Tài liệu Tập huấn Thư viện thân thiện

PowerPoint Presentation PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN MANG THÍT TẬP HUẤN NGHIỆP VỤ THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC Mang Thít, ngày 23 tháng 08 năm 2018 Quý thầy cô mong đợi gì sau lớp tập huấn? Phục vụ hiệu quả cho dạy và học tích cực học sinh có thói quen đọc sách, học sinh chủ động khám phá kiến thức Phát triển khả năng tìm kiếm thông tin, khả năng nghiên cứu Tạo môi trường thân thiện, thoái mái, vui vẻ và hấp dẫn học sinh và khuyến khích sự sáng tạo với nhiều hoạt động đa dạng do học sinh tự chọn như v[.]

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN MANG THÍT

TẬP HUẤN NGHIỆP VỤ THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC

Mang Thít, ngày 23 tháng 08 năm 2018

Quý thầy cô mong đợi gì sau lớp tập huấn?

Phục vụ hiệu quả cho dạy và học tích cực: học sinh có thói quen đọc sách, học sinh chủ động khám phá kiến thức Phát triển khả năng tìm kiếm thông tin, khả năng nghiên cứu

Tạo môi trường thân thiện, thoái mái, vui vẻ và hấp dẫn học sinh và khuyến khích sự sáng tạo với nhiều hoạt động đa dạng do học sinh tự chọn như vẽ, trò chơi, sáng tác truyện…

Phát triển các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết và các kỹ năng về nhận thức, sáng tạo, kỹ năng xã hội, kỹ năng cá nhân, kỹ năng cảm xúc

LỢI ÍCH CỦA CÔNG TÁC THƯ VIỆN

Trẻ có thói quen đọc là khi trẻ đọc tự nguyện, thích thú và thường xuyên cả ở trường và ở nhà.

THÓI QUEN ĐỌC LÀ GÌ?

chú, thả hồn mình vào quyển sách đó

THƯ VIỆN THÂN THIỆN LÀ GÌ?

Là thư viện luôn chào đón, hỗ trợ và tạo ra môi trường đọc an toàn, thoải mái cho học sinh Cán bộ thư viện, giáo viên, cán bộ quản lý và cộng đồng chủ động khuyến khích học sinh đọc sách để xây dựng thói quen đọc.

NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CỦA THƯ VIỆN THÂN THIỆN

Cơ sở vật chất, hệ thống và hoạt động

Sách được phân loại theo trình độ đọc và trưng bày trên kệ Học sinh dễ dàng tìm sách phù hợp với trình độ đọc của mình và tự lấy được sách để đọc;

Tài liệu xây dựng môi trường văn bản được trưng bày phù hợp;

Trang thiết bị trong thư viện được sắp xếp hợp lý, học sinh di chuyển dễ dàng để chọn sách và vật phẩm giáo dục Có

đủ không gian để học sinh tham gia vào các hoạt động: cá nhân, cặp đôi, nhóm; có đủ không gian phục vụ việc mượn trả sách;

Có thời khóa biểu tiết đọc thư viện của tất cả các lớp Tiết đọc thư viện được triển khai đúng thời khóa biểu Có lịch mượn trả sách cho tất cả các khối lớp;

NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CỦA THƯ VIỆN THÂN THIỆN

Cơ sở vật chất, hệ thống và hoạt động

Có hệ thống hướng dẫn việc quản lý và sử dụng thư viện rõ ràng;

Có cán bộ thư viện chuyên trách hoặc kiêm nhiệm được tập huấn kỹ thuật để quản lý thư viện;

Giáo viên được tập huấn về kỹ thuật dạy tiết đọc thư viện trước khi triển khai hoạt động này.

NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CỦA THƯ VIỆN THÂN THIỆN

Thái độ

Cán bộ thư viện và giáo viên giúp học sinh tìm sách phù hợp với trình độ đọc, làm mẫu thế nào là đọc tốt/hay và thể hiện sự thích thú khi đọc sách;

Học sinh được khuyến khích tham gia vào hoạt động quản lý thư viện;

Cán bộ quản lý tích cực khuyến khích việc sử dụng thư viện, hỗ trợ các hoạt động quản lý thư viện và đảm bảo môi trường học tập tích cực trong thư viện;

NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CỦA THƯ VIỆN THÂN THIỆN

Cán bộ thư viện và giáo viên khích lệ tất cả học sinh ở mọi trình độ đọc, giúp các em cảm thấy thư viện

là một nơi thoải mái và không bị áp lực khi đọc.

VAI TRÒ TRÁCH NHIỆM CỦA HIỆU TRƯỞNG

GIÁO VIÊN, NHÂN VIÊN THƯ VIỆN,

ĐỘI HỌC SINH HỖ TRỢ THƯ VIỆN

TRONG VIỆC QUẢN LÝ THƯ VIỆN

VAI TRÒ TRÁCH NHIỆM CỦA HIỆU TRƯỞNG, GIÁO VIÊN, NHÂN VIỆN THƯ VIỆN, ĐỘI HỌC SINH HỖ TRỢ THƯ VIỆN

VAI TRÒ CỦA HIỆU TRƯỞNG

Hiệu trưởng đóng vai trò chỉ đạo và điều phối việc thiết lập thư viện đúng hướng dẫn và quản lý thư viện hiệu quả Sau đây là những trách nhiệm chính của hiệu trưởng:

Quản lý việc xây dựng/cải tạo phòng học hoặc thư viện cũ thành thư viện mới;

Tổ chức cho giáo viên và học sinh khối lớp lớn hỗ trợ cán bộ thư viện trong việc thiết lập thư viện;

Lập thời khóa biểu tiết đọc thư viện cho tất cả các lớp từ khối 1 đến khối 5 và đảm bảo thư viện mở cửa vào giờ ra chơi;

Tham gia giám sát, hỗ trợ việc quản lý thư viện và các hoạt động đọc, đưa ý kiến phản hồi cho cán bộ thư viện và giáo viên nhằm nâng cao chất lượng hoạt động thư viện và hoạt động đọc;

Theo dõi thực hiện những công việc đã thống nhất với cán bộ hỗ trợ địa phương trong từng chuyến thăm trường;

VAI TRÒ TRÁCH NHIỆM CỦA HIỆU TRƯỞNG, GIÁO VIÊN, NHÂN VIỆN THƯ VIỆN, ĐỘI HỌC SINH HỖ TRỢ THƯ VIỆN

VAI TRÒ CỦA HIỆU TRƯỞNG

Tổ chức chia sẻ những nội ung đã được tập huấn với giáo viên chưa được tập huấn và giáo viên/cán bộ thư viện mới;

Nâng cao nhận thức của Ban đại diện cha mẹ học sinh về thư viện và tầm quan trọng của việc cha mẹ hỗ trợ con đọc ở nhà; Điều phối hoạt động khánh thành thư viện và các hoạt động khuyến đọc với Ban đại diện cha mẹ học sinh;

Điều phối việc xây dựng, triển khai kế hoạch duy trì và phát triển thư viện bền vững với Ban đại diện cha mẹ học sinh;

Ra quyết định thành lập Đội học sinh hỗ trợ thư viện;

Chỉ đạo việc kiểm kê thư viện hàng năm.

VAI TRÒ TRÁCH NHIỆM CỦA HIỆU TRƯỞNG, GIÁO VIÊN, NHÂN VIỆN THƯ VIỆN, ĐỘI HỌC SINH HỖ TRỢ THƯ VIỆN

VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN

Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong sự thành công của thư viện Sau đây là những trách nhiệm chính của giáo viên đối với hoạt động thư viện:

Điều phối việc xây dựng, triển khai kế hoạch duy trì và phát triển thư viện bền vững với Ban đại diện cha mẹ học sinh;

Hướng dẫn cho học sinh lớp mình phụ trách về nội quy thư viện, tìm sách theo trình độ đọc, bảo quản sách và quy trình mượn trả sách;

Sử dụng quy tắc năm ngón tay để xác định trình độ đọc cho học sinh của mình;

Dạy bốn tiết đọc thư viện mỗi tháng bao gồm hoạt động đọc và hoạt động mở rộng; tiết dạy được tổ chức theo thời khóa biểu của trường;

Cập nhật vào Nhật ký Tiết đọc thư viện khi tổ chức tiết đọc trong thư viện;

VAI TRÒ TRÁCH NHIỆM CỦA HIỆU TRƯỞNG, GIÁO VIÊN, NHÂN VIỆN THƯ VIỆN, ĐỘI HỌC SINH HỖ TRỢ THƯ VIỆN

VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN

Hỗ trợ cán bộ thư viện trong việc cho học sinh mượn sách về nhà tại điểm lẻ;

Dưới sự chỉ đạo của hiệu trưởng, những giáo viên đã được Room to Read tập huấn về tiết đọc thư viện tiến hành tập huấn lại cho giáo viên chưa được tập huấn;

Hỗ trợ hiệu trưởng tổ chức các hoạt động huy động sự tham gia của gia đình và cộng đồng;

Khi được hiệu trưởng yêu cầu, giáo viên tham gia hỗ trợ cán bộ thư viện trong quá trình thiết lập thư viện (ví dụ dán

mã màu lên sách);

Khuyến khích học sinh đọc sách thường xuyên.

VAI TRÒ TRÁCH NHIỆM CỦA HIỆU TRƯỞNG, GIÁO VIÊN, NHÂN VIỆN THƯ VIỆN, ĐỘI HỌC SINH HỖ TRỢ THƯ VIỆN

CÁN BỘ THƯ VIỆN

Có vai trò rất quan trọng trong việc thiết lập và đảm bảo thư viện hoạt động tốt Sau đây là những công việc mà cán bộ thư viện có trách nhiệm khi thư viện đi vào hoạt động:

Kiểm tra để đảm bảo phòng thư viện đáp ứng đủ điều kiện để thiết lập thư viện;

Bố trí trang thiết bị trong thư viện một cách thân thiện;

Phân loại sách hiện có trong thư viện và sách mới theo đúng hướng dẫn phân loại sách theo trình độ đọc;

Dán mã màu lên sách phù hợp với trình độ đọc của từng quyển sách đã được cung cấp trong danh mục sách;

Đăng ký đầy đủ thông tin của từng quyển sách vào Sổ Đăng ký cá biệt;

VAI TRÒ TRÁCH NHIỆM CỦA HIỆU TRƯỞNG, GIÁO VIÊN, NHÂN VIỆN THƯ VIỆN, ĐỘI HỌC SINH HỖ TRỢ THƯ VIỆN

CÁN BỘ THƯ VIỆN

Chuẩn bị Nhật ký Tiết đọc thư viện;

Trưng bày sách lên kệ vừa với tầm mắt, tầm với của học sinh;

Làm các poster về nội quy thư viện và hướng dẫn tìm sách theo trình độ đọc;

Trưng bày các tài liệu phục vụ xây dựng môi trường văn bản trong thư viện;

Chuẩn bị hệ thống mượn trả sách;

Trưng bày Lịch hoạt động thư viện và Lịch tiết đọc thư viện (hoặc có thông báo về thời gian tổ chức tiết đọc thư viện nếu tiết đọc thư viện của các lớp được tổ chức cùng một buổi trong tuần);

Lựa chọn học sinh tham gia đội học sinh hỗ trợ thư viện và giúp các em hiểu rõ về trách nhiệm của mình trong việc hỗ trợ quản lý thư viện;

Hỗ trợ hiệu trưởng trong việc giới thiệu thư viện với giáo viên và học sinh toàn trường.

VAI TRÒ TRÁCH NHIỆM CỦA HIỆU TRƯỞNG, GIÁO VIÊN, NHÂN VIỆN THƯ VIỆN, ĐỘI HỌC SINH HỖ TRỢ THƯ VIỆN

ĐỘI HỌC SINH HỖ TRỢ THƯ VIỆN

Đội học sinh hỗ trợ thư viện có nhiệm vụ hỗ trợ việc quản lý thư viện Trách nhiệm của các em cụ thể như sau:

Hỗ trợ các bạn mượn trả sách theo đúng quy trình;

Giúp cán bộ thư viện vệ sinh thư viện sạch sẽ;

Sắp sách lên kệ sau khi các bạn trả sách hoặc sách đọc xong đang để ở bàn

THÀNH PHẦN CÓ TRONG THƯ VIỆN

SẮP XẾP TRANG THIẾT BỊ TRONG THƯ VIỆN

VÀ

THÀNH PHẦN CÓ TRONG THƯ VIỆN

Ban giám hiệu

Giáo viên

Đội học sinh hỗ trợ

Phu huynh học sinh

SẮP XẾP TRANG THIẾT BỊ TRONG THƯ VIỆN

Có không gian để học sinh đi lại, dễ dàng lấy sách và tham gia vào hoạt động đọc của tiết đọc thư viện;

Kệ sách được sắp xếp tránh việc sách bị tiếp xúc trực tiếp với mưa, nắng;

Có không gian cho việc mượn trả sách;

Trang thiết bị dễ dàng di chuyển và không gây thương tích cho học sinh (không có góc nhọn hoặc vít nhọn);

Thiết lập 3 góc hoạt động và bố trí góc trưng bày các sản phẩm viết, vẽ của học sinh;

Sách được đưa lên kệ theo đúng mã màu.

HỆ THỐNG SỔ ĐĂNG KÝ

1 Sổ đăng kí tổng quát

2 Sổ đăng kí cá biệt

3 Sổ theo dõi mượn trả sách

4. Nhật ký tiết đọc thư viện

Sổ đăng kí tổng quát

Sổ này nhằm thống kê toàn bộ tài liệu có trong thư viện Sử dụng mẫu của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Sổ Đăng kí cá biệtKhi đăng ký sách vào Sổ Đăng ký cá biệt cần kiểm tra để đảm bảo thông tin trong Sổ Đăng ký cá biệt trùng khớp với thông tin trong sách Bắt đầu việc đăng ký sách vào Sổ Đăng ký cá biệt ngay sau khi sách được chuyển về trường Đối với sách được xâu vòng, đóng bộ, sau khi nhận sách về trường cần tháo vòng ra và đăng ký cá biệt cho từng cuốn, mỗi cuốn một mã số đăng ký cá biệt riêng.

Sổ Đăng kí cá biệt sách giáo khoa

Sổ Đăng kí cá biệt sách tham khảo

Sổ Đăng kí cá biệt sách nghiệp vụ

Sổ Đăng kí cá biệt sách thiếu nhi

Nhật kí tiết đọc thư viện

Nhật ký Tiết đọc thư viện được lưu tại thư viện Giáo viên điền thông tin và ký tên vào sổ sau mỗi tiết đọc được tổ chức tại thư viện.

Sổ theo dõi mượn trả sách

Cán bộ thư viện chép thông tin từ Phiếu Đăng ký mượn sách vào Phiếu Theo dõi mượn trả sách Phiếu Theo dõi mượn trả sách của học sinh cùng một lớp được xếp chung thành một tập gọi là Sổ Theo dõi mượn trả sách

Sổ theo dõi mượn trả sách của học sinh

Sổ theo dõi mượn trả sách của giáo viên

•Giữ gìn thư viện sạch sẽ;

•Nói khẽ khi các bạn khác đang đọc sách;

•Không nên đùa giỡn trong thư viện;

•Mở sách cẩn thận với bàn tay sạch;

•Đừng vẽ lên sách;

•Lấy sách nơi nào trả vào nơi ấy.

*Lưu ý: Chuẩn bị bảng nội quy thư viện trước khi thư viện mở cửa phục vụ bạn đọc Không chia nội quy thành từng nội quy nhỏ và treo xung quanh phòng.

NỘI QUY THƯ VIỆN

•Để dép bên ngoài

•Đừng mang quà thức ăn, nước uống vào thư viện

Bảng treo bên trong thư viện Bảng treo bên ngoài thư viện

Để giữ sách luôn trong tình trạng tốt nhằm sử dụng lâu dài, chúng ta cần hướng dẫn học sinh một số nguyên tắc bảo quản sách cơ bản Chúng ta cũng có nội quy thư viện để giúp đảm bảo thư viện được duy trì trong điều kiện tốt

BẢO QUẢN SÁCH

PHÂN LOẠI SÁCH THEO TRÌNH ĐỘ ĐỌC

Phân loại sách theo trình độ đọc là gì?

Là cách phân loại sách dựa vào số lượng từ và độ khó của từ trong một câu; số lượng câu trong một trang;

tỉ lệ giữa kênh chữ và kênh hình trong một trang sách Trình độ đọc là khả năng đọc của học sinh, không phải là khối lớp mà học sinh đang học

PHÂN LOẠI SÁCH THEO TRÌNH ĐỘ ĐỌC

Tại sao lại cần phân loại sách theo trình độ đọc?

Sách trong thư viện được phân loại theo trình độ đọc Việc phân loại sách theo trình độ đọc sẽ giúp học sinh

dễ dàng chọn được quyển sách phù hợp với khả năng đọc của các em – không quá khó và cũng không quá dễ

Việc phân loại sách theo trình độ đọc còn giúp giáo viên xác định khả năng đọc của học sinh và giúp các em chọn được sách phù hợp với khả năng đọc hiện tại của mình

HƯỚNG DẪN PHÂN LOẠI SÁCH THEO TRÌNH ĐỘ ĐỌC

Xanh lá Có thể là từ đơn, từ ghép, nhóm từ hoặc

câu ngắn theo cấu trúc đơn giản

0-2 câu/trang 0-7 từ/câu Khái niệm đơn giản;

Không nhất thiết phải có cốt truyện cụ thể Có thể chỉ là một chuỗi tranh về những sự vật hay hành động quen thuộc đối với trẻ.

Ít nhất 90% diện tích trang có tranh, hình ảnh minh họa; Tranh/hình ảnh minh họa phục vụ cho nội dung chính; Đơn giản, rõ ràng

Đỏ Câu đơn giản và hoàn chỉnh 1-3 câu/trang 1-10 từ/câu Khái niệm đơn giản;

Các tình huống quen thuộc.

Ít nhất 70% diện tích trang có tranh/hình ảnh minh họa;

Tranh/hình ảnh minh họa phục vụ cho nội dung chính

Cam Câu đơn giản, dài hơn (có thành phần phụ, trạng ngữ) 2-5 câu/trang 3-12 từ/câu Những khái niệm quen thuộc hoặc những khái niêm mới, giúp học sinh mở rộng hiểu biết;

Chuỗi các sự kiện/sự việc đơn giản Cốt truyện đơn giản

Ít nhất 60% trang có tranh/hình ảnh minh họa;

Tranh/hình ảnh minh họa phục vụ cho nội dung chính nhưng có thể trừu tượng hơn hai trình độ trước

HƯỚNG DẪN PHÂN LOẠI SÁCH THEO TRÌNH ĐỘ ĐỌC

Trắng Từ khó hơn, sử dụng

các từ ghép, từ láy, các từ có ý nghĩa trừu tượng;

Cấu trúc câu phức tạp hơn, có thể sử dụng câu ghép

3-8 câu/trang 6-10 từ/câu Nội dung được mở rộng ra nhiều chủ đề khác nhau;

Có thể giới thiệu những khái niệm trừu tượng

50% diện tích của trang nên có hình ảnh/tranh minh họa

Xanh dương Có thể sử dụng một

số từ tượng hình;

Sử dụng nhiều câu ghép và có phân đoạn

8-15 câu/trang

7-15 từ/câu Mạch truyện có thể phức tạp

hơn, nhiều sự kiện, hoặc một sự kiện tiếp diễn;

Có thể có khái niệm và ý tưởng trừu tượng

Không nhất thiết mỗi trang có hình ảnh minh họa.

Vàng Có nhiều kiểu từ loại khác nhau, cấu trúc,

dấu câu, ngôn ngữ phức tạp, nhưng phù hợp với học sinh.

Một trang có thể toàn là chữ

Không giới hạn

Không giới hạn nhưng phù hợp với học sinh Ít hình ảnh/tranh minh họa, có thể

không có

BẢNG HƯỚNG DẪN TÌM SÁCH THEO MÃ MÀU

Mã màu: 2 cm x 5 cm

Số ĐKCB: 2,5 cm x 4,5 cm

2 cm

TRƯNG BÀY SÁCH

Tại sao lại cần phải trưng bày sách?

Sách trong thư viện thân thiện được trưng bày trên kệ mở, giúp học sinh dễ dàng tiếp cận với sách và lựa chọn được quyển sách các em muốn đọc.

Việc trưng bày này đảm bảo các em tìm được quyển sách phù hợp với trình độ đọc của mình

TRƯNG BÀY SÁCH

Trưng bày sách như thế nào?

- Trưng bày sách lên kệ có màu tương ứng với mã màu của trình độ đọc Ví dụ: sách được dán mã màu đỏ được xếp lên kệ màu đỏ;

- Chuẩn bị và trưng bày Bảng Hướng dẫn tìm sách theo trình độ đọc trong thư viện;

- Trưng bày sách vừa tầm mắt, tầm với của học sinh;

- Trưng bày sách với bìa sách hướng ra ngoài càng nhiều càng tốt;

- Giữ sách khổ lớn ở phòng thiết bị, không để trên kệ sách trong phòng thư viện.

Sách được trưng bày trên kệ

QUY TRÌNH MƯỢN TRẢ SÁCH

Việc theo dõi mượn trả sách nhằm khuyến khích học sinh mượn sách về nhà và tránh bị mất sách

Cán bộ thư viện là người có nhiệm vụ chính trong việc cho học sinh mượn trả sách trong giờ thư viện mở cửa và luân chuyển sách về điểm lẻ

Tại sao cần theo dõi mượn trả sách?

Phiếu theo dõi mượn trả sách tại điểm lẻ: giúp theo dõi việc mượn, trả sách của từng lớp tại điểm lẻ Khi cán bộ thư viện chuyển sách về điểm

lẻ, mỗi lớp sẽ có một danh mục sách đồng thời cũng là Phiếu Theo dõi mượn trả sách tại điểm lẻ Phiếu này sẽ do giáo viên chủ nhiệm quản lý và ghi nhận thông tin mượn, trả sách của học sinh

QUY TRÌNH MƯỢN TRẢ SÁCH

Quy trình mượn sách

Học sinh lớp 1 và 2 mang sách đến cho cán bộ thư viện và đội học sinh hỗ trợ thư viện Cán bộ thư viện và đội học sinh hỗ trợ thư viện ghi giúp các em ghi thông tin vào Phiếu Theo dõi mượn sách.

Học sinh từ lớp 3 đến lớp 5 tự ghi các thông tin sau vào Phiếu Đăng ký mượn sách Sau khi điền vào phiếu, các em mang phiếu này đến cho cán

bộ thư viện hoặc các bạn trong đội học sinh hỗ trợ thư viện để đối chiếu thông tin trên phiếu với thông tin trên sách Cán bộ thư viện/đội học sinh hỗ trợ thư viện chuyển thông tin từ Phiếu Đăng ký mượn sách của học sinh vào Phiếu Theo dõi mượn trả sách Nếu cùng lúc có nhiều học sinh mượn trả sách, việc ghi thông tin vào Phiếu Theo dõi mượn trả sách có thể làm sau.