Chương I VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1919 – 1930
Bài 22 CAO TRÀO CÁCH MẠNG
TIẾN TỚI TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM NĂM 1945 I – MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19.5.1941)
A – MỤC TIÊU 1. Kiến thức
Chủ trương mới của Đảng được đề ra trong Hội nghị BCH TW lần thứ VIII, sự ra đời và phát triển của Mặt trận Việt Minh.
2. Kĩ năng
Biết trình bày sự kiện lịch sử, phân tích, đánh giá, nhận định sự kiện lịch sử, sử dụng bản đồ.
3. Thái độ
HS biết yêu kính Bác Hồ, tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
B – CHUẨN BỊ
1. Lược đồ Khu giải phóng Việt Bắc
2. Ảnh: Đội Tuyên truyền giải phóng quân ra đời.
3. Hình ảnh của Bác Hồ tại Pác Bó.
C - LÊN LỚP 1. Bài cũ
? Em hãy cho biết tình hình thế giới và Đông Dương trong giai đoạn (1939 – 1945).
? Trình bày cuộc k/n Bắc Sơn trên lược đồ. Từ những cuộc k/n đầu tiên, em hãy rút ra bài học kinh nghiệm.
2. Giới thiệu bài
Tình hình thế giới xoay chuyển mau lẹ, Nguyễn Ái Quốc về nước(28.1.1941) trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, chủ trì “Hội nghị TW Đảng lần thứ VIII” (5.1941). Người sáng lập ra “Mặt trận Việt Minh”. “Mặt trận Việt Minh” đã trực tiếp chuẩn bị lực lượng cho cách mạng tháng Tám 1945 và tiến tới “Cao trào kháng Nhật cứu nước” làm tiền đề cho Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CHÍNH
? Em hãy nhắc lại khái niệm Mặt trận ?
? Mặt trận Việt Minh ra đời trong h/c thế giới ntn ?
? Còn tình hình trong nước thì ra sao ?
1. Hoàn cảnh ra đời a. Thế giới
- Đầu 1941, Đức chiếm xong châu Âu.
- 6.1941, Đức tấn công Liên Xô -> thế giới hình thành hai trận tuyến (phe Phát xít và phe Đồng minh).
b. Trong nước
- Thực dân Pháp ra sức đàn áp c/m.
? Hội nghị đã có chủ trương gì ?
? Tại sao Hội nghị lại đưa vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu ?
? Hoạt động chủ yếu của Mặt trận Việt Minh là gì ?(xd lực lượng lượng vũ trang và lực lượng chính trị).
? Quan sát H.37.Sgk và cho biết những thông tin về sự kiện thành lập đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân ?
? Vì sao lại là tuyên truyền ?
? Hãy nhận xét về vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ?
- 28.1.1941, Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp lãnh đạo c/m VN và chủ trì Hội nghị BCH TW VIII tại Pác Bó (Cao Bằng) từ 10 – 19.5.1941.
- Hội nghị chủ trương đưa vấn đề GPDT lên hàng đầu, tạm gác khẩu hiệu Đánh đổ Địa chủ, chia ruộng đất cho người cày, thực hiện khẩu hiệu Tịch thu ruộng đất của đế quốc và Việt gian chia cho dân cày nghèo… Quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh (19.5.1941).
2. Hoạt độngcủa Mặt trận Việt Minh
- Tổ chức lại Đội du kích Bắc Sơn, đến 1941 đổi thành Cứu quốc quân.
- 5.1941, Tổng bộ VM ra chỉ thị Sắm sửa vũ khí đuổi thù chung.
- 22.12.1944, thành lập đội VNTTGPQ.
- Xây dựng thí điểm các Hội cứu quốc ở C.Bằng.
- 1942, khắp 9 châu của CB đều có Hội cứu quốc.
- 1943, UBMT Cao – Bắc – Lạng thành lập 19 ban xung phong Nam tiến để liên lạc với Bắc Sơn – Vũ Nhai.
3. Củng cố
? Trình bày hoàn cảnh ra đời của Mặt trận Việt Minh ?
? Mặt trận Việt Minh đã có những hoạt động nào ? 4. Bài tập
? Tại sao lại gọi đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân ?
II – CAO TRÀO KHÁNG NHẬT CỨU NƯỚC TIẾN TỚI TỔNG KHỞI NGHĨA
A – MỤC TIÊU 1. Kiến thức
- Những nét chính về cuộc đảo của phát xít Nhật đối với Pháp ở Đông Dương (9.3.1945).
- Chủ trương của Đảng trước sự kiện 9.3.1945 và diễn biến của cao trào kháng Nhật cứu nước.
2. Kĩ năng
- Nhận biết, trình bày, phân tích, đánh giá các sự kiện lịch sử.
3. Thái độ
Tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Đảng Cộng sản Đông Dương.
B – CHUẨN BỊ
1. Lược đồ: Khu giải phóng Việt Bắc.
2. Tranh, ảnh: Phong trào phá kho thóc của Nhật...
C - LÊN LỚP 1. Bài cũ
? Trình bày hoàn cảnh ra đời của Mặt trận Việt Minh và những hoạt động chủ yếu của Mặt trận ?
2. Giới thiệu bài
Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai đang bước vào giai đoạn cuối cùng. Ở châu Âu, phát xít Đức đang bị Hồng quân Liên Xô truy kích đến tận sào huyệt của chúng. Còn ở châu Á, Phát xít Nhật cũng đang bị các lực lượng hòa bình tấn công dữ dội. Như một con thú say máu, phát xít Nhật lồng lộn hất cẳng Pháp để độc chiếm Đông Dương nhằm đối phó với quân Đồng minh. Trước tình hình mới, Đảng ta đã kịp thời vạch đường lối, chủ trương mới phát động một cao trào kháng Nhật mạnh mẽ, chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CHÍNH
- Y/c HS đọc mục II.1-Bài 22.
? Tại sao Nhật lại đảo chính Pháp ?
? Cuộc đảo chính của Nhật đối với quân Pháp ở Đ.Dương đã diễn ra ntn ?
? Sau khi đảo chính Pháp, phát xít Nhật đã làm gì ?
? Thái độ của nhân dân ta đối với chính quyền thân Nhật ntn ?
? Sau sự kiện Nhật đảo chính Pháp, Đảng ta đã có những chủ trương gì ?
1. Nhật đảo chính Pháp (9.3.1945) a. Hoàn cảnh (nguyên nhân)
Chiến tranh TG II sắp kết thúc, nước Pháp đc giải phóng. Ở TBD, Nhật hết sức nguy khốn. Ở Đông Dương, quân Pháp ngóc đầu dậy chờ thời cơ để dành lại địa vị thống trị cũ.
=> Nhật đảo chính Pháp để độc chiếm Đông Dương nhằm rảnh tay đối phó với quân Đồng minh.
b. Diễn biến
- Đêm 9.3.1945, Nhật đảo chính Pháp trên toàn Đông Dương.
- Quân Pháp chống cự yếu ớt rồi nhanh chóng đầu hàng.
2. Tiến tới Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945 a. Hội nghị thường vụ BCH TW Đảng (12.3.1945) - Ra chỉ thị Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta.
? Cao trào kháng Nhật cứu nước đã diễn ra ntn ?
- GV: Nhiều thị xã, TP và cả Hà Nội, VM đã trừ khử bọn tay sai theo Nhật.
- Hội nghị quân sự Bắc Kì ngoài quyết định quan trọng trên còn có những quyết định như:
phát triển lực lượng vũ trang và nửa vũ trang, mở trường đào tạo cán bộ chính trị quân sự;
phát triển chiến tranh du kích, xây dựng căn cứ địa, tiến tới TKN.
- GV giới thiệu H.38.Sgk: Khu giải phóng Việt Bắc; Có thể giới thiệu 10 c/s của VM; Giới thiệu một số tranh ảnh về phong trào phá kho thóc Nhật với khẩu hiệu phá kho thóc, giải quyết nạn đói.
- Nội dung chỉ rõ kẻ thù chính, cụ thể trước mắt là phát xít Nhật và phát động cao trào Kháng Nhật cứu nước mạnh mẽ làm tiền đề cho cuộc k/n.
b. Diễn biến cao trào kháng Nhật cứu nước - Giữa 3.1945, phong trào khởi nghĩa từng phần xuất hiện ở nhiều địa phương.
- Tại Cao – Bắc – Lạng, hàng loạt xã, châu được giải phóng.
- 15.4.1945, Hội nghị q.sự B.Kì họp quyết định thống nhất các lực lượng vũ trang thành VNGPQ, UBQS CM B.Kì thành lập, Khu giải phóng Việt Bắc ra đời (6.1945).
- UBLT Khu giải phóng thành lập thi hành 10 c/s của Việt Minh.
- Phong trào đánh chiếm kho thóc của Nhật chia cho dân nghèo bùng lên mạnh mẽ.
=> Không khí k/n sôi sục khắp cả nước.
3. Củng cố bài
? Trình bày nguyên nhân và diễn biến của sự kiện Nhật đảo chính Pháp ?
? Nêu hoàn cảnh, diễn biến của cao trào kháng Nhật cứu nước tiến tới TKN tháng 8.1945.
4. Bài tập
? Đảng ta đã có chủ trương và khẩu hiệu gì để thúc đẩy phong trào cách mạng tiến tới ? ? Mặt trận Việt Minh ra đời có ảnh hưởng ntn đến cao trào kháng Nhật cứu nước ?
Bài 23