TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠMTIỂU LUẬN TRONG GIÁO DỤC • Đề tài chọn 1 nội dung về sự thay đổi trong chương 5, giáo trình Quản lý sự thay đổi trong giáo dục mà cơ sở giáo dục của anh/chị đã, đan
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
TIỂU LUẬN
TRONG GIÁO DỤC
•
Đề tài (chọn 1 nội dung về sự thay đổi trong chương 5, giáo trình Quản lý
sự thay đổi trong giáo dục mà cơ sở giáo dục của anh/chị đã, đang thực hiện để tiến hành nghiên cứu):
Vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi để lập kế hoạch chỉ đạo tăng cường khả năng sử dụng Tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Ba Lế, huyện Ba
Tơ trong giai đoạn hiện nay.
Học viên: Nguyễn Văn Thân Lớp: QLGD - K.38 Quảng Ngãi Người hướng dẫn: PGS, TS Trần Xuân Bách
Quảng Ngãi, tháng 7 năm 2019
Trang 2TT Nội dung Trang
1 Phần mở đầu 01
1.1 Lý do chọn đề tài 01
1.2 Mục đích nghiên cứu 02
1.3 Đối tượng nghiên cứu 02
1.4 Nhiệm vụ nghiên cứu 03
1.5 Đối tượng nghiên cứu 03
1.6 Phương pháp nghiên cứu 03
2 Phần nội dung 04
2.1 Cơ sở lý luận 04
2.2 Các khái niệm 04
2.3 Các bước của quá trình thay đổi để lập kế hoạch chỉ đạo tăng cường khả năng sử dụng Tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Ba Lế, huyện Ba Tơ trong giai đoạn hiện nay 05
2.3.1 Bước 1 Nhận diện sự thay đổi 05
2.3.2 Bước 2 Chuẩn bị cho thay đổi 06
2.3.3 Bước 3 Thu thập số liệu, dữ liệu 07
2.3.4 Bước 4 Tìm các yếu tố khích lệ, hỗ trợ “sự thayđổi” 09
2.3.5 Bước 5: Xác định mục tiêu cụ thể cho các bước chỉđạo sự thay đổi 09 2.3.6 Bước 6 Xác định trọng tâm các mục tiêu 11
2.3.7 Bước 7,8: Xem xét các giải pháp và lựa chọn các giải pháp 11
2.3.8 Bước 9: Lập kế hoạch chỉ đạo thực hiện 13
2.3.9 Bước 10: Đánh giá sự thay đổi 15
2.3.10 Bước 11: Đảm bảo sự tiếp tục đổi mới 15
3 Phần kết luận 17
Bảng Rubrics 18
T ài liệu tham khảo 19
Trang 31 PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Tiến trình phát triển của lịch sử loài người luôn đứng trước những tác động đadạng của xã hội, dẫn đến việc thay đổi, vận động diễn ra liên tục xung quanh chúng ta.Trong Nhà trường thì sự thay đổi cũng diễn ra rất mạnh mẽ Sự thay đổi có thể có mộttrong hai loại sau: Do yêu cầu của xã hội đặt hàng cho nhà trường hay do tự thân nhàtrường thấy không thay đổi thì khó lòng đáp ứng được yêu cầu tồn tại và phát triển Cảhai sự thay đổi trên đều làm cho nhà quản lý phải suy nghĩ Thế nhưng người quản lý
phải xác định: Chức năng chính của người quản lý thay đổi là làm sao để thay đổi đó diễn ra một cách có hiệu quả nhất và ít bị xáo trộn nhất.
Lịch sử là một dòng chảy liên tục, tiếp nối không ngừng Giáo dục là mộtquá trình trải dài theo thời gian, không ngừng tiếp nối truyền thống, luôn vận động,tiếp cận xã hội hiện đại để hướng đến tương lai
Thay đổi có thể bắt đầu rất nhanh nhưng cũng có thể nhanh chóng biến mất.Vấn đề không hẳn nằm ở tiền hay nguồn lực đầu tư cho sự thay đổi đó mà nằm ngaytrong đầu những người thực hiện thay đổi Nói cách khác, nằm ở kỹ năng của nhà quản
lý trong việc thực hiện thay đổi
Quản lý sự thay đổi là một tiến trình nhằm xây dựng cầu nối giữa tầm nhìn vàhành động Các nhà lãnh đạo thường cố gắng thực hiện sự thay đổi mà chưa chú ýnhiều đến chiến lược của sự thay đổi Trong nhiều tình huống, mọi người không sẵnsàng đón nhận sự thay đổi, thay vì đó, họ thường có thái độ phản kháng bởi vì ai cũng
vì quyền lợi của mình và để họ thực sự nỗ lực, nhà quản lý phải đưa ra được lợi íchthuyết phục đối với những người cùng tham gia Lợi ích ở đây phải theo cách nhìn củanhân viên chứ không chỉ đơn thuần theo cách nhìn của nhà quản lý Lợi ích có thểbằng tiền hay nhiều khi không phải bằng tiền, nó giúp tạo động lực cho những ngườithực hiện thay đổi
Một thay đổi sẽ không bao giờ bắt đầu nếu nó không có điểm khởi đầu Bêncạnh thiết lập lộ trình cho sự thay đổi là việc gỡ bỏ những rào cản để bắt đầu tiến hànhthay đổi Rào cản có thể là những thế lực trong đơn vị, những chế độ chính sách, quiđịnh trói buộc Bên cạnh đó, cần cân nhắc tới việc kích hoạt các phong trào, chương _1
Trang 4trình thi đua nhằm hỗ trợ triển khai, sử dụng hiệu quả hệ thống khen thưởng, kỷ luật vàkiên trì theo đuổi mục tiêu.
Trong hệ thống các giải pháp đồng bộ để phát triển giáo dục nước ta, dù tiếpcận ở bất cứ góc độ nào, giải pháp đổi mới quản lý giáo dục luôn được coi là khâu đột
phá Nghĩa là tập trung giải quyết tốt việc đổi mới quản lý giáo dục sẽ tạo cú hích làm
Trong khuôn khổ có hạn của đề tài, em xin trình bày quản lý sự thay đổi và khả
năng vận dụng vào lập kế hoạch chỉ đạo tăng cường khả năng sử dụng Tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Ba Lế, huyện Ba Tơ trong giai đoạn hiện nay Một vấn đề tưởng như không có gì phải bàn cãi nhưng lại
chứa đựng một vấn đề thật lớn, mang tính thời sự nóng bỏng của ngành giáo dục làlàm thế nào để nâng cao chất lượng dạy học tại các trường vùng sâu, vùng xa, vùng cóđồng bào thiểu số, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục chung, toàn diện trong giaiđoạn hiện nay
Xin trân trọng cảm ơn Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Xuân Bách, Đại học Đà Nằng
đã giúp em hoàn thành tiểu luận này
1.2 Mục đích nghiên cứu
Vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi để lập kế hoạch chỉ đạo tăng cường khảnăng sử dụng Tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số tại Trường Tiểu học và Trunghọc cơ sở Ba Lế, huyện Ba Tơ trong giai đoạn hiện nay, từ đó đề xuất một số biệnpháp nhằm tăng cường khả năng sử dụng Tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số tạiđơn vị
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Trang 5Thực trạng việc chỉ đạo tăng cường Tiếng Việt tại Trường Tiểu học và Trunghọc cơ sở Ba Lế, huyện Ba Tơ.
1.4 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi để chỉ đạo tăng cường Tiếng Việt tạiTrường Tiểu học và Trung học cơ sở Ba Lế, huyện Ba Tơ
- Phân tích các điểm mạnh, điểm yếu của công tác quản lý việc tăng cườngTiếng Việt tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Ba Lế, huyện Ba Tơ
- Đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng sử dụng tiếngViệt của học sinh người dân tộc tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Ba Lế tronggiai đoạn mới
1.5 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài chỉ nghiên cứu việc vận dụng Vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi đểlập kế hoạch chỉ đạo tăng cường khả năng sử dụng Tiếng Việt cho học sinh dân tộcthiểu số (trọng tâm cấp tiểu học) tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Ba Lế, huyện
Ba Tơ
1.6 Phương pháp nghiên cứu
Nhằm thực hiện mục đích và nhiệm vụ đặt ra, tiểu luận vận dụng những quanđiểm biện chứng duy vật của triết học Mác - Lênin kết hợp với một số phương phápnghiên cứu khoa học khác như: Phương pháp diễn dịch, quy nạp; phương pháp phântích, luận giải; phương pháp đối chiếu - so sánh - tổng hợp
Trang 6- Quyết định số 1056/QĐ-UBND ngày 22/8/2017 của UBND huyện Ba Tơtriển
khai Quyết định số 80/QĐ-UBND ngày 17/01/2017 của UBND tỉnh Quảng Ngãi vềviệc phê duyệt kế hoạch triển khai thực hiện Đề án "Tăng cường tiếng Việt cho trẻmầm non và tiểu học vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2017 - 2020, định hướng đến2025" trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
- Công văn số 664/GDĐT ngày 28/8/2017 của Phòng Giáo dục và Đào tạohuyện Ba Tơ hướng dẫn các trường thực hiện Đề án "Tăng cường tiếng Việt cho trẻmầm non và tiểu học vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2017 - 2020, định hướng đến2025"
Trang 7Tác giả Trần Kiểm định nghĩa: “Quản lý là tác động có mục đích đến tập thểngười để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong suốt quá trình lao động”.
Theo quan điểm hoạt động của một tổ chức: “Quản lý là những tác động cóđịnh hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý trong tổ chức đểvận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định”
“Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý(người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làmcho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”
Từ những điểm chung của các định nghĩa trên có thể hiểu quản lý là quá trìnhtác động có mục đích, có tổ chức của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý bằng việcvận dụng các chức năng và phương tiện quản lý, nhằm sử dụng có hiệu quả nhất cáctiềm năng và cơ hội của tổ chức để đạt được các mục tiêu đặt ra
2.2.2 Quản lý sự thay đổi
Quản lý sự thay đổi thực chất là kế hoạch hoá, điều hành và chỉ đạo triển khai sựthay đổi để đạt được mục tiêu đề ra cho sự thay đổi đó
2.2.3 Quy trình quản lý sự thay đổi
Quản lý sự thay đổi là một quá trình và nhà lãnh đạo nên thực hiện thay đổitheo các bước: Lập kế hoạch thay đổi, thường xuyên giao tiếp, phát triển các hoạt động
hỗ trợ kế hoạch, đánh dấu điểm mốc, đánh giá thay đổi Thay đổi là vấn đề hết sứcnhạy cảm, khó khăn, vì vậy trong mỗi bước thực hiện quản lý sự thay đổi, đòi hỏi nhàlãnh đạo phải hết sức linh hoạt, mềm dẻo và sáng tạo Nhà lãnh đạo phải tạo cho nhânviên cảm giác an tâm và cho họ thấy rằng mình luôn sát cánh bên họ trong mỗi bướcthay đổi
2.3 Các bước của quá trình thay đổi để lập kế hoạch chỉ đạo tăng cường khả năng sử dụng Tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Ba Lế, huyện Ba Tơ trong giai đoạn hiện nay
2.3.1 Bước 1 Nhận diện sự thay đổi
Trang 8Nhận thức và khả năng triển khai chủ trương tăng cường khả năng sử dụng TiếngViệt cho học sinh dân tộc thiểu số ở trường Tiểu học và Trung học cơ sở Ba Lế cónhững thuận lợi và khó khăn sau:
- Thuận lợi: Cán bộ quản lý nắm chắc tinh thần chỉ đạo đổi mới công tác quản lý
và nâng cao chất lượng giáo dục và chỉ đạo thực hiện Giáo viên có tinh thần học hỏi,tập thể thực sự là một tập thể biết học hỏi Dự giờ, thao giảng, dạy tốt theo chỉ tiêu đề
ra Giáo viên thực hiện tốt các chuyên đề của tổ, của cụm theo Kế hoạch Phòng Giáodục và Đào tạo huyện Ba Tơ đề ra Đa số học sinh có đạo đức tốt, biết vâng lời thầy côgiáo
- Khó khăn: Nguồn kinh phí cần thiết để hỗ trợ việc tăng cường Tiếng Việt cho
học sinh còn hạn hẹp Chất lượng học lực đầu năm của học sinh còn thấp Phươngpháp tự học ở nhà của học sinh còn hạn chế
- Tăng cường khả năng sử dụng Tiếng Việt cho học sinh dân tộc cấp tiểu họcbắt
đầu từ những giáo viên nòng cốt của nhà trường, giáo viên đạt danh hiệu giáo viêngiỏi cấp huyện, tỉnh Từ những giáo viên là tổ trưởng chuyên môn các tổ Thực hiệnbắt đầu từ 01.8.2019 đến hết năm học, và vận dụng tiếp tục các năm học sau
2.3.2 Bước 2 Chuẩn bị cho thay đổi
Hiệu trưởng triển khai kế hoạch năm học 2019-2020 theo Chỉ thị năm học của BộGiáo dục và Đào tạo, văn chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo cho đến tất cả cácthành viên trong hội đồng sư phạm nhà trường thấy được việc tăng cường khả năng sửdụng Tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số không phải là chủ trương áp đặt mà làmột yêu cầu trong nhiệm vụ năm học của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện
Giao Phó Hiệu trưởng chuyên môn cấp tiểu học nhà trường triển khai để giáoviên quán triệt chủ trương, nội dung của việc tăng cường khả năng sử dụng Tiếng Việtcho học sinh dân tộc cấp tiểu học Phân công giáo viên cốt cán tham gia dự lớp bồidưỡng chuyên môn về tăng cường khả năng sử dụng Tiếng Việt cho học sinh cấp tiểuhọc trong hè, và triển khai đại trà cho tổ chuyên môn tiểu học Phân công các giáo viêntham dự các chuyên đề tăng cường khả năng sử dụng Tiếng Việt cho học sinh dân tộccấp tiểu học cho từng bộ môn (cơ bản, chuyên biệt) trong các cụm trường trong huyện
Trang 9Trong việc chuẩn bị cho sự thay đổi người quản lý phải tìm hiểu, quán triệtviệc tăng cường khả năng sử dụng Tiếng Việt cho học sinh và theo dõi sâu sát việcgiảng dạy của giáo viên theo hướng tăng cường khả năng sử dụng Tiếng Việt cho họcsinh dân tộc tại đơn vị.
2.3.3 Bước 3 Thu thập số liệu, dữ liệu
Tình hình đội ngũ nhà trường: Tổng số cán bộ giáo viên (đầu năm học): 21 Chia
ra: Ban Giám hiệu: 03 (Hiệu trưởng, 01 Phó Hiệu trưởng cấp THCS, 01 Phó Hiệutrưởng cấp Tiểu học); Giáo viên: 18 (trong đó giáo viên TH 09, GV THCS 09); Nhânviên: 0; Bảo vệ: 01 Trong đó có: Đại học: 11; Cao đẳng: 7; Trung cấp: 01; Trung cấp
Lý luận Chính trị: 03 Tình hình học sinh: Tổng học sinh toàn trường 265 học sinh,gồm 12 lớp: Điểm trường trung tâm Đồng Lâu: 6 lớp bậc TH: 150 em; điểm trườngthôn Làng Tốt: 2 lớp bậc TH: 25 em; điểm trường Vả Lế: 4 lớp bậc THCS: 90 em;99% học sinh là người dân tộc H’re
Trường TH&THCS Ba Lế được sáp nhập từ Trường Tiểu học Ba Lế và TrườngTHCS Ba Lế tại thời điểm tháng 7/2018 Trường có 03 điểm, trong đó điểm trườngchính ở thôn Đồng Lâu (điểm TH cũ, học sinh TH), 01 điểm ở Vả Lế (THCS) và 01điểm ở thôn Làng Tốt (học sinh TH) Tổng diện tích 9.808,5m2, cụ thể tại điểm ĐồngLâu: Diện tích 2.565,3 m2, với nhà lớp học 6 phòng 02 tầng + nhà vệ sinh (xây dựngnăm 2000), nhà lớp học 03 phòng dùng làm phòng làm việc (xây dựng năm 1999) Tạiđiểm Vả Lế: Diện tích 5.400 m2, gồm nhà lớp học 06 phòng 2 tầng (xây dựng năm2007), nhà công vụ học sinh 04 phòng (xây dựng năm 2009), nhà công vụ 02 phòng +
01 bếp ăn + nhà vệ sinh dùng chung (xây dựng năm 2013) Tại điểm thôn Làng Tốtdiện tích 1.843,2m2
', gồm 02 dãy nhà lớp học 04 phòng (xây dựng năm 2018)
Điểm mạnh: 2/3 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, 01 Phó Hiệu trưởng cấp THCS) là
những đồng chí trẻ, năng động, có nhiều sáng tạo; 01 đồng chí Phó Hiệu trưởng cấpTiểu học tuy lớn tuổi nhưng có nhiều kinh nghiệm; các đồng chí CBQL đều là ngườitâm huyết, có uy tín trong tập thể, địa phương và quần chúng nhân dân; đều có trình độĐại học, TC LLCT Trong 5 năm liên tiếp tính đến thời điểm đánh giá, cụ thể từ nămhọc 2015- 2016 đến năm học 2019 - 2020 có: 18 GV được đánh, nhà trường có 100%giáo viên đều đạt chuẩn nghề nghiệp giáo viên ở mức đạt trở lên, trong đó có đảm bảo70% giáo viên đạt chuẩn nghề nghiệp giáo viên ở mức khá trở lên Tỉ lệ giáo viên đạt
7
Người thực hiện: Nguyễn Văn Thân - Lớp Thạc sỹ QLGD K38 - Quảng Ngãi
Trang 10trên chuẩn tương đối cao so với số lượng giáo viên toàn trường Hàng năm đều có giáoviên viết sáng kiến kinh nghiệm và được công nhận chiến sỹ thi đua cơ sở.
Toàn thể giáo viên nhà trường đều quán triệt tăng cường sử dụng Tiếng Việt chohọc sinh dân tộc thiểu số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, bắt buộc của ngành
và thực tế chất lượng học tập của học sinh phụ thuộc vào việc này Trường đã cử giáoviên cốt cấp tiểu học đi học bồi dưỡng kiến thức, nội dung và dự giờ các tiết dạy theohướng tăng cường khả năng sử dụng Tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số theo yêucầu Giao mỗi bộ môn phân công người báo cáo, giảng dạy theo yêu cầu tăng cườngkhả năng sử dụng Tiếng Việt cho học sinh cấp tiểu học và toàn trường
Trường có khu bán trú (tuy chưa phải là trường bán trú), có 06 phòng với 47 họcsinh ở bán trú, phụ huynh học sinh nhờ người nấu cơm ngày 02 bữa trưa, tối cho các
em ăn tập trung Buổi tối có thầy cô giáo phối hợp với thanh niên, phụ nữ xã quản lýgiờ học của các em từ 19 giờ đến 21 giờ (từ tối Chủ nhật đến tối thứ Năm hàng tuần)
Điểm yếu:
- Xã Ba Lế là 01 xã thuộc vùng sâu, vùng xa trong 19 xã thị trấn của huyện Ba
Tơ Điều kiện địa lý không thuận lợi, nhiều sông suối, nhiều thôn xóm bị chia cắt dođịa hình núi đồi và sông suối, học sinh đi lại gặp nhiều khó khăn nhất là vào mùa mưa
lũ Dân cư chủ yếu là người đồng bào dân tộc Hrê đời sống kinh tế còn khó khăn, trình
độ dân trí thấp, một số phong tục tập quán còn lạc hậu Phụ huynh chưa quan tâm đúngmức đến việc học của con em
- Cơ sở vật chất mặc dù được đầu tư xây dựng nhưng chưa đáp ứng nhu cầu đổimới dạy và học hiện nay: chưa có nhà hiệu bộ, thiếu sân chơi bãi tập, chưa có cácphòng chức năng để phục vụ cho công tác dạy và học ; còn tồn tại nhiều điểmtrường, điểm Làng Tốt cách điểm trung tâm hơn 10 km, đi lại khó khăn, chưa có cầuqua sông suối
- Học sinh sử dụng tiếng Việt còn hạn chế; đi học chưa chuyên cần
Thời cơ: Sự chỉ đạo quyết liệt bằng văn bản của các cấp và kiên quyết của Ban
Giám hiệu Trường TH và THCS Ba Lế Sự ủng hộ nhiệt tình của Ban đại diện Cha mẹhọc sinh trường
