Tiết 98, 99, 100 NGƯỜI TRONG BAO SÊ KHỐP I Mục tiêu cần đạt 1 Kiến thức Hiểu giá trị tư tưởng – nghệ thuật đặc sắc của truyện, mạnh mẽ phơi bày và lên án lối sống trong bao hèn nhát, cá nhân, ích k.
Trang 1Tiết 98, 99, 100: NGƯỜI TRONG BAO
- SÊ-KHỐP-
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Hiểu giá trị tư tưởng – nghệ thuật đặc sắc của truyện, mạnh mẽ phơi bày và lên án
lối sống trong bao: hèn nhát, cá nhân, ích kỉ và hủ lậu của 1 bộ phận trong giới trí thức Nga cuối thế kỉ XIX qua hình tượng nhân vật người trong bao Bêlicốp.
- Hiểu nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật chính, cách kể chuyện độc đáo
2 Kĩ năng:
- Đọc - hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại
- Phân tích tâm lí, tính cách nhân vật
3.Thái độ:
Có thái độ căm ghét và đấu tranh với lối sống ích kỷ, hèn nhát, bạc nhược
Tích hợp : Giáo dục bảo vệ môi trường
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về nội dung và nghệ thuật của văn bản;
- Năng lực tìm hiểu các sự việc, chi tiết tiêu biểu, trình bày 1 phút
- Năng lực ngôn ngữ; Năng lực cảm thụ thẩm mỹ; năng lực sáng tạo
- Năng lực đọc - hiểu tác phẩm thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại; phân tích và lý giải những vấn đề xã hội có liên quan đến văn bản; phản hồi và đánh giá những ý kiến khác nhau về văn bản và các văn bản có liên quan
- Năng lực trình bày suy nghĩ cảm nhận của cá nhân về ý nghĩa của văn bản
- Năng lực giải quyết vấn đề phát sinh trong học tập và thực tiễn cuộc sống
II Chuẩn bị của GV và HS.
1 Chuẩn bị của GV:
- SGK, SGV Ngữ văn 11 (tập 2); Tài liệu chuẩn kiến thức – kĩ năng Ngữ văn 11; Bài soạn;
- Tư liệu tham khảo: Văn học Nga thế kỉ XIX
2 Chuẩn bị của học sinh:
- SGK, SBT Ngữ văn 11(tập 2); Đọc văn bản, chuẩn bị bài theo hệ thống câu hỏi
hướng dẫn học bài
- Sưu tầm tài liệu liên quan đến tác giả, tác phẩm
- Giới thiệu về tác giả Sê – khốp trong thời gian 4p (chuẩn bị trên PP hoặc bảng phụ)
III Tiến trình giờ học.
1 Kiểm tra bài cũ: (kiểm tra kết hợp trong phần khởi động)
2 Bài mới:
a Hoạt động 1: Khởi động ( 5 phút)
* Mục tiêu; Phương pháp/Kĩ thuật dạy học
Trang 2- Mục tiêu: Tạo tâm thế cho HS tiếp cận bài mới.
- Phương pháp/kĩ thuật: Thuyết trình, trình bày một phút
* Hình thức tổ chức hoạt động: Trò chơi: Nhìn hình đoán thành ngữ
Trình chiếu slide 1- 9
• Ếch ngồi đáy giếng
• Nhát như thỏ đế
• Thầy bói xem voi
• Mũ nỉ che tai
• Rụt cổ rùa
• Con ốc nằm co
GV nhận xét, chuyển bài mới :
b Hoạt động 2: Hình thành kiến thức ( 32 phút)
* Mục tiêu/Phương pháp/Kĩ thuật dạy học
- Mục tiêu:
+ Vài nét về tác giả, tác phẩm
+ Ý nghĩa nhan đề, hình tượng nhân vật Bê – li cốp
- Phương pháp/kĩ thuật Trực quan, kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận nhóm, Công não, thông tin - phản hồi, mảnh ghép
* Hình thức tổ chức hoạt động:
1 Hướng dẫn tìm hiểu chung
HS trình bày sản phẩm của mình
GV cho HS nhận xét, chuẩn xác
kiến thức
- Hoàn cảnh sáng tác truyện ngắn
Người trong bao?
- Theo em, chủ đề của tác phẩm là
gì?
HS tóm tắt văn bản theo sơ đồ
Cho HS xem video hoạt hình
Người trong bao
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
- A.P.SÊ-KHỐP (1860 -1904)
- Ông là nhà văn Nga kiệt xuất
- Ông là đại diện cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực Nga nửa cuối thế kỉ XIX
2 Tác phẩm
a Hoàn cảnh sáng tác:
- Năm 1898 trong thời gian nhà văn dưỡng bệnh tại I – an –ta
- Xã hội Nga lúc đó đang ngạt thở trong bầu không khí chuyên chế nặng nề cuối thế kỉ XIX
b Chủ đề : Cuộc sống tầm thường trong vỏ ốc của giới trí thức Nga cuối thế kỉ XIX
c Tóm tắt
Trang 32 Hướng dẫn đọc hiểu văn bản
- GV tổ chức cho HS thảo luận
nhóm bàn, thời gian 5 phút: phiếu
học tập
+ Các nhóm bàn 1, 2, 3, 4 (dãy
bàn GV): tìm những chi tiết miêu
tả trang phục, diện mạo, sinh hoạt
ở nhà của Bê – li – cốp?
Đặc
điểm Chi tiết thể
hiện
Trang phục
Diện mạo
Sinh hoạt ở
nhà
HS trình bày
GV chuẩn xác
+ Các nhóm bàn 1, 2, 3, 4 (dãy
cửa ra vào): tìm những chi tiết
miêu tả nghề nghiệp, tư tưởng, tình
yêu của Bê – li – cốp?
Đặc điểm Chi tiết thể
hiện
Nghề nghệp
Tư tưởng, ý
nghĩ
Tình yêu
HS trình bày
II Đọc hiểu văn bản
1 Hình tượng nhân vật Bê-li-cốp
a Chân dung Bê – li – cốp:
Đặc điểm Chi tiết thể hiện Trang phục
+ Trời đẹp >< ®i giµy cao su, cầm + Ô trong bao, đồng hồ quả quýt trong bao, gọt bút chì trong bao…
Diện mạo + Cả bộ mặt dường như cũng ở trong bao vì lúc nào cũng giấu mặt sau chiếc áo
bành tô bẻ đứng lên.
+ Mắt đeo kính râm,mặc áo bông trần, lỗ tai nhét bông.
+ Khi ngồi lên xe ngựa thì bao giờ cũng kéo mui
Sinh hoạt
ở nhà
Cũng mặc áo khoác ngoài, đội mũ, đóng cửa, cài then, buồng ngủ như cái hộp, khi ngủ kéo chăn trùm đầu kín mít…
- Trang phục, diện mạo, sinh hoạt ở nhà: để trong bao - Cái bao vật chất
→ Bê – li – cốp: lập dị, kì quặc
Đặc điểm Chi tiết thể hiện Nghề nghiệp Dạy tiếng Hi Lạp … thứ ô che để trốn tránh cuộc sống thực.
Tư tưởng,
ý nghĩ
+ Ghê tởm đối với thực tại, ngợi ca quá khứ, ngợi ca những gì không có thật + Cả ý nghĩ cũng cố giấu trong bao.
+ Tôn sùng các qui định, chỉ thị, điều lệ, những điều nói trong báo…
+ Tôn sùng cấp trên như thanh tra, hiệu trưởng.
+ Lúc nào cũng sợ nhỡ lại xảy ra chuyện gì.
Tình yêu
+Ý định lấy vợ dần choán ngợp tâm trí, nhưng hắn cứ lần lữa, đắn đo, suy tính vì
cứ sợ thế này thế nọ.
+ Hắn gầy đi và hình như lại càng muốn chui sâu vào hơn trong cái bao của mình.
Trang 4GV chuẩn xác.
+ Các nhóm bàn còn lại (cả hai
dãy): tìm những chi tiết miêu tả
cách giao tiếp của Bê – li – cốp với
những người xung quanh?
Đặc điểm Chi tiết thể
hiện
Giao tiếp
HS trình bày
GV chuẩn xác
- Có thể khái quát con người và
tính cách của Bê – li – cốp bằng
những từ ngữ và hình ảnh nào?
HS trình bày
GV chuẩn xác (slide)
GV mở rộng, nhấn mạnh tính chất
điển hình của Bê – li – côp
- Với lối sống, tính cách trong bao,
Bê- li-cốp ảnh hưởng như thế nào
đến tinh thần và hoạt động của
- Nghề nghiệp, tư tưởng, ý nghĩ, tình yêu: giấu trong bao - Cái bao tinh thần
→ Bê - li – cốp: cổ lỗ, cô độc, máy móc, giáo điều, hèn nhát
Đặc điểm Chi tiết thể hiện
Giao tiếp
+ Đến thăm đồng nghiệp: tự kéo ghế ngồi, mắt nhìn xung quanh như tìm kiếm vật gì, ngồi im như phỗng độ một tiếng sau thì cáo từ…
+ Ngạc nhiên đến hoảng hốt khi tận mắt chứng kiến cảnh hai chị em Va – ren – ca và Cô – va – len – cô phóng xe đạp vụt qua + Tự cho mình cái quyền nhắc bảo Cô – va – len – cô vì cậu mặc áo thêu ra đường, đi
ra phố cầm sách này, sách nọ và nhất là đi
xe đạp.
- Giao tiếp: muốn khoác bao cho mọi người
→ Bê – li – cốp: bảo thủ, tự hài lòng với chính mình
=> Bằng nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình, cách kể tỉ mỉ, chậm rãi, bằng giọng văn mỉa mai, giễu cợt, vừa ngậm ngùi, vừa chua xót, tác giả đã cho thấy một kiểu người trong bao, lối sống trong
bao, tính cách trong bao: kì dị, hèn nhát, cô độc,
máy móc, giáo điều, thu mình trong bao và cảm thấy yên tâm, sung sướng và mãn nguyện khi ở trong đó.
=>Bê – li – cốp là một tính cách điển hình cho một kiểu người, một hiện tượng xã hội của trí thức Nga cuối thế kỉ XIX
b Ảnh hưởng của Bê – li – cốp:
- Giáo viên trong trường, cả hiệu trưởng: sợ hắn.
- Dân chúng trong thành phố: sợ hắn → Ám ảnh
triền miên, dai dẳng, đầu độc cuộc sống suốt15 năm
→ Mọi người đều sợ y, tránh xa y, không muốn dây với y, bởi chính y và những kẻ như y đã kìm
Trang 5các giáo viên và người dân thành
phố?
HS phát hiện, đọc đoạn văn bản
“Bọn giáo viên chúng tôi đều sợ
hắn … dạy học chữ, …”, trình bày
GV nhận xét, bổ sung, khái quát
- GV hỏi: giải thích thái độ, tình
cảm của mọi người đối với Bê – li
– cốp?
HS trình bày
GV chuẩn xác, mở rộng: đánh giá
của Nguyễn Tuân trong “Tìm hiểu
Sê – khôp” (slide).
- Trong cộng đồng gần gũi xung
quanh ta, có hiện tượng Bê – li –
côp không? Chúng ta phải làm gì
trước những hiện tượng đó? Em
rút ra được bài học gì cho bản
thân?
HS trình bày
GV chuẩn xác, mở rộng liên hệ
hãm sự tiến bộ, kìm hãm những điều tốt đẹp
Nhà văn Nguyễn Tuân đã có những nhận xét sắc
sảo về nhân vật Bê-li-côp: “Bê-li-cốp, người
mang áo bao, là một kẻ giả nhân giả nghĩa, một anh đạo đức giả đã nghĩ một cách kì cục là định đem ấn cả cuộc sống phong phú muôn ngàn người vào một cái áo bao Bệnh chủ quan, bệnh
sợ thực tế sinh động, bệnh sợ cái mới, sợ cái tiến triển đã làm cho Bê-li-cốp dệt ra một cái áo bao Rồi tình cảm, tính tình và cả cuộc đời Bê-li-cốp, Bê-li-cốp đều cho vào áo bao Từ ngày lắp mình vào áo bao, để áo bao đỡ che cho mình khỏi bị những gió máy cuộc sống bên ngoài thổi tới, Bê-li-cốp càng trông thấy thực tế càng sợ Y sợ cuộc đời và cuộc đời cũng sợ y” (Tìm hiểu Sê-khốp).
c Hoạt động 3: Thực hành ( 5 phút )
* Mục tiêu/Phương pháp/Kĩ thuật dạy học
- Mục tiêu: Củng cố kiến thức, thực hành áp dụng kiến thức vừa học
- Phương pháp/kĩ thuật : Động não, trình bày một phút, dạy học nêu vấn đề,
* Hình thức tổ chức hoạt động: HS thảo luận nhóm theo bàn
Bằng câu chuyện về cuộc đời ngắn ngủi, thảm hại của “Người trong bao” Bê-li-cốp, Sê-khốp đã kết án tử hình những quái thai của thể chế Sa hoàng, tượng trưng cho những cái gì bất hợp lí, phi trí tuệ Làm cho người đọc ghê tởm cái xấu là việc vừa sức với nhiều nhà văn hiện thực Cái nhiều lần khó hơn là chỉ cho người ta thấy tính quái thai ở những con người thoạt mới nhìn tưởng như bình thường, vô tội, lặp lại hàng ngày, chi phối cuộc sống chung Với Sê-khốp, cái xấu tinh vi có sức gậm nhấm, hoen gỉ tâm hồn người không thua kém gì cái ác với sức tàn phá lộ liễu Bày đặt ra trước người đọc tất cả sự trống rỗng, thiển cận, ti tiện của lối sống “thu mình vào trong bao” cũng là một cách nhà văn đánh thức dậy trong lòng người đọc nỗi khát khao về một cuộc đời khác cao thượng, đáng sống…
Trang 6( Trích Kĩ năng đọc hiểu Văn bản 11, Tr267, NXBGD 2007)
Đọc văn bản trên và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
1/ Văn bản trên có ý chính là gì? Phương thức biểu đạt của văn bản là gì?
2/ Câu văn Với Sê-khốp, cái xấu tinh vi có sức gậm nhấm, hoen gỉ tâm hồn người sử
dụng biện pháp tu từ về từ như thế nào? Nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ đó?
3/ Các từ ngữ đã kết án tử hình , Bày đặt ra, đánh thức dậy.…đạt hiệu quả nghệ thuật
như thế nào khi nói về nhà văn Sê-khốp?
Định hướng trả lời:
1/ Văn bản trên có ý chính: Người viết đánh giá ý nghĩa tư tưởng truyện Người trong
bao của Sê-khốp.
2/ Câu văn Với Sê-khốp, cái xấu tinh vi có sức gậm nhấm, hoen gỉ tâm hồn người sử dụng biện pháp tu từ về từ : nhân hoá : cái xấu- gậm nhấm, hoen gỉ
Hiệu quả nghệ thuật: Phát hiện ra sức công phá của cái xấu đối với tâm hồn con người
3/ Các từ ngữ đã kết án tử hình, Bày đặt ra, đánh thức dậy…đạt hiệu quả nghệ thuật là
ca ngợi đóng góp của nhà văn Sê-khốp trong việc phê phán sâu sắc lối sống trong bao
của một bộ phận tri thức Nga những năm cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX, đồng thời thể hiện niềm khát khao lối sống cao thượng, quý giá
d Hoạt động 4: Vận dụng, mở rộng ( 2 phút )
* Mục tiêu/Phương pháp/Kĩ thuật dạy học
- Mục tiêu: Đạt những yêu cầu về kĩ năng đọc hiểu văn bản, nắm được nội dung của bài, có sự vận dụng và mở rộng kiến thức
- Phương pháp/kĩ thuật: Đọc sáng tạo, kĩ năng trình bày, năng lực tự học
* Hình thức tổ chức hoạt động: HS làm ở nhà, nộp sản phẩm vào tiết sau:
Viết đoạn văn ngắn ( 5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ về lối sống “thu mình vào trong bao” của một bộ phận giới trẻ hôm nay.
Đoạn văn đảm bảo các yêu cầu :
-Nội dung: từ lối sống trong bao của nhân vật Bê-li-cốp, liên hệ suy nghĩa đến hiện tượng một bộ phận giới trẻ chọn lối sống “thu mình vào trong bao” Cụ thể : Giải thích
lối sống thu mình là gì ? Phân tích hậu quả, nguyên nhân của hiện tượng xấu này Đề xuất biện pháp khắc phục
3 Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà: ( 1 phút )
- Ghi nhớ nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy hoặc grap
- Chuẩn bị tiết 2 Người trong bao
+ Cái chết của Bê – li - cốp
+ Thông điệp của nhà văn
Trang 7* Mục tiêu/Phương pháp/Kĩ thuật dạy học
- Mục tiêu: ý nghĩa xã hội của hình tượng nhân vật Bê – li – cốp; Nhận biết được bút pháp hiện thực sắc sảo trong việc xây dựng hình tượng điển hình của Sê – khốp
- Phương pháp/kĩ thuật: Trực quan, kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận nhóm, Công não, thông tin - phản hồi, mảnh ghép
* Hình thức tổ chức hoạt động:
1 Hướng dẫn HS tìm hiểu cái chết
của Bê – li – cốp
- Ai là thủ phạm gây ra cái chết của Bê
– li – cốp?
GV định hướng:
+ Thủ phạm gây ra cái chết của Bê – li – cốp
phải chăng là do hành động bực tức, cách
phản ứng đến thô bạo của Cô – va – len –
cô?
+ Hay phải chăng thủ phạm chính là tiếng
cười “ha ha ha” vang lên không đúng lúc của
Va – ren – ca? Một tiếng cười lại đủ kết thúc
một cuộc đời dễ dàng đến thế?
HS phân tích, lí giải, đưa ra ý kiến
riêng
GV chuẩn xác
- GV hỏi: Chi tiết về cái chết của Bê –
li – cốp “… nằm trong quan tài, vẻ mặt
hắn trông hiền lành, dễ chịu, thậm chí
còn có vẻ tươi tỉnh nữa, cứ hệt như hắn
mừng rằng cuối cùng hắn đã được chui
vào trong cái bao mà từ đó không bao
giờ thoát ra nữa Phải rồi, thế là hắn
đã đạt được mục đích cuộc đời!” ở cuối
đoạn trích có phù hợp với mạch phát
triển tính cách nhân vật không?
HS trao đổi cặp, trình bày
GV chuẩn xác
- GV nêu vấn đề (bài tập 2 – SGK):
II Đọc - hiểu văn bản:
c Cái chết của Bê – li - cốp
* Nguyên nhân:
- Xung đột với Cô – va – ren – cô, bị đẩy ngã
→ bị sốc
- Tiếng cười khiến hắn sợ hãi hoảng hốt → xấu hổ
→tiếng cười là yếu tố đẩy nỗi sợ hãi thường trực trong hắn đến đỉnh điểm và kết cục một tháng sau Bê – li – cốp chết, chết vì nỗi sợ hãi bủa vây, chết vì cái bao vô hình của tính sĩ diện, tự cho mình là hoàn hảo
* Ý nghĩa:
- Thoạt nhìn: khiên cưỡng, vô lí
- Là dụng ý nghệ thuật thể hiện cái có lí trong mạch ngầm văn bản: thực ra Bê - li – cốp đã chết cách đây 15 năm, khát vọng mãnh liệt của y là chui vào bao thì quan tài là thứ bao tốt nhất để hắn đạt được mục đích cuộc đời
→ Cái chết là tất yếu cho kết cục của tính cách Bê – li – cốp, đẩy tính cách nhân vật đến đỉnh cao
* Thái độ, tình cảm của mọi người:
Trang 8Nếu được viết lại đoạn kết khác cho
truyện ngắn Người trong bao, em sẽ
viết như thế nào?
HS trình bày suy nghĩ cá nhân
GV chuẩn xác
- Thái độ, tình cảm của mọi người khi
Bê – li – cốp chết?
HS phát hiện, đọc đoạn văn bản “…
từ nghĩa địa trở về, … còn bao nhiêu
kẻ như thế nữa!”, trình bày suy nghĩ.
GV chuẩn xác
- GV hỏi: cùng với Bê – li – cốp,
những kiểu người trong bao đã chui
vào quan tài vĩnh viễn Em có đồng ý
như vậy không? Vì sao?
HS trình bày
GV chuẩn xác, liên hệ đến Phòng số 6,
Con kì nhông, Mặt nạ, Cái chết của một viên
chức …(Sê – khôp), Con tép anh minh (Xan –
tư – côp Sê – đrin).
- Theo em, Bê – li – cốp đáng thương
hay đáng trách? Vì sao?
HS trình bày suy nghĩ cá nhân
GV chuẩn xác, bình luận
- GV hỏi: Kết luận của bác sĩ I – van
“Không thể sống mãi như thế được” có
ý nghĩa gì?
HS trình bày ý kiến
GV chuẩn xác
- Lúc đầu: cảm thấy nhẹ nhàng, thoải mái
- Chưa đầy một tuần sau cuộc sống lại như
cu, nặng nề, mệt nhọc, vô vị
+ Thực tế: “Bê-li-cốp đã chầu âm phủ nhưng
hiện còn bao nhiêu là người trong bao…”
+ Bác sĩ I – van dẫn ra dẫn chứng “Chúng ta
sống chui rúc … đó chẳng phải là một thứ bao sao?”
=> Bê-li-cốp là điển hình cho một kiểu người,
một hiện tượng xã hội mang tính phổ biến rộng rãi, mang tính qui luật trong lịch sử phát triển của xã hội loài người
* Thông điệp của nhà văn:
- Bê – li – cốp là kẻ nguy hiểm, kẻ đầu độc xã hội, khống chế xã hội → đáng trách
- Bê – li – cốp là sản phẩm của xã hội chuyên chế Nga hoàng → đáng thương
- Kết thúc bằng kết luận của bác sĩ I – van:
“Không thể sống mãi như thế được!”
→ Lời giục giã, hối thúc, khẩn thiết: hãy thay đổi lối sống trong bao để có cuộc sống lành mạnh, khỏe khoắn, có ý nghĩa
Thảo luận theo bàn
- Phân tích ý nghĩa tư tưởng – nghệ
thuật của biểu tượng “cái bao”?
HS trình bày
GV chuẩn xác (slide)
+ GV nêu vấn đề (bài tập 3): Dòng nào
sau đây có thể thay đổi nhan đề của truyện
ngắn? Vì sao?
A Bê – li – côp.
B Một con người kì quái.
C Không thể sống như thế!
D Câu chuyện trong nhà kho.
3 Ý nghĩa biểu tượng:
a Biểu tượng “cái bao”:
- Nghĩa đen: vật dùng để đựng có hình túi hoặc hình hộp, là vật dụng quen dùng của Bê – li - cốp
- Nghĩa bóng: lối sống, tính cách của nhân vật
Bê – li - cốp
- Nghĩa biểu trưng: cả xã hội Nga cuối thế kỉ XIX là cái bao khổng lồ trói buộc, tù hãm, vây bủa, ngăn chặn sự tự do của con người
=> Cái bao là sáng tạo nghệ thuật độc đáo
Trang 9E Người mang vỏ ốc
HS trao đổi nhóm cặp, trình bày
Tích hợp kĩ năng sống
- GV nêu vấn đề: Từ ý nghĩa tư tưởng –
nghệ thuật của “cái bao”, hãy khái quát
chủ đề tư tưởng của truyện?
của Sê – khốp
b Chủ đề tư tưởng:
- Lên án, phê phán mạnh mẽ kiểu người trong bao, lối sống trong bao và tác hại của nó đối với hiện tại và tương lai của nước Nga
- Bức thiết cảnh báo và kêu gọi mọi người cần phải thay đổi cuộc sống, cách sống, không thể sống tầm thường, hèn nhát, ích kỉ,
vô vị mãi thế
- Những đặc sắc về mặt nghệ thuật của
truyện? (cách kể chuyện, chọn ngôi kể,
giọng kể, xây dựng nhân vật, biểu
tượng)
HS trình bày
GV chuẩn xác (slide)
- GV hỏi: Ý nghĩa của truyện?
HS trình bày
GVchuẩn xác (slide)
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
- Chọn ngôi kể:
+ Ngôi thứ nhất: tôi (Bu rơ kin)
+ Ngôi thứ ba: tác giả
→ Khách quan, chân thật, gần gui
- Giọng kể: mỉa mai, châm biếm mà trầm tĩnh, chậm buồn
+ Bề ngoài: có vẻ khách quan, bình thản + Bên trong: bức xúc, trăn trở, khao khát đổi thay
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình
- Nghệ thuật xây dựng biểu tượng
2 Ý nghĩa của truyện:
- Có ý nghĩa thời sự rộng rãi và sâu sắc với nước Nga đương thời
- Biến thể, dị bản khác nhau có ý nghĩa toàn thế giới, lâu dài cho đến tận ngày nay
c Hoạt động 3: Thực hành ( 5 phút )
* Mục tiêu/Phương pháp/Kĩ thuật dạy học
- Mục tiêu: Củng cố kiến thức, thực hành áp dụng kiến thức vừa học
- Phương pháp/kĩ thuật : Động não, trình bày một phút, dạy học nêu vấn đề,
* Hình thức tổ chức hoạt động: HS thảo luận nhóm theo bàn
Một tháng sau, Bê-li-cốp chết Bấy giờ, khi nằm trong quan tài, vẻ mặt hắn trông hiền lành, dễ chịu, thậm chí còn có vẻ tươi tỉnh nữa, cứ hệt như hắn mừng rằng cuối cùng hắn đã được chui vào trong cái bao mà từ đó không bao giờ phải thoát ra nữa Phải rồi, thế là hắn đã đạt được mục đích của đời! […]
Từ nghĩa địa trở về, lòng chúng tôi đều cảm thấy nhẹ nhàng, thoải mái Nhưng chưa đầy một tuần sau, cuộc sống đã lại diễn ra như cũ, nặng nề, mệt nhọc, vô vị, một cuộc sống chẳng bị chỉ thị nào cấm đoán nhưng cũng chẳng được tự do hoàn toàn, chẳng tốt đẹp gì hơn trước Trên thực tế, Bê-li-cốp đã chầu âm phủ nhưng hiện còn bao
Trang 10nhiêu người trong bao, trong tương lai cũng sẽ còn bao nhiêu kẻ như thế nữa!
(Trích Người trong bao, Sê-khốp )
Đọc văn bản trên và thực hiện các yêu sau:
1) Nêu nội dung chính của văn bản? Phương thức biểu đạt của văn bản là gì?
2) Chi tiết Bê-li-cốp nằm trong quan tài, vẻ mặt hắn trông hiền lành, dễ chịu, thậm chí còn có vẻ tươi tỉnh nữa có ý nghĩa gì? Hãy xác định giọng văn của tác giả qua chi tiết đó
3) Xác định biệp pháp tu từ cú pháp trong câu văn Nhưng chưa đầy một tuần sau, cuộc sống đã lại diễn ra như cũ, nặng nề, mệt nhọc, vô vị, một cuộc sống chẳng bị chỉ thị nào cấm đoán nhưng cũng chẳng được tự do hoàn toàn, chẳng tốt đẹp gì hơn trước
Nêu ý nghĩa nghệ thuật của biện pháp tu từ đó
Trả lời:
1) Nội dung chính của văn bản:
- Diễn tả cái chết mãn nguyện của nhân vật Người trong bao Bê-li-cốp;
- Nhà văn cảnh báo sức ảnh hưởng của cái chết đó đối với nước Nga đương thời
2) Chi tiết Bê-li-cốp nằm trong quan tài, vẻ mặt hắn trông hiền lành, dễ chịu, thậm chí còn có vẻ tươi tỉnh nữa có ý nghĩa cái chết chính là sự giải thoát và hạnh phúc của Bê –
li-cốp Bởi vì, y được nằm trong cái bao tốt nhất, bền vững nhất, mà từ lâu đó vẫn là mong muốn thành thực nhất của y
Giọng văn của tác giả : mỉa mai, châm biếm mà trầm tĩnh, chậm buồn
3) Biệp pháp tu từ liệt kê : nặng nề, mệt nhọc, vô vị, chẳng bị chỉ thị nào cấm ,chẳng được tự do hoàn toàn,chẳng tốt đẹp gì hơn trước
- Hiệu quả: Bằng phép liệt kê, nhà văn khái quát ảnh hưởng, tác động sâu rộng, dai dẳng, nặng nề của kiểu người Bê-li-cốp, lối sống trong bao đã ám ảnh, đầu độc bầu không khí trong sạch, lành mạnh của đạo đức, văn hoá và tiến bộ nước Nga đương thời
Qua đó, nhà văn Sê-khốp nhấn mạnh rằng Bê-li-cốp chính là điển hình cho một kiểu người, một hiện tượng xã hội đáng báo động trong tầng lớp trí thức Nga cuối thế kỉ XIX Nó chỉ chấm dứt khi có một cuộc cách mạng xã hội thay đổi tận gốc rễ quan niệm sống, nếu không thì cung giống như cái xác Bê-li-cốp nằm trong quan tài kia thôi Mặc
dù Bê-li-cốp chết nhưng lối sống “trong bao” của anh ta vẫn tồn tại
d Hoạt động 4: Vận dụng, mở rộng ( 2 phút )
* Mục tiêu/Phương pháp/Kĩ thuật dạy học
- Mục tiêu: Đạt những yêu cầu về kĩ năng đọc hiểu văn bản, nắm được nội dung của bài, có sự vận dụng và mở rộng kiến thức
- Phương pháp/kĩ thuật: Đọc sáng tạo, kĩ năng trình bày, năng lực tự học
* Hình thức tổ chức hoạt động: HS làm ở nhà, nộp sản phẩm vào tiết sau:
Viết đoạn văn ngắn ( 5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ về ý nghĩa biểu tượng cái bao trong truyện.
+Nghĩa đen: vật dùng để bao, gói, đựng đồ, hàng hóa,… hình túi, hình hộp Với nghĩa
