Các thời kì lịch sử phát triển nhật bản

3Thời kỳ Yayoi t ừ thế ỷ thứ k 4 trướ c công nguyên~ đế n n a sau th k ử ế ỷ thứ 3 Dụng cụ s dử ụng Đồ gốm Yayoi ＝Văn hóa Yayoi＝ Đồ kim loại Kiếm đồng hay các mũi mâu bằng đồng, gương

(1) Thời kỳ đồ đá cũ (~1 v ạn năm trước trước công nguyên)

(2) Thờ i k ỳ Jomon (1 v ạn năm trước trước công nguyên~th ế k thứ 4 trước công ỷ

nguyên )

Công c s dụ ử ụng Công cụ đá mài ＝Văn hóa Jomon＝

(3)Thời kỳ Yayoi ( t ừ thế ỷ thứ k 4 trướ c công nguyên~ đế n n a sau th k ử ế ỷ thứ 3)

Dụng cụ s dử ụng Đồ gốm Yayoi ＝Văn hóa Yayoi＝

Đồ kim loại Kiếm đồng hay các mũi mâu bằng đồng, gương đồng, chuông đồng

Đờ ối s ng hàng ngày Trồng lúa

Nhà kho Takayuka Dao bằng đá

57 Quốc vương của nước Nakoku gởi

sứ giả đến Trung Hoa và nhận

được kim ấn từ hoàng đế Trung

Hoa

Kim ấn có kh c ắ ch ữKannowano Nanokokuo u

Là di tích tiêu bi u cho th i kể ờ ỳ Yayoi, t nh Saga ở ỉ

Kim n Kannowano Nanokokuou ấ

Giữa thế kỷ thứ 1, Quốc vương của Wanonano g i sở ứ giả sang Hán, và được ban kim n (con d u vàng) ấ ấ

Vương quốc Yamatai, Himiko

Trong phần “Gishi Wajinden” (truyện người Wa - Ngụy Chí) l ch s nhà Ng y có ị ử ụghi: vào th kế ỷ thứ 3, trong quần đảo Nhật Bản có qu c gia tên g i Yamataikoku, ố ọ

Nữ vương là Himiko cai trị quốc gia dựa vào bói toán Himiko phái sứ giả sang Ngụy, và nh n r t nhi u t ng ph m tậ ấ ề ặ ẩ ừ hoàng đế nhà Ngụy

Tóm t t ắ

1 Việc trồng lúa nước được lan r ng ộ

Sử dụng đồ ốm Yayoi; dao bằng đá (gặt lúa); nhà kho Takayuka g

2 Được truyền đạt công c b ng kim lụ ằ ọai

Chuông đồng được sử dụng trong các d p l h i ị ễ ộ

3 Làng mạc được hình thành, xuất hiện những kẻ thống trị

4 Nhiều u qutiể ốc được hình thành

Nhà vua c a Nanokuni nhủ ận được kim n t nhà Hán ấ ừ

5 Nữ hoàng Himiko của Yamataikoku có giao lưu với nhà Ngụy

(4) Thời kỳ Kofun (th i k c m ) ( ờ ỳ ổ ộ Khoả ng t sau n a thế kỷ ừ ử thứ 3~đế năm 600) n

※Chú gi i ả Ch ữ đậm đen là niên đại quan tr ng, ọ ch ữ đậm đỏ là niên đại đặc bi t quan trệ ọng Năm, thế kỷ Kinh t , chính trế ị Văn hóa, sinh hoạt Tài li u liên quan ệKhoảng

di cư (Toraijin) đến Nhật

391 Quân đội Nhật Bản qua Tri u Tiên, ề

chinh ph t Bách T (Kudara) và Tân ạ ế

La (Shiragi), giao chi n v i Cao ế ớ

Câu Ly (Koukuri)

478 Waounobu g i sở ứ giả ớ t i Trung Qu c ố

538 Đạ o Phật được truy ền vào t Bách ừ

T ế (Kudara)

Chính quy n Yamato ề

Tại địa phương ở trung tâm lòng ch o Nara, phát sinh liên minh chính tr n m giả ị ắ ữ thế ự l c to l n Chính phớ ủ đó gọi là Triều đình Yamato Chính phủ lấy vua làm trung tâm, được thành lập từ những gia tộc có thế lực trong vùng Kinki Vua c a chính quyủ ền Yamato gọi là Đại Vương (Okimi)

Lăng mộ Zenpokoenfun

Khoảng sau th i kờ ỳ Yayoi k t thúc, tế ại các địa phương các ngôi mộ ớ l n bắt đầu được xây dành cho t ng l p thầ ớ ống trị Cái này được gọi là Kofun (cổ mộ), có cái hình tròn, cái hình vuông, hình lỗ khóa Loại hình lỗ khóa được gọi là Zenoukoenfun

Hình n m Haniwa ộ

Xung quanh các Kofun (c mổ ộ ) có bày trí các hình nộm Haniwa hình người, hình ng a, nhà c a ự ử

Người di cư (Toraijin)

Là những người di cư từ bán đảo Tri u Tiên t h p thành mề ụ ọ ột gia đình tới quần đảo Nhật Bản Họ truyền dạy kỹ thuật hay các nét văn hóa đạ ục như đồ ốm Sueki (đồi l g đựng rắn chắc) , các công c làm nông b ng s ụ ằ ắ

t vào Ch ữ Kanji cũng được truyền bá

Tóm t ắt

1 Tại các địa phương các ngôi mộ ớn (Kofun) đượ l c xây dành cho t ng lầ ớp th ng tr ố ị

◇Sắp xếp xung quanh các Kofun là các Haniwa Có nhi u hình dề ạng khác nhau như hình người, ngựa, nhà cửa

◇Mộ c Daisen Kofun là nh ng ngôi m c có di n tích l n nh t thổ ữ ộ ổ ệ ớ ấ ế giớ ăng mội, l Zenpokoenfun có hình d ng l ạ ỗkhóa

2 Chính quy n Yamato ề được thành l p ậ ở địa phương vùng Nara

3 Vua c a chính quy n Yamato gủ ề ọi là Đại vương (Okimi) Chính phủ gọi là triều đình Yamato

4 Phổ biến giao lưu với Tri u Tiên, và có nhiề ều người di cư (Toraijin) đã đến

5 Những người di cư Toraijin đã truyền bá kỹ thuật hay những nét văn hóa đại lục vào Nhật B n ả

(5) Thời kỳ Asuka (Khoảng năm 600~đến năm 710)

※Chú gi i ả Ch ữ đậm đen là niên đại quan tr ng, ọ ch ữ đậm đỏlà niên đại đặc biệt quan trọng Năm, thế kỷ Kinh t , chính trế ị Văn hóa, sinh hoạt Tài li u liên quan ệ

593 Thái t Shotoku lên nhi p chính ử ế ＝Văn hóa Asuka (văn hóa Phật

Mirokubosastuzo (chùa Koryuuji)

〃（Chùa Chyuguji ）

Chùa Horyuji được đăng lục di sản thế giới

Phật V Lai (chùa ịKoryuji)）

Phật V Lai (chùa Chuguji) ị

630 Phái Khi n Tùy s l n th nhể ứ ầ ứ ất

Vì muốn áp d ng ụ văn hóa và thể chế của nhà Đường (Trung Quốc) đã ở g i sang h c h i để ọ ỏ

Loạn chi n Jinshin no Ranế

Sau khi Thiên Hoàng Tenji qua đời, xảy ra tranh giành ngôi vị, Thiên Hoàng Tenmu đã thắng và lên ngôi

Canh tân Đại hóa (Taika no Kaishin)

Hoàng t Nakano Oeno cùng v i Nakatomino Kamatari (sau này là Fujiwarano Kamatari) lử ớ ật đổ nhà Soga, mở đầu cuộc c i cách thành lả ập cơ cấu chính m i Cho ttrị ớ ới khi đó các đất đai và con người do các hào ch cai tr bi n thành ủ ị ếcông địa, công dân và do qu c gia tr c ti p cai tr ố ự ế ị

Văn hóa Asuka

Vào n a th kử ế ỷ thứ 6, Phật giáo được lan truyền t Kudara (Bách Tế-Triều Tiên), ừ được Thái T Shotoku và dòng h ử ọSoga cho truy n bá rề ộng rãi T i trung tâm thạ ủ đô của vùng Asuka, văn hóa Phật giáo rất hưng thịnh

Chùa Horyuji

Là m t tòa ki n trúc tiêu bi u cho thộ ế ể ời đại Asuka trong viện chùa Shyotoku Taiji Yukari t nh Nara ỉ Năm 1993 được , đăng ký vào di sản văn hóa Thế giới

Tượng ph t Thích Ca (chùa Horyuji)ậ

Là t ng Ph t tiêu bi u cho thượ ậ ể ời đại Asuka trong chùa Horyuji Do con cháu c a nhủ ững người di cư Toraijin từ bán đảo Tri u Tiên xây d ng ề ự

Tóm t ắt

1 Thái Tử Shotoku lên làm nhi p chính cho Thiên Hoàng Suiko, n hành chính tr l y Thiên Hoàng làm trung tâm ế tiế ị ấThái tử Shotoku đã:

◇Lập Hi n pháp Th p thế ậ ất điều và quan ch c 12 bứ ậc

◇Phái khi n Tùy sể ứ sang để ọ h c hỏi văn hóa nhà Tùy (Trung Quốc)

2 Hoàng t Nakano Oeno và Nakatomino Kamatari lử ật đổ nhà Soga, ti n hành canh ế tân đại hóa Mở đầu cho cu c cộ ải cách chính tr l y Thiên Hoàng làm trung tâm vị ấ ới chính sách công địa, công dân

3 Sau khi Thiên hoàng Tenji qua đời, xảy ra tranh giành ngôi v (Jinshin no ran).ị

4 Học hỏi lu pháp Ritsuryo cật ủa nhà Đường, và l p ra lu t Taiho Ritsuryo.ậ ậ

5 Văn hóa Asuka là văn hóa Phật giáo đầu tiên c a Nh t bủ ậ ản, rất hưng tịnh trong vùng Asuka

(6) Thời kỳ Nara (từ năm 710~đến năm 794)

※Chú gi i ả Ch ữ m đậ đen là niên đại quan tr ng, ọ ch ữ đậm đỏlà niên đại đặc biệt quan trọng Năm, thế

kỷ Kinh t , chính tr ế ị Văn hóa, sinh hoạt Tài li u liên quan ệ

701 Luật Taiho được thiết lập ＝Văn hóa Tenbyo＝ Viện Shosoin

sự ký-Nihonjiki』

Ban bố Luật Handen Shyujyu (Thần tho i, ạ lưu truyền, ghi

chép )

710 Kinh đô Heijokyo được xây

d ựng Naraở

(Thiên nhiên,s n ả phẩm, truyền thuyết）

752 Xây d ng xong Tự ượng Đại Phật

trong chùa Todaiji

Công địa công dân

Để toàn b người và đất đai thành vật của qu c gia, ã cộ ố đ ấm đất tư hữu; dân tư hữu

Luật Handen Shyujyu Hou

Hết th y mả ọi ngườ ừ 6 tuổi tr lên i t ở được đăng ký hộ khẩu sẽ được khẩu phần đất đai, nếu người đó chết thì sẽ ả tr lại cho nhà nước Đổi lại mọi ngườ ẽi s phải đóng các loại thuế gọi là So (lúa), Cho (l a; chụ ỉ; tơ tằm; đặc sản),Yo (v i vóc) ả

Luật Konden Einen Shizaihou

Vì kh u phẩ ần đất đai trở nên thi u thế ốn, nên đất đai do mới khai hoang được sẽ vĩnh viễn trở thành đất tư Vì thế, các tầng l p quí tớ ộc, các đền chùa hay các phú hào s dử ụng nông dân khai hoang, m rđể ở ộng đất đai cho chính mình

Văn hóa Tembyo

Do ảnh hưởng văn hóa của nhà Đường và Ph t giáo, nên th i c a Thiên hoàng Shomu là huy hoàng nh t ậ ờ ủ ấ

Dựa vào lực lượng của Phật giáo để ả b o vệ Quốc gia, xây d ng các ự ch a Kokubunji mù ở ỗi tỉnh Tại th ủ đô cho xây dựng chùa Todaiji (Hình chùa Todaiji)

Viện Shosoin (Nara: Toudaiji)

Được bỏ vào trong các vật phẩm do Khiển Đường S mang vứ ề (Hình ên là báu vtr ật trong vi n Shosoin) ệ

Nhà sư Ganjin

Đến từ Nhà Đường, cho xây d ng Chùa Toushodaiji, và m r ng Ph t giáo.ự ở ộ ậ

Tóm t ắt

1 Điều hành chính trị căn cứ theo Luật pháp (Ritsuryo)

◇Học hỏi nhà Đường, thành l p ậ luật Taihou

◇Lập thành công địa, công dân, mọi người sẽ dựa vào Luật Handen Shyujyuho mà được nhận kh u phẩ ần đất đai

◇Mọi người phải đóng thuế (So, Chyo, Yo) cho nhà nước

Nam t thành nhân ử cũng có quân dịch, với tư cách quân dịch, c ng có khi ũ được điều phái n bắc bộ Kyushu đế

2 Mô phỏng theo kinh đô Trường An của nhà Đường để xây dựng kinh đô Heijou, cũng được chế tạo tiền tệ gọi là tiền Wadokaichin, đượ ử ục s d ng trong phiên chợ

3 Chế độ công địa công dân b sị ụp đổ

◇Do kh u phẩ ần đất không đủ, nên đã chấp nhận cho đất mới khai hoang được s dử ụng vĩnh viễn (Luật Konden Einen Shizaihou)

◇Đã phát sinh đất tư hữu

4 Thiên hoàng Shomu cho xây d ng các ự chùa Kokubunji hay chùa Kokubuniji mở ỗi địa phương, bởi vì theo lực lượng c a ph t giáo c g ng b o v qu c gia nên Phủ ấ đã ố ắ ả ệ ố ật giáo đã trở nên r t phổ bi n ấ ế

（７）Thờ i kỳ Heian (t năm 794~năm 1192) ừ

※Chú giải Chữ đậm đen là niên i quan tr ng, đạ ọ ch ữ đậm đỏ là niên đại đặc bi t quan trệ ọng Năm,

thế kỷ Kinh t ; Chính trế ị Văn hóa; sinh hoạt Tài li u liên quanệ

794 D ời đô về Heian Kyo (Kyoto) ＝Văn hóa Kokufu＝

894 KhiKhiKhiển Đường sứ kkkkkết thúc 『Truyện Genji của〔Murasaki 』

1016 Fujiwara Michinaga tr ở

thành nhi p chính, dòng h ế ọ

Fujiwa ra hưng vượng

thượng thư thái chính

Phật giáo thời đại Heian

Saicho〕

1185 Dòng hDòng họ Taira di t vongệ （Hieizan; Enryakuji ）

Đấu trường võ sĩ

Võ sĩ xuất hiện từ sự giao lưu giữa các gia đình quyền thế tại địa phương và nh ng quan lữ ại trung ương Cuộc nổi lọan c a hai nhà Fujiwara No Sumitomo và Taira Nomasakado xủ ảy ra, nhưng được giới võ sĩ trấn áp, vì th ế thế ực lcủa võ sĩ đã được công nh n Trong sậ ố đó hai đoàn võ sĩ Genji và Heishi là có thế lực

Cuộc chiến giữa Genji và Heishi

Là cu c chi n gi a hai nhà Genji và Heishi xung quanh vi c tranh giành th c quy n chính tr , Tairano Kiyamori ộ ế ữ ệ ự ề ịhủy nhà Genji và m rở ộng lực lượng Tairano Kiyomori với tư cách võ sĩ trở thành Thái Chính Đại Th n lầ ần đầu tiên Ngoài ra, để mua bán giao thương với nhà T ng (Trung Quố ốc) đã cho trang bị cảng Hyogo (thành ph Kobe) ố

Nhà T ng và Cao l (Korai-Triố ệ ều)

Trung Qu c vố ào đầu th kế ỷ thứ 10 Nhà Đường bị tiêu diệt, nhà T ng th ng nh t Trung Qu c ố ố ấ ố

Tại bán đảo Triều Tiên, nước Cao Lệ (Korai) n i dổ ậy, lật đổ Tân La (Shiragi)

Trung Quốc Đường ⇒ Tống

Triều Tiên Tân La ⇒ Cao Lệ

Tín ngưỡng Jodo

Từ kho ng gi a th kả ữ ế ỷ thứ 10 xã h i tr nên l an l c Mộ ở ọ ạ ọi người ni m kinh Ph t, tin vào Ph t A-di-ệ ậ ậ đà, hy vọng sau khi ch t sế ẽ được tái sinh vào cõi c c l c T i mự ạ ạ ỗi địa phương, các điện th A-di-ờ đà được xây dựng Điện Byodoin Hooudo (điện thờ A-di-đà) là một trong s ố đó

４．Sau khi Thiên hoàng nhường ngôi, mở ra viện chính và v n ti p tẫ ế ục điều hành chính trị

５．Trong cu c lo n gi a hai nhà Hogen và Heishi, Nhà Heishi ộ ạ ữ đã thắng, và trên m t chính tr n m gi m t lặ ị ắ ữ ộ ực lượng to lớn Đại biểu đó là Taira no Kiyomori trở thành Thái Chính Đại Thần Tuy nhiên, Nhà Heishi cũng

bị Nhà Genji lật đổ và diệt vong

（８）

（８）Thời kỳ Kamakura (t ừ năm 1192~năm 1333)

※Chú giải Ch ữ đậm đen là niên đại quan tr ng, ọ ch ữ đậm đỏ là niên đại đặc bi t quan trệ ọng Năm, thế

l ập ch ế độ M c ph Kamakuraạ ủ Phật giáo mới

Minamuto Yoritomo 「Phái Jodo của〔」 Honen 〕

「Phái Jodoshin」của〔Shinran 〕

「PháiJi của Ippen〕 」 〔

「Phái Nichiren」của〔Nichi Ren〕

Phái Zen (truy n t Trung ề ừ Quốc vào)

「Phái Rinzaishu」của〔Eisai 〕

「Phái Soto của Dogen〕 」 〔

1219 Tướng quân Genji b tiêu di t, Hojo ị ệ

lên

『Truyện ng n Heikeắ 』

1221 L ọan chi n Jokyu xế ảy ra 『Tập hòa ca Tân c kimổ 』

『Hojoki 』 của 〔 Kamono Chomei〕

1232 Hojo Yasutoki áp d ng Goseibai ụ

1297 Lệnh Tokuseirei được ban ra

1333 M ạc ph Kamakura bủ ị tiêu diệt

Loạn chi n Jokyuế

Năm 1221, Thái Thượng Hoàng Gotoba nhằm khôi phục lại thế lực của triều đình, đã gây ra cuộc phản loạn, nhưng

đã thấ ại dướt b i quân của Mạc phủ Sau đó, Mạc phủ cai đặt chế độ cố vấn Rokuhara Tandai đối với Kyouto và giám sát triều đình

Luật Goseibai Shikimoku

Năm 1232, Nhiếp chính Hojo Yasutoki đã lập ra để chỉ thị cho các chư hầu (người hầu cận của tướng quân) tiêu chuẩn

xử án Trong một thời gian dài được lấy làm mẫu luật cho các võ sĩ

Genko-Sự xâm lược của quân Nguyên

Là sự việc H t T t Li t (Khubilai Khan) hai lố ấ ệ ần đem quân xâm lược (năm 1274 là cuộc chiến Bunei, năm 1281 là cuộc chi n Koan), nh m chinh ph c Nhế ằ ụ ật nhưng đã thất bại

Goon và Hoko

Tướng quân và chư hầu (người h u c n cầ ậ ủa tướng quân) liên k t v i nhau d a trên quan hế ớ ự ệ chủ t ớ Tướng quân bảo trợ (Ban ơn- Goon) lãnh thổ cho chư hầu, ngượ ại chư hầc l u dùng sinh mệnh của mình để chiến đấu (phục vụ-Hoko) Chế độ xã hội như thế này g i là chọ ế độ phong ki n ế

Tóm t ắt

１．Heishi b diị ệt vong, Minamoto Yoritomo thu nắm thực quyền chính trị Minamoto Yorimoto đặt ra chức vị bảo h ; ộ

địa ch , mở ra chế Mạc ph Kamakura, tr thành Chinh di Đại Tướng Quân-Seiitaisyogun ủ độ ủ ở Tướng quân và các chư hầu gắn kết với nhau qua quan h Goon và Hoko ệ

２．Sau khi Minamoto Sanetomo ch t, ế để giúp đỡ tướng quân, Hojo đã hoàn thành chế độ nhi p chính.ế

◇Để lấy lại th c quy n chính tr t tay Hojo Tự ề ị ừ hiên hoàng Gotoba đã phát động cuộc lo n chi n Jokyu.ạ ế

◇Qui tắc cho các võ sĩ gọi là Goseibai Shikimoku được thiết lập

３．Hai l n cầ hiến tranh v i quân Nguyên (ớ xâm lược c a quân Nguyên)ủ

◇Vì M c Ph phạ ủ ải chi tiêu quá nhi u cho chi n tranh nên ti n b c gề ế ề ạ ặp khó khăn

◇Vì đời sống của các võ sĩ cũng gặ khó khănp , cùng với việc bất mãn với Mạc Phủ nên luật Tokuseirei được ban

ra

４．Phật giáo mới lan rộng, văn hóa Kamakura (văn hóa của tầng lớp quí tộc và văn hóa của giới võ sĩ) được sinh ra

(9) Th

(9) Thời Đại Muromachi (Năm 1335 ～ Năm 1573)

※Chú giải Chữ đậm đen là niên đại quan tr ng, ọ ch ữ đậm đỏ là niên đại đặc bi t quan trệ ọng Năm・ Chính trị・Kinh tế Văn hoá・Sinh hoạt Tài li u liên quan.ệ

1334 Bắt đầu thể chế chính tr mị ới

c ủa Kenmu

＝Văn hoá Muromachi＝ Kim Các

1336 Thiên hoàng Godaigo chuyển

sang Yoshino, Nam-B c Triắ ều đối

lập

Kim các;

〔Ashikaga Yoshimitsu 〕Văn hoá Higashiyama

1392 Thống nh t Nam Tri u và B c Triấ ề ắ Thạch đình ở Ryouan tự

1397 Ashikaga Yoshimitsu xây c t Kim ấ

Thể chế chính tr mị ới c a Kenmuủ

Một n m sau, sau khi m c ph Kamakura b h y di t, thiên hoàng Godaigo bă ạ ủ ị ủ ệ đã ắt đầu chính tr v i trung tâm là quí ị ớtộc và đã c i ả chính niên hi u thành Kenmu.Vì ệ điều này làm gia t ng s b t mãn c a võ s và vì cho lính v i ngă ự ấ ủ ĩ đã ớ ười của ông Ashikaga Takauji, thể chế chính tr mị ới này c ng ch h n 2 nũ ỉ ơ ăm đã ị thấ ại b t b

Nội lo n cạ ủa Nam-B c Triắ ều

Chia ra Nam Tri u (phe thiên hoàng Godaigo) và B c Triề ắ ều (phe Ashikaga Takauji) đối lập nhau Nội loạn này kèo dài kho ng 60 n m, và ch m dả ă ấ ứt ở kho ng th i Ashikaga Yoshimitsu ả ờ

Mậu d ch ki m-xét (M u d ch Nhị ể ậ ị ật-Minh)

Tướng quân đời th 3 Ashikaga Yoshimitsu bứ đã ắt đầu m u d ch v i Minh Vì phân biậ ị ớ để ệt tàu m u d ch chính th c và c p bi n Nhậ ị ứ ướ ể ật(những c p bi n hay nh c p ven bi n Trung ướ ể đá ướ ở ểQuố đãc) sử d ng vi c ki m tra và xác minh.ụ ệ ể

Loạn chi n Oninế

Năm 1467, ở thời tướng quân th 8 là Ashikaga Yoshimasa, quan hứ ệ giữa nhà Hosokawa và nhà Yamana tr nên x u ở ấ

đi do vấn đề quyết định vị tướng quân kế ế ti p, nên đã xảy ra cuộc chiến lôi cuốn nhiều bảo vệ Đaimyo (lãnh chúa ởNhật) Cu c chi n kéo dài kho ng 11 n m tr ng tâộ ế ả ă ọ m ở Kyoto, d n d n lan rầ ầ ộng ra các địa ph ng toàn qu c T sau ươ ố ừviệc này được gọi là thời đại chi n tranh, l c lế ự ượng c a mạc ph Muromachi bủ ủ ị yếu đi

Thương m i qua trung gianạ

Đầu thế k 15, thành lập ra vương qu c Ryukyu (hi n nay là Okinawa) V ng qu c Ryukyu ỷ đã ố ệ ươ ố đã được th nh v ng ị ượnhờ mua bán v i nh ng quớ ữ ốc gia của địa ph ng ươ Đông Á Nh t là v i Trung Qu c và Tri u Tiên, Nh t B n, hoàn ấ ớ ố ề ậ ả đãtất nhi m v k t n i vệ ụ ế ố ới Đông Á Thương mại như thế này được gọi là thương m i qua trung gian ạ

Truyền bá súng ố ng

Súng ng ố được ng i Bườ ồ Đào Nha truy n bá là vì ề thời đại chi n tranh, và ngay t c khế ứ ắc đã được lan truyền đến các

địa phương Nhật Bản Qua đó, phương cách chiến đấu được thay đổi và việc th ng nhất toàn quố ốc được nhanh chóng

Truyền bá đạo cơ đố c

Xavier đã truyền đạo cơ đốc đến với Nhật Bản Xavier vì để khôi phục lực lượng công giáo đã đến với mục đích mởrộng đạo cơ đốc đến với Châu Á

Mậu d ch Nanban (Bị ồ Đào Nha và Tây Ban Nha)

Thời điểm này được gọi là mậu dịch giữa Người Tây Ban Nha và người Bồ Đào Nha Hàng xuất khẩu là bạc hay đồng, hàng nhập kh u là s i t s ng, súng ng hay thu c súng, h ng liẩ ợ ơ ố ố ố ươ ệu

◇Vào thời tướng quân i th 8 Ashikaga Yoshimasa, Nam-B c Tri u thành mđờ ứ ắ ề ột

2. M c phạ ủ Muromachi được mở ra khi Ashikaga Takauji trở thành i t ng quân ch huy ch ng l i quân man di đạ ướ ỉ ố ạ

7 Văn hoá c a thủ ời đại Muromachi gồm có văn hóa Kitayama (Kim Các Tự, K ch Nô) ị được k t h p b i v n hoá cế ợ ở ă ủa tầng l p quí t c và v n hoá c a t ng lớ ộ ă ủ ầ ớp võ sĩ và văn hóa Higashiyama (ngân Các Tự, tranh thủy mạc)có sự giản

dị và duyên dáng

( 10) Th ) Thời kỳ Azuchimomoyama (Năm 1573 ～ Năm 1603)

※Chú giải Chữ đậm đen là niên đại quan tr ng, ọ ch ữ đậm đỏ là niên đại đặc bi t quan trệ ọng Năm・

Thế ỷ k Chính trị・Kinh tế Văn hoá・Sinh hoạt Tài li u liên quan.ệ

1577 Oda Nobunaga đưa ra l nh ệ

Rakuichi Rakuza t i th n Azuchiạ ị trấ

＝Văn hoá Nanban (Bồ Đào Nha

và Tây Ba Nha)＝

1582 Biến c t i chùa Honno d n ố ạ đã ẫ đến

cái ch t c a Oda Nobunagaế ủ

・Bài lá Ka-Ru-Ta ・Y học

・Thiên v n h c ă ọ

・Kỹ thu t hàng hậ ải Oda Nobunaga

＝Văn hoá Azuchi Momoyama＝ Bài lá Ka-Ru-Ta Đại biểu là kiến trúc thành quách

Thành Azuchi(lâu đài của NobonThành Osaka (lâu i cđà ủa Hideyoshi)

1582 Toyotomi Hideyoshi khởi đầu

khảo sát đất đai

Thành Himeji (Di s n v n hoá ả ă thế giới)

1588 Toyotomi Hideyoshi th c hi n thu ự ệ

hồi g m giáoươ

Jurakudai [Cư quán của Hideyoshi]

Thành Himeji

1590 Toyotomi Hideyoshi th ng nh t toố ấ Tranh v ên b c bình phongẽ tr ứ ・

Tranh v ên c a gi y Fusumaẽ tr ử ấ

1592 Toyotomi Hideyoshi đưa quân tới

Triều Tiên

Hoàn t t nghi lấ ễ trà đạo [Sennori

(Cu c chi n Bunroku Keicho no ộ ế ・

Eki) Joruri (Đàn Nhật 3 dây)

1598 Toyotomi Hideyoshi qua đời Vũ điệu Kabuki

Toyotomi Hideyoshi

X ảy ra trận chiến Sekigahara

[Izumono no Okuni] Nghi l à ễ tr đạo

1600 [Tokugawa Ieyasu đấ với Ishida u

Mutsunari]

Kịch Kabuki

Rakuichi Rakuza

Chính sách do Oda Nobunaga đã thực thi, xóa bỏ thuế thị trường hay các cửa khẩu tại các địa phương, đem lại sự phát tri n cho nể ền công thương nghiệp Đã xóa bỏ các c a khử ẩu để giao thông đượ ực t do

Taiko Kenchi

Chính sách do Toyotomi Hideyoshi th c thi, mự ục tiêu là để chắc chắn thu được niên c ng (ti n thu ) Th ng nh t viố ề ế ố ấ ệc

đ ườo l ng bằng th c o hay bằng h p hình vuông, điều tra độ r ng c a ru ng nương trên toàn qu c, o sướ đ ộ ộ ủ ộ ố đ ản lượng bằng đơn vị Kokutaka 1Koku t ng ươ đương v i 150kg ớ

Dựa vào Taiko Kenchi xóa b quy n lỏ ề ợi đất đai c a nh ng gi i quí t c hay chùa và n th , nông dân có quyủ ữ ớ ộ đề ờ ền lực Thay vào , nh ng nông dân tr ng trđó ữ ồ ọt tại đất đó s ẽ trực ti p nế ắm gi quy n lữ ề ợi của đất đó

Thu hồi gươm giáo

Để kiềm chế khởi nghĩa (xung đột) xảy ra tại các a phương nên Toyotomi Hideyoshi đị đã thực thi chính sách thu hồi

vũ khí t nông dâừ n, do đó đã phân chia rõ rệt gi a võ s và nông dân ữ ĩ

Phân chia quân nông

Do Taikou Kenchi và Katanagari, thân ph n gi a võ s và nông dân phân chia m t cách rõ rậ ữ ĩ ộ ệt

Xuất quân sang Tri u Tiênề

Toyotomi Hideyoshi nghđã ĩ việc chinh ph c nhà Minh (Trung Qu c), vì Tri u Tiên ngay lụ ố ề ở ối đi nên xu t quân 2 đã ấlần G p sặ ự phản kháng d d i, vì Hideyoshi b b nh qua i nêữ ộ ị ệ đờ n đã rút quân

Trận chi n Sekigaharaế

Sau khi Toyotomi Hideyoshi qua i, nhóm hđờ ỗ trợ Tokugawa Ieyasu và nhóm phản đối, hai bên t ng c ng là 160,000 ổ ộquân lính t t p tđã ụ ậ ại Sekigahara c a t nh Gifu ủ ỉ Đã có trận nh phân chia thiên h và Tokugawa Ieyasu đá ạ đã thắng

Tóm t ắt

1. Oda Nobunaga đã diệt Mạc Phủ Muromachi Oda Nobunaga đã thực thi Rakuichi Rakuza t i th n thành Azuchi ạ ị trấ

2 Sau khi Odo Nobunaga qua i, Toyotomi Hideyoshi ã đờ đ thống nh t toàn qu c ấ ố

◇Toyotomi Hideyoshi th c thi Taiko Kenchi,thu h i g m giáo, phá b c c u xã h i cự ồ ươ đã ỏ ơ ấ ộ ũ→ ọ g i là phân chia Lính-Nông

◇Với mục đích chinh phục nhà Minh(Trung Quốc) Toyotomi Hideyoshi đã tấn công qua Tri u Tiên 2 l n nh ng ề ầ ư

đã thất bại

3. Biểu hi n cho phong thái c a các Daimyo (lãnh chúa) t thân phệ ủ ừ ận thấp hèn trở thành thân phận cao hay c a các ủđại thương gia, nền văn hóa sa hoa tráng lệ Momoyama ph n vinh Ngoài ra, đã ồ ở thời đại này, cũng được xem là b ịảnh hưởng nền văn hoá châu Âu (Văn hoá Namban) thông qua mậu dịch Nanban