Slide 1 Hãy quan sát, lắng nghe và cho biết Bộ phận nào phát ra âm thanh, bộ phận nào dao động? KIỂM TRA BÀI CŨ Trả lời Dây đàn phát ra âm thanh Dây đàn dao động Cùng một dây đàn nhưng có lúc phát ra[.]
Trang 2Hãy quan sát, lắng nghe và cho biết: Bộ phận nào phát ra âm thanh, bộ phận nào dao động?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trả lời:
Dây đàn phát ra âm thanh.
Dây đàn dao động.
Trang 3Cùng một dây đàn nhưng có lúc phát ra âm thấp, có lúc phát ra âm cao Vậy, khi nào vật phát âm thấp, khi nào vật phát âm cao và âm thấp, âm cao phụ thuộc vào yếu tố nào? Mời các em qua bài học hôm nay: “Độ cao của âm”
Cả lớp lắng nghe âm thanh từ
dây đàn phát ra
Trang 4C1: Hãy quan sát và đếm số dao động
của từng con lắc trong 10 giây và ghi
kết quả vào bảng sau:
Con lắc Con lắc nào dao động nhanh ?
Con lắc nào dao động chậm ?
Số dao động trong 10 giây Số dao động trong
1 giây a
b
Tiết 12 – Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Trang 5Số dao động trong
10 giây
Con lắc nào dao động nhanh?
Con lắc nào dao động chậm?
Con
lắc
Trang 7Tiết 12 – Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Trang 8I Dao động nhanh, chậm – Tần số
II Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
Thí nghiệm 2 (Theo nhóm)
Cố định một đầu hai thước thép
đàn hồi có chiều dài khác nhau
trên mặt hộp gỗ (hình 11.2) Lần
lượt bật nhẹ đầu tự do của hai
thước cho chúng dao động
Quan sát dao động và lắng nghe
âm phát ra rồi trả lời câu C3:
Tiết 12 – Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Trang 9II Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
Tiết 12 – Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Trang 10II Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
Một đĩa nhựa được đục lỗ cách đều nhau và được gắn vào
trục của một động cơ chạy bằng pin (hình 11.3) Chạm góc miếng bìa vào một hàng lỗ nhất định trên đĩa đang quay (hình 11.4) trong hai trường hợp:
- Đĩa quay chậm
- Đĩa quay nhanh
Thí nghiệm 3 (thảo luận cặp)
Tiết 12 – Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
- Hãy lắng nghe
âm phát ra và
trả lời câu C4
Trang 11I Dao động nhanh, chậm – Tần số
Thí nghiệm 3
Khi đĩa quay chậm, góc miếng bìa dao động ,
âm phát ra
Khi đĩa quay nhanh, góc miếng bìa dao động ,
âm phát ra
cao nhanh thấp
chậm
chậm thấp
nhanh cao
II Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
Tiết 12 – Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
C4 Điền từ thích hợp trong
khung vào chỗ trống:
Trang 12II Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
Trang 13II Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
Trang 14II Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
ra âm có tần số 70Hz Vật nào dao động nhanh hơn? Vật nào phát âm thấp
hơn?
Trả lời
Trang 15II Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
I Dao động nhanh, chậm – Tần số
III Vận dụng
Khi dây đàn căng nhiều thì âm phát ra cao, tần số lớn.Khi dây đàn căng ít thì âm phát ra thấp, tần số nhỏ
Tiết 12 – Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
C6 Hãy tìm hiểu xem khi vặn cho dây đàn căng nhiều, căng ít thì âm phát ra sẽ cao, thấp như thế nào? Và
tần số lớn, nhỏ ra sao?
Trả lời:
Trang 16II Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
I Dao động nhanh, chậm – Tần số
III Vận dụng
C7 Cho đĩa trong thí nghiệm ở
hình 11.3 quay, em hãy lần lượt
chạm góc miếng bìa vào một
hàng lỗ ở gần vành đĩa và một
hàng lỗ ở gần tâm đĩa Trong
trường hợp nào âm phát ra cao
hơn ?
Tiết 12 – Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Trả lời: Âm phát ra cao hơn khi chạm góc miếng bìa vào hàng lỗ ở gần vành đĩa Vì số lỗ trên hàng ở gần vành đĩa nhiều hơn số lỗ trên hàng ở gần tâm đĩa Do đó góc miếng bìa dao động nhanh hơn khi chạm vào hàng lỗ gần vành đĩa và âm phát ra cao hơn so với khi chạm góc miếng bìa vào hàng lỗ gần tâm đĩa
Trang 17II Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
I Dao động nhanh, chậm – Tần số
III Vận dụng
Tiết 12 – Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
GHI NHỚ
• Số dao động trong một giây gọi là tần số Đơn vị tần số là héc (Hz)
• Âm phát ra càng to (càng bổng) khi tần số dao động càng lớn.
• Âm phát ra càng thấp (càng trầm) khi tần số dao động càng nhỏ.
Trang 18Tiết 12 – Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT
- Thông thường tai người có thể nghe được âm có tần số trong khoảng từ 20Hz đến 20.000Hz
- Những âm có tần số dưới 20Hz gọi là hạ âm Những âm có tần
số lớn hơn 20.000Hz gọi là siêu âm
- Chó và một số động vật khác có thể nghe được âm thấp hơn 20Hz, cao hơn 20.000Hz.
- Những âm có độ cao xác định gọi là nhạc âm Những âm không có độ cao xác định gọi là tạp âm
- Dơi phát siêu âm để săn tìm muỗi Vì thế có thể chế tạo máy phát siêu âm để đuổi muỗi.
Trang 19II Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
I Dao động nhanh, chậm – Tần số
III Vận dụng
Tại sao trong thí nghiệm 1, quả cầu dao động nhưng ta không nghe
được âm thanh ?
Tiết 12 – Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Trả lời:
Vì tần số dao động của quả cầu nhỏ hơn 20Hz
Trang 201 2 3 4 5 6
Câu 1: là số lần dao động trong một giây
Câu 2: Câu 3: Câu 4: Câu 5: Câu 6: Những âm có tần số lớn hơn 20.000Hz gọi là Dao động càng nhanh, âm phát ra càng….Tần số càng nhỏ, âm phát ra càng….Khi phát ra âm, các vật đều….Những âm có tần số dưới 20Hz gọi là
TRÒ CHƠI Ô CHỮ