tiểu luận đặc điểm thực vật học cây chè

Do đó, chè là môt trong những cây trồng được quan tâm phát triển mạnh đặc biệt là ở vùng trung du và miền núi.. Nguồn gốc Nguồn gốc cây chè trên thế giới  Các công trình nghiên cứu và k

LOGO Bài tiểu luận

Mở đầu

Chè là một thức uống lý tưởng có nhiều giá

trị về dược liệu Ngày nay chè được phổ

biến rộng rãi hơn cả cà phê, rượu vang và

ca-cao

Ngoài ra, Chè là một cây công nghiệp lâu

năm, có đời sống kinh tế lâu dài, mau cho

sản phẩm, cho hiệu quả kinh tế cao

Do đó, chè là môt trong những cây trồng

được quan tâm phát triển mạnh đặc biệt là

ở vùng trung du và miền núi

Đây cũng chính là một biện pháp có hiệu lực

nhằm làm cho vùng trung du và miền núi

mau chóng đuổi kịp miền xuôi về kinh tế

và văn hóa

Nguồn gốc

Nguồn gốc cây chè trên thế giới

 Các công trình nghiên cứu và khảo sát trước

đây cho rằng nguồn gốc của cây chè là vùng cao nguyên Vân nam Trung quốc

 Năm 1823, các học giả người Anh cho rằng quê

hương của cây chè là ở Ấn Độ chứ không phải ở Trung quốc

 Từ sự biến đổi sinh hoá của các lá cây chè mọc

hoang dại và các cây chè được trồng trọt, chăm sóc, Dejmukhatze cho rằng, nguồn gốc của cây chè chính là ở Việt Nam

 Hiện nay chè được phân bố khá rộng trong

những điều kiện tự nhiên rất khác nhau

Nguồn gốc

Nguồn gốc cây chè ở Việt Nam

 Theo thư tịch cổ Việt Nam, cây chè đã có

từ xa xưa dưới 2 dạng :cây chè vườn hộ

gia đình vùng châu thổ Sông Hồng và cây chè rừng ở miền núi phía bắc.

Năm 1882, các nhà thám hiểm Pháp đã

khảo sát về sản xuất và buôn bán chè

giữa sông Đà và sông Mê Kông ở miền núi phía Bắc Việt Nam

Nguồn gốc

 Tóm lại, đến nay các nhà khoa học thế giới đã xác nhận : Đại thể cây chè phát nguyên từ một vùng sinh thái hình cái quạt, giữa các ngọn đồi Naga, Manipuri

và Lushai, dọc theo đường biên giới giữa Assam và Mianma ở phía Tây, ngang qua Trung Quốc ở phía Đông, và theo hướng Nam chạy qua các ngọn đồi của Mianma và Thái Lan vào Việt Nam, trục Tây Đông từ kinh độ 95o đến 120o Đông, trục Bắc Nam từ vĩ đ 29o đến

11o Bắc.

Sơ đồ tiến hóa cây chè

" Camellia Chè Việt Nam Chè Vân → Chè Việt Nam → Chè Vân → Chè Việt Nam → Chè Vân Nam lá to Chè Trung Quốc Chè → Chè Việt Nam → Chè Vân → Chè Việt Nam → Chè Vân

Assam (ấn Độ)"

Chi chè Camellia (Thea)

Loài Camellia (Thea) sinensis

Tên khoa học của cây chè được nhiều nhà khoa học

công nhận là: Camellia sinensis (L) O Kuntze và

có tên đồng nghĩa là: Thea sinensis L.

Phân loại

 Hơn một trăm năm, tên khoa học của cây chè

vẫn là một vấn đề tranh luận Có 20 cách đặt tên khoa học cho cây chè Diễn biến chủ yếu như

sau:

Năm 1807 f Sims Thea sinensis Sims.

1822 H.F Link Camellia sinensis Link.

1854 W Griffim Camellia theifera Griff.

1874 D Brandis Camellia thea Brandis.

1874 W T T Dyer Camellia theifera Dyer.

1908 G Watt Camellia thea (Link) Brandis.

1919 C P Cohen Stuart Camellia thiefera (Griff)

Dyer

1933 C R Harler Thea sinensis (L) Sims.

1956 C R Harler Camellia sinensis (L) O Kuntze.

Phân loại

 Hiện nay các nhà thực vật học gộp hai chi

Thea và Camellia làm một và gọi là chi

Camellia Vì vậy tên khoa học của cây chè

được nhiều người thường gọi là Camellia

sinensis (L) O Kuntze.

Cơ sở của việc phân loại chè

 - Cơ quan dinh dưỡng: loại thân bụi hoặc thân

gỗ, hình dạng của tán, hình dạng và kích thước

của các loại lá, số đôi gân lá

 - Cơ quan sinh thực: độ lớn của cánh hoa, số

lượng đài hoa, vị trí phân nhánh của đầu nhị cái

 - Đặc tính sinh hóa: chủ yếu dựa vào hàm lượng tanin Mỗi giống chè đều có hàm lượng tanin biến động trong phạm vi nhất định

phân loại của Cohen Stuart (1919) Cách phân loại này được nhiều người chấp nhận Tác giả chia

Camellia sinensis L làm 4 thứ (varietas):

Phân loại

Chè Trung Quốc lá nhỏ (Camellia sinensis var Bohea):

 Đặc điểm:

- Cây bụi thấp phân cành nhiều

- Lá nhỏ, dày nhiều gợn sóng, màu xanh đậm, lá dài 3,5 - 6,5 cm

- Có 6 - 7 đôi gân lá không rõ, răng cưa nhỏ, không đều

- Búp nhỏ, hoa nhiều, năng suất thấp, phẩm chất

bình thường

- Khả năng chịu rét ở độ nhiệt -12oC đến -15oC

Phân bố chủ yếu ở miền đông, đông nam Trung

Quốc, Nhật Bản và một số vùng khác

- Lá to trung bình chiều dài 12 - 15 cm, chiều rộng

5 - 7 cm, màu xanh nhạt, bóng, răng cưa sâu

không đều, đầu lá nhọn

- Có trung bình 8 - 9 đôi, gân lá rõ

- Năng suất cao Phẩm chất tốt

Nguyên sản ở Vân Nam, Tứ Xuyên (Trung Quốc)

Phân loại

Chè Shan (Camellia sinensis var Shan):

- Thân gỗ, cao từ 6 đến 10 m

- Lá to và dài 15 - 18 cm màu xanh nhạt, đầu lá

dài, răng cưa nhỏ và dày

- Tôm chè có nhiều lông tơ, trắng và mịn trông như tuyết, nên còn gọi là chè tuyết

- Có khoảng 10 đôi gân lá

- Có khả năng thích ứng trong điều kiện ấm ẩm, ở địa hình cao, năng suất cao, phẩm chất thuộc loại tốt nhất

Nguyên sản ở Vân Nam - Trung Quốc, miền bắc của Miến Điện và Việt Nam

Phân loại

Chè Ấn Độ (Camellia sinensis var atxamica):

- Thân gỗ cao tới 17 m phân cành thưa

- Lá dài tới 20 - 30 cm, mỏng, mềm, thường

có màu xanh đậm, dạng lá hình bầu dục, phiến lá gợn sóng, đầu lá dài

- Có trung bình 12 - 15 đôi gân lá

Phân loại

Bốn thứ (varietas) chè trình bày trên đều

có trồng ở Việt Nam, nhưng phổ biến

nhất là hai thứ C sinensis var

macrophylla và C sinensis var Shan.

- Camellia sinensis var macrophylla được

trồng nhiều nhất ở các tỉnh trung du với các tên gọi của địa phương (tùy theo màu sắc của lá) như: Trung du lá xanh, Trung du lá vàng, v.v

- Camellisa sinensis var Shan được trồng

ở miền núi các tỉnh miền bắc và ở miền nam Tây Nguyên (Lâm Đồng) Ở mỗi địa phương có các giống khác nhau như: Shan Mộc Châu, Shan Tham Vè, Shan Trấn Ninh

II.ĐẶC ĐIỂM SINH VẬT HỌC CỦA CÂY

- Cành chè do mầm dinh dưỡng phát triển thành.Trên

cành chia làm nhiều đốt.

- Từ thân chính cành chè được chia ra làm nhiều cấp: I,

II,III.

- Thân và cành chè đã tạo nên khung tán của cây chè.Số

lượng cành thích hợp và cân đối trên khung tán, chè

sẽ cho sản lượng cao

2.Mầm chè

- Mầm sinh dưỡng: phát triển thành cành lá.

- Mầm sinh thực: nằm ở nách lá.Bình thường ở mỗi nách lá có 2

mầm sinh thực hoặc nhiều hơn và khi đó ở nách lá sẽ có một chùm hoa

3.Búp chè

- Là một đoạn non của 1 cành chè.

- Búp được hình thành từ các mầm dinh dưỡng

gồm có tôm và hai hoặc ba lá non.

- Kích thước của búp thay đổi tùy thuộc vào

giống, loại và liều lượng phân bón,các khâu

kỹ thuật canh tác như đốn, hái và điều kiện địa lý nơi trồng trọt.

- Búp chè có hai loại: + búp bình thường

+búp mù

Hình ảnh búp chè

a Búp bình thường b búp mù

4 Lá chè

- Lá chè mọc cách trên cành, mỗi đốt có một lá.

- Lá chè có gân rất rõ, những gân chính của lá chè

thường không phát triển ra tận rìa lá.

- Rìa lá chè thường có răng cưa, hình dạng răng cưa

trên lá chè khác nhau tùy thuộc vào giống,

- Người ta thường dựa vào số đôi gân lá để phân

biệt các giống chè.

Các dạng lá chè:

*

Lá vẩy ốc: có vẩy rất nhỏ,màu nâu, cứng.

- Lá cá: là lá thật thứ nhất nhưng không phát triển bình

thường.

- Lá thật: mọc trên cành chè theo các thế khác nhau.

Tôm chè

Là phần non tận cùng của cành chè chưa xoè và

bao bọc nhiều lá non khác

Quá trình hình thành búp xảy ra theo đợt (đợt sinh trưởng)

Mầm ngủ  mầm được phát động  lá vảy ốc mở

 lá cá xuất hiện  các lá thật xuất hiện  cành chè ngừng hoạt động …  mầm được phát động Trong một năm cây chè có 4-5 đợt sinh trưởng

Nếu hái búp đi thì số đợt sinh trưởng tăng thành 6-7 đợt trong năm

- Thời gian của mỗi đợt sinh trưởng dài ngắn khác nhau tuỳ theo vụ chè

5.Rễ chè

Hệ rễ chè gồm: rễ trụ, rễ bên và rễ hấp thu.

* Quá trình sinh trưởng và phát triển của bộ rễ có đặc điểm:

- Khi hạt mới nảy mầm rễ trụ phát triển rất nhanh

Khoảng 3-5 tháng sau rễ trụ phát triển chậm lại và

rễ bên phát triển.

- Sự phát triển của thân chè và rễ chè có hiện tượng

xen kẽ nhau Khi thân lá phát triển mạnh thì rễ phát triển chậm lại và ngược lại.

5.Rễ chè

nơi đất tơi xốp thì rễ thường ăn sâu từ 2-3m.

cây chè lớn rễ tập trung giữa hai hàng chè.

điều kiện đất đai và chế độ canh tác.

triển của bộ rễ nhất là lượng đạm.

5.Rễ chè

- Rễ chè kị vôi nên yêu cầu đất

có phản ứng chua

- Canxi cần cho cây chè vì thế nó

có mặt ở những nơi phân bào

và sinh trưởng như mút rễ,

6 Hoa , quả

Trên cây chè có 100-200 hoa

Hoa chè là hoa lưỡng tính, có từ 5-7 cánh màu

trắng, có từ 200-400 nhị đực

Chè là cây giao phấn, hiện tượng tự thụ chiếm tỷ lệ thấp 2-3%

* Quả

- Quả thuộc loại quả nang Mỗi quả có 3 ngăn và

có từ 2-3-4 hạt Quả khi chín có màu nâu và có

thể nẻ làm bắn hạt ra ngoài

H ạ t c h è

 Hạt chè có vỏ dày và cứng, có khối lượng diệp tử lớn (chiếm ¾ khối lượng tử diệp), hàm lượng dầu và chất béo trong hạt khá cao (>30%) dễ bị

phân giải làm giảm sức nảy mầm

 Hạt chè thường chín sinh lý trước chín hình thái vì vậy cần thu

hoạch sớm

K ết l uận

Chè là một cây công nghiệp lâu năm,

có đời sống kinh tế lâu dài, mau cho sản phẩm, cho hiệu quả kinh tế cao bên cạnh đó đây còn là một cây

trồng có giá trị dược liệu và dinh

dưỡng rất lớn Do vậy cần được chú trọng nghiên cứu nhiều hơn nữa để

phục vụ cho các nghành nông

nghiệp, công nghiệp cũng như chế

biến…

www.themegallery.com