viết bằng bút lông, mực tàu có nét đậm, nét nhạt

Chữ giản lược từ triện thư

Kiểu chữ tượng hình

Chữ Hán hoàn thiện nhất

Chữ viết kiểu phóng khoáng

Bắt nguồn từ thảo thư

Hình ảnh về nghệ thuật thư pháp

sinh đê

thủ bái mai hoa

Thập tải luân giao cầu cổ kiếm

Một số tranh ảnh về nghệ thuật thư pháp

Mười năm xuôi ngược giao du cốt tìm thanh kiếm cổ  Một đời chỉ cúi đầu vái lạy trước hoa mai 

2 Nhân vật Huấn Cao

a Huấn Cao là một nghệ sĩ tài hoa trong lĩnh vực thư pháp

Thể hiện qua lời nói, thái độ trầm

trồ, ngưỡng mộ của thầy trò viên

quản ngục: “Hay là…đó không?”, “

thế ra y văn võ đều có tài cả”

Thể hiện khát khao cả đời của viên quản ngục: “Chữ ông Huấn Cao đẹp

lắm, vuông lắm” “Có được …vật báu trên đời”

Thể hiện trực tiếp qua lời Huấn Cao luôn đối đãi với chữ bằng cái TÂM

Gián tiếp khách quan



“Ta … đây.”

Trả lời quản ngục

b Huấn Cao là một trang anh hùng, có khí phách hiên ngang, bất khuất

Hành động của quản ngục

“lễ phép”, “xin lĩnh ý” thừa nhận Huấn Cao là

“người chọc trời quấy

nước”

Khi bị tra hỏi

Nhận hết tội về mình “Ta đã khai…

ta đã nhận… lời cung ta kí rồi”

b Huấn Cao là một trang anh hùng, có khí phách hiên ngang, bất khuất

Ngang tàng, coi thường cái chết, khinh bỉ bọn tiểu nhân.

Những ngày cuối đời vẫn sống bình tĩnh, ung dung, oanh liệt.

Không khuất phục cường quyền.

Khí phách của đấng trượng phu: Chí lớn không thành vẫn hiên ngang, bất khuất

Dám làm dám chịu.

c Huấn Cao là người có tâm hồn trong sáng, cao đẹp.

Cách đánh giá con người

Khi chưa hiểu tấm lòng viên quản ngục Huấn Cao tỏ thái độ khinh bỉ xem thường

Khi nhận rõ tấm lòng và sở thích của viên quản ngục Huấn Cao sẵn lòng

cho chữ, và cho rằng “Thiếu chút nữa,

thiên hạ”

Chính trực, khẳng khái, nhân cách thanh cao

HUẤN CAO

TÀI

TÂM

DŨNG

KHỞI ĐỘNG

A Dũng khí, không run sợ trước cường quyền.

B Hành động theo thói quen.

C Sợ hãi, run rẩy.

D Nhân cách cao đẹp.

Câu 1: Hành động thúc gông rỗ rệp của Huấn Cao là biểu hiện của:

A

Câu 2: Huấn Cao đồng ý cho chữ viên Quản Ngục vì:

A Nể thầy thơ lại đã cầu xin.

B Cảm ơn quản ngục đã biệt đãi.

C Vì muốn được nổi tiếng.

D Vì cảm tấm lòng “ biệt nhỡn liên tài” của quản ngục.

D

Câu 3:Nhận định nào đánh giá đầy đủ nhất về nhân vật Huấn Cao?

A. Người anh hùng chọc trời khuấy nước.

B Một con người có tài, có tâm, có khí phách hiên ngang.

C Một tấm lòng trong thiên hạ

D. Người anh hùng thất thế nhưng vẫn hiên ngang

B

Câu 4: Thủ pháp nghệ thuật tiêu biểu để  xây dựng  hình tượng nhân vật Huấn Cao?

3 Nhân vật viên quản ngục

Không sáng tạo ra cái đẹp nhưng say mê và quí trọng cái tài, cái đẹp

Quản ngục có chiều sâu nội tâm đáng trân trọng

Quý trọng người tài, kính mến khí phách và nhân cách cao đẹp => Đối xử rất tốt với Huấn Cao

KHỞI ĐỘNG

CANH CHO CHU

C Ả N H

C H

O

C H

Ữ

Kể gián tiếp qua lời khen

của thầy tớ QN- thơ lại,

lời khen của dân

->Vẻ đẹp được gợi lên khách quan, chân

thực

Cách Nguyễn Tuân kể về tài năng

thư pháp của nhân vật Huấn Cao?

1

Tính ông vốn khoảnh, trừ chỗ tri kỉ,

ông ít chịu cho chữ

Dẫn chứng nói về việc ông

Huấn kén người cho chữ?

Vì cảm tấm lòng biệt nhỡn liên tài

Vì trân trọng một tấm lòng trong thiên

hạ

Vì sao ông Huấn Cao cho chữ

viên quản ngục

4

4 Cảnh Huấn cao cho chữ và khuyên QN

Viên quản ngục: Khúm núm cất từng đồng tiền kẽm đánh dấu

ô chữ trên phiến lụa óng

a Cảnh cho chữ

=> cảnh tượng xưa nay chưa từng có.

Trong thư phòng trang trọng

Tử tù, cổ đeo gông, chân vướng

xiềng

Uy nghi, lồng lộng

Người sáng tạo cái đẹp

NƠI CHO CHỮ

NGƯỜI CHO CHỮ

Văn nhân, ông đồ, tự do, thư thái

Khúm núm, kính cẩn

Người nâng niu cái đẹp

NƠI CHO CHỮ

NGƯỜI CHO CHỮ

THAY ĐỔI

VỊ THẾ

NƠI CHO CHỮ

NGƯỜI CHO CHỮ

+ Ánh sáng > < bóng tối

+ Dơ bẩn, hỗn độn ><cái cao đẹp và thanh khiết

+ Người tử tù >< viên quan coi ngục …

=> NGHỆ THUẬT MIÊU TẢ

- Thủ pháp tương phản, đối lập :

- Sử dụng nhiều từ Hán Việt tạo không khí trang trọng, cổ kính

- Nhịp điệu chậm rãi, câu văn giàu hình ảnh.

- Hình ảnh tượng trưng

+ Làm nổi bật khí phách và tài năng của Huấn Cao

Ý nghĩa:

+ Tô đậm sự thắng thế của ánh sáng, cái đẹp, cái thiện

+ Khẳng định sức sống bất diệt của cái đẹp

b Lời khuyên của Huấn Cao

Chơi chữ Thay chốn ở

Thoát khỏi nghề này

Khó giữ thiên lương lành

vững

Nhem nhuốc mất lương thiện

Không phù hợp treo bức lụa

trắng

Ngục quan bái lĩnh

Muốn chơi chữ, thưởng thức cái đẹp phải

giữ thiên lương

Cảnh cho chữ hội tụ vẻ đẹp Huấn Cao

Nghệ sĩ tài

hoa

Thiên lương trong sáng

Khí phách hiên ngang

Nhân vật lý tưởng có sự kết hợp hài hòa giữa

tâm - tài, đẹp - thiện

Tiểu kết

Nguyễn Tuân

Quan niệm thẩm mĩ

Trân trọng văn hóa dân tộc

Qua việc xây dựng hình tượng HC em hiểu gì về quan niệm

thẩm mĩ của Nguyễn Tuân?

- Cái đẹp có sức sống kì diệu, sức mạnh cảm hóa con người

Qua bài học hôm nay, em rút ra được điều gì cho bản thân ?

Giữ gìn nét đẹp truyền thống

Vận dụng, mở rộng

Cuộc sống hiện đại ngày nay, những giá trị văn hóa truyền thống có còn được xem trọng? Suy nghĩ về trách nhiệm của tuổi trẻ trong việc giữ gìn  giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống ấy?

Nghệ thuật

Tình huống truyện độc đáo

Thủ pháp tương phản

Ngôn ngữ giàu hình ảnh, vừa

cổ kính vừa hiện đại

Nội dung

Khắc họa thành công hình

tượng Huấn Cao

Quan niệm về cái đẹp

3 Nhân vật quản ngục

4 Cảnh cho chữ

III Tổng kết

N G U Y Ễ N T U Â N 1

Ai là một nhà văn lớn, một nghệ sĩ lớn suốt đời đi tìm cái đẹp?

N Ã

Tình huống truyện: tình thế xảy ra truyện; thể hiện mâu thuẫn hoặc quan hệ giữa nhân vật này với nhân vật khác, mâu thuẫn trong lòng một nhân vật, quan hệ giữa nhân vật

và xã hội, môi trường … góp phần thể hiện chủ đề.