BÀI TẬP CUỐI KỲ Phần 1 Giới thiệu đất nước, con người, văn hóa, xã hội, tập tục và các điểm tham quan đặc sắc của quốc gia nhóm bạn đang nghiên cứu Đất nước Đất nước Philippines có tên chính thức là Cộng Hòa Philippines, đảo quốc với 7 107 đảo lớn nhỏ có chủ quyền tại Đông Nam Á Do có vị trí nằm gần xích đạo nên nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng phong phú và đa dạng sinh học cao Với tổng diện tích 300 000 km vuông, đây là quốc gia lớn thứ 64 trên thế giới, có 36 289 kilômét bờ biển Dân số của.
Trang 1Á và đứng thứ 12 trên toàn thế giới Thủ đô của Philippines là Manila, và thành phốđông dân nhất là Quezon, cả hai thành phố này đều thuộc vùng đô thị Manila.
Đặc điểm chính trị
Đặc điểm kinh tế ( nói một cách tổng quát nền KT Phi phát triển như nào, đứng thứ mấy thế giới, đồng tiền peso)
Con người:
Trang 2Con người Philippines với tinh thần yêu nước
Người Philippines sẵn sàng đứng ra bảo vệ gia đình và những người thân trong bất cứtình huống nào Họ coi trọng danh dự của đất nước, của bản thân rất cao Chỉ cần nhìnphản ứng mạnh mẽ của Philippines mỗi khi Trung Quốc xâm phạm chủ quyền của họ
là hiểu Không chỉ phản đối bằng tiếng nói, chính quyền Philippines cũng có nhữnghành động đáp trả quyết liệt để tỏ rõ lập trường của mình
Con người Philippines là những con chiên ngoan đạo
Tính cách con người Philippines vốn rất sùng đạo Ngoài đạo Thiên Chúa, ở đây còn
có khu tự trị riêng của người Hồi giáo tọa lạc phía miền Nam Cuối tuần và Giáng sinh
là thời điểm các con chiên thể hiện lòng tôn sùng với Chúa Vài ý kiến cho rằng sự ônhòa của người bản địa có thể xuất phát từ những điều Chúa răn dạy
Con người Philippines thân thiện dễ gần
Cuộc sống của người dân Philippines dù khó khăn và bươn chải nhưng họ luôn đónnhận mọi điều với tinh thần vui vẻ Họ không lo lắng, than vãn nhiều mà luôn có nụcười nở trên môi Chúng ta luôn cảm nhận được sự vui vẻ và hài lòng ẩn sâu trong đôimắt biết cười của người dân thân thiện nơi đây
Người Philippines nổi tiếng với phong cách sống khá lạc quan và thân thiện Điều đầutiên khi quý khách đặt chân đến với đất nước này là họ cảm nhận được sự hòa hòa
Trang 3đồng của con người Philippines Do ảnh hưởng từ Tây Ban Nha và Mỹ trong quá khứnên họ sở hữu đức tính phóng khoáng của người phương Tây Người dân Philippin rất
dễ kết bạn Họ yêu thích sự vui vẻ Ai cũng có thể hát và nhảy múa
Văn hóa:
Ngôn ngữ:
Có hơn 170 ngôn ngữ được dùng trong nước, hầu hết đều thuộc nhánh phía Tây củanhóm ngôn ngữ Malayo-Polynesian trong hệ ngôn ngữ Nam Đảo Tiếng Philippines làtiếng địa phương được tiêu chuẩn hoá dựa trên tiếng Tagalog có các từ thông thường
từ các ngôn ngữ Philippines khác Theo Hiến pháp năm 1987, tiếng Philippines và
tiếng Anh đều là ngôn ngữ chính thức Mười hai ngôn ngữ vùng lớn khác là nhữngngôn ngữ phụ tại từng vùng, mỗi ngôn ngữ có hơn một triệu người sử dụng: Tagalog,Cebuano, Ilokano, Hiligaynon, Waray-Waray, Bikol, Kapampangan, Pangasinan,Kinaray-a, Maranao, Maguindanao và Tausug
Tôn giáo:
Trang 4Tôn giáo Philippines là nước có cộng đồng Công giáo La Mã lớn thứ ba và có cộngđồng Tin lành đứng đứng thứ mười ba, cộng đồng Hồi giáo lớn thứ bốn mươi, cộngđồng Hindu lớn thứ 17 và cộng đồng Phật giáo lớn thứ 17 Khoảng 92% dân sốPhilippines theo Thiên chúa giáo: 83% thuộc Nhà thờ Công giáo La mã trong khi 3%còn lại thuộc Thiên chúa giáo cũ (Old Catholic) Nhà thờ độc lập và 6% khác thuộcnhiều phái Tin lành khác Dù Thiên chúa giáo là một lực lượng chính trong văn hoácủa Philippines, một số người vẫn theo các truyền thống và lễ nghi địa phương.
Phong tục tập quán :
Ẩm thực
Trang 5Philippines là đất nước có nền văn hóa của sự giao thoa từ nhiều quốc gia khác nhautrên thế giới do vậy nền văn hóa ẩm thực Philippines cũng rất đa dạng và phong phú,phần lớn đều là các món ăn có màu sắc nổi bật.
Lễ hội
Điểm đặc sắc của Philippines là luôn luôn có các lễ hội được tố chức hằng năm Mỗimột lễ hội đều mang đến cho du khách một cái nhìn khác về Philippines, phần nàohiểu hơn về nền văn hóa nơi này Các lễ hội đề pha trộn khéo léo giữa truyền thống vàhiện đại, làm cho mỗi du khách đều mong muốn tham gia và trải nghiệm thử Các lễhội tiêu biểu tại nơi này điển hình như lễ hội bùn, lễ hội heo quay, các cuộc thi sắcđẹp, lễ hội bắn pháo hoa… đều tấp nập người tham dự
Lễ hội Ati-Atihan
Trang 6Lễ hội Ati-Atihan được coi là lễ hội mùa xuân lớn nhất, nhiều màu sắc nhất ởPhilippines Lễ hội được tổ chức ở trung tâm tỉnh Aklan ở đảo Panay Bắt nguồn từ thế
kỷ XIII, nhóm người Mã Lai đến vùng này nhập cư, để hòa nhập họ đã sơn mặt màuđen rồi nhảy múa, ca hát bày tỏ sự biết ơn vì đã được chu cấp đồ ăn và đất để sinhsống Từ đó, lễ hội này ra đời Tâm điểm lễ hội là ngày cuối cùng, ngày trọng đại nhấtvới màn rước tượng chúa hài đồng từ nhà thờ Kalibo đến công viên Pastrana gần đó
Lễ rước linh đình này đã trở thành một cuộc diễu hành thu hút rất nhiều người thamgia Ngoài ra lễ hội còn có cuộc thi nhảy múa ngoài trời vô cùng sôi động
Lễ hội Pahiyas
Trang 7Được tổ chức ngày 15 tháng 5 hàng năm, Pahiyas là một trong những lễ hội rực rỡnhất ở Philippines và cũng là lễ để tôn vinh thánh Isidro Labrador- một vị thánh banphát mùa màng cho người nông dân Lễ hội này được tổ chức ở Lucban, Sariaya,Tayabas và những thị trấn khác trong tỉnh Quezon, phía nam Manila.
Lễ hội đường phố
Trang 8Lễ hội đường phố được tổ chức tại thị trấn Lucban, Quezon, Philippines Lễ hội cónhững chương trình biểu diễn trên đường phố hoành tráng với hàng ngàn người trongnhững trang phục rực rỡ, độc đáo, lạ mắt vừa hát vừa nhảy theo nhịp trống, nhịp kèn
và tiếng cồng chiêng Du khách tham gia lễ hội đều bị cuốn hút vào không khí sôiđộng này và cùng nhún nhảy, vỗ tay Mục đích của lễ hội này là tạ ơn vị thần nôngnghiệp đã ban cho người dân Philippines một vụ mùa tươi tốt và là dịp để mọi người
tụ họp vui chơi giải trí
Lễ hội Bùn
Trang 9Lễ hội Bùn hay còn gọi là Lễ hội Taong Putik được tổ chức tại làng Biblicat thuộc thịtrấn Aliaga, tỉnh Nueva Ecija (vùng III - nhóm đảo Luzon) vào ngày 24 tháng 6 hàngnăm Những người tham dự lễ hội sẽ mang lá cây khô, trát bùn, đất lên mặt để cảitrang thành thánh Jonh khi ông rửa tội cho Chúa Jesus Lễ hội này không chỉ mang ýnghĩa tôn giáo đặc biệt mà còn là dịp để mọi người sám hối lỗi lầm thiếu sót trongcuộc đời mình, tạ ơn Thiên Chúa về những ân sủng Ngài đã yêu thương ban tặng qua
và cầu bình an, sức khỏe cho người thân, cầu mùa màng bội thu…
Trang phục
Trang phục truyền thống là quần áo truyền thống của một quốc gia, một dân tộc, mộtthời kỳ hay một địa phương, khu vực nào đó Nó vừa mang tâm hồn, vừa gắn vớinhững mốc lịch sử vĩ đại lại vừa thể hiện phẩm chất của cả dân tộc Trang phục truyềnthống của Philippines đó là Barong.
Trang 10Có thể nói, Barong nam giống như một chiếc áo sơ mi ống tay dài, có hoa văn thêu ở
cổ Màu sắc chủ yếu là trắng và xám, đồng thời thường không phối kèm cà vạt Từphía phần hông cho tới đùi của chiếc áo có xẻ tà Từ trên cổ xuống bụng đôi khi cóđính một hàng nút khá thưa Các họa tiết trên áo phần đa là nói về thiên nhiên vànguồn sống từ Mặt Trời Bao gồm hoa lá, trăng sao, vũ trụ, …
Trang 11Về Barong nữ thì thiết kế có vẻ cứng hơn Tuy nhiên, không phải là không nữ tính màrất nhẹ nhàng, duyên dáng Nó được thiết kế chất liệu hồ cứng hơn Cánh tay áo làhình cánh bướm Thông thường áo có màu trắng và được mặc kèm với chân váy dài.Chân váy được làm bằng vải thô, họa tiết có thể in hình những bông hoa Thiết kế tuykhá đơn giản nhưng lại không kém phần đẹp và độc đáo.
Phong tục:
- Người Philippines rất coi trọng thể diện, vì vậy họ cũng vô cùng sợ làm mất mặtngười khác
-Người dân Philippines có tính cách vô cùng hòa đồng, do đó họ sẽ không thường đưa
ra những ý kiến bất đồng với người khác trong đám đông
-Để chào hỏi nhau, người dân ở đây thường sử dụng ngôn ngữ hình thể là nhướng màyđối với bạn đồng trang lứa Riêng với những người nhiều tuổi, họ sẽ đặt lưng bàn tay
Trang 12của người đó một cách trịnh trọng lên trán mình thay cho lời chào.
-Nhìn chằm chằm vào người khác được xem là một hành động khiêu khích ở xứ này.Thêm vào đó, hành động chống nạnh sẽ được gán cho là kiêu căng và ngạo mạn Vìthế, hãy tránh những cử chỉ này khi đi du lịch Philippines
-Ăn thực phẩm hình tròn: Người dân bản xứ quan niệm rằng thực phẩm có hình dạng tròn tự nhiên hoặc được trình bày theo hình dáng này sẽ mang lại sự thịnh vượng và tài lọc Vì vậy, các gia đình rất hay trưng bày và dùng những món ăn này, nhất là trongdịp đón năm mới
Các điểm tham quan đặc sắc:
Thủ đô Mannila
Thủ đô Manila là điểm du lịch nổi tiếng ở Philippines nằm ở bờ Đông của vịnhManila trên đảo Luzon Manila được ví như trái tim và tâm hồn của đất nướcPhilippines Đi du lịch Manila - Philippines, du khách sẽ khám phá những nét đẹp tạonên nhịp điệu cuộc sống cho quần đảo này Nơi đây là trung tâm nhộn nhịp với sự hòaquyện giữa phương Đông và phương Tây, giữa cổ điển và hiện đại, bình dị và độc đáo.Chính bởi vậy, Manila được mệnh danh là thành phố du lịch nổi tiếng của Philippines
và thủ phủ của châu Á với phong cách Latin nhưng mang đậm bản sắc dân tộc
Thủ đô Manila còn là thành phố có cuộc sống về đêm cực kì sôi động và náo nhiệt
Trang 13trong các nước ở châu Á Có rất nhiều các quán bar, nhà hàng, câu lạc bộ để đáp ứngmọi nhu cầu của du khách như: uống rượu, nhảy múa, ca hát Manila có rất nhiều cácmón ăn ngon khiến du khách không thể nào quên như: chicaron, gà nướng, đậu phụsốt,
Ruộng bậc thang Bananue
Ruộng bậc thang Bananue là một tuyệt tác thiên nhiên trên núi cao Cordileral, phíabắc đảo Luzon Kì quan ruộng bậc thang Bananue được tạo bởi bàn tay con người từcách đây 2.000 đến 6.000 năm tại vùng Ifugao Với cảnh sắc thiên nhiên ngoạn mục,đặc biệt là vào mùa lúa chín và mùa nước đổ, nơi đây quả thật không quá khi được tônsùng là "kì quan thiên nhiên thứ 8" của thế giới và tất nhiên là địa điểm du lịch nổitiếng nhất tại Philippines Ruộng bậc thang Bananue nằm ở độ cao 1.500 m so vớimực nước biển và trải dài trên một diện tích 10.360 km2 giống như một khu vườn treokhổng lồ trên đỉnh núi
Khác với những cánh đồng thẳng cánh cò bay trên miền đồng bằng thì ruộng bậcthang ở đây xếp chồng, uốn lượn, mềm mại dọc theo sườn núi cao như những bậcthang bắc lên mây xanh Nếu du khách được ngắm nhìn ruộng bậc thang vào mùa lúachín thì không còn gì tuyệt vời hơn, cả một không gian vàng ươm ngút tầm mắt tạonên khung cảnh đẹp ngoạn mục như tranh vẽ Còn vào mùa nước đổ, dưới ánh nắngmặt trời, từng thửa ruộng bậc thang xâm xấp nước, lấp lánh, phản chiếu bóng người,mây trời khiến vẻ đẹp tăng lên gấp nhiều lần Điểm đặc biệt của ruộng bậc thang
Trang 14Bananue là nó được tạo ra chủ yếu bằng hai bàn tay trần với những công cụ thô sơ củangười Ifugao, nên có thể coi đây là một trong những kì công kĩ thuật lớn nhất củanhân loại, một kiệt tác kiến trúc tuyệt vời chưa từng có ở nơi đâu Chính bởi vậy, nóđược UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 1995.
Bãi biển Padra Burgos
Bãi biển Padra Burgos nằm ở tỉnh Quezon – Philipines là một thỏi "nam châm du lịch"thu hút du khách gần xa với bãi biển thơ mộng, bao quanh là những ngọn núi trồngtoàn cây nhiệt đới Du khách đến đây không chỉ được nghỉ ngơi bên bãi biển xanh mát
mà còn tham gia hoạt động lặn biển để chiêm ngưỡng những sinh vật sống động dướilòng biển, khám phá cuộc sống đầy màu sắc dưới đáy đại dương
Một địa điểm dừng chân khá thú vị cho những ai yêu thích thiên nhiên hoang sơ đấychính là EL Nido – hòn đảo quyến rũ với những ngọn núi đá vôi hùng vĩ, các đầm phárộng lớn, những vách đá cẩm thạch và các hang động có từ thời tiền sử Đây thực sự làmột trong những địa điểm du lịch nổi tiếng nhất Philippines
Phần 2 Trình bày hiện trạng kinh tế vĩ mô trước dịch Covid 19 của đất nước nhóm bạn đang
nghiên cứu:
Trang 15* Dân số lao động Mức thất nghiệp phổ biến.
* Mức sống dân cư Đồng tiền sử dụng, tỷ giá so với USD
* Thể chế chính trị và kinh tế
* Cơ cấu kinh tế (theo ngành, theo vùng, các sản phẩm xuất khẩu chủ lực, các bạn hàng chính)
* Các vấn đề kinh tế vĩ mô nổi bật
1 Nền kinh tế Philippin dưới thời tổng thống Gloria Macapagal Arroyo (2001-2010) (Khôi)
Sự kế vị tổng thống của Gloria Macapagal-Arroyo vào tháng 1 năm 2001 đã được hợp pháp hóa bởi Tòa án Tối cao, do chánh án của tòa án, Hilarion Davide, Jr Cuộc khảo sát tháng 3 năm 2001 của SWS cho thấy Arroyo chỉ nhận được 24% xếp hạng hài lòng ròng, mức thấp nhất vào đầu nhiệm kỳ của bất kỳ tổng thống Philippines nào từ Corazon Aquino đến RodrigoDuterte Sau đó, từ cuối năm 2003 đến khi kết thúc nhiệm kỳ của cô ấy vào năm 2010, xếp hạng ròng của Arroyo đều ở mức âm Những năm Arroyo ngập tràn tham nhũng và bê bối chính trị Đúng như dự đoán, những thách thức nghiêm trọng đối với sự cai trị của Arroyo đã được đặt ra, bao gồm cả những nỗ lực gây bất ổn và luận tội Thế nhưng vị Tổng thống tài giỏi đã sống sót sau những thử thách này và kết thúc thành công nhiệm kỳ của mình vào tháng 6 năm 2010
Bảng 1 Một số kết quả kinh tế vĩ mô giai đoạn Arroyo (Đơn vị %)
Sự bất ổn chính trị đặc trưng của chính quyền Arroyo đã không ngăn cản nền kinh tế
Philippines mở rộng trong những năm 2000 Hoạt động kinh tế dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc từ nước ngoài, chẳng hạn như giá nhiên liệu cao, nhu cầu xuất khẩu chậm lại và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu bắt đầu vào năm 2007 Trong giai đoạn chính trị khó khăn nhất của chính quyền (2003-2007), nền kinh tế trong nước tăng trưởng trung bình tính theo giá trị thực là 5,6% mỗi năm, trong khi thu nhập từ nước ngoài tăng 6,2% mỗi năm Đồng peso của Philippines, dần dần tăng giá từ 55,5 PHP / USD vào năm 2003 lên 41,7 PHP
Trang 16vào năm 2007, phần lớn là do đồng đô la Mỹ yếu hơn.
Ngay từ đầu, chính quyền Arroyo đã phải đối mặt với tình hình kinh tế khó khăn, thay đổi từ quá khứ Gia tăng khả năng trả nợ dẫn đến thâm hụt tài khóa gia tăng, cũng như giảm tỷ trọngcủa các dịch vụ kinh tế và xã hội trong tổng chi tiêu của chính phủ Do đó, các biện pháp thắt lưng buộc bụng đã được áp đặt Ngoài ra, chính phủ đã thông qua Đạo luật Cải cách Công nghiệp Điện lực (EPIRA) vào năm 2001, theo đó giảm bớt gánh nặng dịch vụ nợ liên quan đến điện bằng cách áp dụng mức phí chung cho người tiêu dùng Sau đó, vào năm 2005, chính phủ đã thông qua nhiều cải cách nâng cao thu nhập, bao gồm cả luật thuế giá trị gia tăng (VAT) mở rộng được thực hiện vào đầu năm 2006 Những cải cách này đã làm giảm đáng kể áp lực tài khóa (xem Hình 1 và Hình 2)
Hình 1 Thặng dư (Thâm hụt) tài chính hợp nhất của khu vực công, 1996–2010
Trang 17Hình 2 Thặng dư (Thâm hụt) của Chính phủ quốc gia tính theo phần trăm GDP, 2000–
2014
Trang 18Hình 3 Debt Service Burden as a Percentage of GDP and GNI 1985– 2015
Philippines đã rơi vào tầm ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu vào cuối những năm 2000 Tuy nhiên, nền kinh tế đã cố gắng vượt ra khỏi suy thoái và đạt mức tăng trưởng GDP 3,9% vào năm 2009 Chính phủ Arroyo đã giữ cho nền kinh tế của đất nước trụ vững thông qua chi tiêu thâm hụt lớn để ngăn chặn ảnh hưởng của suy thoái toàn cầu Trung bình, nền kinh tế tăng trưởng trung bình 5% mỗi năm dưới thời chính quyền Arroyo Theo hầu hết các chỉ số, nền kinh tế vẫn khỏe mạnh và sẵn sàng cho mức tăng trưởng cao hơn trong các giai đoạn tiếp theo
Trang 19Hình 4 Debt Service Burden as a percentage of Current Account Receipts, 1985-2015
Nợ nước ngoài của quốc gia này đã tăng từ 24,6 tỷ USD năm 1985 lên 77,5 tỷ USD vào năm
2015 Không giống như trước đây, khi đất nước bị mắc vào bẫy nợ, nợ gia tăng trong những năm gần đây bằng cách nào đó có thể kiểm soát được Nền kinh tế trong nửa sau của những năm 2000 đã trải qua sự giảm nhẹ đáng kể do gánh nặng dịch vụ nợ bên ngoài của quốc gia
có xu hướng suy giảm Năm 2006, gánh nặng nợ-dịch vụ chỉ chiếm khoảng 5% GDP so với 9,5% trong năm 2002-2003 Đến năm 2015, tỷ lệ nợ-dịch vụ đã giảm xuống còn 1,6% GDP (xem Hình 3) Hình 4, cho thấy gánh nặng dịch vụ nợ theo tỷ lệ phần trăm thu nhập từ tài khoản vãng lai, cho thấy thêm rằng quốc gia này đã thoát khỏi bẫy nợ nước ngoài kể từ những năm 2000
Dưới thời Tổng thống Benigno Aquino III, nền kinh tế Philippines có thành tích ấn tượng Tăng trưởng GDP thực tế đạt trung bình 6,1% mỗi năm từ năm 2010 đến năm 2015 Kết quả kinh tế gần đây này dựa trên sự mở rộng của nhu cầu trong nước thay vì ngoại thương, vốn
đã bị ảnh hưởng phần lớn bởi suy thoái kinh tế toàn cầu Do đó, ngoại trừ xuất khẩu hàng hóa
và dịch vụ, tăng trưởng bình quân của tất cả các mục chi tiêu cho nhu cầu đều tăng ở mức caonhất so với các giai đoạn trước (Bảng 2) Tăng trưởng kinh tế trong những năm Aquino diễn
ra nhanh nhất trong các lĩnh vực cấp 2 và cấp 3, đặc biệt là trung gian tài chính, xây dựng, bấtđộng sản, sản xuất, vận tải và truyền thông, và các ngành thương mại (Bảng 3) Tuy nhiên, nông nghiệp đã ghi nhận một hoạt động tương đối đáng thất vọng, chỉ tăng trưởng trung bình 2% mỗi năm trong điều kiện thực tế
Trang 20Bảng 2 Average Annual Growth Rates of Gross National Income by Expenditure Shares, by Presidential Administration (1986–2015, at Constant 2000 Prices, as a Percentage)
Trang 21Bảng 3 Average Annual Growth and Shares of Gross Value Added by Industrial Origin (1998–2015 at Constant 2000 Prices, in %)
Khi cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu kéo dài, nỗ lực thu ngân sách của quốc gia này giảm xuống, chạm đáy ở mức 13,4% GDP vào năm 2010 Thu ngân sách được cải thiện, đặc biệt làthu từ thuế, đã được ghi nhận trong chính quyền Aquino Nỗ lực doanh thu đã lấy lại mức trước khủng hoảng vào năm 2015 Tương tự như vậy, nền kinh tế tiếp tục thể hiện vị thế cán cân thanh toán mạnh mẽ mặc dù thâm hụt âm 2,8 tỷ USD trong năm 2014 do dòng vốn chảy
ra phản ứng với quyết định chấm dứt hoạt động của Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ chính sách nới lỏng định lượng sáu năm Chính sách của Fed là nhằm giảm lãi suất và thúc đẩy hoạtđộng kinh tế ở Hoa Kỳ Đến cuối năm 2015, Philippines cho thấy các nền tảng kinh tế vĩ mô lành mạnh, với tỷ lệ lạm phát thấp cũng như thặng dư ngân sách chính và tài khoản vãng lai.Như đã được thừa nhận rộng rãi hiện nay, nhu cầu trong nước tăng trưởng được thúc đẩy bởi lượng kiều hối cũng như sự mở rộng của ngành công nghệ thông tin và gia công quy trình kinh doanh (IT-BPO) Kiều hối từ nước ngoài lên tới 6 tỷ USD vào năm 2000 nhưng đã tăng lên 25 tỷ USD vào năm 2015 với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 10% mỗi năm (xem Hình 5) Cuộc khảo sát của Cơ quan Thống kê Philippines năm 2015 ước tính rằng có khoảng2,4 triệu lao động Philippines ở nước ngoài (OFW), hầu hết trong số họ làm việc theo hợp đồng Con số này chiếm hơn 5% lực lượng lao động Philippines Tuy nhiên, Ủy ban về người
Trang 22Philippines ở nước ngoài đã tiết lộ rằng hơn 10 triệu người Philippines sống ở nước ngoài vàonăm 2013 Thu nhập chuyển từ nước ngoài đã hỗ trợ tăng trưởng chi tiêu tiêu dùng của hộ giađình, góp phần mở rộng không gian tài chính thông qua thuế VAT và các hình thức khác của doanh thu của chính phủ Hơn nữa, theo Paderanga (2014), dòng kiều hối ồ ạt mang lại lợi ích cho nền kinh tế theo những cách khác Thứ nhất, nguồn cung ngoại hối lớn và liên tục làm giảm sự không chắc chắn về tỷ giá hối đoái Thứ hai, dòng kiều hối những năm 2000 tăng tính thanh khoản khiến lãi suất luôn ở mức thấp Thứ ba, giá trị trao đổi được đánh giá cao của đồng peso duy trì tỷ lệ lạm phát thấp.
Sau chuyển tiền ra nước ngoài, các ngành công nghiệp CNTT-BPO đóng vai trò là nguồn tạo việc làm và thu ngoại tệ quan trọng Các ngành công nghiệp này bao gồm trung tâm liên lạc (gọi điện), phiên âm, phát triển phần mềm và hoạt hình và tổng doanh thu của họ trong năm
2004 là 1,3 tỷ USD, tăng lên 15,3 tỷ USD vào năm 2013 Các báo cáo cho biết doanh thu khoảng 22 tỷ USD trong năm 2015 Doanh thu xuất khẩu chiếm 92 –93% tổng doanh thu, vớihơn một nửa là do các hoạt động của trung tâm liên lạc Năm 2004, các ngành CNTT-BPO sửdụng gần 95.000 người; đến năm 2013, con số này đã tăng lên 851.782 Gần đây, hiệp hội ngành CNTT-BPO thông báo rằng tổng số việc làm đã vượt qua mốc một triệu vào năm 2015,chiếm khoảng 5% tổng số việc làm trong lĩnh vực dịch vụ
Việc Philippines thoát khỏi bẫy nợ để đạt được con đường tăng trưởng nhanh có thể chủ yếu nhờ vào những cải cách được thực hiện từ những năm 1990, cũng như sự quản lý chuyên nghiệp của nền kinh tế Sau sự suy thoái kinh tế của những năm 1980, các cải cách theo định hướng thị trường đã được thực hiện một cách dứt khoát, đặc biệt là dưới thời chính quyền củaTổng thống Fidel Ramos Các chính sách cải cách của chính phủ Ramos đã tạo dựng niềm tinmới trong nền kinh tế và đặt nền tảng cho sự ổn định và tăng trưởng kinh tế vĩ mô trong tương lai Sau khi giải quyết thành công (nhưng tốn kém) cuộc khủng hoảng năng lượng xảy
ra ở Philippines năm 1989, chính phủ bắt đầu san bằng sân chơi và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của đất nước
Trang 23Hình 5 OFW Remittances, 1989–2015 (in USD billions)
Các chính sách tư nhân hóa và bãi bỏ quy định đã giải phóng một số lĩnh vực khỏi độc quyền
và cartels đồng thời giảm đáng kể số lượng các tập đoàn do chính phủ sở hữu và kiểm soát (GOCC) Ngân hàng, hàng không dân dụng và viễn thông được mở ra để cạnh tranh lớn hơn.Cải cách hệ thống tài chính và ngân hàng từ năm 1993 đến năm 1995 là rất quan trọng Trướcthời điểm đó, hệ thống tài chính yếu kém và được điều tiết kém, khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương bởi các cú sốc trong và ngoài nước Kỉ niệm đau buồn nhất là cuộc khủng hoảng tài chính ngân hàng năm 1981 do vụ bê bối Dewey Dee gây ra Dee, một nhà công nghiệp, đã bỏtrốn khỏi Philippines để lại một đống nợ khổng lồ từ các ngân hàng và các tổ chức tài chính khác Việc phát hiện ra sự ra đi của ông đã khiến các ngân hàng hoạt động và một số ngân hàng và công ty lớn thất bại Chính phủ Marcos quyết định cứu trợ một số công ty lớn, bao gồm cả những công ty thuộc sở hữu của tay chân Quyết định này làm gia tăng thâm hụt tài chính, vốn chủ yếu được tài trợ bởi các khoản vay nước ngoài của Ngân hàng Trung ương (Lamberte 1989) Với việc thắt chặt tín dụng quốc tế và các điều khoản thương mại vẫn không thuận lợi, Philippines cuối cùng đã rơi vào một cuộc khủng hoảng nợ
Kinh nghiệm đau thương của những năm 1980 đòi hỏi một khuôn khổ thể chế để củng cố khuvực tài chính và ngân hàng Vào tháng 7 năm 1993, một cơ quan quản lý tiền tệ mới, Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), được thành lập để thay thế Ngân hàng Trung ương cũ và bị hạn chế về tài chính Luật mới đã trao cho BSP quyền tự chủ về tài chính và hành chính để theo đuổi hiệu quả nhiệm vụ duy trì ổn định giá cả và tiền tệ với sự phụ thuộc của cơ quan tài chính Một chính sách cải cách khác là tự do hóa ngành ngân hàng Cuộc cải cách cho phép những người mới tham gia và mở các chi nhánh ở cả thành thị và nông thôn Ngoài ra, các ngân hàng nước ngoài được phép tham gia vào thị trường tài chính trong nước một cách hạn chế Lĩnh vực cải cách thứ ba liên quan đến việc đảm bảo hoạt động lành mạnh của các trung gian tài chính BSP đã cải thiện sự giám sát và quy định thận trọng của mình đối với các trunggian tài chính Nó nâng cao yêu cầu vốn tối thiểu của các ngân hàng; áp đặt các hạn chế đối với các chính sách ngân hàng liên quan đến giới hạn người vay một lần và các khoản cho vayđối với giám đốc, cán bộ, người sở hữu cổ phần và các lợi ích liên quan (DOSRI); và yêu cầu các ngân hàng tuân thủ các thông lệ báo cáo rủi ro chặt chẽ hơn Những biện pháp này là cần thiết vì các hoạt động cho vay và báo cáo của ngân hàng trước đây đã dẫn đến sự sụp đổ của ngành vào đầu những năm 1980 Kết quả là, sức khỏe của hệ thống tài chính trở nên tốt hơn
so với trước đây
Điều quan trọng không kém đối với sự cải thiện của nền kinh tế là tự do hóa thị trường ngoại hối và tài khoản vốn Mặc dù các biện pháp kiểm soát thị trường ngoại hối dần dần được nới lỏng trong nhiệm kỳ của Aquino, việc Ngân hàng Trung ương ban hành Thông tư 1353 vào tháng 9 năm 1992 hầu như đã loại bỏ các hạn chế đối với dòng vốn vào và ra Điều này có ít nhất hai hệ quả quan trọng Đầu tiên, nó khuyến khích người Philippines ở nước ngoài dễ dàng chuyển thu nhập từ nước ngoài Thứ hai, nó khuyến khích các quỹ nợ và vốn cổ phần nước ngoài vào nước này Ngay sau khi Thông tư 1353 được ban hành, Philippines đã trải qua sự bùng nổ cho vay và bất động sản dựa trên nguồn kiều hối và được hỗ trợ bởi các khoản nợ ngắn hạn bên ngoài và các khoản đầu tư danh mục Mặc dù những bất lợi của tự do hóa tài khoản vốn đã được cảm nhận trong và sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997, nhưng lợi ích tổng thể của nó không thể giảm bớt, khi hàng tỷ đô la kiều hối và đầu tư nước ngoài tiếp tục đổ vào
Tài chính công đã phải gánh chịu hậu quả nặng nề do kinh tế suy thoái và đồng peso giảm giámạnh khi cuộc khủng hoảng tài chính châu Á xảy ra Bất chấp luật cải cách thuế năm 1997,
Trang 24suy thoái kinh tế dẫn đến nỗ lực giảm thuế vào năm 1998, điều này trở nên rõ ràng sau khi chính phủ mới do Tổng thống Joseph Estrada lãnh đạo được bầu Cựu Bộ trưởng Ngân sách Estrada Diokno (2010) cho rằng chương trình cải cách thuế toàn diện (CRTP) của chính phủ Ramos trên thực tế đã góp phần vào sự suy giảm bằng cách tạo ra một cơ sở thuế hẹp hơn Theo đó, CRTP đã giảm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp đồng thời cung cấp các ưu đãi tài chính mới và tăng các khoản miễn giảm thuế cá nhân và các khoản thuế khác.
Cuộc khủng hoảng tài chính châu Á khiến giá trị của đồng peso mất giá khoảng 40% Một hệ quả của điều này là các khoản hoàn trả đối với các nghĩa vụ bằng ngoại tệ cao hơn Ngẫu nhiên, vào năm đầu tiên của chính quyền Estrada, chính phủ bắt đầu giải quyết một số lượng lớn các khoản phải trả nước ngoài, một số khoản đã được chính phủ Ramos ký hợp đồng để giải quyết cuộc khủng hoảng quyền lực (Diokno 2010) Trong số những người bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi sự mất giá của đồng peso là Tổng công ty Điện lực Quốc gia (NPC), một công ty độc quyền thuộc sở hữu của chính phủ tham gia sản xuất và phân phối điện Trong quá khứ, NPC là một trong những công ty có lợi nhuận cao nhất của đất nước Tuy nhiên, kể
từ năm 1998, nó bắt đầu thua lỗ hàng năm khi các khoản trả nợ nước ngoài tăng gần gấp đôi tính theo đồng peso Từ 3,6 tỷ PHP vào năm 1998, mức lỗ lên đến 117 tỷ PHP vào năm 2003 (Cham 2007) Cùng với nỗ lực thuế ngày càng giảm, các khoản lỗ của NPC đã làm gia tăng thâm hụt khu vực công (Lim 2009) và dẫn đến một đợt mất cân đối tài khóa nghiêm trọng khác vào đầu những năm 2000
Quản lý kinh tế trong nhiệm kỳ của Arroyo đã tạo ra sự cải thiện của tài chính công Việc banhành Đạo luật Cải cách Ngành Điện (EPIRA) vào năm 2001 đã giúp giảm bớt những khó khăn về tài chính của NPC NPC quay đầu vào năm 2005 và đến năm 2006, công ty đã tạo ra thu nhập ròng gần 90 tỷ PHP Hơn nữa trong bối cảnh nỗ lực giảm thuế, một số biện pháp đã được thông qua Thứ nhất, các quy trình mua sắm của chính phủ được sắp xếp hợp lý, dẫn đến tiết kiệm đáng kể Thứ hai, quản lý doanh thu tại Cục Thuế vụ (BIR) và Cục Hải quan (BOC) đã được tăng cường Thứ ba, luật thuế giá trị gia tăng (RVAT) được cải cách vào năm
2005 đã được thông qua bất chấp sự phản đối rộng rãi Luật đã tăng thuế VAT từ 10 lên 12% vào năm 2006, mở rộng phạm vi áp dụng và dỡ bỏ các khoản miễn thuế VAT trước đây Biện pháp này dẫn đến việc tăng nguồn thu thuế lên 22% và nỗ lực thuế từ 12% lên 14% GDP trong năm sau
Tài chính khu vực công được cải thiện đi kèm với số dư tài khoản vãng lai thuận lợi được thực hiện trong phần lớn những năm 2000 Từ năm 2003 trở đi, Philippines được hưởng thặng dư tài khoản vãng lai dựa trên hàng tỷ đô la chuyển tiền vãng lai (chủ yếu là chuyển tiền của người lao động) và thu nhập từ dịch vụ (bao gồm cả hoạt động gia công quy trình kinh doanh)
BSP độc lập đã áp dụng lạm phát mục tiêu như một quy tắc chính sách tiền tệ vào năm 2002 với dự đoán về một chế độ đồng peso mạnh mẽ Nhắm mục tiêu theo lạm phát được coi là một công cụ đáp ứng nhanh hơn để thúc đẩy giá cả và ổn định kinh tế vĩ mô hơn các công cụ
cũ dựa trên mô hình nhắm mục tiêu theo tỷ giá hối đoái và nhắm mục tiêu tổng hợp tiền tệ Cách tiếp cận mới, trong đó chính phủ công bố một loạt các mục tiêu lạm phát để điều chỉnh
kỳ vọng lạm phát, có sự phối hợp tích cực giữa các cơ quan tài chính và tiền tệ Ngoại trừ một vài năm kể từ khi chính sách được áp dụng, tỷ lệ lạm phát thực tế thường giảm xuống dưới mục tiêu lạm phát
Không thể giảm bớt vai trò của các nhà quản lý kinh tế của quốc gia khi tính đến kết quả hoạtđộng của nền kinh tế Không giống như trong thời kỳ trước đó, khi nó rất dễ bị ảnh hưởng bởicác thế lực chính trị, việc quản lý kinh tế thường được giao cho các chuyên gia trong thời kỳ
Trang 25hậu độc tài Chính sách tiền tệ được giám sát bởi BSP thông qua Ban tiền tệ, bao gồm bảy thành viên do thống đốc BSP lãnh đạo Việc được nhận vào Ban Tiền tệ tuân theo các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về tính chuyên nghiệp và tính liêm chính Các thống đốc của BSP từ Gabriel Singson (1993-1999) và Rafael Buenaventura (1999–2005) đến Amando Tetangco Jr.(2005 – nay) đã được quốc tế công nhận là một trong những ngân hàng trung ương hàng đầu thế giới Trong khi đôi khi họ được lãnh đạo bởi các cá nhân chính trị, Bộ Tài chính (DoF) và
Bộ Ngân sách và Quản lý (DBM) thường được lãnh đạo bởi các chuyên gia chủ yếu đến từ lĩnh vực kinh doanh và học thuật (Bảng 4)
Bảng 4 Finance and Budget Secretaries (1998–2016)
2 Nền kinh tế Philippin dưới thời tổng thống Benigno Aquino III (2010-2016) (Huyền)Trong giai đoạn nắm quyền của mình, Aquino III đã đưa ra Kế hoạch phát triển trung hạn giaiđoạn 2010-2016 với chủ trương theo đuổi chiến lược tăng trưởng bao trùm với mục tiêu thúc đẩy kinh tế đủ nhanh và ổn định để tạo việc làm và xóa đói giảm nghèo
Trong bối cảnh sau tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính năm 2008 buộc chính quyền tiền nhiệm là Arroyo phải sử dụng các gói kích thích kinh tế làm cho tình hình tài khóathâm hụt nặng nề, chính quyền Aquino III xác định chính sách tài khóa là một trong những công cụ quan trọng để củng cố và mở rộng không gian tài khóa cùng với điều chỉnh cơ cấu đầu tư ưu tiên vào lĩnh vực cơ sở hạ tầng, y tế và giáo dục Chính vì vậy, các chính sách tài khóa tập trung thực hiện cải cách thuế và nguồn thu ngoài thuế, cải cách chính sách chi tiêu, Trong chiến lược tổng thể về lĩnh vực tài khóa trong trung hạn, mục tiêu tăng nguồn thu thuế được đặt lên mức 15.6%/GDP cùng với mục tiêu tăng nguồn thu ngoài ngân sách ở mức trung bình 1.2%/GDP để có thể giảm thâm hụt tài khóa xuống mức 2%/GDP vào năm
2013 và duy trì ở mức này cho tới 2016
Trang 26Về chính sách tiền tệ và tỷ giá, để hỗ trợ cho tăng trưởng bền vững và giảm thiểu các tác động từ bên ngoài, chính quyền Aquino III chủ trương tiếp tục duy trì chính sách tỷ giá hối đoái linh hoạt cùng với chính sách tiền tệ theo khung khổ lạm phát mục tiêu nhằm kiểm soát lạm phát ở mức thấp và ổn định Biên độ mục tiêu lạm phát trong giai đoạn 2010-2014 do BSP đưa ra là 4±1% Bên cạnh đó, chính phủ cũng đẩy mạnh việc quản lý nợ nhà nước và nguồn dự trữ ngoại hối, trong đó chú trọng tới việc nâng cao vai trò của dòng kiều hối vào phát triển kinh tế thông qua việc nâng cao kiến thức tài chính của lao động ở nước ngoài và người nhận kiều hối cũng như đưa ra các biện pháp đề hướng các dòng kiều hối qua thị trường tài chính và vào các lĩnh vực đầu tư có lợi cho sự phát triển kinh tế.
Các chính sách kinh tế dưới thời Aquino III giúp ổn định lại nền kinh tế sau cuộc khủng hoảng tài chính thế giới và đưa Philippines trở thành nền kinh tế tăng trưởng cao và ổn định Mặc dù mắc tăng trưởng đạt được vẫn còn thấp hơn so với mục tiêu đề ra, mức tăng trưởng GDP bình quân trong giai đoạn 2010-2015 đạt 6.2%, cao nhất từ năm 1978 Ngoài ra, thất nghiệp có giảm với tỷ lệ thất nghiệp trung bình vào khoảng 6.5% so với tỷ lệ thất nghiệp 7.3% vào năm 2009 Dân số lao động trung bình trong giai đoạn này là 40.9 triệu người Theođánh giá của nhà kinh tế trưởng WB, Rogier van den Brink cho rằng tăng trưởng kinh tế ở Philippines mang lại nhiều lợi ích cho người nghèo, những người nghèo bắt đầu được hưởng lợi từ những kết quả kinh tế giai đoạn 2012-2014 Cụ thể, Brink chỉ ra trong giai đoạn này, mức thu nhập của nhóm 40% dân số nghèo nhất tăng nhanh hơn so với nhóm giàu nhất và tỷ
lệ nghèo đói đã giảm 2.1 điểm phần trăm Nếu chính phủ duy trì được được tốc độ tăng trưởng bình quân hằng năm ở mức 6% thì thu nhập bình quân đầu người của Philippines tăng gấp đôi chỉ trong vòng một thập kỷ, tăng 5 lần trong hai thập kỷ và 11 lần trong vòng 3 thập
kỷ
Về cơ cấu kinh tế theo ngành của Philippin giai đoạn 2012-2016, dịch vụ chiếm tỷ trọng cao nhất với gần 50% cơ cấu kinh tế, tiếp đến là công nghiệp và chiếm tỷ trọng thấp nhất là nông nghiệp với tỷ trọng trung bình chưa tới 10% Trong lĩnh vực dịch vụ, mua bán và sửa chữa linh kiện xe máy và các phương tiện có động cơ, đồ dùng cá nhân và gia dụng có tỷ trọng caonhất chiếm trung bình gần 14%, tiếp đến là các hoạt động kinh doanh và cho thuê bất động sản cũng chiếm tỷ trọng khá cao với trung bình 9% Trong khi đó, lĩnh vực công nghiệp có mức tăng trưởng cao nhất là sản xuất với hơn 18% và trong số các ngành có mức tăng trưởng
Trang 27thấp nhất là ngành khai khoáng với 1% Tỷ trọng ngành nông nghiệp có xu hướng giảm dần qua các năm, điều này chứng tỏ có sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành của nền kinh tế Philippin Mặc dù nông nghiệp chiếm tỷ trọng thấp hơn so với công nghiệp, lao động phân bốtrong lĩnh vực nông nghiệp chiếm trung bình gần 30%, cao hơn so với lao động tập trung trong lĩnh vực công nghiệp chỉ chiếm trung bình 15.5% Chính vì lý do đó, chính quyền Aquino III đã có những chính sách mang tính chiến lược để phục hồi lại ngành công nghiệp với mục đích tạo ra nhiều việc làm cho lao động mà các chính quyền tổng thống trước đây không thể giải quyết thông qua các chương trình như: Chương trình phục hồi ngành chế tạo( Manufacturing Resurgence Program- MRP) nhằm đẩy mạnh công nghiệp hóa và cải thiện năng suất lao động, chương trình Công nghiệp Quốc gia Toàn diện( CNIS) nhằm tăng cường liên kết các ngành dịch vụ và Chiến lược Công nghiệp Đổi mới bao trùm( Chiến lược I3S) nhằm tăng năng lực cạnh tranh của các ngành và đặc biệt chú trọng đến các chính sách cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng suất lao động Ngoài ra, Aquino III còn định hướng ưu tiên phát triển các ngành/lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao, có lợi thế cạnh tranh và tạo ra nhiều việc làm trong ngắn hạn và trung hạn như: Du lịch, điện tử,
logistic, các ngành công nghiệp tiềm năng( thiết bị linh kiện xe máy, đồ gia dụng, nội thất, dệtmay, ) Đặc biệt, trong số các ngành ưu tiên này, lĩnh vực du lịch được đặc biệt chú trọng, du lịch được coi là động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, phát triển công ăn việc làm và xóa đói giảm nghèo ở địa phương
Cơ cấu kinh tế theo ngành của Philippines giai đoạn 2010-2016
Trang 28Phân bố lao động theo ngành của Philippines giai đoạn 2012-2016
Về thương mại, các đối tác thương mại lớn của Philippin vào năm 2014 bao gồm: Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Singapore, Thái Lan, Đài Loan,
● Nhật Bản là đối tác thương mại hàng đầu, tổng kim ngạch thương mại trị giá 19,154
tỷ USD chiếm 15,0% với các mặt hàng xuất khẩu chính gồm sản phẩm điện tử có trị giá 3,129 tỷ ,chiếm tỷ trọng lớn với 22,5%, tiếp theo là đồ mỹ nghệ và nội thất với 3,023 tỷ USD chiếm 21,7% tổng kim ngạch xuất khẩu
● Trung Quốc là đối tác thương mại lớn thứ hai với tổng kim ngạch thương mại trị giá 18,337 tỷ USD chiếm 14,3% Doanh thu bán hàng lớn nhất đến từ sản phẩm điện tử với 3,935 tỷ USD chiếm 46,5% Tiếp theo là các sản phẩm khoáng sản khác với tổng doanh thu là 1,681 tỷ USD chiếm 19,9%
● Hoa Kỳ đứng thứ ba trong danh sách các đối tác thương mại lớn của Philippin, chiếm 11,2% tương đương 14,399 tỷ USD tổng kim ngạch thương mại Phần lớn các mặt hàng xuất khẩu là sản phẩm điện tử trị giá 3,180 tỷ USD chiếm 36,7% và hàng may mặc với 1,215 tỷ USD chiếm 14,0%
● Singapore được xếp hạng là đối tác thương mại lớn thứ tư với tổng kim ngạch thương mại lên tới 9,043 tỷ USD, chiếm 7,1% Sản phẩm điện tử và sản phẩm dầu mỏ là những mặt hàng xuất khẩu chính sang Singapore với thu nhập lần lượt là 3,120 tỷ USD, tương đương 68,7% và 356,51 triệu USD tương đương 7,9%
● Hàn Quốc là đối tác thương mại lớn thứ năm với tổng kim ngạch thương mại trị giá 7,644 tỷ USD, tương đương 6,0% Các mặt hàng xuất khẩu chính là sản phẩm điện tử với 816,30 triệu USD chiếm 31,9% và các sản phẩm khác với tổng doanh thu là 774,09 triệu USD chiếm 30,2% kim ngạch xuất khẩu
Các đối tác thương mại lớn của Philippines năm 2014