TËp Lµm V¨n TuÇn 1 TËp lµm v¨n ThÕ nµo lµ v¨n kÓ chuyÖn I ) Môc tiªu HiÓu ®îc nh÷ng ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña v¨n kÓ chuyÖn Ph©n biÖt ®îc v¨n kÓ chuyÖn víi nh÷ng lo¹i v¨n kh¸c Bíc ®Çu biÕt x©y dùng mét bµi v¨n kÓ chuyÖn II ) §å dïng d¹y häc Mét sè tê phiÕu khæ to ghi s½n b µi tËp 1 ( phÇn nhËn xÐt ) B¶ng phô ghi s½n c¸c sù viÖc chÝnh trong truyÖn “ Sù tÝch hå Ba BÓ” IV ) C¸c ho¹t ®éng d¹y häc chñ yÕu Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß A æn ®Þnh tæ chøc B KiÓm tra bµi cò Nªu yªu cÇu vµ c¸ch häc ti[.]
Trang 1IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
Nêu yêu cầu và cách học tiết tập
làm văn
C - Dạy bài mới:
- Giới thiệu bài – ghi đầu bài
lễ hội (N/v phụ)
b) Các sự việc xảy ra và kết quả:
+ Bà cụ đến lễ hội xin ăn->không ai cho
+ Bà cụ gặp mẹ con bà nôngdân -> Hai mẹ con cho bà cụ ăn
Trang 2+ Bài văn có những sự kiện nào
xảy ra đối với nhân vật?
+ Bài văn giới thiệu những gì về
nghĩa cảu câu chuyện?
- Kết luận: Trong cuộc sống
c) ý nghĩa câu chuyện: Ca ngợi
nhữngcon ngời có lòng nhân ái,sẵn sàng giúp đỡ, cứu giúp đồngloại; khẳng định ngời có lòngnhân ái sẽ đợc đền đáp xứng
- Giới thiệu : Vị trí, độ cao,
chiều dài, địa hình, cảnh đẹpcủa hồ Ba Bể
- Bài sự tích hồ Ba Bể là văn kểchuyện vì có nhân vật, có cốttruyện, có ý nghĩa câu chuyện
……
- Kể chuyện là kể lại một sự việc
có nhân vật, có cốt truyện, cócác sự kiện liên quan đến nhânvật Câu chuyện đó phải có ýnghĩa
- 2 ->3 HS đọc câu chuyện củamình
- HS làm và chữa bài+ NV: em và ngời phụ nữ có con
Trang 3đúng lúc, thiết thực vì cô đangmang nặng.
IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu :
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
A ổn định tổ chức
B Kiểm tra bài cũ:
- Bài văn kể chuyện khác bài văn
không phải kể chuyện ở những
điểm nào?
C Dạy bài mới:
- Giới thiệu bài, ghi đầu bài
- Làm việc theo nhóm:
* Sự tích hồ Ba Bể:
+ N/ vật là ngời: Hai mẹ con
bà nông dân, Bà cụ ăn xin,Những ngời dự lễ hội
+ N/ vật là vật: Giao long
- Nhân vật trong truyện cóthể là ngời, là con vật
Trang 4GV: Các nhân vật trong truyện
có thể là ngời hay các con vật,
đồ vật cây cối đã đợc nhân hoá.
* Bài 2:
- Gọi HS đọc y/c của BT
- Cho HS thảo luận theo cặp đôi
- Gọi HS trả lời theo y/c BT
- Y/c HS đọc y/c và nội dung câu
chuyện: Ba anh em
+ Câu chuyện : Ba anh em có
+ Có lòng nhân hậu, sẵnsàng giúp đỡ mọi ngời khi gặphoạn nạn Căn cứ vào việc làm:
……
+ Nhờ hành động, lời nói củanhân vật nói lên tính cáchcủa nhân vật ấy
- 2 - > 3 HS đọc ghi nhớ
- HS đọc y/c và nội dung câuchuyện: Ba anh em
+ Câu chuyện có các nhânvật: Ni-ki-ta, Gô-sa, Chi-ôm-ca,
bà ngoại
+ Ba anh em tuy giống nhaunhng hành động sau bữa ănlại rất khác nhau
+ Ni – ki – ta: ham chơi, khôngnghĩ đến ngời khác, ăn xong
là chạy tót đi chơi
+ Gô - sa: hơi láu cá vì lénhắt những mẩu bánh mì vụnxuống đất
+ Chi - ôm – ca: biết giúp bà
và nghĩ đến chim bồ câunữa, nhặt mẩu bánh vụn chochim ăn
+ Nhờ quan sát hành độngcủa ba anh em mà bà đa ranhận xét nh vậy
+ Em đồng ý với nhận xét của
bà về tính cách của từng
Trang 5- Tổ chức cho HS thi kể theo 2 hớng.
- Nhận xét cho điểm học sinh
- 2 HS đọc yêu cầu SGK+ Chạy lại nâng em bé dậy,phủi bụi …, xin lỗi em, dỗ em
bé nín khóc, đa em bé về lớp( hoặc nhà ), cùng chơi
+ Bạn nhỏ bỏ chạy để tiếp tụcnô đùa, cứ vui chơi mà chẳng
Kể chuyện, đàm thoại, thảo luân, luyện tập, thực hành
IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Trang 6+ Giờ trả bài: Làm thinh khi cô hỏi,
mãi sau mới trả lời: “ Tha cô, con
không có ba” ….
+ Lúc ra về: Khóc khi bạn hỏi: “ Sao
mày không tả ba của đứa
khác?”.
+ Qua mỗi hành động của cậu bé
bạn nào có thể kể lại câu
chuyện?
GV giảng: Tình cha con là một
tình cảm tự nhiên, rất thiêng
liêng Hình ảnh cậu bế khóc khi
bạn hỏi sao không tả ba của ngời
kể theo thứ tự nào? lấy dẫn chứng
cụ thể để minh hoạ?
+ Khi kể lại hành động của nhân
vật cần chú ý điều gì?
- GV giảng: Hành động tiêu biểu là
hành động quan trọng nhất trong
+ Cậu rất buồn vì hoàn cảnhcủa mình
+ Tâm trạng buồn tủi của cậuvì cậu rất yêu cha cậu dù chabiết mặt
- 2 HS kể
+ Hành động nào xảy ra trớcthì kể trớc, xảy ra sau thì kểsau
Trang 7- Yêu cầu HS lên gắn tên vào các
câu thể hiện hành động của nhân
4 Sẻ 9 Sẻ…Chích….Chích
- Về học thuộc phần ghi nhớ
- Viết lại vào vở câu chuyệntrên
Tập làm văn: Tả ngoại hình của nhân vật
trong bài văn kể chuyện
I )
Mục tiêu :
- HS hiểu: Trong bài văn kể chuyện ,việc tả ngoại hình của
nhân vật là cần thiét thể hiện tính cách của nhân vật
- Biết dựa vào đặc điểm ngoại hình để xác định tính cách nhân vật và ý nghĩa của truyện, tìm hiểu truyện Bớc đầu biết lựa chon chi tiết tiêu biểu để tả ngoại hình nhân vật trong bài văn kể chuyện
II ) Đồ dùng dạy học:
- Một số tờ phiếu khổ to ghi sẵn yêu cầu bài tập 1 ( phần nhận xét )
- Một tờ phiếu viết đoạn văn của Vũ Cao ( luyện tập )
IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
C - Dạy bài mới:
- Giới thiệu bài – ghi đầu bài
1.Nhận xét:
- Hát
đầugiờ + Qua hình dáng, hành
Trang 8- Cho HS thảo luận và làm bài
- Y/c HS đọc bài và đoạn văn
+ Chi tiết nào miêu tả đặc
điểm ngoại hình của chú bé liên
lạc? Các chi tiết ấy nói lên điều
+ Ghi vắn tắt đặc điểmngoại hình của Nhà Trò về:
- Sức vóc: gây yếu quá
- Thân mình: bé nhỏ, ngời bựnhững phấn nh mới lột
- Cánh: Hai cánh mỏng nh cánhbớm non, lại ngắn chùn chùn
- “ Trang phục”: Mặc áo thâmdài, đôi chỗ chấm điểm vàng
- Tính cách : yếu đuối
- Thân phận: tội nghiệp, đángthơng, dễ bị bắt nạt
- 3 -> 4 HS đọc ghi nhớ SGK
- 2 HS đọc bài và đoạn văn trảlời câu hỏi ( lấy bút chì gạchchân)
+ Ngời gầy, tóc búi ngắn, haitúi áo cánh nâu trễ xuống tận
đùi, quần ngắn tới gần đầu gối,
đôi bắp chân nhỏ ……
+ Chú bé là con một gia đìnhnông dân nghèo, quen chịu
đựng vất vả Chú bé rất hiếu
động, trong túi đã từng đựngrất nhiều đồ chơi ……
- HS đọc yêu cầu trong SGK
- Quan sát tranh minh hoạ
Trang 9ốc rất lạ: Con ốc tròn, nhỏ xíu
nh cái chén uống nớc trông rấtxinh xắn và đáng yêu Vỏ nómàu xanh biếc, óng ánh những
đờng gân xanh Bà ngắm mãi
mà không thấy chán
VD: Tả ngoại hình nhân vậtnàng tiên…
- Nắm đợc tác dụng của việc dùng lời nói và ý nghĩ của nhân vật
để khắc hoạ tính cách của nhân vật, nói lên ý nghĩa của câu
chuyện
- Bớc đầu biết kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật trong bài văn
kể chuyện theo hai cách: trực tiếp và gián tiếp
II )
Đồ dùng dạy học :
- Một số tờ phiếu khổ to ghi nội dung bài tập 1; 2 ; 3 ( phần nhận xét )
- Sáu tờ giấy khổ to viết bài tập phần luyện tập
IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
A ổn định tổ chức
B Kiểm tra bài cũ:
+ Khi cần tả ngoại hình của
nhân vật, cần chú ý tả những
gì?
- Hát
đầugiờ
Trang 10- Giới thiệu bài – ghi đầu bài
1.Nhận xét:
* Bài 1:
- Yêu cầu HS tự làm bài
- Gọi HS đọc bài của mình đã
làm
- Nhận xét, tuyên dơng HS
*Bài 2:
- Gọi HS đọc y/c của BT
+ Lời nói và ý nghĩ của cậu bé
nói lên điều gì về cậu?
+ Nhờ đâu mà em đánh giá
đợc tính nết của cậu bé?
*Bài 3:
- Gọi HS dọc yêu cầu
- Y/c HS thảo luận nhóm đôi và
trả lời
+ Lời nói, ý nghĩ của ông lão ăn
xin trong hai cách kể đã cho có
- Chao ôi ! Cảnh nghèo đói đãgặm nát con ngời đau khổ kiathành xấu xí biêt nhờng nào
- Cả tôi nữa, cũng thừa nhận đợcchút gì của ông lão
- HS đọc y/c của BT + Lời nói và ý nghĩ của cậu bénói lên cậu là ngời nhân hậu,giàu tình thơng yêu con ngời vàthông cảm với nỗi khổ của ônglão
+ Nhờ lời nói và suy nghĩ củacậu
- HS dọc yêu cầu
- Đọc thầm, thảo luận cặp đôicâu hỏi:
a) Tác giả dẫn trực tiếp: tức làdùng nguyên văn lời của ông lão
Do đó các từ xng hô là từ xng hôcủa chính ông lão với cậu bé( ông – cháu)
b) Tác giả thuật lại gián tiếp lời
Trang 11*Bài 1:
- Y/c 2 HS đọc nội dung
- Y/c HS dùng bút chì gạch 1 gạch
dới những lời dẫn trực tiếp, 2 gạch
dới lời dẫn gián tiếp:
+ Dựa vào dấu hiệu nào em
nhận ra lời nói trực tiếp hay gián
tiếp?
*Kết luận: Khi dùng lời dẫn
trực tiếp, các em có thể đặt
sau dấu hai chấm phôi hợp với
dấu gạch ngang đầu dòng
hoặc dấu ngoặc kép Còn
khi dùng lời dẫn gián tiếp
+ Khi chuyển lời dẫn trực tiếp
thành lời dẫn gián tiếp cần chú ý
những gì?
D Củng cố dặn dò:
- Nhân xét tiết học
- Chuẩn bị bài: Viết th
của ông lão tức là bằng lời kể củamình ……
+ ….để thấy rõ tính cách củanhân vật
+ Có hai cách kể lại lời nói và ýnghĩ của nhân vật, đó là lờidẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp
- HS trả lời
- Thảo luận nhóm làm vàophiếu
+ Phải thay đổi từ xng hô và
đặt lời nói trực tiếp vào sau dấuhai chấm kết hợp với dấu gạchngang hoặc dấu ngoặc kép……
+ Chú ý: Thay đổi từ xng hô bỏdấu ngoặc kép hoặc dấu gạchngang đầu dòng, gộp lại lời kểvới lời nhân vật
* Bác thợ hỏi Hoè là cậu có thích
Trang 12làm thợ xây dựng không Hoè đáprằng Hoè thích lắm
IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
A ổn định tổ chức
B Kiểm tra bài cũ:
+ Cần kể lại lời nói ý nghĩ của
nhân vật để làm gì?
+ Có những cách nào để kể lại
lời nói của nhân vật?
C - Dạy bài mới:
- Giới thiệu bài – ghi đầu bài
đình Hồng vừa bị trận lụt gây
đau thơng ……
+ Để thăm hỏi, động viênnhau, để thông báo tìnhhình, trao đổi ý kiến, bày tỏtình cảm
+ Bạn Lơng chào hỏi và nêumục đích viết th cho Hồng + Lơng thông cảm, sẻ chia vớihoàn cảnh, nỗi đau của Hồng
và bà con địa phơng
+ Lơng thông báo tin về sự
Trang 13+ Theo em nội dung bức th cần có
- Gọi học sinh đọc lá th của mình
quan tâm của mọi ngời vơinhân dân vùng lũ lụt: quyêngóp ủng hộ …
- Nêu ý kiến cần trao đổi hoặcbày tỏ tình cảm
+ Phần mở đầu ghi địa
điểm, thời gian viết th, lời chàohỏi
+ Phần kết thúc ghi lời chúc,lời hứa hẹn
- 3 -> 4 HS đọc ghi nhớ SGK
- HS đọc yêu cầu trong SGK
- HS thảo luận nhóm và làmvào phiếu
* Kết quả:
+ Viết th cho một bạn ở trờngkhác
+ Hỏi thăm và kể cho bạnnghe tình hình ở lớp, ở trờng
em hiện nay
+ Xng hô bạn – mình ; cậu –tớ
+ Hỏi thăm sức khoẻ, việc họchành ở trờng mới, tình hình gia
đình, sở thích của bạn
+ Tình hình sinh hoạt, họctập, vui chơi, văn nghệ, thamquan, thầy cô giáo, bạn bè, kếhoạch sắp tới của trờng, lớp em + Chúc bạn khoẻ, học giỏi, hẹn
th sau
- Học sinh suy nghĩ viết ra
Trang 14- Nhận xét cho điểm Hs viết tốt.
IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
đầugiờ
- HS trả lời
- HS tìm hiểu ví dụ
- Đọc yêu cầu của đề bài
+ Sự việc chính là những sựviệc quan trọng, quyết địnhdiễn biến các câu chuyện …
- Đọc truyện: Dế Mèn bênh vực
kể yếu và tìm các sự việc
Trang 15- Lu ý HS: Mỗi một sự viẹc chỉ cần
ghi một câu
- Nhận xét bổ sung
*Bài 2:
- Y/c HS đọc yêu cầu
+ Chuỗi các sự việc nh bài 1 đợc
gọi là cốt truyện của truyện Dế
Mèn bênh vực kẻ yếu Vậy cốt
truyện là gì ?
*Bài 3 :
- Gọi HS đọc yêu cầu
+ Sự việc 1 cho em biết điều
* Sự việc khởi nguồn cho các sự
việc khác ( là phần mở đầu của
truyện )
* Các sự việc chính kế tiếp theo
nhau nói lên tính cách nhân vật, ý
nghĩa của truyện
* Kết quả của các sự việc ở phần
+ Sự việc 2: Dế Mèn gạn hỏi,Nhà Trò kể lại tình cảnh khốnkhó bị bọn Nhện ức hiếp và
đòi ăn thịt
+ Sự việc 3: Dế Mèn phẫn nộcùng Nhà Trò đi đến chỗ maiphục của bọn nhên
+ Sự việc 4: Gặp bọn nhện,
Dế Mèn ra oai, lên án sự nhẫntâm của chúng, …
+ Sự việc 5: Bọn nhện sợ hãiphải nghe theo Nhà Trò đợc tựdo
- HS đọc yêu cầu+ Cốt truyện là chuỗi sự việclàm nòng cốt cho diễn biến củatruyện
- HS đọc yêu cầu
+ Sự việc nêu 1 nguyên nhân
Dế Mèn bênh vực Nhà Trò DếMèn gặp Nhà Trò đang khóc + Kể lại Dế Mèn đi bênh vựcNhà Trò nh thế nào …
+ Sự việc 5 nói lên kết quả bọnnhện phải nghe theo Dế Mèn.Nhà Trò đợc tự do
- Dế Mèn gặp…… tảng đá
- Sự việc 2, 3, 4
- Sự việc 5 + Cốt truyện thờng có 3 phần:
mở đầu, diễn biến, kết thúc
- 3 -> 4 HS đọc ghi nhớ SGK
Trang 16d) Cây khế có quả, chim đến
ăn, ngời em phàn nàn và chimhẹn trả ơn bằng vàng
a) Chim chở ngời em bay ra đảolấy vàng, nhờ thế ngời em trởnên giầu có
c) Ngời anh biết chuyện, đổigia tài của mình lấy cây khế,ngời em bằng lòng
e) Chim lại đến ăn, …… nhngngơi anh may túi quá to và lấyquá nhiều vàng
g) Ngời anh bị rơi xuống biển
I ) Mục tiêu:
- Thực hành tởng tợng và tạo lập một cốt truyện đơn giản theo gợi
ý khi đã cho sẵn nhân vật, chủ đề câu chuyện
II ) Đồ dùng dạy học :
Trang 17- Tranh minh hoạ cốt truyện nói về lòng hiếu thảo của ngời con khi mẹ ốm.
- Bảng phụ viết sẵn đề bài
IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
A ổn định tổ chức
B Kiểm tra bài cũ:
+ Thế nào là cốt truyện? Cốt
truyện thờng có những phần nào?
+ Kể lại chuyện cây khế
mẹ ốm, ngời con, bà tiên
+ Muốn xây dựng cốt truyện cần
- HS tự lựa chọn chủ đề
- 2 HS đọc gợi ý 1
1 Ngời mẹ ốm rất nặng / ốmliệt giờng/ ốm khó mà qua khỏi/
…
2 Ngời con thơng mẹ, chămsóc tận tuỵ bên mẹ ngày đêm /Ngời con dỗ mẹ ăn từng thừacháo …
3 Ngời con vào tận rừng sâutìm một loại thuốc quí./
4 Ngời con gửi mẹ cho hàngxóm rồi lặn lội vào rừng Trongrừng ngời con gặp nhiều thú dữ
……
5 Bà tiên cảm động trớc tấm lòng hiếu thảo của ngời con và hiện ra giúp cậu…
- Kể trong nhóm
Trang 18chuẩn bị giấy viết , phong bì ,
tem th, nghĩ đối tợng em sẽ viết
th để làm tốt bài kiểm tra
lí, tạo nên một cốt truyện có ýnghĩa
- Giấy viết phongbì, tem th
- Giấy khổ to viết vắn tắt những nội dung ghi nhớ tiết tập làm văn tuần 3
IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
A ổn định tổ chức
B Kiểm tra bài cũ:
+ Nêu nội dung của một bức th ?
C - Dạy bài mới:
- Giới thiệu bài – ghi đầu bài
Trang 19hiện sự chân thành.
+ Viết xong cho vào phông bì, ghi
đầy đủ tên ngời viết, ngời nhận,
địa chỉ vào phong bì ( th không
- Có hiểu biết ban đầu về đoạn văn kể chuyện
- Biết vận dụng những hiểu biết đã có để tập tạo dựng một
đoạn văn kể chuyện
II ) Đồ dùng dạy học:
- Bút dạ và một số tờ giấy khổ to
IV) Các hoạt động dạy - học chủ yếu
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
- HS trả lời
*Tìm hiểu ví dụ:
- HS đọc yêu cầu :
- Đọc truyện Những hạt thóc
Trang 20b, Mỗi sự việc đợc kể trong đoạn
chỗ xuống dòng ở các lời thoại
cha kết thúc đoạn văn Khi
viết hết đoạn văn chúng ta
phải viết xuống dòng
* Bài 3:
- Gọi HS đọc y/c của BT
+ Mỗi đoạn văn trong bài văn kể
cốt cho diễn biến của truyện.
Khi hết một đoạn văn phải
+ Sự việc 2: Chú bé Chôm dốccông chăm sóc mà thóc chẳngnẩy mầm, dám tâu Vua sự thậttrớc sự ngạc nhiên của mọi ngời.+ Sự việc 3: Nhà Vua khen ngợiChôm trung thực và dũng cảm đãquyết định truyền ngôi choChôm
+ Sự việc 1: Đợc kể trong đoạn 1 + Sự việc 2: Đợc kể trong đoạn 2 + Sự việc 3: Đợc kể trong đoạn 3
+ Chỗ mở đầu đoạn văn là chỗ
đầu dòng, viết lùi vào 1 ô Chỗ kết thúc đoạn văn là chỗ chấm xuống dòng
+ ở đoạn 2 khi kết thúc lời thoại cũng viết xuống dòng nhng
không phải là một đoạn văn
- Đọc yêu cầu trong sách giáokhoa
+ Kể về một sự việc trong mộtchuôĩ sự việc làm cốt truyện củatruyện
+ Đoạn văn đợc nhận ra nhờ dấuchấm xuống dòng
Trang 21+ Câu chuyện kể lại chuyện gì?
+ Đoạn nào đã viết hoàn chỉnh?
Đoạn nào còn thiếu?
+ Đoạn 1 kể sự việc gì?
+ Đoạn 2 kể sự việc gì?
+ Đoạn 3 còn thiếu phần nào?
+ Phần thân đoạn theo em kể lại
+ Đoạn 1 và 2 đã hoàn chỉnh,
đoạn 3 còn thiếu
+ Đoạn 1 kể về cuộc sống vàtình cảm của 2 mẹ con: Nhànghèo phải làm lụng vất vả quanhnăm
+ Mẹ cô bé ốm nặng, cô bé đitìm thầy thuốc
+ Phần thân đoạn + Kể việc cô bé kể lại sự việc cô
bé trả lại ngời đánh rơi túi tiền
- Học sinh viết vào vở nháp
- Biết tham gia cùng các bạn trong lớp,chữa những lỗi chung về ý,
bố cục, cách dùng từ, đặt câu, lỗi chính tả; biết tự lỗi cô yêu cầu chữa tring bài của mình
- Nhận thức đợc cái hay của bài đợc cô giáo khen
II ) Đồ dùng dạy học:
- Giấy khổ to để viết các đề bài tập làm văn
IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu :
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
