De cương quan ly su thay doi 1

Trong quản lý xã hội, sự thay đổi là cần thiết để có thể phát triển, nên các nhà quản lý cần nhận thức rõ được sự thay đổi là tất yếu và hiểu rõ nguyên nhân của sự thay đổi đó.. Sự phát

Câu 1: Tổng quan về quản lý sự thay đổi? Nêu những quan điểm cá nhân về quản lý sự thay đổi?

Trả lời:

Học thuyết Mác – Lênin đã chỉ rõ mọi sự vật, hiện tượng luôn vận động không ngừng, và biến đổi, không có trạng thái đứng yên Trong quản lý xã hội, sự thay đổi là cần thiết để có thể phát triển, nên các nhà quản lý cần nhận thức rõ được sự thay đổi là tất yếu và hiểu rõ nguyên nhân của sự thay đổi đó Các thay đổi

có thể xảy ra do các nguyên nhân khác nhau như kinh tế, khoa học công nghệ hay

xã hội và pháp luật, cũng có thể là kết quả của sự kết hợp của tổng thể những nguyên nhân đó Việc nhận thức được nguyên nhân sự thay đổi nhằm có những điều chỉnh nhất định để đạt mục tiêu do tổ chức đề ra

Có nhiều cách hiểu về sự thay đổi, có thay đổi tích cực hay thay đổi tiêu cực… nhưng có thể hiểu một cách chung nhất, thay đổi hay biến đổi là hình thức tồn tại phổ biến nhất của tất cả các sự vật hiện tượng, bao hàm mọi sự vận động và

sự tác động qua lại, dự chuyển hóa từ trạng thái này sang trạng thái khác Trong triết học, biến đổi luôn luôn đối lập với sự ổn định tương đối của những đặc tính, của cơ cấu hoặc của những quy luật tồn tại của các vật thể Tuy nhiên, bản thân nó lại là kết quả của những sự tác động qua lại, bị chi phối bởi những mối liên hệ khác nhau của các vật thể, do đó về thực chất, nó được sinh ra bởi chính sự biến đổi của vật chất Sự phát triển của sự vật hiện tượng là quá trình vận động từ thấp đến cao,

từ giản đơn đến phức tạp, trong đó cái cũ biến mất và được thay thế bằng cái mới, mọi quá trình phát triển đều có bắt đầu và kết thúc Trên phương diện xã hội học phát triển là sự thay đổi hợp quy luật, có đặc trưng là sự chuyển biến về chất và lượng, sự chuyển sang trình độ tổ chức mới Phát triển cũng được hiểu là đặc điểm

cơ bản của vật chất và là nguyên tắc giải thích về sự tồn tại và hoạt động của các

hệ thống, tổ chức

Không phải mọi sự thay đổi đều là phát triển, các hiện tượng xã hội được thay đổi khi có một hiện tượng xã hội khác thay thế có trình độ cao hơn theo quy

luật khách quan của sự biến đổi và tiến bộ xã hội, như vậy là phát triển tiến bộ Có trường hợ ngược lại, nó được thay thế bởi các hiện tượng có trình độ thấp hơn thì

là phát triển thoái bộ Thông thường khi nói về sự phát triển của kinh tế người ta thường gắn liền với sự tăng trưởng Do vậy, sự thay đổi và phát triển có mỗi quan

hệ biện chứng, thay đổi để phát triển, đồng thời phát triển sẽ dẫn tới thay đổi, thay đổi là mục tiêu của phát triển còn phát triển lại là động lực của sự thay đổi Tuy vậy, không phải mọi sự thay đổi đều dẫn tới phát triển nhưng nếu có sự phát triển thì lúc đó đã có sự thay đổi

Những nhân tố tạo nên sự thay đổi

- Vai trò và sự phát triển của kinh tế: Kinh tế và chính trị là hai mặt cốt lõi

của mối quan hệ giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng, trong đó kinh tế giữ vai trò quyết định chính trị, kinh tế là nội dung vật chất của chính trị, còn chính trị

là biểu hiện tập trung của kinh tế Cơ sở kinh tế với tính cachs là kết cấu hiện thực sản sinh ra hệ thống chính trị tương ứng và quy định hệ thống đó, có nghĩa là tính chất xã hội, giai cấp của chính trị bao giờ cũng phản ánh tính chất xã hội và giai cấp của cơ sở hạ tầng, từ đó tạo nên những biến đổi căn bản về kinh tế dẫn đến sự biến đổi căn bản về chính trị Đổi mới kinh tế đòi hỏi phải đổi mới hệ thống chính trị, đổi mới tổ chức, bộ máy, con người, phong cách lãnh đạo, dân chủ hóa đời sống xã hội

- Các yếu tố về xã hội và pháp luật: Xã hội loài người luôn luôn diễn ra

những biến đổi quan trọng, từ những sự vật hiện tượng rất nhỏ đến những biến đổi

cả xã hội sang một hình thái mới, lịch sử loài người là sự tiến bộ xã hội, là nấc thang văn minh của con người Tiến bộ xã hội là quá tình phát triển từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn của cấu trúc, của trình độ tổ chức tạo nên một chỉnh thể khi tác động đến môi trường có tác dụng thúc đẩy sự phát triển của môi trường và tạo nên tiền đề vật chất cho sự phát triển tiếp theo Sự nhất trí của xã hội đã ủng hộ cho quá trình cải cách nhằm đổi mới đất nước trong những năm qua cho thấy vai trò của những biến đổi xã hội đối với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước Tiến bộ xã hội diễn ra trong mọi mặt của đời sống xã hội kéo theo những thay đổi

khách quan và được thực hiện thông qua hoạt động của con người Những biến đổi

xã hội lớn lao hiện nay xuất phát từ nguyên nhân nhưn dư luận xã hội, công nghệ thông tin và pháp luật trong đời sống xã hội

- Sự phát triển của khoa học và công nghệ: Khoa học công nghệ có tác động

mạnh mẽ đến mọi mặt của đời sống xã hội, đi vào chiều sâu sự phát triển kinh tế,

kỹ thuật và quản lý xã hội Những tiến bộ của khoa học kỹ thuật và công nghệ là nhân tố cực kỳ quan trọng để tăng năng suất lao động, để phát triển lực lượng sản xuất hàng đầu Vai trò của con người đang biến đổi to lớn, dần dần con người không còn là nhân tố thao tác trực tiếp trong hệ thống kỹ thuật, mà yêu cầu phải sáng tạo và điều khiển quá trình đó Do vậy, sự tiến bộ phát triển của khoa học kỹ thuật và công nghệ là nhân tố quan trọng tạo nên sự thay đổi trong nhiều ngành, nhiều lĩnh vực

Trên đây là những nhân tố cơ bản tạo nên sự thay đổi, các nhân tố này có mối quan hệ biện chứng với nhau, tác động lẫn nhau trong quá trình hình thành những vấn đề cần thiết phải cải tổ , thay đổi để có thể phát triển

* Những yếu tố thúc đẩy sự thay đổi

- Thay đổi là tiền đề quan trọng của sự phát triển: thay đổi là diễn trình

không thể tránh khỏi trong quá trình phát triển và nó thường mang đến những cơ hội mới khi chúng ta ý thức được vấn đề, khi chúng ta đánh giá đúng và nhìn nhận

ra những mặt tích cực của sự thay đổi Sự thay đổi sẽ tạo ra hứng thú trong công việc, mang đến một góc nhìn mới mẻ cho công việc, tạo ra cơ hội tiếp thu kỹ năng mới và là một dịp để thử thách đối với mỗi người

- Các yếu tố cơ bản quyết định sự thành công của quản lý sự thay đổi:

Những thay đổi sẽ được thực hiện một cách hiệu quả khi nhân viên chấp thuận và làm chủ được những thay đổi đó Một khi các nhân viên coi những thay đổi như là một việc áp đặt từ cấp trên xuống thì học dành hết tâm huyết và nhiệt tình thực hiên, tuy vậy cũng cần để họ có cơ hội thực sự tham gia vào những thay đổi đó, họ phải có đầy đủ thông tin, kiến thức và kỹ năng cần thiết để đón nhận sự thay đổi

- Cung cấp thông tin về sự thay đổi: Thông tin cung cấp cần phải rõ ràng, cụ

thể đặc biệt thông tin có gây ra những hệ lụy liên quan đến các cá nhân nhất định Việc đưa ra thông tin mà không nêu được cụ thể từng cá nhân sẽ bị ảnh hưởng như thế nào xem ra còn tệ hại hơn là không chia sẽ thông tin gì cho mọi người Thông tin chỉ được chia sẻ khi mà kế hoạch chi tiết với những thay đổi liên quan đến từng người đã được cân nhắc, xem xét thông qua Điều đó không có nghĩa là bưng bít thông tin mà đơn thuần chỉ là bước chuẩn bị cần thiết ddeer các thông tin này được đưa ra một cách có hiệu quả nhất

Ngoài ra còn khá nhiều các yếu tố khác góp phần thúc đẩy sự thay đổi, các yếu tố đó tác động đến từng giai đoạn trong quá trình tiến hành thay đổi và ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả của quá trình tiến hành thay đổi

* Nhận thức rõ về nhân tố tạo nên sự thay đổi và các yếu tố thúc đẩy nhằm thực hiện quản lý sự thay đổi có hiệu quả

- Cần xây dựng chiến lược quản lý sự thay đổi: thực chất là việc xây dựng

kế hoạch cụ thể chuẩn bị cho sự thay đổi, kế hoạch về chuỗi hoạt động được dự kiến thực hiện trong khoảng thời gian nhất định Việc lập kế hoạch có thể gặp những khó khăn và vấn đề đặt ra đối với chủ thể quản lý sự thay đổi là xử lý các tình huống để vượt qua những khó khăn đó

- Tiến hành các bước theo trình tự được đề cập trong kế hoạch: Việc thay

đổi phải được thực hiện theo từng bước và tuân thủ một nguyên tắc nhất định Đến khi bắt tay vào thực hiện đã có sẵn những phác thảo về mục tiêu tổng thể và những kết quả dự kiến đạt được, có thể bổ sung, chính sửa trong quá trình thực hiện Khi xác lập các mục tiêu cần chú ý đến các vấn đề như làm rõ lý do cần thay đổi, khi thay đổi cần giải quyết các vấn đề gì và làm rõ đối tượng thực hiện những thay đổi đó; phân tích những điểu cần thiết của việc tiến hành thay đổi, ý nghĩa đối với tổ chức khi tiến hành thay đổi

- Thống kê các kết quả bước đầu và chính sửa nếu cần thiết: sự thay đổi

thông thường sẽ mất quãng thời gian khá dài nên trong quá trình thực hiện cần

thống kê các kết quả bước đầu để nhận định đánh giá, chỉnh sửa bổ sung các khâu cần thiết Tổng kết lại những cản trở đối với sự thay đổi, những thay đổi có cơ sở cần tiếp thu và xem lại phần nội dung đó, tuy nhiên cần quan tâm đến các yếu tố và các công đoạn khác có liên quan trong quá trình tiến hành thay đổi

Như vậy, Chủ thể quản lý xã hội cần nhận thức rõ về vấn đề sẽ thay

đổi, để đảm bảo thay đổi theo hướng tích cực để tổ chức phát triển Thực hiện đúng các bước tiến hành thay đổi, không làm nóng vội và tôn trọng các nguyên tắc khi thay đổi, tránh tình trạng nóng vội chưa chuẩn bị kỹ cho việc thay đổi dẫn đến thay đổi không tích cực mà nghiêm trọng hơn là sự đổ vỡ của tổ chức

Câu 2: Đưa ra một tình huống về sự thay đổi và phân tích đưa ra giải pháp quản lý sự thay đổi?

Trả lời:

Tình huống về sự thay đổi: thay đổi tổ chức hoạt động của một công ty.

Động lực của sự thay đổi:

Những động lực bên trong của sự thay đổi: Có rất nhiều động lực bên

trong của tổ chức là tác nhân gây ra sự thay đổi

Công nghệ Tỷ lệ về sự thay đổi công nghệ gia tăng hàng năm với những

máy móc thiết bị mới, quá trình sản xuất mới và những khám phá mới về khoa học Những công việc mới được tạo lập và những công việc cũ bị xoá bỏ chủ yếu là

do sự thay đổi về công nghệ Sự phát triển về tin học và những hệ thống truyền thông có lẽ là những thay đổi nổi bật nhất của công nghệ trong những năm gần đây Trong tương lai, việc sử dụng máy tính sẽ trở nên rộng rãi hơn và nó sẽ ảnh hưởng đến tất cả các nền công nghiệp Rất nhiều trường đại học hiện nay yêu cầu sinh viên phải có máy tính riêng để làm bài tập về nhà

Giá trị công việc Các tổ chức buộc phải thay đổi theo sự thay đổi về giá trị

của các thành viên Những thay đổi nổi bật nhất là sự suy giảm về nghĩa vụ đạo đức trong công việc và sự suy giảm lòng trung thành của nhân viên đối với tổ chức, việc không quan tâm đến sự thăng tiến, sự phong phú về cách sống và thời gian làm việc, sự gia tăng trong việc thay đổi công việc mới Rất nhiều nhà quản lý bắt đầu tự hỏi rằng “Tại sao mìmh phải trung thành với công ty, trong khi công ty lại không trung thành với mình?” Trong các cuộc sáp nhập hoặc mua lại công ty, rất nhiều nhân viên quản lý bị sa thải mặc dù họ đã cống hiến rất nhiều cho công

ty trong một thời gian dài

Sự bùng nổ về kiến thức Việc phát minh ra những kiến thức mới bắt buộc

các tổ chức phải hoạt động một cách khác đi Sự phát minh ra những kiến thức mới một cách nhanh chóng yêu cầu các nhà quản lý phải tìm ra những phương pháp để quản lý, lưu trữ những thông tin có ích và chuyển những thông tin này thành những sản phẩm hay dịch vụ mang lại lợi nhuận

Sự lỗi thời của sản phẩm Sự phát triển của công nghệ cùng với sự bùng nổ

về kiến thức làm cho đời sống của sản phẩm trở nên ngắn hơn Sự lỗi thời của sản phẩm bắt buộc các tổ chức phải rút ngắn thời gian sản xuất lại và phải có khả năng thay đổi và điều chỉnh sản phẩm một cách nhanh chóng

Các kiểu lịch làm việc thay thế Việc có nhiều điều kiện và cơ hội hấp dẫn

hơn cho giải trí và sở thích càng làm cho nhân viên đòi hỏi doanh nghiệp cho phép

họ làm việc theo một thời khoá biểu linh động Với sự sử dụng rộng rãi của máy tính, một số cá nhân không muốn di chuyển xa để đến văn phòng làm việc, thay vào đó, họ lựa chọn kiểu ngồi ở nhà làm việc với máy tính đã được nối vào mạng của công ty

- Những động lực thuộc về môi trường xung quanh của sự thay đổi.

Những động lực thuộc về môi trường xung quanh thì vượt quá khả năng quản lý của các nhà quản lý Vì vậy, các nhà quản lý phải cố gắng nhận rõ và phát hiện những thay đổi của những động lực bên ngoài này và ra những quyết định phù hợp

với sự thay đổi đó Sự cạnh tranh Sự thay đổi trên thị trường có thể làm một công

ty đang có lợi nhuận tốt bị phá sản Vì vậy, các nhà quản lý cần phải biết được khi nào thì các đối thủ cạnh tranh của họ giới thiệu các sản phẩm mới, thay đổi các mẫu quảng cáo, giảm giá sản phẩm hoặc nâng cao chất lượng dịch vụ hậu mãi Mặc dù sự cạnh tranh tạo ra một môi trường kinh doanh không ổn định, nhưng nó giúp đẩy mạnh sự phát triển về chất lượng mẫu mã sản phẩm và dịch vụ Những ưu

điểm này thể hiện rõ nét nếu so sánh chi phí và chất lượng sản phẩm ở những nền kinh tế cạnh tarnh tự do với nền kinh tế “Cộng sản” - nơi rất hạn chế về số lượng

hàng hoá có sẵn trên thị trường và nhà nước giữ vai trò độc quyền Nhu cầu của khách hàng Các nhà quản lý phải rất quan tâm tới sự thay đổi về sở thích và “gu”

của khách hàng vì một công ty có thể bị thất bại hoàn toàn do không đáp ứng được

sự thay đổi này Thời trang thì thay đổi liên tục, bẩt kể là những mẫu thời trang trước đây có tốt và đẹp đến đâu đi nữa Những tin đồn về một sản phẩm có thể gây

ra những bệnhnhư ung thư, cao huyết áp có thể làm chết sản phẩm đó, bất kể là tin đồn đúng hay sai

Sự sẵn có về nguồn tài nguyên Các doanh nghiệp phụ thuộc vào những

nguồn tài nguyên của môi trường xung quanh như nguyên vật liệu và những nguồn tài nguyên khác Sự thiếu hụt của các yếu tố đầu vào quan trọng này có thể bắt buộc doanh nghiệp phải thay đổi toàn bộ hoạt động, ví dụ những sự kiện xảy ra ở thời kỳ cấm vận dầu lửa vào những năm 1970 và cuộc khủng khoảng năng lượng ở Thế chiến thứ II Sự không chắc chắn về nguồn nguyên liệu sẵn có buộc các doanh nghiệp phải đa dạng hoá hoạt động kinh doanh của mình để giảm thiểu rủi ro Ví dụ: những công ty sản xuất điện mở rộng sang lĩnh vực khai thác mỏ, những công

ty thép mở rộng sang lĩnh vực sản xuất nước uống có gas, và những công ty thực

phẩm kinh doanh thêm lĩnh vực vận tải Những thay đổi về mặt xã hội và chính trị Khi cơ chế xã hội hay chính trị bị thay đổi, doanh nghiệp phải thay đổi để thích

ứng Ví dụ Luật về quyền công dân năm 1964 đã có tác động mạnh mẽ đến các doanh nghiệp Các doanh nghiệp bị buộc phải xoá bỏ sự phân biệt đối xử với công nhân của mình Những quy định của liên bang về vấn đề ô nhiễm môi trường , xử

lý chất thải, và an toàn lao động bắt buộc các doanh nghiệp hoặc là tuân theo, hoặc

là phải ngừng hoạt động Những động lực mang tính quốc tế Những động lực về

kinh tế toàn cầu nhờ chiến tranh, những rắc rối về cán cân thanh toán và giá cả lao động rẻ hơn ở những quốc gia khác đang tác động ngày càng mạnh mẽ đến các tổ

chức Các nhà quản lý nhận ra rằng nguồn dầu từ Trung Đông, hoạt động giao dịch tiền tệ ở Thuỵ Sỹ, chiến tranh ở Trung Mỹ, và giá lao động rẻ mạt ở châu Á đang

có ảnh hưởng to lớn đến thành công của tổ chức mình cũng nhờ các đối thủ cạnh tranh khác Quy trình phân tích những xu hướng của tương lai giúp doanh nghiệp

đề ra những chiến lược quan trọng để có những thay đổi thích ứng Một phương pháp phổ biến là doanh nghiệp cử ra một hội đồng chuyên phân tích tác động của những thay đổi nội tại cũng như ngoại vi đối với tình hình hoạt động của doanh nghiệp Hội đồng này đôi khi được biết đến với vai trò lập chiến lược hoặc kế hoạch hoạt động lâu dài cho tổ chức Hội đồng này chuyên phân tích và dự báo những thay đổi về lực lượng lao động, những sự kiện quốc tế, về những dự luật của chính phủ

Hiệu quả của tổ chức một phần phụ thuộc vào khả năng dự báo và sự ổn định trong hoạt động Vì vậy, một tổ chức có thể nâng cao hiệu quả bằng cách thiết lập một cơ cấu tổ chức linh động, rõ ràng, với những thủ tục, luật lệ được xác định rõ ràng và hiệu quả Nếu môi trường xung quanh ổn định thì cơ cấu tổ chức

ổn định sẽ làm cho tổ chức hoạt động hiệu quả hơn Tuy nhiên, các điều kiện thì thay đổi liên tục nên tổ chức cũng luôn phải đối mặt với tình thế hoặc là giữ nguyên cấu trúc, hoặc là biến đổi Một cơ cấu tổ chức cồng kềnh, cứng nhắc sẽ tạo

ra sự kém hiệu quả và cuối cùng có thể làm cho doanh nghiệp bị diệt vong Vì vậy, một có cấu tổ chức tốt cần có sự kết hợp hài hoà để làm sao vừa đủ tính tổ chức nhằm đảm bảo hiệu quả hoạt động, vừa đủ độ linh động để đáp ứng được những yêu cầu thay đổi mới

 Những cản trở của sự thay đổi:

Sự kháng cự cá nhân Có nhiều lý do khiến các cá nhân chống lại sự thay

đổi Vì thế, trước khi triển khai thực hiện sự thay đổi, các nhà quản lý nên cố gắng hiểu tại sao các cá nhân lại kháng cự

Sự sợ hãi những điều chưa biết Mặc dù sự thay đổi có thể làm cho cuộc

sống tốt đẹp hơn,những kết quả của sự thay đổi lại là một cái gì đó không chắc chắn Những thay đổi lớn thường đi kèm với một khả năng thực tế là nhiều công việc bị chấm dứt và người lao động bị sa thải Những khả năng này làm cho các cá nhân sợ hãi, và nó thường tồn tại dai dẳng, mặc dù các nhà quản lý thường cố gắng thuyết phục là sẽ không loại bỏ các cơ hội việc làm

Việc học những kiến thức mới Học tập những kỹ năng mới đòi hỏi công

nhân phải nỗ lực và việc học như vậy là khó khăn hơn nhiều so với những thực hiện những “công việc cũ thường ngày” Một số thay đổi thì nhỏ, không đáng kể, nhưng cũng có những thay đổi lớn, đòi hỏi các cá nhân phải học một thứ ngôn ngữ mới, công nghệ kỹ thuật mới, học sử dụng máy tính, hay phải thay đổi sang một thứ văn hoá hoàn toàn mới Mặc dù học được những ý tưởng mới là thú vị, nhưng hầu hết mọi người đều nói rằng cảm giác thú vị này chỉ có được sau khi học xong

chứ không phải là trước khi học những cái mới đó Sự đổ vỡ tình bạn lâu bền Khi

làm việc với nhau, người lao động tạo ra những mối quan hệ bè bạn bền vững Khi tương tác xã hội này bị phá vỡ, sự bất mãn là hoàn toàn có thể hiểu được Hầu như mọi thay đổi trong tổ chức đều dẫn đến nguy cơ phá huỷ những tương tác bền vững này và tạo ra cảm giác không thoải mái với tình trạng cô đơn và cô lập về mặt

xã hội Sự không tin tưởng vào ban quản lý Nhân viên thường nghi ngờ rằng lý

do của sự thay đổi chỉ là để làm cho họ làm việc nhanh hơn trong khi mức lương vẫn như cũ Những người quản lý thường gặp khó khăn trong việc đảm bảo với nhân viên về động cơ của mình, vì đã có quá nhiều bằng chứng trong lịch sử về mối quan hệ này cho thấy người lao động bị bóc lột Ví dụ, các công nhân đã có những bài học cay đắng rằng nếu họ làm việc nhanh hơn để kiếm được nhiều tiền hơn, công việc của họ sẽ bị sắp xếp lại, và lúc đó họ phải làm việc với tốc độ như