GIÁO án Môn LỊCH sử 9

Giới thiệu bài Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc không chỉ đưa đến sự ra đời hệ thống các nước XHCN thế giới mà nó còn đem đến một cao trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra sôi

PHẦN I LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY (2000)

Chương I LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI

Bài 1 LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX

- Liên Xô đã đạt được những thành tựu to lớn về kinh tế à khoa học – kĩ thuật (từ năm

1945 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX)

1 Một số tranh ảnh về thành tựu của Liên Xô sau 1945 trên nhiều lĩnh vực khác nhau

2 Bản đồ Liên Xô hoặc Bản đô châu Âu sau Chiến tranh thế giới thứ hai

C – LÊN LỚP

1 Bài cũ:

- GV kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của HS

2 Giới thiệu bài

- GV giới thiệu khái quát chương trình lịch sử lớp

- GV có thể sử dụng đoạn chữ nhỏ đầu bài 1 ở SGK để giới thiệu

- GV treo bản đồ Liên Xô hoặc bản đồ châu Âu

sau CTTGII lên bảng và y/c HS theo dõi, quan sát

vị trí của Liên Xô trên bản đồ

- GV có thể cho HS đọc mục I.1 ở Sgk và hỏi:

? Vì sao sau CTTGII, Liên Xô phải tiến hành

khôi phục KT ?

? Trong CTTGII, Liên Xô bị thiệt hại ntn ?

? So với nước Nga sau CTTGI(1914-1918) thì

em thấy khó khăn lần này của Liên Xô ntn ?

? Những thành tựu về kinh tế và KH – KT của

Liên Xô từ 1945 – 1950 là gì ?

? Em có nhận xét gì về công cuộc khôi phục

kinh tế sau chiến tranh của LX (từ 1945-1950) ?

GV: đó là một sự vươn lên phi thường – một cuộc hồi

1 Công cuộc khôi phục kinh tế sau

chiến tranh

a Những thiệt hại của Liên Xô trong

Chiến tranh thế giới thứ hai

- 27 triệu người chết, 170 TP, hơn 70.000 làng mạc, gần 32.000 nhà máy,

xí nghiệp và 65.000 km đường sắt bị tàn phá

- Nền KT Liên Xô phát triển chậm lại

sinh kì diệu.

- HS thảo luận

- GV có thể đưa thêm tư liệu

- Y/c HS theo dõi mục I.2 ở Sgk

? Em hiểu thế nào là CSVC – KT của CNXH

(GV tự giải thích)

? Em hãy nêu phương hướng và nhiệm vụ

chính của các kế hoạch dài hạn mà Liên Xô đã

- GV cho HS q/s H1 Sgk và liên hệ với VN

? Ý nghĩa của những thành tựu KH vũ trụ của

LX sau năm 1945 ?

? Chính sách đối ngoại của LX trong thời kì

này là gì ?

GV: 1960, theo sáng kiến của LX, LHQ thông qua

tuyên ngôn về thủ tiêu chế độ TD và trao trả đ/l cho các

nước thuộc địa; 1961 LX đề nghị thông qua Tuyên ngôn về

việc cấm vũ khí hạt nhân; 1963 theo đề nghị của LX, LHQ

thông qua T/ngôn về thủ tiêu tất cả các hình thức của

CĐPBCT trên TG

1950) trước 9 tháng

+ Năm 1950, sản lg CN tăng 73% + Hơn 6000 nhà máy đc khôi phục và

xd lại + Nông nghiệp vượt trước ch/tranh

- KH – KT: năm 1949, chế tạo thành công bom nguyên tử

2 Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất –

kĩ thuật của CNXH (từ năm 1950 đến đầu nhưng năm 70 của thế kỉ XX)

a Phương hướng và nhiệm vụ chính

- Ưu tiên ph/triển CN nặng

- Thâm canh trong NN

? Em có nhận xét gì về những thành tựu chinh phục vũ trụ của L/Xô trong thời kì từ

1945 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX ?

? Tại sao từ năm 1945 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX, L/Xô lại là chỗ dựa vững chắc cho phong trào c/m TG ?

Bài 11 (Tiếp theo)

A – MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Hoàn cảnh, quá trình ra đời các nước DCND Đông Âu (1945 – 1949) và sự hoàn thành thắng lợi cách mạng DTDC

- Sự hình thành hệ thống XHCN thế giới: sự quan hệ toàn diện và chặt chẽ giữa Liên Xô

và Đông Âu; sự thành lập Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) và tổ chức Hiệp ước Vác sa va

1 Kiểm tra bài cũ

? Nêu những thành tựu của Liên Xô trong công cuộc xây dựng CNXH (từ 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX)

2 Giới thiệu bài

Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc cũng đã đưa đến một thành quả vô cùng to lớn và

quan trọng, trong khi truy đuổi bọn phát xít về tận sào huyệt Béc lin, Hồng quân Liên Xô đã giúp một loạt nước Đông Âu giải phóng Từ đây các nước Đông Âu cùng Liên Xô trở thành

hệ thống XHCN thế giới Sự ra đời các nước XHCN Đông Âu và thành tựu mà các quốc gia này đạt được góp phần vào phong trào cách mạng thế giới trong mấy thập niên

đầu của nửa cuối thế kỉ XX là cực kì quan trọng.

- GV giới thiệu các nước Đông Âu qua bản đồ

treo tường và yêu cầu theo dõi Sgk

? Các nước DCND Đông Âu đã ra đời trong

hoàn cảnh nào ?

- GV có thể cho HS kẻ bảng thống kê: thứ tự,

thời gian, tên nước

? Tại sao CHDC Đức lại ra đời muộn hơn ?

? Để hoàn thành CMDCND (từ 1946 – 1949),

các nước Đông Âu đã thực hiện những nhiệm vụ gì

?

? Hệ thống XHCN ra đời trong hoàn cảnh nào ?

1 Sự ra đời các nước Dân chủ

nhân dân Đông Âu

a Hoàn cảnh

- Cuối 1944 - đầu 1945, Hồng quân L/Xô phối hợp với nhân dân Đông Âu k/n giành chính quyền -> một loạt các nước DCND đã ra đời ở Đông Âu…

b Nhiệm vụ của CM DCND

- XD chính quyền DCND

- Tiến hành cải cách ruộng đất

- Quốc hữu hóa các nhà máy,xí nghiệp của TB…

- Thực hiện các quyền tự do dân chủ cho nhân dân, cải thiện đời ống nhân dân

III Sự hình thành hệ thống Xã

- GV: Việc chuyên môn hóa ở trong NN, CN Ví dụ:

Tiệp Khắc pt CN nặng, CN cơ khí; Bungari phát triển NN

kết hợp cơ khí NN; CHDC Đức phát triển máy động lực…

? Cơ sở nào dẫn đến sự hình thành hệ thống

XHCN ở Đông Âu ?

? Sự hợp tác và tương trợ giữa Liên Xô và Đông

Âu được thể hiện ntn ?

? Sự ra đời các tổ chức này có mục đích và tác

dụng gì ?

- GV có thể cho HS đọc đoạn in nhỏ trong mục

này

? Những thành tựu mà khối SEV đạt được là gì ?

- GV diễn giải thêm: thời kì này tỉ giá 1 Rúp = 1,5USD;

từ 1951-1973, tỉ trọng CN của SEV so với thế giới tăng 18

– 33%; tuy nhiên khối SEV cũng bộc lộ nhiều hạn chế

hội chủ nghĩa thế giới

2 Sự hình thành hệ thống XHCN

a Các tổ chức hợp tác

- 8.1.1949, Tổ chức Tương trợ KT XHCN (SEV) thành lập

- Tốc độ tăng trưởng CN 10%/năm

- Thu nhập quốc dân (1955 - 1973) tăng 5,7 lần

- Liên Xô cho các nước trong khối vay

13 tỉ Rúp và viện trợ không hoàn lại 20 tỉ Rúp.

3 Củng cố

? Nêu những thành tựu to lớn của Liên Xô trong công cuộc khôi phụckinh tế sau CTTGII

và công cuộc xây dựng CSVC – KT cho CNXH ?

? Hoàn cảnh ra đời của các nước DCND Đông Âu ?

4 Bài tập

- Sự hình thành hệ thống XHCN có ý nghĩa gì đối với cách mạng thế giới và VN ?

- Em có biết gì về sự giúp đỡ của Liên Xô và các nước Đông Âu đối với VN ?

Bài 2 LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70

ĐẾN ĐẦU NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỈ XX

A – MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Những nét chính của quá trình khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở Liên Xô;

- Hậu quả của sự sụp đổ hệ thống XHCN ở Liên Xô và Đông Âu

? Nêu những đóng góp của Hội đồng tương trợ kinh tế ?

2 Giới thiệu bài

Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới năm 1973 đã đặt các nước trên thế giới vào những

thử thách to lớn Đứng trước những thử thách đó, Liên Xô và các nước Đông Âu đã có những cải cách gì về kinh tế, chính trị và xã hội ? Những cải cách đó đã đưa lại kết quả gì ? Bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu những vấn đề trên.

- GV dùng Bản đồ các nước SNG giới

thiệu với HS và giới thiệu về cuộc khủng

hoảng dầu mỏ năm 1973

? Đứng trước cuộc khủng hoảng kinh tế

1973, Ban lãnh đạo Liên Xô đã đối phó

ntn ?

? Hậu quả của những c/s đó ?

? Em có biết những khiếm khuyết trước

đây làm trở ngại sự phát triển của đất nước

Liên Xô là gì không ?

- GV: Trong bối cảnh đó, tháng 3.1985, M

Gor bachov lên nắm quyền lãnh đạo ĐCS Liên Xô,

tuyên bố đường lối cải tổ đất nước.

? Em hãy cho biết một vài thông tin về

ông Gor bachov ?

- GV lưu ý HS xem thêm SGK chỉnh lí 1995

? Tiến trình cải tổ đã diễn ra ntn ?

I - SỰ KHỦNG HOẢNG VÀ TAN RÃ

CỦA LIÊN BANG XÔ VIẾT

1 Nguyên nhân

- 1973, khủng hoảng dầu mỏ -> khủng hoảng kinh tế thế giới

- Ban lãnh đạo Liên Xô chậm trễ đề ra các cải cách kinh tế - chính trị - xã hội -> Nền kinh tế trì trệ, khủng hoảng

2 Diễn biến công cuộc cải tổ

- 3.1985, M.Gorbachov đề ra đường lối cải

tổ đất nước

a Nội dung cải tổ

? Công cuộc cải tổ đã đưa lại kết kết quả

gì ?

? Nguyên nhân thất bại của công cuộc

cải tổ ở Liên Xô ?

? Công cuộc cải tổ thất bại đã dẫn đến

những hậu quả to lớn ntn ?

? Theo em, trong những hậu quả đó thì

hậu quả nào là to lớn nhất ?

- GV dùng bản đồ chỉ rõ các nước SNG

- GV dẫn từ mục I xuống và điểm sơ

lược các nét chính về cuộc khủng hoảng

của Liên Xô và hệ thống XHCN ở Đông

Âu

? Cuộc khủng hoảng ở Đông Âu ntn ?

? Liên hệ với thực tế đất nước ta lúc bấy

giờ và hiện nay, em có nhận xét và đánh giá

gì về sự lãnh đạo của ĐCS VN và công

cuộc CNH – HĐH của ta trong 30 năm

qua ?

- Kinh tế: đưa ra nhiều phương án nhưng

chưa thực hiện được gì

- Chính trị:

+ Tập trung quyền lực vào tay Tổng thống + Thực hiện đa nguyên về chính trị, đa đảng đối lập

+ Xóa bỏ sự độc quyền lãnh đạo của ĐCS Liên Xô

b Kết quả: Cải tổ không thành công

c Nguyên nhân thất bại: chuẩn bị không

chu đáo, thiếu đường lối chiến lược

3 Hậu quả của công cuộc cải tổ

- Đất nước ngày càng khủng hoảng rối loạn

- Mâu thuẫn sắc tộc bùng nổ

- ĐCS Liên Xô bị đình chỉ hoạt động

- 21.12.1991, Liên Xô bị giải tán -> SNG thành lập

II – HẬU QUẢ CỦA CUỘC KHỦNG HOẢNG VÀ TAN RÃ HỆ THỐNG XHCN Ở ĐÔNG ÂU

- ĐCS mất quyền lãnh đạo, các thế lực chống CNXH thắng thế nắm quyền, thực hiện đa nguyên về chính trị, đa đảng đối lập

- 1989, hầu hết các nước XHCN Đông Âu sụp đổ

- Tất cả các nước Đ.Âu tuyên bố từ bỏ CN Mác – Lê-nin

-> 1991, hệ thống XHCN thế giới tan rã và sụp đổ

3 Củng cố

? Nguyên nhân sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu là gì ?

? Hậu quả của sự sụp đổ của Liên Xô và hệ thống XHCN ở Đông Âu ?

Bài 3 QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC

VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

1 Tranh ảnh lịch sử về cuộc đấu tranh giành độc lập của các nước Á, Phi, Mĩ La tinh.

2 Bản đồ thế giới; Lược đồ Phong trào giải phóng dân tộc các nước Á, Phi, Mĩ La tinh

C – LÊN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ

? Nêu những nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ hệ thống XHCN ở Liên Xô và Đông Âu ?

? Những hậu quả của công cuộc Cải tổ ở Liên Xô và cuộc khủng hoảng tan rã ở Đông

Âu ?

2 Giới thiệu bài

Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc không chỉ đưa đến sự ra đời hệ thống các nước

XHCN thế giới mà nó còn đem đến một cao trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra sôi nổi khắp châu Á, châu Phi và khu vực Mĩ La tinh, làm cho hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc tan rã từng mảng lớn rồi đi đến sụp đổ hoàn toàn Quá trình tan rã đó đã diễn ra ntn ? Bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu.

- GV yêu cầu HS theo dõi mục I Bài 3 Sgk

Sau đó y/c HS quan sát lược đồ

? Em hãy cho biết hoàn cảnh các nước thuộc

địa ở châu Á, châu Phi và châu Mĩ La tinh trước

và trong Chiến tranh thế giới II ?

? Chiến tranh thế giới II kết thúc đã đem đến

hệ quả gì ?

? Theo em, CM VN thắng lợi có ý nghĩa gì ?

? Hãy trình bày phong trào đấu tranh giải

phóng dân tộc ở các nước Á, Phi, Mĩ La tinh từ

1945 – giữa những năm 60 của thế kỉ XX ?

- GV hướng dẫn cho HS theo dõi bản đồ

? Em có nhận xét gì về quá trình giành độc lập

của Ấn Độ và An giê ri ?

- GV diễn giải thêm sau khi HS trả lời

GV: Đại hội đồng LHQ khóa 15 (1960) đã thông qua

văn kiện “Tuyên ngôn về thủ tiêu hoàn toàn chủ nghĩa

thực dân” trao trả đ/l cho các quốc gia và dân tộc thuộc

I – GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 60 CỦA THẾ KỈ XX

1 Châu Á

- 17.8.1945, In-đô-nê-xi-a tuyên bố độc lập

địa; 1963, LHQ thông qua “Tuyên ngôn về thủ tiêu hoàn

toàn các hình thức của chế độ phân biệt chủng tộc”

- GV yêu cầu HS theo dõi mục II Bài 3 Sgk

? Ở giai đoạn này, phong trào đấu tranh giành

đ/l chỉ tồn tại ở đâu ? Với những nước nào ?

- GV yêu cầu HS xác định 3 nước này trên l/đ

- Y/C HS đọc và theo dõi mục III Bài 3 Sgk

GV: Đến giai đoạn này CNTD chỉ tồn tại dưới hình

thức CN phân biệt chủng tộc – Apacthai

? Em hiểu gì về CNPBCT (Apacthai) ?

? Hãy trình bày phong trào đấu tranh GPDT

trên thế giới ở giai đoạn này ?

- GV y/c HS xác định 3 nước trên lược đồ

? Sau khi hệ thống thuộc địa của CNĐQ sụp

đổ, nhiệm vụ của các nước Á, Phi, Mĩ La tinh là

làm gì ?

- 1.1.1959, Cu Ba tuyên bố đ/l => Đến giữa những năm 6o của thế kỉ

XX, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đếquốc căn bản bị sụp đổ

II – GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 60 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX

Đầu những năm 70, nhân dân một số nước châu Phi giành đ/l khỏi ách thống trị của Bồ Đào Nha

- 9.1974, Ghi nê bít xao đc trao trả đ/l

- 6.1975, Mô giăm bích đc trao trả đ/l

- 11.1975, Ăng gô la được trao trả đ/l III – GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỈ XX

- CNTD chỉ tồn tại dưới hình thức CN PBCT

- Các nước Nam Phi giành đ/l

+ 1980, Rô đê đi a (Dăm ba bu ê) + 1990, Tây Nam Phi

A – MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Những nét khái quát về các nước châu Á (từ sau Chiến tranh thế giới thứ II đến nay)

- Sự ra đời của CHND Trung Hoa và sự phát triển của Trung Quốc từ 1949 – nay

2 Kĩ năng

- Tập phân tích, khái quát vấn đề; biết sử dụng bản đồ

3 Thái độ

GD tinh thần quốc tế, đoàn kết với các nước trong khu vực để cùng xây dựng xã hội giàu đẹp, công bằng, văn minh

B – THIẾT BỊ

1 Tư liệu, tranh ảnh về các nước châu Á, đặc biệt là Trung Quốc từ 1949 – nay

2 Bản đồ châu Á sau CTTGII, Bản đồ Trung Quốc từ 1949 – nay

C – LÊN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ

? Nêu các giai đoạn phát triển của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của các nước châu Á, châu Phi, châu Mĩ La tinh sau Chiến tranh thế giới thứ hai ?

? Kể tên các phong trào cách mạng điển hình và xác định trên lược đồ vị trí các nước đó?

2 Giới thiệu bài

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, khu vực châu Á đã chuyển mình nhanh chóng Cuộc

đấu tranh giành độc lập bắt đầu từ Đông Nam Á rồi lan nhanh ra cả khu vực Trải qua cuộc đấu tranh lau dài, bền bỉ và gian khổ, các dân tộc ở châu Á đều đã giành được độc lập dân tộc và ngày nay đang ra sức xây dựng đất nước, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội Trong đó hai nước lớn của châu Á là Trung Quốc và Ấn Độ ngày càng giữ vai trò quan trọng ở khu vực và trên thế giới.

- GV dùng B/đồ thế giới hoặc Bđồ châu Á để

giới thiệu khái quát với HS về các nước châu Á

(diện tích, ds, đk tự nhiên, xh, kt, vh, các khu vực

quan trọng về chiến lược…)

? Em có thể cho biết một số nét khái quát về

châu Á trước và trong CTTGII trên các mặt KT,

VH, CT, XH ?

? Tình hình chính trị, xã hội châu Á sau CTTGII

đến nay ntn ?

- GV nhấn mạnh ng/n bất ổn về ch/trị - x/hội của châu Á

trong nửa sau thế kỉ XX : Các nước đế quốc gây chiến

tranh x/l những khu vực có vị trí chiến lược quan trọng; các

cuộc tranh chấp biên giới lãnh thổ, các cuộc li khai…

? Về tình hình kinh tế các nước châu Á sau

CTTG II có những biến chuyển ntn ?

? Hãy cho biết những thành tựu về kinh tế của

Ấn Độ sau khi giành đc đ/l ?

- GV giới thiệu Trung Quốc qua Bđồ châu Á

Nhưng nửa sau thế kỉ XX đến nay châu Á bất ổn về ch/trị - x/hội

2 Trong nhiều thập niên qua, một số nước châu Á đạt đc sự tăng trưởng nhanh chóng như Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Xinhgapo, Nhật Bản…

3 Ấn Độ là quốc gia tiêu biểu với cuộc “CM xanh” trong NN, đang có

xu hướng vươn lên thành cường quốc CNTT, hạt nhân và vũ trụ

? Ý nghĩa lịch sử của sự ra đời nước CHND

Trung Hoa ?

- HS đọc ở Sgk

- GV liên hệ với CM VN về y/n thế giới

- GV có thể giới thiệu k/q về TQ từ 1949-1978

- Y/C theo dõi mục 4 Bài 4.Sgk

? Đường lốicải cách mở cửa của TQ đc bắt đầu

từ thời điểm nào ? Nội dung là gì ?

? Với đường lối đó, TQ đã thu được những

thành tựu to lớn trong công cuộc cải cách mở cửa

Đó là gì ?

- HS đọc đoạn chữ nhỏ thứ nhất trong mục 4 ở Sgk rồi

tóm tắt ý chính

? Quan sát H.7 và H.8 trong bài rồi nhận xét về

thành tựu KT của TQ trong công cuộc cải cách, mở

cửa ?

? Thành tựu về đối ngoại mà TQ đạt đc trong 20

năm cải cách, mở cửa là gì ?

Cộng bùng nổ

- 1.10.1949, CHND Trung Hoa th/lập-> Đây là sự kiện lịch sử có y/n to lớn đối với TQ và thế giới…

4 Công cuộc cải cách mở cửa

(1978 đến nay)

- 12.1978, TW ĐCS TQ đề ra đường lối cải cách mở cửa với chủ trương xây dựng CNXH mang màu sắc TQ, lấy phát triển KT làm trọng tâm, thực hiện cải cách mở cửa, HĐH đất nước

- Thành tựu KT sau 20 năm đổi mới: + KT tăng trưởng cao nhất thế giới (9,6%/năm)

+ Tiềm lực KT đứng thứ 7 TG

+ Tổng giá trị XNK tăng gấp 15 lần + Đ/s nhân dân đc cải thiện rõ rệt

- Thành tựu về đối ngoại: đã cải thiệnquan hệ với nhiều nước, thu hồi chủ quyền Hồng Công (1997), Ma Cao (1999) Địa vị TQ được nâng cao trên trường quốc tế

3 Củng cố

? Hãy trình bày về sự ra đời nước CHND Trung Hoa ?

? Chủ trương đường lối cơ bản của công cuộc cải cách mở cửa ở TQ là gì ? Thành tựu mà công cuộc cải cách mở cửa ở TQ đạt được là gì ?

4 Bài tập

? Em có đánh giá ntn về công cuộc cải cách mở cửa của TQ ? Hãy liên hệ với công cuộc đổi mới của VN từ 1986 đến nay ?

Bài 5 CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á

A – MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Tình hình ĐNÁ trước và sau năm 1945;

- Hiểu được hoàn cảnh ra đời của tổ chức ASEAN, mục tiêu hoạt động và quá trình phát triển của tổ chức này

2 Kĩ năng

Biết quan sát, sử dụng bản đồ; biết tổng hợp, khái quát và so sánh

1 Bản đồ các nước ĐNÁ sau chiến tranh thế giới thứ hai.

2 Một số hình ảnh về các nước ĐNÁ hiện nay

C – LÊN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ

? Hãy nêu những thành tựu của công cuộc cải cách mở cửa của TQ từ 1978 – nay ?

? Em có nhận xét gì về những thành tựu mà TQ đạt được sau 20 năm đổi mới ?

2 Giới thiệu bài

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, khu vực Đông Nam Á đã có những biến chuyển to lớn

Từ một khu vực bị thực dân phương Tây thống trị bóc lột đến kiệt quệ, sau Chiến tranh thế giới thứ hai, mặc dầu một số nước đã giành được độc lập nhưng lại chịu sự tàn phá của chiến tranh đế quốc và sự chia rẽ của Chủ nghĩa Tư bản Trong khoảng 30 năm cuối thế kỉ

XX, Đông Nam Á từ chiến trường chuyển dần thành thị trường Tổ chức hợp tác khu vực Đông Nam Á (ASEAN) ra đời đã liên kết các nước Đông Nam Á thành một tổ chức hợp tác khu vực có hiệu quả Nhiều quốc gia đã trở thành con rồng châu Á… Bài học hôm nay chúng

ta sẽ cùng tìm hiểu về khu vực này.

- GV giới thiệu các nước khu vực

ĐNÁ qua bản đồ khu vực (diện tích, dân

số, tên nước, truyền thống v/h )

- Y/C HS theo dõi mục I Bài 5 Sgk

? Hãy tóm tắt nét nổi bật của ĐNÁ

trước năm 1945 ?

? Sau CTTG II, tình hình ĐNÁ có gì

thay đổi ?

GV: Sau CTTG II, phong trào đấu tranh

GPDT bùng lên mạnh mẽ, một số nước nổi dậy

giành được độc lập, một số nước kiên trì đấu

tranh buộc bọn đế quốc phải trao trả độc lập

Giữa những năm 50 của thế kỉ XX, các nước

ĐNÁ lần lượt giành được độc lập

- Y/C HS theo dõi mục II Bài 5 Sgk

? Theo em, nguyên nhân nào dẫn đến

sự thành lập tổ chức ASEAN ?

- GV có thể chỉ 5 nước này trên B/đồ

? Mục tiêu mà tổ chức ASEAN hướng

2 Mục tiêu của ASEAN

Tiến hành hợp tác KT và VH giữa các nước

? Tổ chức ASEAN hoạt động dựa trên

- Y/C HS theo dõi mục III Bài 5 Sgk

- GV giới thiệu thành viên thứ 6 (Bru

nây)

? Sau “chiến tranh lạnh” tình hình

ĐNÁ có sự chuyển biến ntn ?

? Vậy thì hoạt động chủ yếu của

ASEAN hiện nay là gì ? Hãy chỉ ra

những biểu hiện cụ thể của những hoạt

- Thực hiện CNH hướng về xuất khẩu

- Quan hệ ngoại giao giữa các nước được cải thiện từng bước và ngày nay các nước đã hợp thành một khối vững chắc

III – TỪ “ASEAN 6” PHÁT TRIỂN

THÀNH “ASEAN 10”

- Sau “Chiến tranh lạnh”, xu hướng nổi bật là

sự mở rộng ASEAN Lần lượt các nước VN, Lào, Mianma và CPC gia nhập ASEAN

- Hoạt động chủ yếu (hiện nay) của ASEAN: Hợp tác KT, xây dựng một ĐNÁ hòa bình ổn định để cùng nhau phát triển

3 Củng cố

? Nêu nét nổi bật về tình hình Đông Nam Á trước và sau CTTG II ?

? Tổ chức ASEAN ra đời trong h/c nào ? Mục tiêu hoạt động của ASEAN là gì ?

Bài 6 CÁC NƯỚC CHÂU PHI

A – MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Những nét chính về tình hình chung ở châu Phi sau Chiến tranh thế giới thứ II

- Trình bày được kết quả của cuộc đấu tranh của nhân dân Nam Phi chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc (Apacthai)

2 Kĩ năng

Biết sử dụng bản đồ, biết tổng hợp, so sánh, phân tích sự kiện lịch sử

3 Thái độ

Giáo dục tinh thần đoàn kết tương trợ giúp đỡ và ủng hộ nhân dân châu Phi trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.

B – THIẾT BỊ

1 Bản đồ châu Phi sau Chiến tranh thế giới thứ hai

2 Một số tranh ảnh, hình ảnh về châu Phi sau Chiến tranh thế giới thứ hai

C – LÊN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ

? Trình bày những nét chính về tình hình ĐNÁ từ năm 1954 đến nay ?

? Trình bày hoàn cảnh ra đời, mục tiêu và nguyên tắc hoạt động của tổ chức ASEAN ?

2 Giới thiệu bài

Cùng với châu Á, châu Phi sau Chiến tranh thế giới thứ hai đã có sự chuyển mình vĩ đại.

Sự chuyển mình ấy được thể hiện trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc và trong công cuộc xây dựng đất nước cũng như phát triển kinh tế xã hội trong toàn châu lục, trong đó tiêu biểu là Cộng hòa Nam Phi.

- GV dùng B/đồ thế giới hoặc B/Đ châu

Phi giới thiệu (dt, ds, tiềm năng kt, trình độ

pt ) và y/c HS theo dõi Sgk Mục 1 Bài 6

? Qua tìm hiểu, em hãy cho biết một số

nét về châu Phi trước và trong CTTGII ?

? Tình hình châu Phi sau CTTG II ntn ?

? Hãy cho biết y/n của 3 sự kiện tiêu biểu

trên ?

? Quan sát H.12.Sgk, xác định một số

nước tiêu biểu trong quá trình đấu tranh

giành đ/l ở châu Phi ?

? Sau khi giành được đ/l, các nước châu

Phi đã làm gì ? Kết quả ntn ?

? Tại sao đã giành được đ/l mà nhiều nc

vẫn trong tình trạng nghèo nàn, lạc hậu, bất

ổn ?

? Sự nghèo đói, lạc hậu và xung đột sắc

tộc có ảnh hưởng ntn đến môi trường ở châu

Phi hiện nay ?

? Hiện nay được sự giúp đỡ của cộng

đồng quốc tế, châu Phi khắc phục những

+ 1954 – 1962, Angieri đấu tranh giành đ/l + 1960: 17 nước châu Phi tuyên bố đ/l ->

“năm châu Phi”

=> Hệ thống thuộc địa của CNĐQ tan rã

- Châu Phi đã thành lập nhiều tổ chức khu vực để các nước giúp đỡ hợp tác cùng nhau, lớn nhất là tổ chức thống nhất châu Phi – nay là Liên minh châu Phi

II – CỘNG HÒA NAM PHI

1 Tình hình chung

- Suốt 3 thế kỉ, từ 1662, khi người Hà Lan x/l, chế độ PBCT (Apacthai) cực kì tàn bạo đối với người da đen, da màu

- 1961, CH Nam Phi được trao trả đ/l trên danh nghĩa

năm 1961 chỉ là trên danh nghĩa ?

? Cuộc đấu tranh chống chế độ PBCT

Apacthai ở CH Nam Phi đã diễn ra ntn ?

? Em biết gì về lãnh tụ Nenxơn Manđêla ?

? Việc Nenxon Mandela được bầu làm

Tổng thống CH Nam Phi có y/n gì ?

? Hiện nay CH Nam Phi ntn ?

- 1993, chính quyền da trắng tuyên bố xóa

bỏ CN PBCT Apacthai

- 4.1994, cuộc bầu cử đa chủng tộc đầu tiên -> Nen-xơn Man-đê-la được bầu làm Tổng thống CH Nam Phi

=> Chế độ PBCT tàn bạo nhất thế giới bị xóa bỏ

3 Công cuộc xây dựng và phát triển

đất nước

- Nam Phi đang tập trung sức phát triển kinh tế và xã hội nhằm xóa bỏ “chế độ Apacthai” về kinh tế

A – MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nắm được nétchính tình hình chung Mĩ La tinh sau Chiến tranh thế giới thứ hai

- Trình bày được nét chính về cuộc cách mạng Cu Ba và công cuộc xây dựng CNXH ở nước này

2 Kĩ năng

HS biết sử dụng lược đồ; biết phân tích, so sánh sự kiện lịch sử

3 Thái độ

GD cho HS tinh thần đoàn kết ắn bó hữu nghị với nhân dân các nước Mĩ La tinh, đặc biệt

là nhân dân Cu Ba anh em

B – THIẾT BỊ

1 Bản đồ châu Mĩ; Lược đồ phong trào GPDT các nước Á – Phi – Mĩ Latinh sau Chiến tranh thế giới thứ hai

2 Bản đồ Cu Ba sau Chiến tranh thế giới thứ hai; ảnh lãnh tụ Phi đen Cax tơ rô

3 Một số hình ảnh về đất nước, con người Cu Ba

C – LÊN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ

? Hãy nêu những nét chính về tình hình châu Phi sau Chiến tranh thế giới thứ hai ?

? Cuộc đấu tranh chống chế độ PBCT ở CH Nam Phi đã đạt được những thắng lợi có ý nghĩa to lớn nào ?

2 Giới thiệu bài

Mĩ Latinh là một khu vực rộng lớn trải dài từ Mêhicô (Bắc Mĩ) đến Áchentina (Nam Mĩ)

Từ sau năm 1945, các nước Mĩ Latinh không ngừng tranh để củng cố độc lập chủ quyền, phát triển kinh tế - xã hội nhằm thoát khỏi sự lệ thuộc vào đế quốc Mĩ Trong cuộc đấu tranh

đó, Cu Ba như một ngọn cờ đi tiên phong hàng đầu.

- GV sử dụng bản đồ thế giới hoặc bản đồ

Mĩ La tinh để giới thiệu về khu vực Mĩ La

tinh

? Hãy trình bày một số hiểu biết của em

về châu Mĩ Latinh trên các lĩnh vực: Lịch sử

hình thành, cư dân, ảnh hưởng văn hóa ?

? Điểm khác của Mĩ Latinh so với các

nước Á – Phi là gì ?

? Quan sát H.14-Sgk, xác định vị trí một

số nước trong quá trình đấu tranh giành đ/l ở

khu vực Mĩ Latinh ?

? Hãy trinh bày cụ thể những thay đổi của

CM Chi Lê và Nicaragoa ?

- GV giới thiệu về Cu Ba trên bản đồ

? Em hãy trình bày một vài hiểu biết của

? Quan sát H.15.SGK, em hãy nêu một

vài nét về lãnh tụ Phi đen Cax tơ rô ?

? Sau khi CM thắng lợi, CP CM Cu Ba

đã làm gì để thiết lập chế độ mới ?

? Hãy nêu những thành tựu mà Cu Ba đã

đạt được trong công cuộc XD CNXH ?

? Một khó khăn lớn mà Cu Ba phải đối

I NHỮNG NÉT CHUNG

- Nhiều nước Mĩ La tinh như Brazin, Ác hen ti na đã giành được đ/l từ những thập niên đầu thế kỉ XX Nhưng sau đó lại bị lệ thuộc vào Mĩ và trở thành “sân sau” của đế quốc Mĩ

- Từ sau CTTG II, CM Mĩ Latinh có nhiềubiến chuyển mạnh mẽ, một cao trào đấu tranh đã bùng lên sôi nổi với mục tiêu lập các chính phủ dân tộc dân chủ, tiến hành cáccải cách tiến bộ, nâng cao đ/s nhân dân Tiêubiểu là CM Cu Ba (1959)

II CU BA – HÒN ĐẢO ANH HÙNG

- Khởi đầu là cuộc tấn công trại lính Môn

ca đa (26.7.1953) của quân CM do Phi đen Cax tơ rô lãnh đạo Trải qua cuộc đấu tranh kiên cường gian khổ chống chế độ độc tài Batixta, ngày 1.1.1959, CM Cu Ba giành thắng lợi

- Sau khi CM thành công, Cu Ba tiến hànhcải cách dân chủ triệt để:

+ Cải cách ruộng đất;

+ Quốc hữu hóa các XN TB nước ngoài; + XD chính quyền CM các cấp;

+ Phát triển VH, GD, YT

=> Bộ mặt đ/n Cu Ba thay đổi căn bản

- Hơn 50 năm qua, do c/s phá hoại, bao

đầu là gì ?

? Em biết gì về mối quan hệ đoàn kết hữu

nghị giữa lãnh tụ Phi đen Caxtơrô, nhân dân

Cu Ba với Đảng, CP và nhân dân VN ?

vây cấm vận về kinh tế của Mĩ, Cu Ba gặp muôn vàn khó khăn, nhưng nhân dân Cu Ba vẫn kiên cường bất khuất vượt khó vươn lên

và đứng vững, tiếp tục đạt được những thành tựu to lớn

?Tại sao gọi Mĩ La tinh sau Chiến tranh thế giới thứ hai là “đại lục núi lửa” ?

KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

- Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước Á, Phi, Mĩ Latinh

- Các tổ chức hợp tác khu vực ở Á, Phi, Mĩ La tinh sau Chiến tranh thế giới thứ hai

2 Kĩ năng

Đánh giá được kĩ năng ghi nhớ, phân tích, so sánh, tổng hợp; kĩ năng trình bày diễn đạt vàmột số kĩ năng khác như dùng từ, đặt câu

3 Thái độ

- Thấy được bản chất tốt đẹp của chế độ XHCN.

- Khâm phục tinh thần đấu tranh giải phóng dân tộc của các dân tộc bị áp bức trên thế giới

- Nhận thức được tầm quan trọng của sự hợp tác trong phát triển đất nước

B – THIẾT LẬP MA TRẬN CHO ĐỀ KIỂM TRA

kế hoạch 5 nămlần thứ 4(1946- 1950) mà nhân dân Liên Xô đạtđược

- Nêu được sự kiện đánh dấu chế độ XHCN

ở Liên Xô sụp đổ

31,515

- Phân biệt được các nhận định đúng về chính sách đối ngoại của LiênXô

- Phân biệt

được đâu là

cột mốc đánh dấu sự hình thành hệ thống

xã hội chủ nghĩa trên thế giới

2110

- Lí giải được tính chất của Hiệp ước Vác-sa-va

10,55

00

- Nhớ đúng tên hình thức tồn tại và nơi tồn tại của chế độ phân biệt chủngtộc A-pác-thai cuối những năm 70 của thế

kỉ XX

4220

- Phân biệt được đâu là ý

nghĩa lịch sử của sự ra đời nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

- Biết trình bày tóm tắt đường lối và thành tựu cải cách mở cửa của T.Quốc3

0,5 + (4 x 2)85

- Lí giải được khái niệm

“năm châu Phi” là gì

10,55

- Vận dụng kiến thức tổng hợp để giải thích được nhận định về tương lai các nước châu Á ởthế kỉ XXI

2

2 x 240

10 câu15điểm

150 %

- Nhớ được địa danh nơi thành lập Hiệp hội các nước ĐNÁ.

- Tái hiện được

tình hình Đông

Nam Á giữa những năm 50 của thế kỉ XX 3

1,515

000

- Lí giải được

vìsao những năm 50 của thế kỉ XX, tìnhhình Đông Nam Á ngày càng trở nên căng thẳng

10,55

000

4 câu

2 điểm

20 %Tổng số câu

Tổng số điểm

Tổng tỉ lệ %

7550

69,595

31,515

2440

20/2câu

200/2điểm

200/2%

C – ĐỀ BÀI

Trên cơ sở Ma trận trên, có hai đề bài sau đây:

PHÒNG GD - ĐT CẨM XUYÊN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I – LỊCH SỬ 9

TRƯỜNG THCS CẨM DƯƠNG Thời gian: 45 phút

Đề 1 (lẻ) Phần I: Trắc nghiệm (4 điểm)

Câu 1 Câu nào nói không đúng chính sách đối ngoại của Liên Xô ?

A Thực hiện chính sách đối ngoại hoà bình

B Đi đầu và đấu tranh cho nền hoà bình, an ninh thế giới

C Giúp đỡ, ủng hộ các nước XHCN và phong trào cách mạng thế giới

D Chỉ quan hệ với các nước Đông Âu

Câu 2 Những năm 1946 – 1950, Liên Xô bước vào công cuộc khôi phục và phát triển kinh tế

với việc thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ mấy ?

A Lần thứ tư B Lần thứ năm C Lần thứ sáu D Lần thứ bảy

Câu 3 Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va mang tính chất:

A một tổ chức kinh tế của các nước XHCN Đông Âu

B một tổ chức liên minh phòng thủ về quân sự của các nước XHCN Đông Âu

C một tổ chức liên minh chính trị của các nước XHCN Đông Âu

D một tổ chức liên minh phòng thủ về quân sự và chính trị của các nước XHCN Đông Âu

Câu 4 Ý nào dưới đây không phải ý nghĩa lịch sử của sự ra đời nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ?

A Kết thúc ách nô dịch hơn 100 năm của đế quốc và hàng nghìn năm của chế độ phong kiến

B Đưa Trung Quốc bước vào kỉ nguyên độc lập, tự do

C Hệ thống XHCN được nối liền từ châu Âu sang châu Á

D Đưa Trung Quốc trở thành cường quốc kinh tế thế giới.

Câu 5 Tại sao gọi năm 1960 là “Năm châu Phi” ?

A Tất cả các nước châu Phi tuyên bố độc lập C 17 nước châu Phi tuyên bố độc lập

B Phong trào đấu tranh bắt đầu bùng nổ ở Châu Phi D Năm Ai Cập giành độc lập

Câu 6 Từ cuối những năm 70 của thế kỉ XX, chế độ phân biệt chủng tộc (A-pác-thai), tập

trung chủ yếu ở ba nước nào ?

A Rô-đê-di-a, Tây Nam Phi, Cộng hòa Nam Phi B Rô-đê-di-a, Tây Nam Phi, Ăng-gô-la

C Cộng hòa Nam Phi, Ăng- gô-la, Mô-dăm-bích D Ăng-gô-la, Mô-dăm-bích, Ghi-nê xao

Bít-Câu 7 Nước đầu tiên ở Đông Nam Á tuyên bố độc lập là:

A Việt Nam B In-đô-nê- xia C Lào D Xin-ga-po

Câu 8 Tình hình Đông Nam Á giữa những năm 50 của thế kỉ XX như thế nào ?

A Chiến tranh ác liệt B Ngày càng phát triển phồn thịnh

C Ngày càng trở nên căng thẳng D Ổn định và phát triển

Phần II: Tự luận (6 điểm)

Câu 1 Sự kiện nào đánh dấu chế độ XHCN ở Liên Xô sụp đổ ?

A Nhà nước Liên bang tê liệt B Các nước cộng hòa đua nhau giành độclập

C Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG) thành lập

D Ngày 25/12/1991,lá cờ Liên bang Xô Viết trên nóc điện Crem-li bị hạ xuống

Câu 2 Kết quả mà nhân dân Liên Xô đạt được trong việc thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ

tư (1946 – 1950) là gì ?

A Kế hoạch 5 năm lần thứ tư hoàn thành đúng thời hạn

B Kế hoạch 5 năm lần thứ tư hoàn thành vượt mức thời hạn 9 tháng

C Kế hoạch 5 năm lần thứ tư hoàn thành chậm hơn so với kế hoạch

D Kế hoạch 5 năm lần thứ tư thất bại

Câu 3 Cột mốc đánh dấu sự hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế giới là:

A các nước dân chủ Đông Âu được thành lập C tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va được thành lập

B khối SEV được thành lập D Liên Xô hoàn thành công cuộc khôi phục kinh

tế Câu 4 Sau cuộc kháng chiến chống Nhật, ở Trung Quốc diễn ra cuộc nội chiến giữa:

A nội bộ đảng Cộng sản Trung Quốc

B đảng Dân chủ Trung Quốc và đảng Cộng sản Trung Quốc

C Quốc dân đảng và đảng Cộng sản Trung Quốc

D đảng Tự do dân chủ Trung Quốc và đảng Cộng sản Trung Quốc

Câu 5 Từ cuối những năm 70 của thế kỉ XX, chủ nghĩa thực dân chỉ còn tồn tại dưới hình thức nào?

A Chủ nghĩa thực dân kiểu cũ B Chủ nghĩa thực dân kiểu mới

C Chế độ phân biệt chủng tộc D Chế độ thực dân.

Câu 6 Chế độ phân biệt chủng tộc tồn tại miền nào Châu Phi ?

A Miền Nam Phi B Miền Bắc Phi C Miền Đông Phi D Miền Tây Phi

Câu 7 Hiệp hội các nước Đông Nam Á(ASEAN) được thành lập ở đâu ?

A Gia-các-ta (Inđônêxia) B Ma-ni-la (Phi-lip-pin)

C Cua-la-lăm-pơ (Malaixia) D Băng Cốc (Thái Lan)

Câu 8.Vì sao những năm 50 của thế kỉ XX, tình hình Đông Nam Á ngày càng trở nên căng thẳng ?

A Mĩ xâm lược Việt Nam và mở rộng xâm lược Lào, Cam-pu-chia

B Mĩ, Anh, Nhật thiết lập khối quân sự Đông Nam Á (SEATO)

C Mĩ thực hiện chiến lược toàn cầu

D Mĩ biến Thái Lan thành căn cứ quân sự

Phần II: Tự luận (6 điểm)

Phần II: Tự luận (6 điểm)

Câu 1: (4 điểm) Gồm 3 ý: ý 1= ý 3 = 1 điểm, ý 2= 2 điểm

- 12.1978, TW ĐCS TQ đề ra đường lối cải cách mở cửa với chủ trương xây dựng CNXH mang màu sắc TQ, lấy phát triển KT làm trọng tâm, thực hiện cải cách mở cửa, HĐH đất

nước.(1 điểm)

- Thành tựu KT sau 20 năm đổi mới: (2điểm)

+ KT tăng trưởng cao nhất thế giới (9,6%/năm)

+ Tiềm lực KT đứng thứ 7 TG

+ Tổng giá trị XNK tăng gấp 15 lần

+ Đ/s nhân dân đc cải thiện rõ rệt

- Thành tựu về đối ngoại: đã cải thiện quan hệ với nhiều nước, thu hồi chủ quyền Hồng

Công (1997), Ma Cao (1999) Địa vị TQ được nâng cao trên trường quốc tế (1 điểm)

Câu 2: (2 điểm)

- Vì thế kỷ 21 các nước ở châu Á đã hoàn toàn độc lập và bước vào kỷ nguyên xây dựng đất nước, Châu Á là một lục điạ rộng nhất thế giới, diện tích bằng 44 triệu km², dân số là tỉ 3,35 tỉ (1995)có nguồn tài nguyên phong phú là thị trường tiêu thụ mạnh nhất thế giới

- Trong nhiều thập niên qua, một số nước châu Á đạt đc sự tăng trưởng nhanh chóng như Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Xinhgapo, Nhật Bản…Từ những thập niên 70 của thế kỉ XX,Nhật Bản là một trong ba trung tâm kinh tế tài chính của thế giới Và hiện nay thì Trung Quốc

đã vươn lên đứng thứ hai thế giới về kinh tế

Từ những điều trên, ta có thể đồng tình với ý kiến cho rằng : « thế kỉ XXI là thế kỉ của châu Á »

- Có phương pháp tư duy, phân tích, tổng hợp các vấn đề lịch sử, so sánh và liên hệ thực tế.

3 Thái độ

- Có ý thức phấn đấu vươn lên tự khẳng định mình, hợp tác để phát triển kinh tế, chống

âm mưu xâm lược bá chủ thế giới

- GD cho HS ý chí vươn lên, lao động hết mình, tôn trọng kỉ luật như người Nhật Bản

- HS nhận thức được những mối quan hệ, những nguyên nhân đưa tới sự liên kết khu vực của Tây Âu và quan hệ của các nước Tây Âu với Mĩ sau Chiến tranh thế giới thứ hai

B – THIẾT BỊ

1 Bản đồ châu Mĩ và Bản đồ nước Mĩ, Bản đồ châu Á và Bản đồ Nhật Bản, Bản đồ các

nước Tây Âu sau Chiến tranh thế giới thứ hai

2 Một số tranh ảnh, tư liệu về phong cảnh hoặc thành tựu kinh tế, KH – KT của Mĩ, NB, Tây Âu sau CTTG II đến nay

C – LÊN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ

? Hãy nêu những nét chung về tình hình Mĩ Latinh sau Chiến tranh thế giới thứ hai ?

2 Giới thiệu bài

Từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, kinh tế

Mĩ phát triển nhảy vọt, đứng đầu thế giới tư

bản, trở thành siêu cường thế giới: Với sự

vượt trội về kinh tế, KH – KT, hiện nay Mĩ

đang giữ vai trò hàng đầu thế giới trong nền

chính trị và quan hệ quốc tế Vậy nguyên nhân

nào khiến Mĩ đạt được những thành tựu đáng

chú ý như thế ? - GV dùng Bản đồ thế giới

hoặc Bản đồ nước Mĩ sau Chiến tranh thế giới

thứ hai giới thiệu với HS về nước Mĩ (S =

9.364.000 km 2, ds 304 tr người, gồm 50 bang, ngôn

ngữ chính là tiếng Anh )

- HS đọc, theo dõi mục I Bài 8 Sgk

? Qua theo dõi Sgk và sự tìm hiểu của mình,

em thấy KT nước Mĩ sau CTTG II có gì đáng

? Những con số trên cho thấy điều gì ?

? Em có thể co biết nguyên nhân nào khiến

KT Mĩ giai đoạn này phát triển ?

- GV: Ngoài những ng/n trên thì còn một ng/n hết

sức quan trọng là Mĩ có một chính sách đào tạo, trọng

dụng và thu hút nhân tài rất hiệu quả

I TÌNH HÌNH KINH TẾ NƯỚC MĨ SAU CHIẾN

TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI

1 Giai đoạn từ 1945 - 1973

a Thành tựu

- CN chiếm 56,4% sl CN thế giới;

- NN gấp 2 lần Anh, Pháp, Đức, Ý, NB cộnglại

- Chiếm ¾ trữ lượng và thế giới

-> KT Mĩ đứng hàng đầu thế giới, chiếm ưu thế tuyệt đối về mọi mặt

b Nguyên nhân phát triển

- Thu lợi trong CTTG II

- Không bị chiến tranh tàn phá

- Ứng dụng được những thành tựu KH – KT mới nhất

- Có nguồn tài nguyên phong phú, nhân lực dồi dào

? Giai đoạn từ sau 1973 đến nay, tình hình

- GV liên hệ đến cuộc chiến tranh x/l của Mĩ

ở VN, Trung Đông, Ápganistan hoặc khủng

hoảng KT 2003, 2008

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, mặc dầu

gặp rất nhiều khó khăn nhưng Nhật Bản đã

vươn lên nhanh chóng, trở thành siêu cường

kinh tế, đứng thứ hai thế giới (sau Mĩ) Vậy,

nguyên nhân nào khiến Nhật Bản phát triển

thần kì như vậy ? Chúng ta học tập được gì

từ Nhật Bản để tiến hành CNH – HĐH đất

nước ?

- GV dùng B.đồ NB giới thiệu 1 vài nét về đ/n NB

(S = ; Ds = ; Vh …)

- GV: Từ đầu những năm 50 – đầu những năm 70

của thế kỉ XX, KT NB tăng trưởng mạnh mẽ, được

? Có được sự phát triển thần kì như vậy là

do những nguyên nhân nào ?

- GV liên hệ với VN về tư tưởng sính ngoại của

nhiều người Việt và tính thụ động, thiếu ý thức tự giác,

kĩ năng hoạt động nhóm yếu…

2 Giai doạn sau năm 1973 đến nay

- CN còn 39,8 % s/l CN thế giới

- Dự trữ vàng cạn dần

- Đồng đô la bị phá giá liên tục => Suy giảm, khủng hoảng

- Nguyên nhân suy giảm:

+ Bị NB và Tây Âu cạnh tranh q/liệt + Thường xuyên k/hoảng, suy thoái + Chi phí cho q/sự (…) lớn

+ Sự chênh lệch giàu – nghèo -> bất ổn xh

II NHẬT BẢN KHÔI PHỤC VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ SAU CHIẾN TRANH

1 Thành tựu kinh tế

- Tốc độ tăng tưởng công nghiệp bình quân hàng năm cao (những năm 50 là 15%, những năm 60 là 13,5%)

- Tổng sản phẩm quốc dân (GNP) liên tục tăng (năm 50: 20 tỉ USD; năm 68: 183 tỉ) đứng thứ hai sau Mĩ (830 tỉ USD)

- NN và Ngư nghiệp phát triển vượt bậc;

Từ những năm 70 trở đi, NB trở thành một trong 3 trung tâm KT thế giới

2 Nguyên nhân phát triển

- Hưởng lợi từ hai cuộc chiến tranh Triều Tiên và VN (do Mĩ tiến hành)

- Áp dụng những thành tựu KH-KT mới nhất của thế giới

- Lợi dụng vốn đầu tư nước ngoài;

- Chi phí quân sự thấp (1% GDP)

- Con người NB được đào tạo chu đáo, có ýchí vươn lên

- Hệ thống quản lí nhà nước hiệu quả;

- Vai trò của chính phủ trong việc điều tiết

và đề ra chiến lược phát triển năng động

- GV: Tuy một thời gian KT NB phát triển nhanh,

nhưng rồi lại giảm sút vì gặp nhiều khó khăn, hạn chế.

? Em hãy nêu những hạn chế của nền KT

Nhật Bản ?

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, tình hình các

nước Tây Âu có nhều thay đổi to lớn và sâu

sắc Một trong những sự thay đổi to lớn đó là

sự liên kết giữa các nước Tây Âu trong tổ chức

hợp tác Liên minh châu Âu (EU) Đây là liên

minh khu vực lớn nhất, chặt chẽ nhất và có sự

thành công lớn về kinh tế cũng như chính trị

thế giới.

- GV sử dụng bản đồ các nước Tây Âu sau Chiến

tranh thế giới thứ hai giới thiệu một số nét về khu vực

này.

? Em có thể cho biết một vài thông tin về truyền

thống văn hóa của các nước Tây Âu ? (vh Phục Hưng,

c/m CN, trình độ phát triển tương đối đồng đều)

- GV: Cuối 1944 so với trước 1939, công – nông

nghiệp các nước đều giảm nhanh: Italia, Pháp

Nguyên nhân của sự sụt giảm này là do hậu quả của

cuộc CTTG II, bởi tất cả các nước này đều tham gia

Và nước chịu hậu quả nặng nề nhất là nước Đức.

? Để khôi phục kinh tế, các nước Tây Âu đã

làm gì ? Ý nghĩa của những việc làm đó ?

? Sau khi nhận viện trợ của Mĩ, quan hệ

giữa các nước Tây Âu với Mĩ ntn ?

? Từ những năm 60,70 của thế kỉ XX, tình

hình kinh tế Đức ntn ?

? Nguyên nhân khiến KT Đức phát triển ?

? Hiện nay các nước Tây Âu đóng vai trò ntn

- Bị Mĩ và Tây Âu cạnh tranh quyết liệt

III - CÁC NƯỚC TÂY ÂU KHÔI PHỤC KINH TẾ SAU CHIẾN TRANH THẾ

GIỚI THỨ HAI

- 1948, 16 nước châu Âu nhận viện trợ của

Mĩ theo kế hoạch Mác san

=> Kinh tế Tây Âu phục hồi

=> Các nước Tây Âu phụ thuộc Mĩ cả về kinh tế lẫn chính trị

- Từ những năm 60, 70 của TK XX, sx CN Đức vươn lên đứng thứ 3 thế giới;

- Hiện nay khu vực Tây Âu là 1 trong 3 trung tâm kinh tế của thế giới

3 Củng cố - bài tập

? Hãy trình bày những thành tựu to lớn về kinh tế của Mĩ từ sau CTTG đến nay ?

? Nguyên nhân phát triển và suy giảm KT của Mĩ ở 2 giai đoạn trước và sau năm 1973 ? ? Những thành tựu về kinh tế của NB từ năm 1950 đến năm 1970 ? Nguyên nhân nào khiến NB đạt được những thành tựu thần kì ấy ?

? Cộng đồng KT c.Âu ra đời nhằm mục đích gì ?

? Em thấy vai trò về KT và CT của Liên minh c.Âu đối với thế giới hiện nay ntn ?

Chủ đề 2: TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ CÁC NƯỚC

MĨ – NHẬT BẢN – TÂY ÂU SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ II

A – MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1 Kiến thức

- Trình bày được sự chính sách đối nội và đối ngoại của các nước Mĩ – Nhật Bản – Tây

Âu sau Chiến tranh thế giới thứ hai

- Sự ra đời liên minh hợp tác khu vực Tây Âu (EU) và hiệu quả của tổ chức hợp tác này

1 Bản đồ châu Mĩ và Bản đồ nước Mĩ, Bản đồ châu Á và Bản đồ Nhật Bản, Bản đồ các

nước Tây Âu sau Chiến tranh thế giới thứ hai

2 Một số tranh ảnh về nước Mĩ, Nhật Bản và các nước Tây Âu; tư liệu về chính sách toàn cầu của Mĩ hoặc các sự kiện liên quan đến sự ra đời của EU…

C – LÊN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ

? Hãy nêu những nét khái quát về tình hình kinh tế Mĩ, Nhật Bản và Tây Âu sau Chiến tranh thế giới thứ hai ?

2 Giới thiệu bài

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, cục diện chính trị thế giới có sự thay đổi rõ rệt bởi sự lớn mạnh vượt bậc của Liên Xô tạo ra một đối trọng và hình thành một cực đối lập với thế giới tư bản Trước tình hình ấy, các nước đế quốc chủ yếu là Mĩ, Nhật Bản và Tây Âu đã có những thay đổi và chính sách gì để đối phó Đó là vấn đề mà chúng ta cùng tìm hiểu ở chủ

đề này

- GV yêu cầu HS đọc mục III Bài 8 Sgk

? Sau CTTG II, Mĩ đã thực hiện những

chính sách đối nội đáng chú ý gì ?

? Em có nhận xét gì về những chính sách

đối nội trên của Mĩ ?

? Thái độ của nhân dân l/đ Mĩ đối với những

chính sách ấy ntn ?

? Chính sách đối ngoại có gì đáng chú ý ?

? Chính sách ấy đã đưa lại kết quả gì ?

? Chính sách đối ngoại của Mĩ sau khi khối

I CHÍNH SÁCH ĐỐI NỘI VÀ ĐỐI NGOẠI CỦA MĨ SAU CHIẾN TRANH

1 Đối nội

- Ban hành hàng loạt đạo luật phản động nhằm chống lại ĐCS Mĩ, phong trào CN và phong trào DC

- Thực hiện c/độ phân biệt chủng tộc

- Nhiều cuộc đấu tranh của nh/dân Mĩ tiếp tục diễn ra, có lúc mạnh mẽ như phong trào của người da đen (1963), p/t chống chiến tranh VN(1969-1973)

2 Đối ngoại

- Đề ra chiến lược toàn cầu -> bá chủ t/giới + Chống phá các nước XHCN

XHCN ở L/Xô và Đ.Âu sụp đổ (1991) ntn ?

? So sánh chính sách đối ngoại của Mĩ với

L/Xô và các nước XHCN khác em thấy ntn?

- Y/c HS theo dõi mục I Bài 9 Sgk

? Qua tìm hiểu, em thấy NB và Liên Xô sau

CTTG II có điểm gì giống và khác nhau ?

? Hãy cho biết nét khái quát về NB sau

Chiến tranh thế giới thứ II ?

- GV giải thích “chế độ quân quản”

? Em có biết vì sao tinh thần người dân NB

lại suy sụp nghiêm trọng ?

? Trong bối cảnh ấy, NB đã có những

thay đổi quan trọng nào ? Sự thay đổi ấy

được bắt nguồn từ yếu tố chủ quan hay yếu tố

khách quan ?

? Hãy nêu những nội dung cải cách dân

chủ ở NB sau CTTG II ?

- GV: Trong những cải cách đó thì việc ban hành

HP và thực hiện cải cách ruộng đất là quan trọng

? Tình hình nước Đức sau CTTGII ntn ? Vai

trò và vị trí của nước Đức hiện nay ntn ?

- GV có thể chỉ trên lược đồ để HS thấy rõ

vị trí của hai nước Đức và thông tin thêm nếu

cần

? Sau CTTGII, xu hướng mới phát triển ở

châu Âu là gì ? (Sự liên kết khu vực)

? Nguyên nhân nào dẫn đến sự liên kết khu

vực giữa các nước Tây Âu ?

? Sự liên kết khu vực giữa các nước Tây Âu

đã diễn ra ntn ?

- GV có thể cho HS kể tên các nước thuộc

+ Đẩy lùi phong trào đ/tranh GPDT + Đàn áp phong trào CN và p/tr DC

- Thực hiện c/s thực dân kiểu mới

- Từ 1991 – nay, thiết lập t/g đơn cực

sau Chiến tranh.

Ban hành Hiến pháp mới;

- Thực hiện cải cách ruộng đất;

- Xóa bỏ chủ nghĩa quân phiệt, trừng trị tội phạm chiến tranh;

- Thanh lọc các phần tử phát xít ra khỏi bộ máy Nhà nước

- Ban hành các quyền tự do dân chủ (luật

CĐ, nam nữ bình đẳng ) => Trở thành nhân tố quan trọng giúp NB phát triển mạnh mẽ sau này (chuyển từ chế độquân chủ sang chế độ dân chủ - xóa bỏ mọi tàn tích của chế độ quân chủ tư sản)

III QUÁ TRÌNH LIÊN KẾT KHU VỰC GIỮA CÁC NƯỚC TÂY ÂU

- Sau CTTGII nước Đức bị chia làm hai quốc gia:

+ 9.1949, CH LB Đức thành lập(T.Đức) + 10.1949, CHDC Đức thành lập(Đ.Đ) + Tây Đức gia nhập khối NATO;

- 12.1991, Cộng đồng c.Âu đổi tên thành

Liên minh c.Âu (EU) và hiện nay có 27 nước.

? Ý nghĩa của việc thành lập Cộng đồng

châu Âu (EC) là gì ?

? Em biết gì về quan hệ giữa VN với EU ?

chung (1.1.1991)

- Tiến tới một nhà nước chung c.Âu

- Hiện nay EU là 1 trong 3 TT KT t/giới

? Sự phát tiển của Tây Âu có ảnh hưởng ntn đến môi trường sinh thái ?

? Em thấy vai trò về KT và CT của Liên minh c.Âu đối với thế giới hiện nay ntn ?

? Nêu những ng/n chung nhất và những nét đặc thù của nước Mĩ, NB và Tây Âu từ sau CTTGII đến nay

Chương IV QUAN HỆ QUỐC TẾ TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY

Bài 11 TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI

- Rèn các kĩ năng quan sát và sử dụng lược đồ;

- Biết tư duy khái quát và phân tích sự kiện lịch sử

3 Thái độ

HS thấy được toàn cảnh thế giới với những diễn biến phức tạp và có tinh thần đấu tranh cho hòa bình độc lập đân tộc và hợp tác cùng phát triển.

B – THIẾT BỊ

1 Bản đồ thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ hai

2 Tranh ảnh về: Hội nghị Ianta, các cuộc họp Đại hội đồng LHQ (nếu có)

C – LÊN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ

? Trình bày nét nổi bật nhất về các nước Tây Âu sau CTTG II ?

? tại sao các nước Tây Âu lại liên kết với nhau ? Quá trình liên kết đó diễn ra ntn ?

2 Giới thiệu bài

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, một trật tự thế giới mới được thiết lập, đó là trật tự hai

cực Ianta do Liên Xô và Mĩ đại diện cho hai phe XHCN và TBCN đứng đầu mỗi cực Sự phân chia thành hai phe đối lập nhau đã trở thành đặc trưng cơ bản nhất chi phối tình hình chính trị thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ hai, khiến tình hình thế giới từ năm 1945 đến nay diễn biến hết sức phức tạp.

- Y/c HS theo dõi mục I Bài 11 Sgk

? Hội nghị Ianta được triệu tập trong

- GV giải thích thêm: Về việc kết thúc

chiến tranh ở c.Á – TBD được HN nhất trí:

? Hệ quả của HN Ianta ?

- GV y/c HS theo dõi mục II Bài

11.Sgk

? LHQ được ra đời trong h/c nào ?

? Nhiệm vụ củ yếu của LHQ là gì ?

- Từ 25.4 – 26.6.1945, Hội nghị đại diện

của 50 nước họp tại San Fransisco (Mĩ) đã

thông qua Hiến chương và thành lập LHQ, đến

2 Nội dung

Hội nghị thông qua quyết định quan trọng về khu vực ảnh hưởng của Liên Xô và Mĩ:

- Châu Âu: L/Xô kiểm soát Đ.Đức & Đ.Âu;

Mĩ, Anh kiểm soát T.Đức và T Âu

- Châu Á: Giữ nguyên tạng Mông Cổ; trả lại L/Xô phía Nam đảo Xakhalin; trả lại TQ Mãn Châu, Đài Loan, thành lập chính phủ liên hiệp Quốc - Cộng; công nhận độc lập cho Triều tiên nhưng tạm thời do Mĩ và L/Xô chiếm đóng; các khu vực khác của c.Á thuộc phạm vi ảnh hưởng của p.Tây

=> Trật tự hai cực Ianta được thiết lập do Liên

Xô và Mĩ đứng đầu mỗi cực

II SỰ HÌNH THÀNH LIÊN HỢP QUỐC

Hội nghị Ianta quyếtđịnh thành lập LHQ

1 Nhiệm vụ

- Duy trì hòa bình và an ninh thế giới;

- Thúc đẩy sự hợp tác giữa các nước trên cơ sởtôn trọng chủ quyền, bình đẳng và nguyên tắc dân tộc tự quyết

? Từ khi LHQ ra đời, nó đã thể hiện

vai trò to lớn của mình ntn ?

? Hãy kể tên một số tổ chức của LHQ

và sự giúp đỡ của LHQ đối với VN ?

(FAO, UNDP, UNFPA, WTO, WHO, UNISEF,

UNESCO )

? Em hiểu thế nào là chiến tranh

lạnh ? (chiến tranh thù địch của Mĩ về mọi

mặt với L/Xô và các nước XHCN)

? N/n nào dẫn đến cuộc chiến tranh

lạnh giữa Liên Xô và Mĩ ?

? Cuộc chiến tranh lạnh này được

? Sau thời kì chiến tranh lạnh, xu

hướng chuyển biến của thế giới ntn ?

- GV kết luận: Xu thế chung hiện nay của

thế giới là: hòa bình, ổn định và hợp tác phát

triển kinh tế Đó vừa là thời cơ, vừa là thách

thức đối với các dân tộc

2 Vai trò

- Giữ gìn hòa bình và an ninh thế giới;

- Đấu tranh chống CNTD và CNPBCT;

- Giúp các nước phát triển KT, VH;

* LHQ đã giúp VN hàng trăm triệu USD để phát triển KT, VH

III CHIẾN TRANH LẠNH

1 Nguyên nhân

Sau CTTGII, Mĩ và L/Xô đối đầu nhau

2 Biểu hiện

- Mĩ và các nước ĐQ chạy đua vũ trang;

- Thành lập hàng loạt khối quân sự chống L/Xô, các nước XHCN và ph/trào GPDT

- Thực hiện bao vây cấm vận KT, cô lập chínhtrị và hoạt động chống phá L/Xô à các nước XHCN

3 Hậu quả

- T/giới luôn ở trong tình trạng căng thẳng

- Ngân sách QP các cường quốc tăng vọt

- XD hàng ngàn căn cứ QS trên khắp TG

IV THẾ GIỚI SAU CHIẾN TRANH LẠNH

- Chuyển từ đối đầu sang đối thoại;

- Tiến tới xác lập thế giới đa cực;

- Các nước ra sức điều chỉnh chiến lược phát triển, lấy phát triển KT làm trọng điểm, đẩy mạnh sx, tham gia liên minh khu vực;

- Từ đầu những năm 90, nhiều khu vực xung đột quân sự, nội chiến,

3 Củng cố

? Hội nghị Ianta được triệu tập trong hoàn cảnh nào ? Nội dung của nó là gì ?

? Vai trò và nhiệm vụ của LHQ từ khi thành lập đến nay là gì ?

? Mĩ đã thực hiện cuộc Chiến tranh lạnh Ntn ? Hậu quả ?

? Xu hướng của thế giới sau Chiến tranh lạnh là gì ?

4 Bài tập

1) Từ nội dung của Hội nghị Ianta, em hãy xác định thực chất của Hội nghị này là gì ?

2) Phân tích hậu quả của Chiến tranh lạnh đối với nền KT, CT của thế giới ?

Chương V CUỘC CÁCH MẠNG KHOA HỌC - KĨ THUẬT TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY

Bài 12 NHỮNG THÀNH TỰU CHỦ YẾU VÀ Ý NGHĨA CỦA CÁCH MẠNG

B – THIẾT BỊ

1 Tranh ảnh về các thành tựu khoa học – kĩ thuật từ 1945 đến nay

2 Vẽ phóng to các tranh ảnh có trong Bài 12 Sgk LS9

C – LÊN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ

? Nêu nội dung những quyết định và hệ quả của Hội nghị I-an-ta ?

? Xu thế phát triển của thế giới ngày nay là gì ?

2 Giới thiệu bài

Cách mạng khoa học – kĩ thuật lần thứ hai bắt đầu từ năm 1945 Hiện nay đang phát

triển như vũ bão và đạt những kết quả không lường hết được, làm thay đổi bộ mặt thế giới hàng ngày từng giờ, đáp ứng nhu cầu đòi hỏi ngày càng cao của loài người Nội dung bài học hôm nay sẽ cho ta thấy rõ điều đó

- Yêu cầu HS theo dõi mục I.Bài 12 Sgk và mục

II Bài 8 Nước Mĩ

? Trong ngành KH cơ bản, CM KH – KT đã đưa

lại những thành tựu gì ?

? Quan sát H.64, hãy nhận xét và nêu thêm VD?

? Nếu công nghệ này thành công thì nó sẽ mở ra

một tương lai ntn đối với nền KT thế giới ?

? Ý nghĩa của những thành tựu KH cơ bản ?

? Những thành tựu về công cụ sản xuất mới là gì

I NHỮNG THÀNH TỰU CHỦ YẾU CỦA CÁCH MẠNG KHOA HỌC KĨ THUẬT

1 Khoa học cơ bản

- Những phát minh lớn về vật lí, toán học, hóa học, sinh học…

- Được ứng dụng vào sản xuất và phục vụ cuộc sống

2 Công cụ sản xuất mới

? Tại sao nói đây là thành tựu quan trọng nhất

của thế kỉ XX ?

- GV: máy tính HS, computer, robot…

? Những nguồn năng lượng mới được con người

tìm ra là gì ?

- GV giới thiệu H.25 Sgk

? Em có nhận xét gì về tiềm năng và ảnh hưởng

của những nguồn năng lượng này đối với MT ?

- Đây là nguồn năng lượng sạch (trừ năng lượng nguyên

tử) và có tiềm năng vô tận sẽ thay thế dần các loại năng

lượng hóa thạch.

? Con người đã sáng chế ra những vật liệu mới

nào ? Ưu điểm và hạn chế ?( nhẹ, bền, chịu mài mòn,

chịu hóa chất; rác thải gây ô nhiễm )

? Cuộc CM xanh trong NN đã đưa lại những

thàh tựu gì ? Ý nghĩa của nó ?

- Em có biết những thành tựu này đc áp dụng ở

VN ntn ? (các giống lúa mới, quy trình sx rau sạch,

sinh vật biến đổi gen…)

? Những thành tựu về GTVT và TTLL là gì ?

- Quan sát H.18.Sgk và liên hệ với VN ?

? Những thành tựu chinh phục vũ trụ tiêu biểu

mà loài người đạt được là gì ?

? Em có thể cho biết sự giống và khác nhau giữa

cuộc CM KH – KT lần II với lần I ở chỗ nào ?

? Trong điều kiện KH – KT phát triển như vũ

bão, đạt được những thành tựu kì diệu ngoài sức

tưởng tượng như thế thì em phải làm gì để tiếp cận

kịp thời đại ?

- Y/C HS theo dõi mục II Bài 12-Sgk

? Ý nghĩa to lớn của cuộc CM KH – KT lần thứ

hai là gì ?

- GV: Trong vòng 20 năm (1970 – 1990) sx thế

giới tăng 2 lần, nang với 2000 lần k/l vật chất sx từ

1740 – 1970; CM KH – KT lần II đưa loài người

bước sang nền VM thứ 3: “VM hậu CN – VM trí

tuệ”

? CM KH – KT đưa lại nhiều thành tựu to lớn

nhưng cũng gây nhiều hậu quả không nhỏ Hãy chỉ

Máy tính điện tử, máy tự động, hệ thống máy tự động -> Thành tựu quan trọng nhất của thế kỉ XX

3 Năng lượng mới

Năng lượng mặt trời, nguyên tử, gió, sóng biển

4 Vật liệu mới

Các chất dẻo tổng hợp (polime) thay thế dần các chất kim loại (đang dần cạnkiệt)

5 Cuộc cách mạng xanh trong

nông nghiệp.

Tạo ra những giống vật nuôi, cây trồng mới có năng suất cao, phẩm chất tốt -> giải quyết được nhiều vấn đề kinh tế - xã hội cấp bách

6 Giao thông vận tải và thông tin

- 1961, con người lên quỹ đạo T/Đất

- 1969, con người lên Mặt Trăng

II Ý NGHĨA VÀ TÁC ĐỘNG CỦA CÁCH MẠNG KH – KT

ra ? hiện nhiều căn bệnh hiểm nghèo.

3 Củng cố

? Hãy nêu những thành tựu của cuộc CM KH – KT lần thứ hai của loài người ?

? Ý nghĩa và hậu quả của cuộc CM KH-KT lần thứ II này là gì ?

Phần hai LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN NAY

Chương I VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1919 – 1930

Bài 14 VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT

B – THIẾT BỊ

1 Bản đồ về nguồn lợi của thực dân Pháp ở Việt Nam

2 Tranh ảnh, thơ ca nói về sự bóc lột của thực dân Pháp đối với nhân dân ta

C – LÊN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ

? Hãy nêu những nội dung chủ yếu của lịch sử thế giới hiện đại từ 1945 đến nay ?

? Xu thế của thế giới ngày nay là gì ?

2 Giới thiệu bài

Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, thực dân Pháp mặc dầu là nước thắng trận nhưng bị thiệt hại hết sức nặng nề Để bù lại khoản thiệt hại đó, thực dân Pháp đã tiến hành ngay cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai Chúng tiến hành quy mô và toàn diện vào nước ta khiến cho nền kinh tế, xã hội và văn hóa biến đổi sâu sắc Đó là nội dung bài học hôm nay.

- Y/c HS đọc và theo dõi mục I

Bài 14 Sgk

? Thực dân Pháp đã tiến hành

chương trình khai thác thuộc địa lần

II đối với nước ta trong h/c nào ?

Nhằm mục đích gì ?

- GV: Sau CTTG I, Pháp là con nợ lớn

của Mĩ: 300 tỉ F(1920), mất thị trường đầu

tư ở châu Âu do CM tháng Mười Nga…

? Nội dung chương trình khai thác

I CHƯƠNG TRÌNH KHAI THÁC THUỘC

ĐỊA LẦN THỨ HAI CỦA THỰC DÂN PHÁP

1 Hoàn cảnh và mục đích

- Sau CTTGI, TDP thiệt hại nặng nề về KT

- Mục đích: vơ vét và bóc lột thuộc địa để bù đắp khoản thiệt hại trong chiến tranh

thuộc địa lần thứ hai của TDP là gì ?

? Tại sao TDP chỉ đầu tư CN nhẹ ?

? Dựa vào lược đồ H.27-Sgk , hãy

trình bày chương trình khai thác

thuộc địa lần thứ II của TDP tập

trung vào những lĩnh vực nào ?

- Y/c HS theo dõi mục II Bài 14

Sgk (Giảm tải)

? Trong chương trình khai thác

thuộc địa lần II, TDP đã thực hiện

? Hãy cho biết sự phân hóa g/c

trong lòng XH VN sau CTTGI và

- Nông nghiệp: được tăng cường đầu tư, trọng

tâm là cao su (đồn điền)

- Công nghiệp: tăng cường khai thác mỏ (chủ yếu

là than), chỉ đầu tư CN nhẹ, không đầu tư CN nặng

- Thương nghiệp: thực hiện chính sách độc quyền

bằng công cụ thuế

- GTVT: được đầu tư phát triển thêm, đặc biệt là

giao thông đường sắt

- Tài chính: Ngân hàng Đông Dương nắm độc

quyền chi phối mọi hoạt động của các ngành KT; tăng cường bóc lột bằng chính sách thuế

- Bóp nghẹt mọi quyền tự do dân chủ, thẳng tay đàn áp CM

2 Văn hóa – Giáo dục

- Thi hành chính sách VH nô dịch, ngu dân

- Hạn chế mở trường học

- Công khai tuyên truyền cho chính sách khai hóa

của TDP

=> phục vụ công cuộc khai thác, bóc lột và củng

cố bộ máy cai trị tuộc địa

III XÃ HỘI VIỆT NAM PHÂN HÓA

1 Giai cấp phong kiến

- Cấu kết chặt chẽ với TDP, tăng cường áp bức bóc lột nhân dân

- Là tay sai đắc lực của TDP (trừ 1 bộ phận nhỏ)

2 Giai cấp Tư sản

- Ra đời sau CTTGI, chia làm hai bộ phận:

+ TS mại bản: gắn bó quyền lợi chặt chẽ với TDP + TS dân tộc: bị TDP chèn ép có tinh thần dân tộc yếu ớt

3 Giai cấp Tiểu Tư sản

- Ra đời sau CTTGI, bị TDP chèn ép, bạc đãi, khinh miệt -> đời sống bấp bênh

- TTS trí thức là lực lượng quan trọng của CM

4 Giai cấp Nông dân

- Chiếm trên 90% dân số, bị bóc lột nặng nề đến bần cùng hóa

? G/c CN VN ra đời từ bao giờ ?

Vai trò của họ trong cuộc đấu tranh

giải phóng dân tộc ra sao ?

- GV: Lượng là số lượng; chất là chất

lượng, tức ý thức tự giác và trình độ giác

ngộ, khả năng tổ chức tập hợp …

- Là lực lượng CM hùng hậu

5 Giai cấp Công nhân

- Hình thành đầu thế kỉ XX, phát triển nhanh cả

1 Tranh minh họa về cuộc đấu tranh của công nhân sửa chữa tàu Ba Son – Sài Gòn.

2 Ảnh Bác Tôn Đức Thắng; ảnh chân dung Phan Bội Châu và Phan Chu Trinh

C – LÊN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ:

? Xã hội Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất phân hóa ntn ? Thái độ chính trị của giai cấp công nhân VN ra sao ? Tại sao họ có thái độ ấy ?

2 Giới thiệu bài:

Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp đã ảnh hưởng sâu sắc đến tình hình xã hội Việt Nam – sự phân hóa các tầng lớp giai cấp trong xã hội Trong khi đó tình hình thế giới có những biến chuyển có lợi cho cách mạng thế giới và ảnh hưởng trực tiếp đến phong trào cách mạng Việt Nam Sự ảnh hưởng đó như thế nào, chúng ta tìm hiểu bài học hôm nay sẽ rõ.

- Y/c HS theo dõi mục I.Bài 15.Sgk

? Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, tình

hình cách mạng thế giới có những biến

chuyển ntn ?

? Em biết gì về sự kiện thành lập ĐCS

Pháp ?

? Tình hình ấy ảnh hưởng ntn tới phong

trào CM ở Việt Nam ?

-Y/c HS theo dõi mục II.Bài 15.Sgk

? Em hiểu ntn là DTDC công khai ?

? Hãy nêu những nét khái quát về phong

trào DC công khai 1919-1925 ?

I ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA VÀ PHONG TRÀO CÁCH MẠNG THẾ GIỚI

- Cách mạng tháng Mười thắng lợi khiến phong trào CM lan rộng khắp thế giới

- 3.1919, Quốc tế III (QTCS) ra đời

? Phong trào đấu tranh của giai cấp TS với

mục đích gì ?(t/c pt ra sao ?)

? Phong trào của g/c Tiểu TS trong giai

đoạn này ntn ?

- Sử dụng ảnh PBC, PCT, PHT và giới thiệu thêm

một số nét về các vị tiền bối này

? Tác động của pt TTS, TS ? (Pt đã thức tỉnh

lòng y/n, truyền bá tư tưởng DTDC, tư tg CM mới

trong n/d Nhưng pt TS mang t/c cải lương, thỏa

hiệp, còn pt TTS manh động, ấu trĩ )

- Y/c HS theo dõi mục III Bài 15.Sgk

? Trình bày bối cảnh l/s của pt CN VN

trong giai đoạn 1919 – 1925 ? (Ảnh hưởng pt đt

của thủy thủ Pháp và TQ); pt tự phát nổ ra mạnh với

ý thức ngày càng cao, đặc biệt là sự ra đời của t/c

? Em có biết điểm khác biệt giữa pt đấu

tranh của CN Ba Son với các phong trào

trước đó ?

? Em có nhận xét gì về pt CN giai đoạn này

?

chống độc quyền cảng SG và chống độc quyền XK gạo ở Nam Kì (1923)

- Các tầng lớp TTS được tập hợp trong các

tổ chức chính trị như VN nghĩa đoàn, Hội

Phục Việt với nhiều hình thức đấu tranh

phong phú (XB báo chí tiến bộ, t/c ám sát những tên trùm TD, pt đòi thả PBC và đám tang PCT)

III PHONG TRÀO CÔNG NHÂN

- 1920, CN Sài Gòn – Chợ Lớn thành lập

Công hội đỏ (bí mật).

- 1922, CN-VC các sở công thương ở Bắc

Kì đ/t đòi nghỉ ngày CN có trả lương

- 1924, nhiều cuộc bãi công lớn nổ ra ở Nam Định, Hà Nội, Hải Dương

- 8.1925, CN Ba Son bãi công (ngăn cản tàu chiến Pháp chở binh lính Pháp sang đàn

áp CM TQ) => Đánh dấu phong trào đấu tranh đã bước sang gđ mới: chuyển từ tự phát sang tựgiác, đấu tranh có t/c và mục đích chính trị

- Xu thế phát triển hiện nay của thế giới khi loài người bước sang thế kỉ XXI.

- Củng cố những kiến thức đã học về lịch sử Việt Nam giai đoạn (1919 – 1925)

2 Kĩ năng:

- Vận dụng phương pháp tư tổng hợp để thấy rõ mối quan hệ giữa các chương, các bàitrong SGK đã học Đồng thời bước đầu tập phân tích các sự kiện theo quá trình lịch sử: bốicảnh xuất hiện, diễn biến, nguyên nhân, kết quả, ý nghĩa

1 Bản đồ thế giới sau chiến tranh thế giới thứ hai

2 Một số hình ảnh về thành tựu trong công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô, công cuộccải cách mở cửa của Trung Quốc, cuộc đấu tranh giành độc lập ở các nước Á, Phi, Mĩ La Tinh,trong đó có Việt Nam

C – LÊN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ:

? Hãy trình bày những ảnh hưởng to lớn của CM thế giới đối với CM VN từ sau năm

1918 ?

? Phong trào CN đã pt ntn trong giai đoạn này ? Tại sao nói cuộc đấu tranh của CN Ba Son – Sài Gòn năm 1925 đánh dấu bước ngoặt phát triển của phong trào CN VN ?

2 Giới thiệu bài:

Như chúng ta đã biết, trong hơn nửa thế kỉ qua, thế giới đã diễn ra nhiều sự kiện lịch sử

phức tạp Nổi bật nhất là thế giới được chia làm hai phe đối đầu nhau suốt một thời gian dài gây tình hình căng thẳng và bất ổn Ngày nay xu thế chung của thế giới là chuyển từ đối đầu sang đối thoại để thực hiện mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Tuy nhiên tình hình thế giới hiện nay vẫn diễn biến phức tạp, khó lường.

Bên cạnh tình hình lịch sử thế giới có nhiều chuyển biến đã tác động cả tích cực và tiêu cực tới tình hình cách mạng Việt Nam, đặc biệt là sự thắng lợi của cách mạng tháng Mười Nga đã tạo điều kiện thuận lợi cho cách mạng Việt Nam tiến từng bước vững chắc trên con đường giải phong dân tộc.

- HS theo dõi mục I.Bài 13-Sgk

? Cho biết sự ra đời, phát triển và sai

lầm nghiêm trọng dẫn đến sự sụp đổ

của Đông Âu và Liên Xô à các nước

I NHỮNG NỘI DUNG CHÍNH CỦA LỊCH SỬ THẾ GIỚI TỪ SAU NAM 1945 ĐẾN NAY

1 Hệ thống các nước XHN

- Sau 1945, hệ thống các nước XHCN hình thành

? Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự

sụp đổ của Liên Xô và các nước Đông

Âu ?

? Hãy nêu khái quát tình hình đấu

tranh giải phóng dân tộc ở các nước Á,

Phi, Mĩ La tinh sau CTTG II ?

? Sau CTTG II, các nước Mĩ, Nhật

Bản, Tây Âu phát triển ntn ?

? Nét nổi bật của quan hệ quốc tế từ

năm 1945 đến nay là gì ?

? Những thành tựu KH – KT điển

hình trong cuộc CM KH – KT lần thứ

hai và ý nghĩa lịch sử của nó là gì ?

? Em biết XH loài người đã trải qua

những mốc tiến hóa nào ?

- HS đọc mục II Bài 13 Sgk

? Quan hệ quốc tế từ năm 1945 đến

nay đã trải qua những giai đoạn nào ?

2 Phong trào đấun tranh giải phóng dân tộc ở

các nước châu Á, châu Phi và châu Mĩ La tinh.

- Hệ thống thuộc địa và CN PBCT đã bị sụp đổ hoàn toàn

- Hơn 100 quốc gia giành được độc lập

- Một số quốc gia đạt được nhiều thành tựu to lớn

3 Sự phát triển của các nước tư bản chủ yếu: Mĩ

– Nhật Bản – Tây Âu.

- Sau khi phục hồi, các nước TB nhanh chóng phát triển kinh tế

- Mĩ giàu nhất thế giới, có mưu đồ bá chủ thế giới

- NB, CHLB Đức vươn lên nhanh chóng, trở thànhcác trung tâm kinh tế thế giới

4 Quan hệ quốc tế từ năm 1945 đến nay

- Trật tự hai cực I-an-ta được xác lập

- Tình hình thế giới căng thẳng , phức tạp với thời

kì chiến tranh lạnh kéo dài.

- Về cơ bản, nguy cơ chiến tranh thế giới bị đẩy lùi

5 Sự phát triển của cách mạng khoa học – kĩ

thuật lần thứ hai và ý nghĩa lịch sử của nó

- Đạt được nhiều thành tựu to lớn và toàn diện

- 1991 – nay, đang hình thành thế giới đa cực

- Xu thế hiện nay: chuyển từ đối đầu sang đối

thoại, là hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển.

- Hầu hết các nước đang điều chỉnh chiến lược phát triển, lấy phát triển kinh tế làm trọng điểm, đẩy mạnh sản xuất, tham gia liên minh khu vực

III LỊCH SỬ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN

1919 – 1925

1 Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai

của thực dân Pháp và ảnh hưởng của nó đến sự

? Nguyên nhân và mục đích của cuộc

khai thác thuộc địa lần thứ hai của TD

Pháp ?

? Nội dung của cuộc khai thác thuộc

địa lần thứ hai của TD Pháp ?

? Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ

hai của TD Pháp đã có ảnh hưởng ntn

đến sự phân hóa XH VN ?

? Nguyên nhân dẫn đến phong trào

cách mạng ở VN sau chiến tranh thế

giới thứ hai phát triển mạnh ?

? Hãy điểm qua những phong trào

cách mạng tiêu biểu ?

phân hóa xã hội Việt Nam.

- Vơ vét và bóc lột thuộc địa để bù vào khoản thiệt hại nặng nề trong chiến tranh thế giới thứ hai

- Thực hiện toàn diện từ kinh tế, chính trị đến văn hóa – giáo dục:

+ Kinh tế: NN, CN, TN, GTVT, TCNH

2 Ảnh hưởng của cuộc khai thác thuộc địa lần

thứ hai của TD Pháp đến sự phân hóa xã hội Việt Nam.

- Sự chia rẽ trong các giai cấp xuất hiện từ trước chiến tranh thế giới thứ nhất và sự xuất hiện các giai cấp mới sau chiến tranh thế giới thứ hai

- Thái độ của các tầng lớp, giai cấp đối với kẻ thù chung của dân tộc

3 Phong trào cách mạng Việt Nam sau chiến

tranh thế giới thứ nhất (1919 – 1925)

- Sự kết thúc của chiến tranh thế giới thứ hai và ảnh hưởng của thắng lợi của Cách mạng tháng MườiNga

- Một cao trào cách mạng dâng cao ở châu Âu và phong trào cách mạng ở các nước châu Á phát triển mạnh mẽ -> sự ra đời các ĐCS ở châu Âu và châu Á-> truyền bá tư tưởng chủ nghĩa Mác vào VN

- Phong trào dân tộc dân chủ công khai

- Phong trào công nhân: tiêu biểu cuộc bãi công của công nhân xưởng đóng tàu Ba Son – SG