Tổ chức, cá nhân sau đây không có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam: a Cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân sử dụng tài sản nhà nước để thành lập doanh nghiệp ki
Trang 1ĐỀ BÀI
Công Phượng, Văn Toàn, Anh Tuấn là 3 người bạn có ý định tham gia thành lập một công ty TNHH để kinh doanh Công Phượng hiện là thành viên một công ty TNHH, Văn Toàn là chủ sở hữu Doanh nghiệp tư nhân và Anh Tuấn là bảo vệ tại trường Đại học Luật Hà Nội Họ dự định lấy tên công ty là “Thế giới mới” với nghành nghề kinh doanh là sản xuất, mua bán đồ chơi nhựa cho trẻ em và hàng thể thao xuất khẩu với số vốn điều lệ là 4 tỷ
Câu hỏi 1: Anh, chị có ý kiến gì về tư cách chủ thể của những người tham gia
thành lập công ty
Câu hỏi 2: 03 người băn khoăn không biết với ngành nghề kinh doanh dự định
của công ty, họ có cần xin giấy phép nào khác của các cơ quan quản lý nhà nước không?
Câu hỏi 3: Tên công ty như vậy có hợp pháp không?
Câu hỏi 4: Anh, chị hãy tư vấn và thực hiện bộ hồ sơ hoàn chỉnh để có thể đăng
ký doanh nghiệp theo những yêu cầu trên.1
GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG Câu 1 : Anh, chị có ý kiến gì về tư cách chủ thể của những người tham gia thành lập công ty?
Thứ nhất, xét về tư cách chủ thể tham gia thành lập công ty của Công Phượng
và liệu Công Phượng có nằm trong các đối tượng không được quyền thành lập và quản
lý doanh nghiệp không? Theo quy định tại Điều 18 Luật Doanh nghiệp 2014 về Quyền thành lập, góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp và quản lý doanh nghiệp:
“1 Tổ chức, cá nhân có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam theo quy định của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.
1 Bộ bài tập Luật thương mại của Bộ môn Luật thương mại - ĐH Luật Hà Nội
Trang 22 Tổ chức, cá nhân sau đây không có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam:
a) Cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân sử dụng tài sản nhà nước để thành lập doanh nghiệp kinh doanh thu lợi riêng cho cơ quan, đơn vị mình;
b) Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức;
c) Sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc
phòng trong các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp trong các cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân Việt Nam, trừ những người được cử làm đại diện theo ủy quyền để quản lý phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp;
d) Cán bộ lãnh đạo, quản lý nghiệp vụ trong doanh nghiệp nhà nước, trừ những người được cử làm đại diện theo ủy quyền để quản lý phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp khác;
đ) Người chưa thành niên; người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc bị mất năng lực hành vi dân sự; tổ chức không có tư cách pháp nhân;
e) Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, chấp hành hình phạt tù, quyết định xử
lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị cấm hành nghề kinh doanh, đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định, liên quan đến kinh doanh theo quyết định của Tòa án; các trường hợp khác theo quy định của pháp luật về phá sản, phòng, chống tham nhũng.
Trường hợp Cơ quan đăng ký kinh doanh có yêu cầu, người đăng ký thành lập doanh nghiệp phải nộp Phiếu lý lịch tư pháp cho Cơ quan đăng ký kinh doanh.”
Trang 3Theo như ta biết thì Công Phượng đang là thành viên của một công ty TNHH và như vậy thì anh sẽ không nằm trong trường hợp không có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam như điều luật đã quy đinh
Tiếp đó, ta xem xét việc đang là thành viên của công ty TNHH có ảnh hưởng đến tư cách chủ thể của Công Phượng trong việc tham gia thành lập công ty TNHH không? Việc Công Phượng đang là thành viên của công ty TNHH không làm ảnh hưởng đến tư cách chủ thể của Công Phượng trong việc tham gia thành lập một công
ty TNHH khác
Theo Điểm b Khoản 1 Điều 47 Luật Doanh nghiệp 2014 quy định rõ về đặc
điểm pháp lý của một công ty TNHH: “ Thành viên chịu trách nhiệm về các khoản nợ
và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp, trừ trường hợp quy đinh tại khoản 4 Điều 48 của Luật này;”.Vì vậy, thành
viên của công ty TNHH sử dụng các tài sản khác của mình (không phải là các tài sản
đã sử dụng để góp vốn vào công ty TNHH) để đầu tư các loại hình doanh nghiệp khác không bị pháp luật ngăn cấm
Tóm lại, theo như những gì đã phân tích ở trên thì ta có thể kết luận được Công Phượng có đủ tư cách để tham gia thành lập một công ty TNHH khác cùng Văn Tài và Anh Tuấn
Thứ hai, ta xét tư cách chủ thể tham gia thành lập doanh nghiệp của Văn Toàn-
chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân
Một cá nhân là chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân đồng thời vừa làm giám đốc của một công ty TNHH điều này hoàn toàn được pháp luật cho phép bởi lẽ:
Một cá nhân là chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân thì người đó hoàn toàn phải chịu trách nhiệm vô hạn về hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân
do người đó làm chủ Bởi vì trong mô hình doanh nghiệp tư nhân theo qui định của Luật Doanh nghiệp 2014 thì tài sản của chủ sở hữu và tài sản của doanh nghiệp tư nhân không có sự tách bạch với nhau Tuy nhiên loại hình công ty TNHH là loại hình
Trang 4công ty mà các thành viên trong công ty TNHH chỉ phải chịu trách nhiệm hữu hạn đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của công ty trong phạm vi vốn mình đã góp Do đó khi có rủi ro xảy ra cá nhân đã góp vốn vào công ty TNHH chỉ phải chịu trách nhiệm trong phạm vi mình đã góp điều này sẽ không ảnh hưởng tới hoạt động của doanh nghiệp tư nhân do cá nhân đó làm chủ Chính vì vậy Luật Doanh nghiệp Việt Nam
2014 cho phép một cá nhân vừa có thể làm chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân vừa có thể là thành viên của công ty TNHH
Theo quy định tại Khoản 3,4 Điều 183 Luật Doanh nghiệp 2014 quy định về doanh nghiệp tư nhân thì:
“ 3 Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân Chủ doanh nghiệp tư nhân không được đồng thời là chủ hộ kinh doanh, thành viên công ty hợp danh.
4 Doanh nghiệp tư nhân không được quyền góp vốn thành lập hoặc mua cổ phần, phần vốn góp trong công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần.”
Như Khoản 3,4 Điều 183 Luật Doanh nghiệp 2014 đã quy định thì việc cá nhân chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân thành lập, tham gia thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên sẽ không
bị pháp luật cấm
Đối với trường hợp này, trước đây theo như Nghị định số 102/2010/NĐ-CP ngày 1 tháng 10 năm 2010 Hướng dẫn chi tiết thi hành một số điều của Luật Doanh nghiệp 2005 đã quy định rõ tại Khoản 2 Điều 12 về quyền thành lập doanh nghiệp:
“ Mỗi cá nhân chỉ được quyền đăng ký thành lập một doanh nghiệp tư nhân hoặc một
hộ kinh doanh hoặc làm thành viên hợp danh của một công ty hợp danh, trừ trường hợp các thành viên hợp danh còn lại có thỏa thuận khác Cá nhân chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân hoặc hộ kinh doanh hoặc cá nhân thành viên hợp danh có quyền thành
Trang 5lập, tham gia thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, công ty cổ phần.”
Đồng thời, xét theo quy định tại Khoản 2 Điều 18 Luật Doanh nghiệp 2014 về Quyền thành lập, góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp và quản lý doanh nghiệp thì Văn Toàn cũng không nằm trong trường hợp cấm thành lập công ty
Như vậy, ta thấy Văn Toàn không nằm trong các đối tượng không được quyền thành lập công ty TNHH, đồng thời với tư cách cá nhân Văn Toàn hoàn toàn có thể tham gia thành lập công ty TNHH cùng với Công Phượng và Anh Tuấn
Thứ ba, xét về tư cách chủ thể tham gia thành lập công ty TNHH của Anh Tuấn
- bảo vệ tại trường Đại học Luật Hà Nội
Tại Khoản 3 Điều 1 Nghị định số 68/2000/NĐ-CP ngày 17/11/2000 của Chính phủ, thì công việc bảo vệ là một trong các công việc thực hiện chế độ hợp đồng lao động trong cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp mà trường Đại học Luật
Hà Nội lại là một đơn vị sự nghiệp công lập Vậy nên trường hợp của Anh Tuấn là người lao động chứ không phải là cán bộ, công chức, viên chức
Áp dụng theo quy định của Điều 18 Luật Doanh nghiệp 2014 để xét tư cách chủ thể của Anh Tuấn thì ta thấy được Anh Tuấn hoàn toàn không nằm trong trường hợp không có quyền thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam
Đồng thời, việc kí hợp đồng lao động và làm việc chứng tỏ Anh Tuấn là người có năng lực hành vi dân sự, về độ tuổi thì theo Khoản 1 Điều 3 Bộ Luật Lao động năm
2012 người từ đủ 15 tuổi trở lên có khả năng kí hợp đồng lao động, nhưng theo Điều
20 Bộ Luật Dân sự 2015 thì người từ đủ 18 tuổi trở lên mới là người thành niên Vì vậy, chúng ta cần để ý đến độ tuổi của Anh Tuấn để kết luận liệu anh có đủ điều kiện
để thành lập công ty TNHH hay không? Nếu Anh Tuấn đã đủ 18 tuổi thì anh hoàn toàn
có khả năng thành lập công ty TNHH
Trang 6Câu 2: 03 người băn khoăn không biết với ngành nghề kinh doanh dự định của công ty, họ có cần xin giấy phép nào khác của các cơ quan quản lý nhà nước không?
Với ngành nghề mà công ty dự định kinh doanh cụ thể là sản xuất và mua bán
đồ chơi nhựa cho trẻ em và hàng thể thao xuất khẩu, thì khi thành lập doanh nghiệp ngoài các giấy tờ bắt buộc để đăng ký kinh doanh để được Sở Kế hoạch và Đầu tư tại nơi doanh nghiệp có trụ sở chính cấp phép thành lập doanh nghiệp, thì không cần phải xin giấy phép nào khác nữa của cơ quan quản lý nhà nước Tuy nhiên,với ngành kinh doanh là sản xuất và mua bán đồ chơi trẻ em phải được chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy và gắn dấu hợp quy theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đồ chơi trẻ em
Căn cứ vào danh mục 243 ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư
20142, ta thấy ngành nghề kinh doanh là sản xuất và mua bán đồ chơi nhựa cho trẻ em
và đồ thể thao xuất khẩu không thuộc các ngành nghề kinh doanh có điều kiện Tuy nhiên trong danh mục hàng hóa dịch vụ cấm kinh doanh pháp luật có quy định cấm về hàng hóa đồ chơi nguy hiểm, đồ chơi có hại tới giáo dục nhân cách và sức khỏe của trẻ
em hoặc tới an ninh, trật tự, an toàn xã hội Vì vậy, đồ chơi trẻ em là một trong những mặt hàng cần đảm bảo yêu cầu về mặt an toàn đối với sức khỏe của trẻ em nên theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đồ chơi trẻ em quy chuẩn Việt Nam, tất cả các loại đồ chơi trẻ em thuộc phạm vi điều chỉnh của quy chuẩn này đều phải được chứng nhận hợp quy, dán dấu hợp quy (CR) trước khi đưa ra thị trường theo quy định của Thông tư 28/2012/TT-BKHCN quy định về công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy và phương thức đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật3; Công văn số 3140/BTTTT-KHCN về việc hướng dẫn chi tiết công bố hợp quy Quy chuẩn kỹ thuật
2 Danh mục 243 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, đường link: http://ipc.mpi.gov.vn/cap-nhat-chinh-sach-phap-luat/danh-muc-243-nganh-nghe-kinh-doanh-co-dieu-kien.html , ngày truy cập 10/3/2017.
3 http://vanban.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?
class_id=1&mode=detail&document_id=166162
Trang 7quốc gia về cấu trúc mã định danh và định dạng dữ liệu gói tin phục vụ kết nối các hệ thống quản lý văn bản và điều hành.4
Quy chuẩn kỹ thuật này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, phân phối, bán lẻ đồ chơi trẻ em, các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức,
cá nhân khác có liên quan Theo quy chuẩn kỹ thuật này, đồ chơi trẻ em sản xuất trong nước, nhập khẩu, lưu thông trên thị trường phải chịu sự kiểm tra về chất lượng theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa Như vậy với ngành nghề
mà công ty dự định kinh doanh là sản xuất và mua bán đồ chơi nhựa cho trẻ em và hàng thể thao xuất khẩu, họ cần có giấy phép kinh doanh và ngoài ra với ngành sản xuất và mua bán đồ chơi trẻ em cần có thêm giấy chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy và gắn dấu hợp quy thì không cần phải xin thêm giấy tờ khác với cơ quan quản lí nhà nước
Câu 3: Tên công ty như vậy có hợp pháp không?
Tên công ty “Thế giới mới” không hợp pháp vì nếu đặt tên như vậy thì người khác sẽ không thể biết được loại hình của doanh nghiệp đó, khách hàng sẽ không biết được đó là công ty trách nhiệm hữu hạn hay công ty cổ phần Tên công ty không chỉ
có ý nghĩa hiện tại mà còn theo suốt doanh nghiệp trong tương lai, tên công ty không phải tùy thích mà phải tuân theo các quy định của pháp luật Tên doanh nghiệp là hình ảnh, là thương hiệu công ty, giúp đối tác có thể tìm kiếm dễ dàng và chính xác, thúc đẩy công việc kinh doanh phát triển, vì vậy cần chú ý khi đặt tên tránh sai phạm, nhầm lẫn và tranh chấp phát sinh về sau
Do vậy khi đặt tên công ty thì ta phải căn cứ vào loại hình của doanh nghiệp và tên riêng cho phù hợp và đúng quy định của luật Căn cứ vào Khoản 1 Điều 38 Luật Doanh nghiệp 2014 quy định về tên doanh nghiệp:
“1 Tên tiếng Việt của doanh nghiệp bao gồm hai thành tố theo thứ tự sau đây:
4 http://thuvienphapluat.vn/cong-van/Cong-nghe-thong-tin/Cong-van-3140-BTTTT-KHCN-cong-bo-hop-quy-quy-chuan-quoc-gia-ma-dinh-danh-dinh-dang-du-lieu-2016-324059.aspx
Trang 8a) Loại hình doanh nghiệp Tên loại hình doanh nghiệp được viết là “công ty trách nhiệm hữu hạn” hoặc “công ty TNHH” đối với công ty trách nhiệm hữu hạn; được viết là “công ty cổ phần” hoặc “công ty CP” đối với công ty cổ phần; được viết là
“công ty hợp danh” hoặc “công ty HD” đối với công ty hợp danh; được viết là
“doanh nghiệp tư nhân”, “DNTN” hoặc “doanh nghiệp TN” đối với doanh nghiệp tư nhân;
b) Tên riêng Tên riêng được viết bằng các chữ cái trong bảng chữ cái tiếng Việt, các chữ F, J, Z, W, chữ số và ký hiệu.”
Do vậy, tên tiếng việt của doanh nghiệp bao gồm hai thành tố: Loại hình doanh nghiệp và tên riêng Công thức đặt tên đối với công ty trách nhiệm hữu hạn như sau:
- Công ty trách nhiệm hữu hạn + tên riêng
- Công ty TNHH + tên riêng
Cho nên, tên theo đúng quy định của công ty “Thế giới mới” phải là công ty trách nhiệm hữu hạn Thế giới mới hoặc công ty TNHH Thế giới mới
Tuy nhiên, bên cạnh đó việc Công Phượng, Anh Tuấn, Văn Toàn đặt tên công ty
là công ty TNHH “Thế giới mới” thì vẫn không đúng theo quy định của pháp luật hiện hành:
Căn cứ vào Điều 39 của Luật Doanh nghiệp năm 2014 thì việc đặt tên cho doanh nghiệp còn phải đảm bảo những nguyên tắc hay là những điều cấm trong việc đặt tên cho doanh nghiệp đó là:
Những điều cấm trong đặt tên doanh nghiệp
“1 Đặt tên trùng hoặc tên gây nhầm lẫn với tên của doanh nghiệp đã đăng ký được quy định tại Điều 42 của Luật này.
2 Sử dụng tên cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, tên của tổ chức chính trị,
tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ
Trang 9chức xã hội - nghề nghiệp để làm toàn bộ hoặc một phần tên riêng của doanh nghiệp, trừ trường hợp có sự chấp thuận của cơ quan, đơn vị hoặc tổ chức đó.
3 Sử dụng từ ngữ, ký hiệu vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức và thuần phong mỹ tục của dân tộc.”
Như vậy có thể hiểu là việc đặt tên cho doanh nghiệp không thể tùy ý mà phải căn cứ vào quy định của pháp luật, chủ thể chỉ được đặt tên với những tên có đầy đủ cấu trúc như Điều 38 và không được đặt tên với những trường hợp mà pháp luật không cho phép như Điều 39 Luật Doanh nghiệp 2014 đã quy định
Căn cứ vào thực tiễn cho thấy việc ba chủ thể trên đặt tên công ty của mình là
“Thế giới mới” là không hợp pháp vì đã vi pham điều cấm trong Điều 39 đó là trùng tên với một doanh nghiệp đã đăng ký kinh doanh
Đây là một ví dụ về một công ty TNHH đã đăng ký kinh doanh với cơ quan của thẩm quyền với công ty là công ty TNHH “ Thế giới mới ” trên thực tế :
Tên doanh nghiệp: CÔNG TY TNHH THẾ GIỚI MỚI
Tên doanh nghiệp viết bằng tiếng nước ngoài: New World Company Limited
Tên doanh nghiệp viết tắt: THẾ GIỚI MỚI CO.,LTD
Mã số doanh nghiệp: 3400447729
Loại hình doanh nghiệp: Công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
Ngày bắt đầu thành lập: 30/03/2006
Tên người đại diện theo pháp luật: TRẦN THỊ TRINH THẢO
Địa chỉ trụ sở chính: Số 76 Trần Phú, KP 1, Phường Lạc Đạo, Thành phố Phan Thiết, Tỉnh Bình Thuận, Việt Nam5
Như vậy trên thực tế đã có công ty đặt tên doanh nghiệp mình với tên gọi này và
đã đăng ký kinh doanh vì vậy ba chủ thế trên không thể lấy tên này đặt tên cho doanh nghiệp mình vì nếu đặt tên như vậy sẽ vi phạm điều cấm của pháp luật về trùng tên trong doanh nghiệp Nói tóm lại việc đặt tên này là không hợp pháp
5 https://dichvuthongtin.dkkd.gov.vn
Trang 10Câu 4: Anh, chị hãy tư vấn và thực hiện bộ hồ sơ hoàn chỉnh để có thể đăng ký doanh nghiệp theo những yêu cầu trên.
Về việc thành lập doanh nghiệp đối với Công Phượng, Văn Toàn, Anh Tuấn cần một số điều kiện sau:
Về tư cách chủ thể, theo như đã nêu trên thì Công Phượng, Văn Toàn hoàn toàn đủ điều kiện để thành lập doanh nghiệp Còn Anh tuấn để được thành lập doanh nghiệp phải đủ 18 tuổi trở lên
Về vốn điều lệ của công ty TNHH hai thành viên phải phù hợp với quy định của Điều 48 Luật Doanh nghiệp 2014 Và công ty không được phát hành cổ phần để huy động vốn
Để có thể đăng ký doanh nghiệp, cần thông qua quy trình thủ tục theo luật định Trong đó, việc chuẩn bị bộ hồ sơ hoàn chỉnh là căn cứ, cơ sở đáp ứng yêu cầu theo luật định về các cá nhân, tổ chức có nhu cầu thành lập doanh nghiệp
Theo đó, một bộ hồ sơ hoàn chỉnh để đăng ký doanh nghiệp, cụ thể trong bài là thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, được quy định cụ thể tại các Điều 22 Luật Doanh nghiệp 2014 và Điều 22 Nghị định 78/2015/NĐ-CP về đăng
ký doanh nghiệp
Như vậy, để có thể đăng ký doanh nghiệp, bộ hồ sơ đăng kí doanh nghiệp của Công Phượng, Văn Toàn, Anh Tuấn cần một số giấy tờ sau:
1 Giấy đề nghị Đăng ký doanh nghiệp Mẫu giấy đề nghị đăng kí doanh nghiệp do
Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành (Khoản 1 Điều 6 Luật Doanh nghiệp 2014);
2 Điều lệ Công ty;
3 Danh sách thành viên Công ty;
4 Bản sao hợp lệ thẻ căn cước công dân, chứng minh nhân dân, hộ chiếu còn hiệu lực;