BÀI 13 CHU kỳ tế bào

BÀI 13 CHU KỲ TẾ BÀO Ths Nguyễn Huỳnh Bích Liễu SỰ NGUYÊN PHÂN Giúp duy trì số lượng NST không đổi (2n) Xảy ra ở tế bào sinh dưỡng Vai trò + Sinh vật đa bào tăng trưởng, thay thế các tế bào bị thương, bị chết giữ cho số lượng tế bào tổng thể ổn định + Sinh vật đơn bào sinh sản, gia tăng sinh khối 2 3 Chu kỳ tế bào (cell cycle) Chu kỳ tế bào gồm Kỳ trung gian G1, S, G2 Kỳ phân cắt nhân (M) kỳ trước, kỳ giữa, kỳ sau, kỳ cuối Kỳ trung gian chiếm phần lớn thời gian của chu kỳ tế bào 4 Kỳ trung gian.

BÀI 13

CHU KỲ TẾ BÀO

Ths Nguyễn Huỳnh Bích Liễu

SỰ NGUYÊN PHÂN

- Giúp duy trì số lượng NST không đổi (2n)

- Xảy ra ở tế bào sinh dưỡng

Vai trò:

+ Sinh vật đa bào: tăng trưởng, thay thế các tế bào bị thương, bịchết giữ cho số lượng tế bào tổng thể ổn định

Chu kỳ tế bào (cell cycle)

Chu kỳ tế bào gồm:

- Kỳ trung gian: G1, S, G2

- Kỳ phân cắt nhân (M): kỳ trước, kỳ giữa, kỳ sau, kỳ cuối

Kỳ trung gian chiếm phần lớn thời gian của chu kỳ tế bào

Kỳ trung gian (Interphase)

- Tế bào ở giai đoạn không phân chia kỳ trung gian

- Trong kỳ này tế bào tiến hành các hoạt động sống: hô hấp,tổng hợp protein, tăng trưởng…

- Trong nhân chưa xuất hiện NST chỉ thấy được chất nhiễmsắc, màng nhân và hạch nhân

5

Kỳ trung gian gồm 3 giai đoạn: G1, S, G2

+ Giai đoạn G1: ribosome và các bào quan bắt đầu nhân đôi

+ Giai đoạn S: tổng hợp DNA xảy ra, các bào quan tiếp tục nhânđôi

+ Giai đoạn G2: tế bào bắt đầu phân chia nhân

Trung tử

Màng nhân Chất nhiễm sắc

Sự phân chia nhân (Mitosis)

Gồm: kỳ trước, kỳ giữa, kỳ sau, kỳ cuối

Kỳ trước (Prophase )

11

2 Kỳ giữa (Metaphase)

- Đầu kỳ giữa, các NST bắt đầu di chuyển về mặt phẳng xich đạocủa thoi phân bào

- Đến giữa kỳ, các NST đã được sắp xếp trên mặt phẳng này, cuối

kỳ tâm động của mỗi cặp nhiễm sắc tử tách ra, mỗi nhiễm sắc tửtrở thành 1 NST có tâm động riêng

Trung tử Tâm động

Thoi phân bào NST

4 Kỳ cuối (Telophase)

- Hình thành màng nhân, các NST bắt đầu tháo xoắn và trở lạihình dạng của kỳ trung gian, hạch nhân xuất hiện, thoi phân bàobiến mất, sự phân chia tế bào chất cũng hoàn thành

- Kỳ cuối kết thúc có đầy đủ đặc điểm của kỳ trung gian

SỰ GIẢM PHÂN (MEIOSIS)

- Xảy ra ở tế bào sinh dục

- Từ 1 tế bào mẹ (bố) lưỡng bội cho ra 4 tế bào đơn bội (giao tử n)

- Gồm 2 lần phân chia: giảm phân I và giảm phân II

- Mỗi lần phân chia: kỳ trước, kỳ giữa, kỳ sau, kỳ cuối

- Giữa 2 lần phân chia không có kỳ trung gian

19

21

So sánh sự giảm phân và nguyên phân

25

Sự sinh tinh và sinh trứng ở động vật

 Động vật

- Ở con đực các biểu mô sinh tinh nằm trong ống sinh tinh của dịch hoàn giảm phân tạo 4 tế bào đơn bội có kích thước xấp xỉ nhau được chuyên hóa thành tinh trùng

- Ở con cái các tế bào noãn được tạo ra trong các nang của buồng trứng Khi tế bào trong buồng trứng giảm phân 4 tế bào (1 tế bào + 3 thể cực)

27

GIẢM PHÂN

Giao tử đơn bội

Giai đọan lưỡng bội chiếm ưu thế

Động vật