Chuyên đề: KĨ NĂNG ĐỌC HIỂU

THỰC HÀNHĐọc đoạn trích: Biết nói gì trước biển em ơi Trước cái xa xanh thanh khiết không lời Cái hào hiệp ngang tàng của gió Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ Cái nghiêm trang của đá đứng

Chuyên đề: KĨ NĂNG ĐỌC HIỂU

Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Vân

Trường: THPT Nguyễn Văn Trỗi, TP Nha Trang

CẤU TRÚC ĐỀ THI

Câu 1 (2,0 điểm)

Câu 2 (5,0 điểm)

Viết một đoạn văn

Viết một bài văn

NHỮNG LƯU Ý

CHUNG

1 Xác định đúng và đủ yêu cầu đặt ra trong câu hỏi thông qua

Ví dụ:

Chỉ ra tác hại của bệnh vô cảm được nêu trong đoạn trích?

- Tác hại của bệnh vô cảm là…

(2) Chỉ ra 02 phương thức biểu đạt được

sử dụng trong đoạn trích.

CẤP ĐỘ

NHẬN

BIẾT

DẠNG 1: nhận diện kiến thức đã học thuộc phân môn Tiếng Việt, Làm văn được thể hiện qua một văn bản cụ thể

DẠNG 2: phát hiện, thu thập, tái hiện thông tin được thể hiện tường minh,

trực tiếp trong văn bản

CÁC DẠNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

CÁC DẠNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP Ở CẤP ĐỘ NHẬN BIẾT

DẠNG 1

1 Phương thức biểu đạt

2 Thao tác lập luận

3 Phong cách ngôn ngữ

4 Cấu trúc đoạn văn

5 Câu chủ đề của đoạn

“ Theo tác giả , thấu cảm là gì?”

(Câu 2, phần Đọc hiểu, đề thi THPT Quốc gia

năm 2017)

Ví dụ:

“Sự mượt mà và tinh tế của tiếng Việt được thể hiện ở những từ

ngữ nào trong khổ thơ thứ nhất ?”

(Câu 1, phần Đọc hiểu, đề thi THPT Quốc gia năm 2016)

CẤP ĐỘ

THÔNG

HIỂU

1 Nêu nội dung chính của đoạn trích

2 Phân tích tác dụng của biện pháp

tu từ

3 Theo anh/chị…/ Anh/chị hiểu như thế

nào … /Tại sao tác giả lại cho rằng …?

CÁC DẠNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

- Tự đặt ra và trả lời 03 câu hỏi sau:

+ Viết về đối tượng nào?

+ Đối tượng đó như thế nào?

+ Thái độ của người viết ra sao?

- Kết nối 03 ý trên thành một câu trả lời hoàn chỉnh.

- Hai khía cạnh tác dụng của BPTT:

+ Về nội dung: tô đậm hình ảnh nào? Nhấn mạnh

tình cảm gì? ….

+ Về nghệ thuật: Tạo nhịp điệu âm hưởng (Phép

điệp)/ Cách diễn đạt giàu hình ảnh, sinh động, biểu cảm (nhân hóa, so sánh, ẩn dụ, hoán dụ….) …

CẤP ĐỘ

VẬN DỤNG

1 Thông điệp nào/ bài học nào có

ý nghĩa nhất đối với anh/chị?

2 Anh/Chị có đồng tình với ý

kiến cho rằng ….?

3 Anh/Chị có suy nghĩ gì về … ?

CÁC DẠNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

- Về nội dung : Nêu thông điệp, sau đó lí giải

vì sao bản thân chọn thông điệp đó.

- Về diễn đạt : Thường bắt đầu các một trong

các từ “Hãy “Nên”, “Phải”, “Đừng”

- Khẳng định quan điểm : đồng tình/

không đồng tình/ vừa đồng tình vừa không đồng tình;

- Lí giải vì sao

- Nhận xét chung về đối tượng được nêu trong câu hỏi

- Liên hệ bản thân : đối tượng đó tác động thế nào đến nhận thức, hành động

của bản thân

THỰC HÀNH

Đọc đoạn trích:

Biết nói gì trước biển em ơi

Trước cái xa xanh thanh khiết không lời

Cái hào hiệp ngang tàng của gió

Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ

Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời

Cái giản đơn sâu sắc như đời

Chân trời kia biển mãi gọi người đi

Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng

Vầng trán mặn giọt mồ hôi cay đắng

Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm

Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng

Bay trên biển như bồ câu trên đất

Biển dư sức và người không biết mệt

Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa

Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi

(Trước biển – Vũ Quần Phương, Thơ Việt

Nam 1945-1985, NXB Văn học, 1985, tr.391)

.

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1 Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?

Câu 2 Anh/ Chị hiểu nội dung các dòng thơ sau như thế nào?

Vầng trán mặn giọt mồ hôi cay đắng Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm

Câu 3 Hãy cho biết hiệu quả của phép điệp trong các dòng thơ sau:

Cái hào hiệp ngang tàng của gió Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời Cái giản đơn sâu sắc như đời

Câu 4 Hành trình theo đuổi khát vọng của con người được thể hiện trong đoạn trích gợi cho anh/chị suy nghĩ gì?

ĐỀ 1

THỰC HÀNH

Đọc đoạn trích:

Biết nói gì trước biển em ơi

Trước cái xa xanh thanh khiết không lời

Cái hào hiệp ngang tàng của gió

Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ

Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời

Cái giản đơn sâu sắc như đời

Chân trời kia biển mãi gọi người đi

Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng

Vầng trán mặn giọt mồ hôi cay đắng

Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm

Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng

Bay trên biển như bồ câu trên đất

Biển dư sức và người không biết mệt

Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa

Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi

(Trước biển – Vũ Quần Phương, Thơ Việt Nam

THỰC HÀNH

Đọc đoạn trích:

Biết nói gì trước biển em ơi

Trước cái xa xanh thanh khiết không lời

Cái hào hiệp ngang tàng của gió

Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ

Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời

Cái giản đơn sâu sắc như đời

Chân trời kia biển mãi gọi người đi

Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng

Vầng trán mặn giọt mồ hôi cay đắng

Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm

Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng

Bay trên biển như bồ câu trên đất

Biển dư sức và người không biết mệt

Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa

Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi

(Trước biển – Vũ Quần Phương, Thơ Việt

Nam 1945-1985, NXB Văn học, 1985, tr.391)

.

Câu 2 Anh/ Chị hiểu nội dung

các dòng thơ sau như thế nào?

Vầng trán mặn giọt mồ hôi cay đắng

Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm

Nội dung các dòng thơ:

– Thể hiện sự vất vả, hi sinh của con người.

– Bộc lộ niềm thương cảm của tác giả.

THỰC HÀNH

Đọc đoạn trích:

Biết nói gì trước biển em ơi

Trước cái xa xanh thanh khiết không lời

Cái hào hiệp ngang tàng của gió

Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ

Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời

Cái giản đơn sâu sắc như đời

Chân trời kia biển mãi gọi người đi

Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng

Vầng trán mặn giọt mồ hôi cay đắng

Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm

Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng

Bay trên biển như bồ câu trên đất

Biển dư sức và người không biết mệt

Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa

Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi

(Trước biển – Vũ Quần Phương, Thơ Việt

Cái giản đơn sâu sắc như đời

Hiệu quả của phép điệp:

– Nhấn mạnh vẻ đẹp phong phú của biển cả.

– Tạo giọng điệu hào hứng, say mê.

THỰC HÀNH

Đọc đoạn trích:

Biết nói gì trước biển em ơi

Trước cái xa xanh thanh khiết không lời

Cái hào hiệp ngang tàng của gió

Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ

Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời

Cái giản đơn sâu sắc như đời

Chân trời kia biển mãi gọi người đi

Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng

Vầng trán mặn giọt mồ hôi cay đắng

Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm

Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng

Bay trên biển như bồ câu trên đất

Biển dư sức và người không biết mệt

Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa

Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi

(Trước biển – Vũ Quần Phương, Thơ Việt

Nam 1945-1985, NXB Văn học, 1985, tr.391)

.

Câu 4 Hành trình theo đuổi khát vọng của con người được thể hiện trong đoạn trích gợi cho anh/chị suy nghĩ gì?

Câu trả lời cần trình bày được:

– Hành trình theo đuổi khát vọng trong đoạn trích là hành trình

gian khó, nhiều thách thức, thể hiện ý chí mạnh mẽ của con người được tiếp nối qua các thế hệ.

– Nêu suy nghĩ của bản thân.

THỰC HÀNH

Đọc đoạn trích:

Từ “Đồng bào” được viết hoa, vì đó là danh từ

riêng chỉ có Tổ quốc ta mới có, từ những truyền

thuyết chung một bọc sinh ra.

“Yêu Đồng bào” là thương những đôi chân lam lũ

Là yêu những cái tên người ấp ủ hi vọng, là Hạnh,

là Phúc, là Thịnh, là Vượng.

Những cái tên người có kí ức xót xa, kí ức tự hào,

là Thống là Nhất, là Quốc là Khánh

“Tổ quốc”, “Đồng bào” là tình yêu, là trách nhiệm.

Mỗi người hãy mở một ngăn “thư mục” trong trái

tim để chứa rất nhiều “file” của tình yêu nặng trĩu

này.

Để rồi tự nghĩ, ngày mai mình sẽ là ai trong đất

nước này?

Mình sẽ làm gì cho xứ sở mình yêu thương?

(Trích Tôi muốn hỏi em:Về sau thế nào?, Đoàn Công Lê Huy, NXB Kim Đồng, 2018, tr.41)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1 Tình yêu nặng trĩu được nêu trong đoạn

trích hướng về những đối tượng nào?

Câu 2 Anh/chị hiểu thế nào về nội dung của câu văn sau:

“Yêu đồng bào” là thương những đôi chân lam lũ?

Câu 3 Phân tích tác dụng của câu hỏi tu từ được

sử dụng trong những dòng sau:

Để rồi tự nghĩ, ngày mai mình sẽ là ai trong đất nước này?

Mình sẽ làm gì cho xứ sở mình yêu thương?

Câu 4 Theo anh/chị, việc cần làm nhất cho “xứ sở

mình yêu thương” trước đại dịch Covid-19 hiện

nay là gì?

ĐỀ 2

THỰC HÀNH

Đọc đoạn trích:

Từ “Đồng bào” được viết hoa, vì đó là danh từ

riêng chỉ có Tổ quốc ta mới có, từ những truyền

thuyết chung một bọc sinh ra.

“Yêu đồng bào” là thương những đôi chân lam lũ

Là yêu những cái tên người ấp ủ hi vọng, là Hạnh,

là Phúc, là Thịnh, là Vượng.

Những cái tên người có kí ức xót xa, kí ức tự hào,

là Thống là Nhất, là Quốc là Khánh

“Tổ quốc”, “Đồng bào” là tình yêu, là trách nhiệm.

Mỗi người hãy mở một ngăn “thư mục” trong trái

tim để chứa rất nhiều “file” của tình yêu nặng trĩu

này.

Để rồi tự nghĩ, ngày mai mình sẽ là ai trong đất

nước này?

Mình sẽ làm gì cho xứ sở mình yêu thương?

(Trích Tôi muốn hỏi em:Về sau thế nào?, Đoàn Công Lê Huy, NXB Kim Đồng, 2018, tr.41)

.

Câu 1 Tình yêu nặng trĩu

được nêu trong đoạn trích

hướng về những đối tượng nào?

- Tình yêu nặng trĩu được

nêu trong đoạn trích hướng

về “Tổ quốc”, “Đồng bào”.

THỰC HÀNH

Đọc đoạn trích:

Từ “Đồng bào” được viết hoa, vì đó là danh từ

riêng chỉ có Tổ quốc ta mới có, từ những truyền

thuyết chung một bọc sinh ra.

“Yêu đồng bào” là thương những đôi chân lam lũ

Là yêu những cái tên người ấp ủ hi vọng, là Hạnh,

là Phúc, là Thịnh, là Vượng.

Những cái tên người có kí ức xót xa, kí ức tự hào,

là Thống là Nhất, là Quốc là Khánh

“Tổ quốc”, “Đồng bào” là tình yêu, là trách nhiệm.

Mỗi người hãy mở một ngăn “thư mục” trong trái

tim để chứa rất nhiều “file” của tình yêu nặng trĩu

này.

Để rồi tự nghĩ, ngày mai mình sẽ là ai trong đất

nước này?

Mình sẽ làm gì cho xứ sở mình yêu thương?

(Trích Tôi muốn hỏi em:Về sau thế nào?, Đoàn Công Lê Huy, NXB Kim Đồng, 2018, tr.41)

- Tình yêu Đồng bào gắn liền với

tình yêu thương, đồng cảm, trân trọng đối với những con người Việt Nam vất vả, cực nhọc, chịu thương, chịu khó.

THỰC HÀNH

Câu 3 Phân tích tác dụng của câu hỏi tu từ được sử dụng trong những dòng sau:

Để rồi tự nghĩ, ngày mai mình sẽ là ai

trong đất nước này?

Mình sẽ làm gì cho xứ sở mình yêu thương?

Tác dụng của câu hỏi tu từ:

– Thể hiện sự trăn trở tự định hướng tương lai cho bản thân và trách nhiệm đối với đất nước.

– Tăng tính biểu cảm cho câu văn.

Đọc đoạn trích:

Từ “Đồng bào” được viết hoa, vì đó là danh từ

riêng chỉ có Tổ quốc ta mới có, từ những truyền

thuyết chung một bọc sinh ra.

“Yêu đồng bào” là thương những đôi chân lam lũ

Là yêu những cái tên người ấp ủ hi vọng, là Hạnh,

là Phúc, là Thịnh, là Vượng.

Những cái tên người có kí ức xót xa, kí ức tự hào,

là Thống là Nhất, là Quốc là Khánh

“Tổ quốc”, “Đồng bào” là tình yêu, là trách nhiệm.

Mỗi người hãy mở một ngăn “thư mục” trong trái

tim để chứa rất nhiều “file” của tình yêu nặng trĩu

này.

Để rồi tự nghĩ, ngày mai mình sẽ là ai trong đất

nước này?

Mình sẽ làm gì cho xứ sở mình yêu thương?

(Trích Tôi muốn hỏi em:Về sau thế nào?, Đoàn Công Lê Huy, NXB Kim Đồng, 2018, tr.41)

THỰC HÀNH

Đọc đoạn trích:

Từ “Đồng bào” được viết hoa, vì đó là danh từ

riêng chỉ có Tổ quốc ta mới có, từ những truyền

thuyết chung một bọc sinh ra.

“Yêu đồng bào” là thương những đôi chân lam lũ

Là yêu những cái tên người ấp ủ hi vọng, là Hạnh,

là Phúc, là Thịnh, là Vượng.

Những cái tên người có kí ức xót xa, kí ức tự hào,

là Thống là Nhất, là Quốc là Khánh

“Tổ quốc”, “Đồng bào” là tình yêu, là trách nhiệm.

Mỗi người hãy mở một ngăn “thư mục” trong trái

tim để chứa rất nhiều “file” của tình yêu nặng trĩu

này.

Để rồi tự nghĩ, ngày mai mình sẽ là ai trong đất

nước này?

Mình sẽ làm gì cho xứ sở mình yêu thương?

(Trích Tôi muốn hỏi em:Về sau thế nào?, Đoàn Công Lê Huy, NXB Kim Đồng, 2018, tr.41)

Câu 4 Theo anh/chị , việc cần làm nhất

cho “xứ sở mình yêu thương” trước đại

dịch Covid-19 hiện nay là gì?

- Đưa ra một việc làm, một giải

pháp cụ thể, ví dụ

+Tự giác cao trong việc thực hiện các biện pháp phòng chống dịch.

+ “Khi tổ quốc cần chúng ta sẽ đứng yên một chỗ”.

+ Tuyên truyền, chia sẻ thông tin chính xác, hữu ích về đại dịch.

- Lí giải ý nghĩa của việc làm

mình chọn đối với bản thân, gia đình và đất nước.

CẢM ƠN CÁC EM HỌC SINH

ĐÃ QUAN TÂM THEO DÕI!

XIN CHÀO TẠM BIỆT

VÀ HẸN GẶP LẠI Ở NHỮNG BÀI HỌC SAU.