Tiểu luận môn kinh tế chính trị (9)

Giáo viên : Mai Lan Hương.

TR Ư Ờ N G Đ I H C KINH T QU C DÂN Ọ Ế Ố

KHOA LU T Ậ

-o0o -

TI U LU N Ể Ậ

KINH T CHÍNH TR MÁC LÊNIN Ế Ị

Đ tài: ề Th c tr ng phát tr n các doanh ngh êp nh và v a Vi t Nam ự ạ ỉể ị ỏ ừ ở ệ

Sinh viên th c hi n : Tr n Tu n H i ự ệ ầ ấ ả

Mã sinh viên : 11201270

L p : ớ Lu t Kinh T 62A ậ ế

Giáo viên : Mai Lan Hương

Hà N i – 2021 ộ

1

L i Nói ờ Đầ u

Trong h n 30 n m ơ ă đổi m i, ớ Đảng và Nhà nước ta luôn kiên nh và nh t quánđị ấ

ng l i phát tri n n n kinh t th tr ng nh h ng xã h i ch ngh a v i nhi u

hình th c s h u, nhi u thành ph n kinh t , hình th c t ch c kinh doanh và hìnhứ ở ữ ề ầ ế ứ ổ ứ

th c phân ph i Th c hi n quan i m, ch trứ ố ự ệ đ ể ủ ương c a ủ Đảng, Chính ph ã cóủ đ

nhi u chính sách phát tri n ề ể đồng b các thành ph n kinh t , t o i u ki n thu n l iộ ầ ế ạ đ ề ệ ậ ợ

cho các thành ph n kinh t ho t ầ ế ạ động bình đẳng trước pháp lu t, cùng phát tri n lâuậ ể

dài, h p tác và c nh tranh lành m nh Kinh t nhà nợ ạ ạ ế ước gi vai trò ch ữ ủ đạo Kinh

t t p th không ng ng ế ậ ể ừ được c ng c và phát tri n Kinh t có v n ủ ố ể ế ố đầu t nư ướcngoài được khuy n khích phát tri n Kinh t t nhân là m t ế ể ế ư ộ động l c quan tr ngự ọ

c a n n kinh t ủ ề ế

Doanh nghi p v a và nh là b ph n quan tr ng trong thành ph n kinh t t ệ ừ ỏ ộ ậ ọ ầ ế ư

nhân và chi m t l l n trong c ng ế ỷ ệ ớ ộ đồng doanh nghi p Vi t Nam ệ ệ

Chính b i quy mô nh , nên ho t ở ỏ ạ động c a khu v c Doanh nghi p này angủ ự ệ đ

g p khá nhi u khó kh n, nh là kh n ng ti p c n các ngu n v n ặ ề ă ư ả ă ế ậ ồ ố để đầu t vàoư

máy móc, công ngh hi n ệ ệ đại, ph c v cho s n xu t, kinh doanh; thi u kinhụ ụ ả ấ ế

nghi m qu n tr i u hành Doanh nghi p; kh n ng c nh tranh, chi m l nh thệ ả ị đ ề ệ ả ă ạ ế ĩ ị

trường ngay trên th trị ường n i a Trong th i gian t i, r t c n có nh ng gi iộ đị ờ ớ ấ ầ ữ ả

pháp h u hi u ữ ệ để khu v c Doanh nghi p này, tuy r t n ng ự ệ ấ ă động, nh ng c ng dư ũ ễ

t n thổ ương có s phát tri n nhanh và b n v ng trong b i c nh m i ự ể ề ữ ố ả ớ

V i bài Ti u Lu n này, tôi s phân tích n i dung: “Th c tr ng phát tr n cácớ ể ậ ẽ ộ ự ạ ỉể

doanh ngh êp nh và v a Vi t Nam.” M c dù tôi ã c g ng tìm tòi v i tinh th nị ỏ ừ ở ệ ặ đ ố ắ ớ ầ

trách nhi m, song do b n thân còn nhi u thi u sót nên ch c ch n không tránh kh iệ ả ề ế ắ ắ ỏ

nh ng h n ch R t mong giáo viên ph trách cùng các b n ữ ạ ế ấ ụ ạ đọc góp ý b sung ổ để

tôi có th ti p t c hoàn thi n thêm ki n th c c a mình ể ế ụ ệ ế ứ ủ

Tôi xin c m n ả ơ

1

M c l c ụ ụ

L i nói ờ đầ u……… 1

M c l c……… ụ ụ 2

Ch ươ ng I: Khái quát lý lu n v doanh nghi p nh và v a n ậ ề ệ ỏ ừ ở ướ c ta……… 3

I Khái ni m, tiêu chí xác nh doanh nghi p nh và v a……… 3 II.ệ đị ệ ỏ ừ

c i m c b n c a Doanh nghi p nh và v a……… 4

Ch ươ ng II: Th c tr ng phát tri n doanh nghi p nh và v a n ự ạ ể ệ ỏ ừ ở ướ c ta………

6 I N n Kinh t Th trề ế ị ường nh hđị ướng Xã h i Ch ngh a và m i quan h v i cácộ ủ ĩ ố ệ ớ

doanh nghi p v a và nh ……… 6 II Nh ng thànhệ ừ ỏ ữ

t u và h n ch trong vi c phát tri n Doanh nghi p nh vàự ạ ế ệ ể ệ ỏ

v a……….7 III M từ ộ

s thông tin b sung v th c tr ng các Doanh nghi p v a và nh t i Vi tố ổ ề ự ạ ệ ừ ỏ ạ ệ

Nam………9

Ch ươ ng III: Gi i pháp phát tri n doanh nghi p nh và v a trong b i c nh ả ể ệ ỏ ừ ố ả

m i……… ớ 10

I Hoàn thi n th ch , chính sách, h th ng pháp lu t v kinh doanh minh b ch,ệ ể ế ệ ố ậ ề ạ

công b ng, lành m nh……….10 II Ti p t cằ ạ ế ụ

th c hi n các c ch chính sách c a Chính ph trong vi c c i cách các m c thuự ệ ơ ế ủ ủ ệ ả ứ ế

quan, c t gi m các th t c ắ ả ủ ụ đăng ký DN cùng v i các chi phí dớ ư

th a……… 11 III Phát huy vai tròừ

c a xã h i, t ch c chính tr - xã h i, t ch c xã h i ngh nghi p thúc ủ ộ ổ ứ ị ộ ổ ứ ộ ề ệ đẩy s phátự

tri n c a DNNVV, nâng cao ý th c c a c ng ể ủ ứ ủ ộ đồng xã h i ộ đố ớ ựi v i s phát tri n c aể ủ

DNNVV t i Vi t Nam………… 12 IV B n thân m i DNNVV ph i nêu cao ýạ ệ ả ỗ ả

th c vứ ươn lên, phát huy l i th , nâng cao s c c nh tranh c aợ ế ứ ạ ủ

mình……… …………12 V DNNVV c n bi t t n d ng t i aầ ế ậ ụ ố đ

nh ng ti m l c v v n, nhân l c th trữ ề ự ề ố ự ị ường, v n hóa, kinh nghi m kinh doanh c aă ệ ủ

các DN………13

K t Lu n……… ế ậ 14

Danh m c tài li u tham kh o……… ụ ệ ả 15

2

Ch ươ ng I: Khái quát lý lu n v doanh nghi p nh và v a n ậ ề ệ ỏ ừ ở ướ c ta

I Khái ni m, tiêu chí xác nh doanh nghi p nh và v a ệ đị ệ ỏ ừ 1.

Khái ni m doanh nghi p nh và v a nệ ệ ỏ ừ ở ước ta:

Doanh nghi p nh và v a là doanh nghi p có quy mô ệ ỏ ừ ệ được gi iớ

h n b i các tiêu th c lao ạ ở ứ động, v n ho c giá tr tài s n, ho c doanh thuố ặ ị ả ặ

tùy theo quy nh c a m i qu c gia Vi c s d ng các tiêu th c đị ủ ỗ ố ệ ử ụ ứ để xác

nh doanh nghi p nh và v a các qu c gia c ng có m t s khác

bi t, th hi n s lệ ể ệ ở ố ượng các tiêu th c và vi c lứ ệ ượng hóa các tiêu th cứ

m i n c, do v y, khái ni m doanh nghi p nh và v a là mang tính

tương đối, thay đổi theo t ng giai o n phát tri n kinh t , xã h i m iừ đ ạ ể ế ộ ở ỗ

nước, ph thu c vào trình ụ ộ độ phát tri n kinh t , xã h i m i qu c gia,ể ế ộ ở ỗ ố

và đặ đ ểc i m phát tri n c a m i lo i ngành ngh ể ủ ỗ ạ ề 1

2 Tiêu chí xác nh doanh nghi p nh và v a: C n c theo i u 6 t i đị ệ ỏ ừ ă ứ đ ề ạ

Ngh nh 39/2018/N -CP: ị đị Đ

“Doanh nghi p nh và v a ệ ỏ ừ được phân theo quy mô bao g m doanh ồ

nghi p siêu nh , doanh nghi p nh , doanh nghi p v a ệ ỏ ệ ỏ ệ ừ

1 Doanh nghi p siêu nh trong l nh v c nông nghi p, lâm nghi p,ệ ỏ ĩ ự ệ ệ

th y s n vàl nh v c công nghi p, xây d ng có s lao ủ ả ĩ ự ệ ự ố động tham gia

b o hi m xã h i bình quân n m không quá 10 ngả ể ộ ă ười và t ng doanhổ

thu c a n m không quá 3 t ủ ă ỷ đồng ho c t ng ngu n v n không quá 3 tặ ổ ồ ố ỷ

ng.Doanh nghi p siêu nh trong l nh v c th ng m i, d ch v có s

lao động tham gia b o hi m xã h i bình quân n m không quá 10ả ể ộ ă

người và t ng doanh thu c a n m không quá 10 t ổ ủ ă ỷ đồng ho c t ngặ ổ

ngu n v n không quá 3 t ồ ố ỷ đồng

2 Doanh nghi p nh trong l nh v c nông nghi p, lâm nghi p, th yệ ỏ ĩ ự ệ ệ ủ

s n và l nh v c công nghi p, xây d ng có s lao ả ĩ ự ệ ự ố động tham gia b oả

hi m xã h i bình quân n m không quá 100 ngể ộ ă ười và t ng doanh thuổ

c a n m không quá 50 t ủ ă ỷ đồng ho c t ng ngu n v n không quá 20 tặ ổ ồ ố ỷ

ng, nh ng không ph i là doanh nghi p siêu nh theo quy nh t i

kho n 1 i u này Doanh nghi p nh trong l nh v c thả Đ ề ệ ỏ ĩ ự ương m i, d chạ ị

v có s lao ụ ố động tham gia b o hi m xã h i bình quân n m không quáả ể ộ ă

50 người và t ng doanh thu c a n m không quá 100 t ổ ủ ă ỷ đồng ho c ặ

C s d li u ngu n, y ban th ơ ở ữ ệ ồ Ủ ườ ng v qu c h i ụ ố ộ

3

t ng ngu n v n không quá 50 t ổ ồ ố ỷ đồng, nh ng không ph i là doanh ư ả

nghi p siêu nh theo quy nh t i kho n 1 i u này ệ ỏ đị ạ ả Đ ề

3 Doanh nghi p v a trong l nh v c nông nghi p, lâm nghi p, th yệ ừ ĩ ự ệ ệ ủ

s n và l nh v c công nghi p, xây d ng có s lao ả ĩ ự ệ ự ố động tham gia b oả

hi m xã h i bình quân n m không quá 200 ngể ộ ă ười và t ng doanh thuổ

c a n m không quá 200 t ủ ă ỷ đồng ho c t ng ngu n v n không quá 100ặ ổ ồ ố

t ỷ đồng, nh ng không ph i là doanh nghi p nh , doanh nghi p siêuư ả ệ ỏ ệ

nh theo quy nh t i kho n 1, kho n 2 i u này Doanh nghi p v aỏ đị ạ ả ả Đ ề ệ ừ

trong l nh v c thĩ ự ương m i, d ch v có s lao ạ ị ụ ố động tham gia b o hi mả ể

xã h i bình quân n m không quá 100 ngộ ă ười và t ng doanh thu c aổ ủ

n m không quá 300 t ă ỷ đồng ho c t ng ngu n v n không quá 100 tặ ổ ồ ố ỷ

ng, nh ng không ph i là doanh nghi p siêu nh , doanh nghi p nh

theo quy nh t i kho n 1, kho n 2 i u này.” đị ạ ả ả Đ ề

II Đặ đ ể c i m c b n c a Doanh nghi p nh và v a ơ ả ủ ệ ỏ ừ

Th nh t, các doanh nghi p nh và v a ho t ứ ấ ệ ỏ ừ ạ động v i s lớ ố ượng phongphú v hình th c t ch c qu n lý, a d ng v ngành ngh và l nh v c kinhề ứ ổ ứ ả đ ạ ề ề ĩ ự

doanh, DNNVV ho t ạ động dưới nhi u hình th c nh h kinh doanh cá th ,ề ứ ư ộ ể

công ty trách nhi m h u h n, công ty c ph n nh s lệ ữ ạ ổ ầ ờ ố ượng l n và khôngớ

t p trung vào b t kì ngành ngh nào, các doanh nghi p v a và nh ã h nậ ấ ề ệ ừ ỏ đ ạ

ch m t ph n các tác h i gây ra b i ế ộ ầ ạ ở độc quy n, ề đồng th i các doanh nghi pờ ệ

v a và nh thừ ỏ ường có yêu c u ch t lầ ấ ượng lao động th p h n t o công n vi cấ ơ ạ ă ệ

làm cho l p lao ớ động trình độ ấ th p, góp ph n xóa ói gi m nghèo ầ đ ả

Th hai, doanh nghi p nh và v a có quy mô ho t ứ ệ ỏ ừ ạ động s n xu t kinhả ấ

doanh nh i u này mang l i nhi u thu n l i cho các doanh nghi p v a vàỏ Đ ề ạ ề ậ ợ ệ ừ

nh nh d thành l p, d ti p c n th trỏ ư ễ ậ ễ ế ậ ị ường, kh n ng thu h i v n nhanh, dả ă ồ ố ễ

ph n ng và thay ả ứ đổi khi các i u ki n th trđ ề ệ ị ường bi n ế động Nh ng l i thữ ợ ế

này ã t o i u ki n cho các doanh nghi p nh và v a phát tri n a ngành,đ ạ đ ề ệ ệ ỏ ừ ể đ

a vùng, l p y nh ng kho ng tr ng mà các doanh nghi p l n l i Tuy

nhiên, do quy mô v n nh nên các doanh nghi p nh và v a b h n ch trong ố ỏ ệ ỏ ừ ị ạ ế

kh n ng ả ă đầu t v m t b ng, nhà xư ề ặ ằ ưởng, máy móc thi t b và nguyên v tế ị ậ

li u, dây chuy n s n xu t còn nhi u thi u sót Quy mô kinh doanh nh ,ệ ề ả ấ ề ế ỏ

ngu n v n h n ch , thông tin ch a minh b ch c ng ng n c n các doanhồ ố ạ ế ư ạ ũ ă ả

nghi p nh và v a ti p c n th trệ ỏ ừ ế ậ ị ường ch ng khoán do v y càng khó kh nứ ậ ă

h n trong vi c nhân thêm v n, m r ng s n xu t ơ ệ ố ở ộ ả ấ

Th ba, trình ứ độ công ngh và n ng l c c nh tranh còn h n ch ệ ă ự ạ ạ ế Đối

v i các doanh nghi p nh và v a, do quy mô v n h n ch và s khó kh n ớ ệ ỏ ừ ố ạ ế ự ă

4

trong vi c ti p c n các ệ ế ậ đối tác l n d n ớ ẫ đến vi c ệ đầ ưu t nâng c p thi t b , dâyấ ế ị

chuy n s n xu t s n xu t g p nhi u khó kh n, d r i vào tình tr ng côngề ả ấ ả ấ ặ ề ă ễ ơ ạ

ngh l c h u, n ng su t th p ệ ạ ậ ă ấ ấ

Th t , nhi u DNVVN thi u chi n lứ ư ề ế ế ược kinh doanh rõ ràng Nhi u ề

công ty ch l p k ho ch s n xu t kinh doanh ng n h n ỉ ậ ế ạ ả ấ ắ ạ để đ áp ng nhu c u ứ ầ

th trị ường luôn thay đổi mà không có các m c tiêu, k ho ch dài h n nên ụ ế ạ ạ

thường i ch ch kh i s m nh và m c tiêu ban đ ệ ỏ ứ ệ ụ đầu

Th n m, ho t ứ ă ạ động c a DNNVV ph thu c vào nh ng bi n ủ ụ ộ ữ ế động c aủ

môi trường kinh doanh Do thường ch l p k ho ch kinh doanh ng n h nỉ ậ ế ạ ắ ạ

nên c m i khi th trứ ỗ ị ường thay đổi thì k ho ch kinh doanh c a doanhế ạ ủ

nghi p l i ph i thay ệ ạ ả đổ đểi phù h p các xu hợ ướng m i Tuy nhiên, DNNVVớ

quy mô nh c ng có nh ng l i th so v i các DN quy mô l n là d dàng h nỏ ũ ữ ợ ế ớ ớ ễ ơ

trong vi c chuy n ệ ể đổi ho t ạ động s n xu t, t ng ho c gi m lao ả ấ ă ặ ả động, d dàngễ

h n trong vi c chuy n a i m s n xu t ơ ệ ể đị đ ể ả ấ

Th sáu, b máy i u hành g n nh , có tính linh ho t cao nh ng n ngứ ộ đ ề ọ ẹ ạ ữ ă

l c qu n tr ch a cao, không nhi u thành viên c p qu n lý có n ng l c àoự ả ị ư ề ấ ả ă ự đ

t o ạ được phát tri n qua nh ng khóa h c chính quy i u này d n t i vi cể ữ ọ Đ ề ẫ ớ ệ

qu n lý ch a th c s hi u qu , d n t i n ng su t không ả ư ự ự ệ ả ẫ ớ ă ấ đượ ố ưc t i u Doanhnghi p nh và v a có ít lao ệ ỏ ừ động, c c u t ch c s n xu t và qu n lý tơ ấ ổ ứ ả ấ ả ương

i g n nh , ít liên k t trung gian nên các quy t nh, m c tiêu c

truy n ề đạt nhanh chóng đến người lao động, ti t ki m th i gian, gi m ế ệ ờ ả độ ễ tr

gi a vi c ra quy t nh và thi hành quy t nh, t ó h n ch ữ ệ ế đị ế đị ừ đ ạ ế đượ ốc t n haochi phí qu n lý doanh nghi p V i mô hình qu n lý tr c ti p, vi c ra quy tả ệ ớ ả ự ế ệ ế

nh th ng nhanh chóng và nh y bén v i nh ng thay i c a môi tr ng

kinh doanh Tuy nhiên, khi vi c ra quy t nh không chính xác, ra quy tệ ế đị ế

nh nhanh chóng và thi u nghiên c u th tr ng, thi u ki n th c, k n ng

phân tích, ph n ng, kinh nghi m thả ứ ệ ường mang l i r i ro cho doanh nghi pạ ủ ệ

do m t s lãnh ộ ố đạo DNVVN ch a ư đượ đc ào t o t các trạ ừ ường Đạ ọi h c thi uế

ki n th c c b n v tài chính,lu t, qu n tr kinh doanh ế ứ ơ ả ề ậ ả ị

5

Ch ươ ng II: Th c tr ng phát tri n c a các Doanh nghi p v a và nh Vi t ự ạ ể ủ ệ ừ ỏ ở ệ Nam hi n nay ệ

I N n Kinh t Th tr ề ế ị ườ ng nh h đị ướ ng Xã h i Ch ngh a và m i quan h ộ ủ ĩ ố ệ

v i các doanh nghi p v a và nh ớ ệ ừ ỏ

nh ngh a v n n Kinh t Th tr ng và n n Kinh t Th tr ng

nh h ng XHCN: Kinh t Th tr ng là mô hình kinh t m , trong ó

coi tr ng và tuân th các quy lu t v n ọ ủ ậ ậ động, i u ti t c a th trđ ề ế ủ ị ường, tôn

tr ng t do c nh tranh, t do h p tác, m r ng giao l u thọ ự ạ ự ợ ở ộ ư ương m i, t oạ ạ

c h i cho m i ch th tham gia th trơ ộ ọ ủ ể ị ường, tìm ki m l i nhu n, Kinh tế ợ ậ ế

Th trị ường nh hđị ướng XHCN là n n kinh t v n hành theo các quy lu tề ế ậ ậ

c a th trủ ị ường đồng th i góp ph n hờ ầ ướng t i t ng bớ ừ ước xác l p m t xãậ ộ

h i ó dân giàu, nộ ở đ ước m nh, dân ch , công b ng, v n minh; có s i uạ ủ ằ ă ự đ ề

ti t c a Nhà nế ủ ước do Đảng C ng s n Vi t Nam lãnh ộ ả ệ đạo

N n Kinh t Th trề ế ị ường nở ước ta là n n Kinh t có nhi u thànhề ế ề

ph n v i nhi u quan h s h u Trong ó, thành ph n kinh t T nhânầ ớ ề ệ ở ữ đ ầ ế ư

ho t ạ động nh m t trong nh ng b ph n c t lõi có vai trò to l n ư ộ ữ ộ ậ ố ớ đố ới v i

s nghi p xây d ng và phát tri n ự ệ ự ể đất nước Kinh t T nhân là ế ư động l cự

chính phía sau s phát tri n m nh m c a n n kinh t Vi t Nam th i kìự ể ạ ẽ ủ ề ế ệ ờ

i m i Doanh nghi p v a và nh là b ph n

đổ ớ ệ ừ ỏ ộ ậ quan tr ng không th thi u ọ ể ế

trong thành ph n kinh t t nhân và chi m t l l n trong c ng ầ ế ư ế ỷ ệ ớ ộ đồngdoanh nghi p Vi t Nam ệ ệ T i Vi t Nam, DNNVV hi n chi m t tr ngạ ệ ệ ế ỷ ọ

97% t ng s doanh nghi p (DN) ang ho t ổ ố ệ đ ạ động t i Vi t Nam, óng gópạ ệ đ

t i 45% vào GDP, 31% vào t ng s thu ngân sách và thu hút h n 5 tri uớ ổ ố ơ ệ

lao động.Các DNNVV óng vai trò quan tr ng trong t o vi c làm, t ngđ ọ ạ ệ ă

thu nh p cho ngậ ười lao động, giúp huy động các ngu n l c xã h i choồ ự ộ

u t phát tri n, xóa ói, gi m nghèo a ph ng, h tr tích c c cho

s phát tri n c a DN l n, trong ó có l nh v c công nghi p h tr Cácự ể ủ ớ đ ĩ ự ệ ỗ ợ

doanh nghi p v a và nh có s lệ ừ ỏ ố ượng l n, a d ng ngành ngh giúp tránhớ đ ạ ề

c s c quy n c ng nh m b o các nguyên t c v n hành c a n n

Kinh t Th trế ị ường Các Doanh nghi p v a và nh xu t phát t nhân dân,ệ ừ ỏ ấ ừ

dướ ựi s lãnh đạo c a ủ Đảng và Nhà nướ đượ địc c nh hướng chu n m c ẩ ự để

góp ph n phát tri n ầ ể đất nước và xây d ng Ch ngh a Xã h i Doanhự ủ ĩ ộ

nghi p v a và nh mang ệ ừ ỏ đậm các đặ đ ểc i m c a nhân dân , s lủ ố ượng l nớ

và d nh hễ đị ướng h n trong vi c tuân th các phơ ệ ủ ương hướng c a ủ Đảng vàNhà nước

6

🡪 Qua phân tích trên, có th th y Doanh nghi p v a và nh có m iể ấ ệ ừ ỏ ố

quan h m t thi t, sâu s c và có vai trò quan tr ng không th thi u trong n nệ ậ ế ắ ọ ể ế ề

Kinh t Vi t Nam th i kì ế ệ ờ đổi m i Vi c phát tri n các doanh nghi p v a vàớ ệ ể ệ ừ

nh theo con ỏ đường úng đ đắn là vi c c n ệ ầ được chú tr ng và s em l i nhi uọ ẽ đ ạ ề

l i ích to l n trong tợ ớ ương lai, góp ph n thúc ầ đẩy ti n trình công nghi p hóa,ế ệ

hi n ệ đại hóa đấ ướt n c, t ng bừ ước ti n t i Ch ngh a Xã h i ế ớ ủ ĩ ộ