i LỜI CAM ĐOAN Tôi tên Ông Chí Tâm là học viên của lớp Cao học ngành Quản lý kinh tế, Trường Đại học Trà Vinh Tôi cam đoan rằng Luận văn “Giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng củ[.]
Trang 1i
LỜI CAM ĐOAN Tôi tên Ông Chí Tâm là học viên của lớp Cao học ngành Quản lý kinh tế, Trường Đại học Trà Vinh Tôi cam đoan rằng Luận văn “Giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của các hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Trà Vinh” là hoàn toàn dựa trên kết quả nghiên cứu của tôi
Ngoài những tài liệu tham khảo được trích dẫn trong luận văn này, không có nghiên cứu của người khác được sử dụng trong luận văn này mà không được trích dẫn theo quy định
Trà Vinh, ngày tháng năm 2020
Người thực hiện
Ông Chí Tâm
Trang 2ii
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến quý Thầy,
Cô, khoa Kinh tế, Luật và Phòng Đào tạo sau Đại học, Trường Đại học Trà Vinh trong
suốt quá trình học tập Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Thầy PGS.TS Diệp Thanh Tùng người trực tiếp hướng dẫn khoa học và giúp đỡ tôi trong
suốt quá trình nghiên cứu luận văn này
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Ngân hàng TMCP Kiên Long chi
nhánh Trà Vinh; Liên Minh hợp tác xã tỉnh Trà Vinh; Ngân hàng Nhà nước chi nhánh
tỉnh Trà Vinh; Quỹ đầu tư Phát triển tỉnh Trà Vinh; các Hợp tác xã nông nghiệp trên
địa bàn tỉnh Trà Vinh; các Ngân hàng TMCP trên địa bàn tỉnh Trà Vinh đã giúp đỡ để
tôi hoàn thành luận văn này
Xin chân thành cảm ơn
Trang 3iii
MỤC LỤC
Trang
LỜI CAM ĐOAN ··· i
LỜI CẢM ƠN ··· ii
TÓM TẮT ··· xiii
MỞ ĐẦU ··· 1
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI ··· 1
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ··· 4
- Mục tiêu chung ··· 3
- Mục tiêu cụ thể ··· 4
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT ··· 4
4 PHẠM VI VÀ GIỚI HẠN ĐỀ TÀI ··· 4
5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ··· 4
- Phương pháp thu thập số liệu ··· 4
* Số liệu thứ cấp ··· 4
* Số liệu sơ cấp ··· 4
- Phương pháp phân tích số liệu ··· 6
6 KẾT CẤU LUẬN VĂN ··· 7
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ TIẾP CẬN TÍN DỤNG CỦA HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP ··· 7
1.1 TỔNG QUAN VỀ HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP ··· 7
Trang 4iv
1.1.1 Các khái niệm ··· 7
1.1.2 Khái niệm về hợp tác xã nông nghiệp ··· 10
1.1.3 Phân loại hợp tác xã nông nghiệp ··· 10
1.1.4 Đặc điểm hợp tác xã nói chung ··· 11
1.1.5 Vai trò của hợp tác xã nông nghiệp ··· 11
1.1.6 Nguyên tắc tổ chức, hoạt động của hợp tác xã ··· 12
1.2 TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG ··· 13
1.2.1 Khái niệm về tín dụng, khả năng tiếp cận tín dụng, hạn mức tín dụng, khả năng bị giới hạn tín dụng, tổ chức tín dụng, hoạt động tín dụng, cấp tín dụng, cho vay và chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp nông thôn ··· 13
1.2.2 Phân loại tín dụng: ··· 15
1.2.3 Rủi ro tín dụng ··· 15
1.2.4 Vai trò của tín dụng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở nông thôn ··· 16
1.3 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI ··· 18
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CỦA CÁC HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH ··· 25
2.1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH KINH TẾ XÃ HỘI TỈNH TRÀ VINH ··· 25
2.1.1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên ··· 25
2.1.1.1 Vị trí địa lý ··· 25
2.1.1.2 Điều kiện tự nhiên ··· 26
2.1.2 Đặc điểm về kinh tế - xã hội tỉnh Trà Vinh ··· 27
2.1.2.1 Điều kiện về xã hội··· 27
Trang 5v
2.1.2.2 Tình hình kinh tế ··· 29
2.1.3 Hệ thống các tổ chức tín dụng chính thức trên địa bàn tỉnh Trà Vinh ··· 32
2.1.4 Dư nợ, doanh số cho vay trên địa bàn tỉnh Trà Vinh ··· 33
2.1.4.1 Dư nợ theo loại hình các Tổ chức tín dụng ··· 33
2.1.4.2 Doanh số cho vay toàn tỉnh ··· 34
2.2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT, KINH DOANH VÀ TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CỦA CÁC HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP ·· 34
2.2.1 Thực trạng hoạt động sản xuất, kinh doanh của các hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh ··· 34
2.2.2 Thực trạng tiếp cận vốn tín dụng Ngân hàng của các hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Trà Vinh ··· 35
2.2.3 Thực trạng hoạt động sản xuất, kinh doanh của các hợp tác xã nông nghiệp được khảo sát ··· 39
2.2.3.1 Tình hình vay vốn ngân hàng của các hợp tác xã nông nghiệp qua điều tra 39 2.2.3.2 Các nguyên nhân chính ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của các hợp tác xã nông nghiệp ··· 41
2.2.3.3 Những khó khăn khi các hợp tác xã nông nghiệp tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng ··· 43
2.2.4 Các yếu tố từ phía tổ chức tín dụng ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của các hợp tác xã nông nghiệp ··· 44
2.2.4.1 Những khó khăn khi hợp tác xã nông nghiệp tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng ··· 44
2.2.4.2 Các yếu tố hợp tác xã nông nghiệp đề xuất các tổ chức tín dụng để có khả năng tiếp cận được vốn vay ngân hàng ··· 46
Trang 6vi
2.2.5 Đánh giá hạn chế của các hợp tác xã nông nghiệp trong tiếp cận vốn tín dụng
ngân hàng ··· 47
2.2.5.1 Về tài sản bảo đảm ··· 47
2.2.5.2 Về quy mô vốn ··· 47
2.2.5.3 Về năng lực quản lý ··· 47
2.3 NHẬN XÉT CHUNG VỀ THỰC TRẠNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CỦA CÁC HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH ··· 48
2.3.1 Những kết quả đạt được ··· 48
2.3.2 Những khó khăn ··· 49
2.3.2.1 Về phía các hợp tác xã nông nghiệp ··· 49
2.3.2.2 Về phía ngân hàng ··· 49
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CỦA CÁC HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH ··· 52
3.1 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỤC TIÊU ··· 52
3.1.1 Phương hướng ··· 52
3.1.2 Mục tiêu ··· 52
3.2 CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CỦA CÁC HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH ··· 53
3.2.1 Giải pháp đối với ngân hàng thương mại ··· 53
3.2.1.1 Xây dựng chính sách cho vay tín chấp đối với hợp tác xã nông nghiệp hoạt động sản suất kinh doanh hiệu quả ··· 53
Trang 7vii
3.2.1.2 Xây dựng mục tiêu chính sách tín dụng cụ thể trong từng giai đoạn ··· 55
3.2.1.3 Đa dạng hóa hình thức tín dụng ··· 56
3.2.1.4 Hoạt động theo dõi, kiểm tra ··· 57
3.2.1.5 Tăng cường việc thu thập thông tin khách hàng ··· 57
3.2.1.6 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của Ngân hàng thương mại ··· 58
3.2.1.7 Đẩy mạnh hoạt động Marketing ··· 58
3.2.2 Giải pháp đối với Hợp tác xã nông nghiệp ··· 60
3.2.2.1 Nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh ··· 60
3.2.2.2 Nâng cao mức độ tín nhiệm của hợp tác xã nông nghiệp ··· 61
3.2.2.3 Tham gia hội, đoàn thể tạo dựng liên kết ··· 62
3.3 KIẾN NGHỊ ··· 62
3.3.1 Đối với Chính phủ ··· 62
3.3.1.1 Hoàn thiện cơ sở pháp lý tạo điều kiện cho hợp tác xã phát triển ··· 63
3.3.1.2 Về các thủ tục hành chính trong việc hỗ trợ vay vốn ··· 63
3.3.1.3 Chính sách liên kết, hỗ trợ phát triển ··· 64
3.3.2 Đối với Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh ··· 64
3.3.3 Đối với Ủy ban nhân dân tỉnh ··· 65
3.3.4 Đối với Liên minh hợp tác xã tỉnh ··· 66
3.3.5 Đối với chính quyền địa phương huyện, xã ··· 67
KẾT LUẬN ··· 69
1 KẾT LUẬN CHUNG ··· 69
Trang 8viii
2 HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI ··· 69
3 ĐỀ XUẤT HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO ··· 70
TÀI LIỆU THAM KHẢO ··· 71
Trang 9ix
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Trang 10x
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1 Dân số trung bình phân theo giới tính, thành thị và nông
Bảng 2.2 Tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh Trà Vinh từ 2016-2018 29
Bảng 2.4
Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành phân theo ngành kinh doanh 2016-2018
30
Bảng 2.5 Hệ thống Tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
Bảng 2.6 Dư nợ cho vay theo loại hình Tổ chức tín dụng trên địa
Bảng 2.7 Doanh số cho vay theo loại hình Tổ chức tín dụng trên
Bảng 2.8 Bảng tổng hợp tình hình phát triển hợp tác xã nông
Bảng 2.9
Tình hình cho vay hợp tác xã nông nghiệp tại các Tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Trà Vinh 2017-2019 37
Bảng 2.10
Tình hình cho vay hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Trà Vinh tại Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã
2017-2019
38
Bảng 2.11 Hiện trạng vay vốn ngân hàng của các hợp tác xã nông 39
Trang 11xi
nghiệp qua điều tra
Bảng 2.12 Tình hình vay vốn ngân hàng của các hợp tác xã nông
Bảng 2.13
Tình hình vay vốn từ Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã và nguồn vốn từ Liên minh hợp tác xã Việt Nam của các hợp tác xã nông nghiệp qua điều tra
41
Bảng 2.15
Tình hình vay vốn ngân hàng theo hình thức vay cá nhân
sử dụng vốn vào hợp tác xã của Ban lãnh đạo hợp tác xã nông nghiệp qua điều tra
43
Bảng 2.16 Những khó khăn chính khi hợp tác xã nông nghiệp tiếp
Bảng 2.17
Các yếu tố hợp tác xã nông nghiệp đề xuất các Tổ chức tín dụng để có khả năng tiếp cận được vốn vay tín dụng ngân hàng
47
Trang 12xii
DANH MỤC HÌNH
Số hiệu hình Tên hình Trang
Trang 1378
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Văn bản quy phạm pháp luật
[1] Ban chấp hành trung ương đảng, 2008 Nghị quyết số 26/NQ/TW ngày 05 tháng 8
năm 2008 của Ban chấp hành trung ương đảng, hội nghị lần thứ bảy ban chấp hành trung ương đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn
Quốc hội khóa XII
[3] Quốc hội, 2012 Luật hợp tác xã số 23/2012/QH13 ngày 20 tháng 11 năm 2012 của
Quốc hội ban hành Luật hợp tác xã
[4] Chính phủ, 2014 Quyết định số 2261/QĐ-TTg ngày 15 tháng 12 năm 2014 của
Chính phủ, phê duyệt chương trình hỗ trợ phát triển hợp tác xã giai đoạn 2015 -
2020
[5] Chính phủ, 2015 Nghị định số 55/2015/NĐ-CP ngày 09 tháng 6 năm 2015 của
Chính phủ, về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn [6] Chính phủ, 2018 Quyết định số 461/QĐ-TTg ngày 27 tháng 04 năm 2014 của
Chính phủ, phê duyệt đề án phát triển 15.000 hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nông nghiệp hoạt động có hiệu quả đến năm 2020
[7] Bộ nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 2017 Thông tư số 09/2017/TT-BNNPTNT
ngày 17 tháng 04 năm 2017 của Bộ nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hướng dẫn phân loại và đánh giá hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vự nông nghiệp
[8] Tỉnh ủy Trà Vinh, 2014 Nghị quyết số 16-NQ/TU ngày 09 tháng 9 năm 2014 của
Tỉnh ủy Trà Vinh, xây dựng và phát triển kinh tế tập thể tỉnh Trà Vinh giai đoạn 2015 - 2020
[9] HĐND tỉnh Trà Vinh, 2018 Nghị quyết số 78/2018/NQ-HĐND ngày 07 tháng 12
năm 2018 của HĐND tỉnh Trà Vinh, phê duyệt chính sách hỗ trợ liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
[10] UBND tỉnh Trà Vinh, 2017 Kế hoạch số 07/KH-UBND ngày 02 tháng 3 năm
2017 của UBND tỉnh Trà Vinh, Thực hiện Đề án “Thí điểm hoàn thiện, nhân rộng mô hình hợp tác xã kiểu mới tại vùng đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn
2016 - 2020” trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
Trang 1479
[11] UBND tỉnh Trà Vinh, 2017 Quyết định số 04/2017/QĐ-UBND ngày 05 tháng 4
năm 2017 của UBND tỉnh Trà Vinh, ban hành quy định một số chính sách hỗ trợ, khuyến khích phát triển hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Trà Vinh giai đoạn 2017 - 2020
Danh mục tài liệu Tiếng Việt
[12] Nguyễn Văn Vũ An, Phạm Phi Hùng và Bùi Hoàng Nam (2016), “Đánh giá khả
năng tiếp cận tín dụng chính thức của nông hộ tại xã Đại An, huyện Trà Cú,
tỉnh Trà Vinh”, Tạp chí khoa học Trường Đại học Trà Vinh, (22), tr.28-38 [13] Lê Bảo (2014), “Thực trạng và giải pháp phát triển Hợp tác xã ở Việt Nam”, Tạp
chí khoa học kinh tế Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng, (4), tr.1-9
[14] Phạm Quốc Bảo và Nguyễn Thị Búp (2016), “Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến
khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của nông hộ nuôi tôm thẻ chân trắng tại
huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh”, Tạp chí khoa học Trường Đại học Trà Vinh,
(22), tr.10-18
[15] Vương Quốc Duy (2013), “Vai trò tiếp cận tín dụng trong hiệu quả sản xuất lúa
của nông hộ ở Đồng bằng Sông Cửu Long, Việt Nam”, Tạp chí khoa học Trường Đại học Cần Thơ, (26), tr.55-65
[16] Nguyễn Hồng Hà, Huỳnh Thị Ngọc Tuyền và Đỗ Công Bình (2013), “Phân tích
các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của các doanh
nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Trà Vinh”, Tạp chí khoa học Trường Đại học Trà Vinh, (9), tr.37-45
[17] Trần Ái Kết và Huỳnh Trung Thời (2013), “Các nhân tố ảnh hưởng đến tiếp cận
tín dụng chính thức của nông hộ trên địa bàn tỉnh An Giang”, Tạp chí khoa học Trường Đại học Cần Thơ, (27), tr.17-24
[18] Đỗ Minh Luân (2017), “Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận
nguồn tín dụng chính thức của nông hộ sản xuất lúa trên địa bàn tỉnh Trà Vinh” Luận văn Thạc sỹ Quản lý Kinh tế Trường Đại học Trà Vinh
[19] Mai Văn Nam (2005), “Kinh tế hợp tác và vai trò của kinh tế hợp tác và hợp tác
xã đối với phát triển sản xuất nông nghiệp vùng đồng bằng sông Cửu Long”,
Tạp chí nghiên cứu khoa học Trường Đại học Cần Thơ 2005, (3), tr.128-137
Trang 1580
[20] Nguyễn Quốc Nghi và Trần Hồng Minh Ngọc (2012), “Giải pháp tín dụng đáp
ứng nhu cầu phát triển nông nghiệp, nông thôn Việt Nam”, Tạp chí khoa học Trường Đại học Cần Thơ, (255), tr.48-56
[21] Lê Khương Ninh (2014), “Tín dụng nông thôn ở Đồng bằng sông Cửu Long,
thành tựu và hạn chế”, Tạp chí Ngân hàng, (4), tr.38-43
[22] Hồng Nhung (2019), Thời báo kinh doanh, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam 25
năm xây dựng và phát triển
[23] Bùi Văn Trịnh và nguyễn Hữu Tâm (2010), “Nhu cầu hợp tác của nông hộ trong
sản xuất nông nghiệp ở huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang”, Tạp chí khoa học Trường Đại học Cần Thơ, (15b), tr.254-263
[24] Lê Văn Tề (2013), Tín dụng ngân hàng, Nhà xuất bản Lao động
[25] Bùi Văn Trịnh và Trương Thị Phương Thảo (2014), “Phân tích khả năng tiếp cận
nguồn vốn tín dụng chính thức trường hợp của nông hộ nuôi tôm ở tỉnh Trà
Vinh”, Tạp chí khoa học Trường Đại học Cần Thơ, (32), tr.1-6
[26] Dương Ngọc Thành, Nguyễn Công Toàn và Hà Thị Thu Hà (2018), “Đánh giá
yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động Hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh An
Giang”, Tạp chí khoa học Trường Đại học Cần Thơ, tập 54, (4d), tr.212-219 [27] Trần Thị Kiều Tiên (2018), “Giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng
chính thức của các hộ tiểu thương trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng” Luận văn
Thạc sỹ Quản lý Kinh tế Trường Đại học Trà Vinh
Danh mục tài liệu tiếng Anh
[28] Dzadze P., Osei Mensah J., Aidoo R and Nurah G K (2012) Factors determining
access to formal credit in Ghana: A case study of smallholder farmers in the
AburaAsebu Kwamankese district of central region of Ghana Journal of Development and Agricultural Economics, Vol 4(14), p.416-423
[29] F.U Agbo, I.I Iroh and E.J Ihemezie (2015) Access to Credit by Vegetable
Farmers in Nigeria: A Case Study of Owerri Agricultural Zone of Imo State,
Nigeria Asian Journal of Agricultural Research, (9), p.155 -165
[30] Robert Lensink, Nguyen Van Ngan and Le Khuong Ninh (2008), Determinations
of farming households’access to formal credit in the Mekong Delta, Viet Nam, Final report for NPT, Part B4, p.9