tiểu luận bí mật đời tư hoàn thiện

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ BỘ MÔN LUẬT • • • BÀI TIỂU LUẬN  ĐỀ TÀI “Quyền Bí Mật đời tư theo qui định của pháp luật của Việt Nam” Cần Thơ, ngày tháng năm 1 Môn Kỹ năng nghiên cứu[.]

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ

BỘ MÔN LUẬT

• • •

BÀI TIỂU LUẬN



ĐỀ TÀI:

“Quyền Bí Mật đời tư theo qui định

của pháp luật của Việt Nam”

Cần Thơ, ngày tháng năm

1 Môn Kỹ năng nghiên cứu và lập luận

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ

• • •

Tiểu luận môn: Kỹ Năng Nghiên Cứu và Lập Luận

Đề tài:

“ Quyền Bí mật đời tư theo qui định

của Pháp luật Việt Nam”

DANH SÁCH NHÓM

2 Môn Kỹ năng nghiên cứu và lập luận

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN

…

3 Môn Kỹ năng nghiên cứu và lập luận

Lời Cam Đoan

Nhóm chúng tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do chúng tôi thực hiện Các số liệu chính xác trung thực,… chúng tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về công trình nghiên cứu này.

4 Môn Kỹ năng nghiên cứu và lập luận

M C L C Ụ Ụ

Lời Nói Đầu 1

PHẦN NỘI DUNG 6

CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUYỀN BÍ MẬT ĐỜI TƯ 6

1.1.Khái niệm về bí mật đời tư 6

1.1.1 Khái niệm 6

1.1.2 Đặc điểm 6

1.2 Ý nghĩa và vai trò 6

1.3 Lịch sử và nguyên tắc hình thành Quyền bí mật đời tư trong hệ thống pháp luật Việt Nam 6

1.4 Điểm khác biệt giữa Quyền bí mật đời tư năm 2015 so với năm 2005 6

CHƯƠNG II: THƯC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN BÍ MẬT ĐỜI TƯ 6

2.1 Chủ thể của quyền bí mật đời tư 6

2.1.1 Cá nhân 6

2.1.2 Gia đình 6

2.1.3 Đối tác trong quan hệ Giao dịch dân sự 6

2.2 Các hành vi xâm phạm Quyền bí mật đời tư và những ví dụ điển hình 6

2.2.1 Xâm phạm bằng công nghệ thông tin, Internet 6

2.2.2 Xâm phạm bí mật đời tư trong tác nghiệp báo chí, điện ảnh 6

2.2.3 Xâm phạm bí mật đời tư trong cuộc sống hằng ngày 6

2.3 Các biện pháp bảo vệ khi có hành vi xâm phạm 6

2.3.1 Tự bảo vệ 6

2.3.2 Bảo vệ bằng Pháp luật 6

Tiểu kết Chương II 6

CHƯƠNG III: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN BÍ MẬT ĐỜI TƯ 6

5 Môn Kỹ năng nghiên cứu và lập luận

3.1 Thực trạng áp dụng quyền bí mật đời tư 6

3.1.1 Hình thức bảo vệ của Pháp luật 7

3.1.2 Hình thức xử lí Vi Phạm 7

3.1.3 Hình thức bồi thường thiệt hại 7

3.1.4 Ý thức của của mỗi chủ thể 7

3.2 Một sô bất cập còn chưa giải quyết được 7

3.3 Kiến nghị một số ý kiến nhằm hoàn thiện pháp luật về quyền bí mật đời tư 7

3.3.1 Các vấn đề còn bất cập về việc áp dụng luật 7

3.3.2 Kiến nghị giải quyết 7

3.4 Trách nhiệm của mỗi chủ thể trong Quyền Bí mật đời tư 7

3.4.1 Trách nhiệm của các cơ quan nhà nước 7

3.4.2 Trách nhiệm của mỗi cá nhân 7

KẾT LUẬN 8

Tài liêu tham khảo 9

6 Môn Kỹ năng nghiên cứu và lập luận

Lời Nói Đầu

1 Lý do chọn đề tài

Mọi người ai đều cũng có những bí mật riêng cho mình, nó là cái mà chính bản thân cá nhân không muốn cho ai biết đến kể cả những người thân thuộc của mình, những bí mật đó

là những vấn đề riêng tư, nhạy cảm có ảnh hưởng lớn đến vật chất và tinh thần của chủ thể

bị xâm phạm Bí mật sẽ không có giá trị hay không còn gọi là bí mật nửa nếu như mọi người

ai cũng biết đến nó, vì vậy nhiều các quốc gia trên thế giới đã tôn trọng những bí mật của chính mỗi cá nhân bằng việc họ đưa ra các quy phạm pháp luật để điều chỉnh nhằm bảo vệ

các đời sống riêng tư, bí mật của cá nhân Pháp luật Việt Nam quy định: “Đời sống riêng

tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ” 1, khẳng định được sự bảo vệ của Pháp luật về bí mật cá nhân và gia đình là bất khả xâm phạm Từ đó có thể thấy rằng, hành vi xâm phạm đến bí mật đời tư là một vấn đề khá nhức nhói hiện nay Nó không chỉ dừng lại ở các hành vi xâm phạm cá nhân mà còn đối với các tập thể Mặc dù quyền được giữ bí mật đời tư là quyền cơ bản, nhưng trên thực tế, việc xâm phạm đến bí mật đời tư thường xảy ra trong cuộc sống, bời vì nó còn rất nhiều bất cập như: rất khó xác định được đâu là một bí mật để cần được bảo vệ nó, vì có những điều ngay chính lúc này là bí mật, nhưng đến một lúc nào đó thì nó không còn là bí mật; về việc xử lí vi phạm pháp luật những hành vi xâm phạm trực tiếp đến quyền bí mật đời tư chưa có tính răn

đe và giáo dục cao; việc bồi thường thiệt hại cho nạn nhân của những hành vi xâm phạm đời

tư đã gánh chịu chưa có thể bù đắp được những tổn thương, bất lợi mà họ chịu

Bộ Luật Dân Sự 2015 được áp dụng, Trong đó có nhiều vấn đề cập nhật và bổ sung kể

cả quyền bí mật đời tư tại khoản 4, điều 38, như vậy nhiều công trình nghiên cứu pháp luật

về quyền bí mật đời tư trước đó chỉ thỏa mãn được được một phần ở mức độ trong các mối quan hệ xâm phạm bí mật đời tư của cá nhân và gia đinh trong xã hội Còn về việc xâm phạm trong mối quan hệ đối tác hợp đồng khá là mới mẻ Do đó, nhóm tác giả đã lựa chọn

đề tài này để nghiên cứu nhằm làm rõ các vấn đề còn bất cập, qua đó góp phần hoàn thiện

hệ thống pháp luật của nước ta

2 Tình hình nghiên cứu

Hiện nay có rất nhiều công trinh nghiên cứu về quyền bí mật đời tư của con người như:

- Lê Đình Nghị (2007), Quyền bí mật đời tư theo quy định của Pháp Luật Dân sự Việt Nam, Luận văn Tiến sĩ học, Trường ĐH luật Hà Nội.

1 Khoản 1, điều 38 của Bộ Luật Dân Sự năm 2015

- Nguyễn Thị Huyền Trang (năm 2014), Quyền được bảo về đời tư trong Pháp luật Quốc tế và Pháp luật Việt Nam, Luận văn Thạc sĩ, ĐH Luật TP HCM

- Trang báo điện tử: kiemsat.vn, Quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình

- Tạp chí Khoa Học ĐHSP TPHCM, Thực trạng hành vi xâm phạm bí mật đời tư người khác của người trưởng thành trẻ tuổi ở thành phố hồ chí minh

Những công trình nghiên cứu này đã sử dụng rất nhiều phương pháp từ phân tích luật viết cho đến sử dụng các biện pháp thống kê để cố gắng góp phần hoàn thiện được hệ thống luật Việt Nam nói chung và Quyền bí mật đời tư nói riêng Tuy nhiên, những công trình này chỉ có phạm vi nghiên cứu là bộ luật dân sự năm 2005 Đối với Bộ luật Dân sự 2015 thì còn khá là mới mẻ và còn nhiều vấn đề chưa được làm rõ Do vậy, nhóm tác giả nghiên cứu đề tài này là hợp lí

3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của công trình này bao gồm: những vấn đề lí luận về các khái niệm về quyền bí mật đời tư, cũng như ý nghĩa và vai trò của mỗi chủ thể trong quan hệ pháp luật Những qui định của pháp luật về vấn đề quyền bí mật đời tư cũng được nghiên cứu, làm rõ trách nhiệm của cá nhân trong các quan hệ pháp luật, cũng như sự can thiệp của Chính phủ để bảo vệ được quyền và lợi ích của chủ thể bị xâm phạm Từ đó ta mới ta thể thấy được thực trạng và bất cập nhằm đề ra những kế hoạch, phương hướng khắc phục tốt hơn

4 Phạm vi nghiên cứu

Qua những vấn đề được nêu trên, nhóm tác giả quyết định nghiên cứu những qui phạm pháp luật cơ bản về quyền riêng tư như: điều 21 trong Hiến Pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, điều 38 (BLDS năm 2015), điều 158, 159 (BLHS) và cũng như các vụ việc gây xâm phạm về quyền bí mật cá nhân, bí mật gia đình đang gây xôn xao dư luận hiện nay Về phạm vi không gian, công trình nghiên cứu này tập trung vào những văn bản pháp luật từ năm 2005 đến nay để thể hiện rõ ưu điểm, sự tiến bộ về pháp luật nói chung và qui định về quyền riêng tư nói riêng trong hệ thống pháp luật Việt Nam

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nhiệm vụ của công trình nghiên cứu này là phải giải quyết, làm rõ những vấn đề lí luận như: các khái niệm nội hàm của quyền bí mật đời tư, cũng như đặc điểm đặc trưng của

bí mật đời tư, từ đó ta nhận ra được các hình thức vi phạm của các chủ thể hay sự bảo vệ của pháp luật đối với quyền riêng tư của mỗi cá nhân, gia đình đều có một nét đặc trưng và dần hình thành những qui tắc vi phạm nhất định Bên canh đó, chúng tôi còn phân tích làm rõ các vấn đề gây ra sự nhầm lẫn trong những qui phạm này, từ đó sẽ nâng góp phần nâng cao

ý thức của người dân hơn trong việc tôn trọng đời sống riêng tư, bí mật của các chủ khác Cũng như tìm hiểu nguyên nhân của các vấn đề về quyền bí mật đời tư đang gây xôn xao dư luận hiện nay bằng các phương pháp khảo sát, đánh giá từ mặt khách quan đến chủ quan, từ

đó đưa ra những bất cập còn thiếu xót trong hệ thống pháp luật nhằm đưa ra các kiến nghị

để hoàn thiện hệ thống pháp luật của nước ta hơn

6 Phương pháp nghiên cứu

Để hoàn thành nhiệm vụ được đặt ra chúng tôi đã sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu khoa học khác nhau giải quyết từng vấn đề:

- Phương pháp phân tích luật viết, đây là phương pháp được sử dụng xuyên suốt công trình nghiên cứu của chúng tôi Trong chương I,chúng tôi đã sử dụng phương pháp phân tích luật viết để nghiên cứu làm rõ những vấn đề lí luận như: các khái niệm, ý nghĩa, vai trò và trách nhiệm của mỗi cá thể trong quan hệ pháp luật về quyền riêng tư Trong chương II, phương pháp phân tích luật viết cũng được dùng để phân tích, làm sáng tỏ được những qui định của pháp luật hiện hành về quyền bí mật đời tư, cũng như nghĩa vụ của các cơ quan nhà nước trong việc bảo vệ quyền bí mật đời tư của người dân trong một đất nước Phương pháp này sẽ làm rõ được các qui tắc về những hình thức mà pháp luật bảo vệ quyền riêng tư cho

cá nhân, gia đình hay kể cả trách nhiệm của của mỗi chủ thể trong quan hệ hợp đồng là phải

có những trách nhiệm để bảo vệ bí mật đời từ của đối tác Trong chương III, phương pháp phân tích luật viết có tác dụng nêu lên những giá trị ứng dụng của quyền bí mật đời tư, bí mật gia đình để từ đó nhận ra được những hạn chế mà pháp luật còn chưa can thiệp được, góp phần làm tiền đề để đưa ra những kiến nghị phù hợp

- Phương pháp so sánh, trong nghiên cứu này, chúng tôi dùng biện pháp so sánh chủ yếu để chỉ những những sư khác biệt của các bộ luật trong những hoan cảnh cụ thể, bên cạnh đó còn tìm ra những ưu điểm và nhược điểm của từng bộ luật về phù hợp của từng hoan cảnh xã hội Trong chương thứ nhất, phương pháp so sánh không chỉ để nói lên những

ưu điểm và nhược điểm của các bộ luật, mà còn nghiên cứu sự khác biệt về quyền bí mật giữa cá nhân và gia đình, cũng như quan hệ của chúng và quan hệ bí mật đời tư của từng cá nhân Trong chương II, phương pháp này được sử dùng để nói lên sự khác biệt giữa về hình thức vi phạm pháp luật của các chủ thể vi phạm, cùng là một hình thức xâm phạm đến đời

tư, nhưng trong mỗi hoàn cảnh, mục đích xâm phạm khác nhau, mà chủ thể vi phạm có

những hành vi khác nhau Bên cạnh đó chúng tôi còn dùng phương pháp so sánh để nghiên cứu sự khác biệt về ý thức quyền bí mật đời tư của người khác ở hai góc độ là: tôn trọng bí mật đời tư trong quan hệ xã hội và tôn trọng bí mật đời tư trong quan hệ pháp luật trong cùng một hoàn cảnh xã hội Từ đó ta có thể nhận ra về đặc điểm, tính chất của việc ý thức tôn trọng những bí mật đời tư của người khác

- Phương pháp lịch sử được sử dụng chủ yếu trong chương II, nghiên cứu về nguồn gốc phát sinh ra quyền bí mật đời tư của Việt Nam, từ cái đời giản nhất chỉ là những qui phạm đạo đức, xã hội Tiếp theo là được pháp luật can thiệp thì quan hệ xã hội trở thành quan hệ pháp luật đơn giản, và dần trở thành quyền bí mật đời tư, can thiệp được nhiều mối quan hệ pháp luật như hiện nay Từ đó có thể tìm thấy được qui luật hình thành của các quyền này, giúp cho chúng ta có thể dự đoán được trước những hình thức vi phạm pháp luật

về xâm phạm đến quyền bí mật đời tư trong tương lai để tìm ra những biện pháp hợp lí ngăn chặn kịp thời

- Phương pháp biện chứng sử dụng trong chương III, nghiên cứu sự phù hợp của pháp luật nước ta trong từng hoàn cảnh xã hội cụ thể, từ đó có thể đưa ra những ưu điểm, nhược điểm về khả năng can thiệp của pháp luật nước ta trong thời kì nền kinh tế phát triển và kéo theo những vấn đề có tính hai mặt đang xâm phạm nghiêm trọng đến quyền bí mật cá nhân gia đình và rất cần được những qui phạm pháp luật điều chỉnh

7 Ý nghĩa đề tài

Sau khi công trình này được hoàn thành, nó sẽ là nguồn tài liệu cho các nhà lập pháp

để hoàn thành hệ thống pháp luật tốt hơn Từ đó người dân mới có thể cảm nhận được sự bảo vệ về quyền cơ bản mà một nhà nước dành cho mỗi người dân, như thế họ mới có thể sống yên vui và cùng lao động sản xuất một cách hiệu quả Bên cạnh đó, công trình nghiên cứu này giúp người dân hiểu rõ được hậu quả khi họ xâm phạm quyền riêng tư của người khác hoặc bị người khác xâm phạm Như thế mỗi người dân sẽ nâng cao nhận thức của cá nhân bằng việc tôn trọng quyền riêng tư của người khác Hơn thế nữa, công trình nghiên cứu này còn giúp cho mỗi người hiểu được cách xử phạt của Pháp luật, từ đó họ có thể bảo đứng ra nhận trách nhiệm của mình khi vi phạm

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUYỀN BÍ MẬT ĐỜI TƯ 1.1.Khái niệm về bí mật đời tư

1.1.1 Khái niệm

Bí mật cá nhân là những điều mà chủ thể không muốn cho ai biết đến, hoặc chỉ cho một số người biết đến Bí mật cá nhân là những điều mang tính riêng tư của chủ thể, những điều rất cần được giữ kín, vì nó có liên quan và can thiệp đến đời sống riêng tư, công việc của chủ thể

Như vậy, bí mật cá nhân thể hiện sự che đậy một điều gì đó của chính bản thân mình nhằm bảo vệ, nâng cao chất lượng cuộc sống riêng tư Ngược lại nếu những bí mật này không được giấu kín thì nó sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chủ thể từ tinh thần đến vật chất về công việc, gia đình, nhân thân,… làm giảm chất lượng cuộc sống Những bí mật này không hẳn được giấu kín hoàn toàn, đôi khi do bị áp lực và cần chia sẻ những bí mật này người xung quanh như người thân, bạn thân, hoặc là một người rất xa lạ ( tùy theo tính cách của mỗi người) và những người đó phải có trách nhiệm bảo vệ, giữ kín những bí mật mà mình được nghe, biết đến để bảo vệ lợi ích cho người chia sẻ

Bí mật cá nhân thường gồm rất nhiều vấn đề, và một số vấn đề rất thông dụng hiện nay như:

- Vấn đề liên quan đến danh dự, nhân phẩm ( bí mật về cuộc sông riêng tư): những bí mật về thời thơ ấu, những bí mật về cuộc sống riêng tư trong các mối quan hệ với người khác, những bí mật về thông tin cá nhân như: tình trạng sức khỏe, hôn nhân, gia đình, thu nhập,…

Vấn đề nầy khá là nhạy cảm đối với mỗi con người chúng ta, đặc biệt là những người đang có sự thu hút người khác Cùng với sự phát triển ồ ạt của ngành công nghệ giải trí qua Mạng điện tử hiện nay, làm cho mỗi con người chúng ta rất dễ dàng trở nên một người thu hút sự theo dõi của người khác hơn Hiện tượng đó xảy ra ở hầu hết các nước trên thế giới, chủ yếu do sự tác động chính của Mạng xã hội bằng các ứng dụng như: Facebook, Bigo live, Twister, Ticktooc,… đã đưa mỗi người dân bình thường từ không có năng khiếu gì nổi bật với những sắc đẹp đơn giản và qua một chút chỉnh sửa hình ảnh trở thành những người được rất nhiều người khác ủng hộ, theo dõi; và hiện tượng đó người ta gọi là Micro-influrence ( tạm dịch là sự ảnh hưởng với qui mô nhỏ) Mặc dù ở quy mô nhỏ từ 50 đến 1000 người, nhưng bản chất của những chủ thể trong hiện tượng này vẫn giống như là họ có ảnh hưởng ở quy mô lớn, từ 1000 người đến hàng tỉ người, vì họ đang khao khát để được càng nhiều người theo dõi, ủng hộ họ hơn Và vì sự ảnh hưởng đó mà làm cho họ ngày càng có phong thái của một người của công chúng hơn, phải biết đẹp khoe, xấu che, làm cho họ ngày càng muốn trở nên hoàn hảo trong ánh mắt của nhiều người Từ đó mà họ có thể nhiều nhu cầu hơn để bảo vệ những điều không muốn cho người khác biết về mình, những điều trong quá