LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

- Dàn ý bài văn nghị luận: Hệ thống luận điểm, luận cứ được sắp xếp hợp lý, có chủ đích.. Cách lập dàn ý cho bài văn nghị luậnBài tập: Lập dàn ý cho bài văn nghị luận với đề bài sau: Bà

Tiết 72: Làm văn:

LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

I Tác dụng của việc lập dàn ý

1 Đọc SGK/89

2 Nhận xét

- Dàn ý: Hệ thống ý được sắp xếp theo một trật tự

nhất định.

- Dàn ý bài văn nghị luận: Hệ thống luận điểm,

luận cứ được sắp xếp hợp lý, có chủ đích.

- Việc lập dàn ý giúp cho bài viết đúng trọng tâm,

mạch lạc, người viết chủ động thời gian, tránh lạc

ý, thiếu ý, mất cân đối…

II Cách lập dàn ý cho bài văn nghị luận

Bài tập: Lập dàn ý cho bài văn nghị luận với đề bài sau:

Bàn về vai trò và tác dụng to lớn của sách trong đời sống tinh thần của con người, nhà văn M Go-rơ-ki có viết:

“Sách mở rộng trước mắt tôi những chân trời mới”

Hãy giải thích và bình luận ý kiến trên

1 Tìm ý cho bài văn

a) Xác định luận đề

- Luận đề: Vai trò và tác dụng của sách trong đời sống tinh thần của con người.

- Kiểu bài nghị luận: Bàn về một vấn đề văn hóa xã hội.

b) Xác định các luận điểm: Để giải quyết luận đề trên, có thể xây dựng các luận điểm cơ bản sau:

- Sách là sản phẩm tinh thần kì diệu của con người.

- Sách mở rộng những chân trời mới.

- Thái độ đúng đắn với sách và việc đọc sách.

c Xác định luận cứ

- Sách là sản phẩm tinh thần kì diệu của con

người.

+ Sách là sản phẩm thuộc lĩnh vực tinh thần của con người.

+ Sách phản ánh và lưu giữ kho tàng tri thức của nhân loại.

+ Sách là phương tiện giúp chúng ta vượt không gian và thời gian.

c Xác định luận cứ

- Sách mở rộng những chân trời mới + Sách giúp chúng ta hiểu biết về mọi lĩnh vực trong đời sống tự nhiên và xã hội.

+ Đối với cuộc sống riêng tư sách là người bạn tâm tình gần gũi giúp chúng ta tự hoàn thiện về mọi mặt.

c Xác định luận cứ

- Cần có thái độ đúng đối với sách và việc đọc sách.

+ Đọc, học tập và làm theo những loại sách tốt, bài trừ, phê phán những loại sách độc hại.

+ Biết lựa chọn sách để đọc và tạo hứng thú khi đọc sách

+ Khi đọc phải nghiêm túc, tập trung đồng thời cần ghi chép, đối chiếu… để vận dụng.

2 Lập dàn ý

a) Mở bài : Nêu vấn đề cần nghị luận.

-Nêu vai trò của sách từ xưa đến nay trong đời sống tinh thần của con người.

-Trích dẫn câu nói của M Go-rơ-ki.

b) Thân bài

-Có thể giữ nguyên cách sắp xếp trên; Có thể thay đổi trật tự, vị trí từng luận điểm hoặc luận cứ nhưng phải lý giải lý do thay đổi.

-Cần cụ thể hóa các luận điểm, luận cứ bằng những dẫn chứng chọn lọc, chặt chẽ, minh xác, thuyết phục

-Chưa viết thành lời văn.

c) Kết bài

-Khẳng định tác dụng to lớn của sách và việc đọc sách.

-Nêu phương hướng hành động của cá nhân.

3 Kết luận

a Trước khi lập dàn ý

- Đọc kỹ đề, xác định luận đề.

- Tìm hệ thống luận điểm luận cứ.

b Lập dàn ý: Lựa chọn và sắp xếp những nội dung cơ bản

dự định triển khai vào bố cục ba phần của văn bản.

+ Mở bài: Giới thiệu và định hướng triển khai vấn đề + Thân bài: Sắp xếp hệ thống luận điểm, luận cứ.

+ Kết bài: Nhấn mạnh hoặc mở rộng vấn đề.

Ghi nhớ: SGK/91

III Luyện tập

 Bài tập 1: (SGK/91)

Sau đây là một đề làm văn:

Trong một lần nói chuyện với học sinh, Chủ tịch Hồ

Chí Minh đã chỉ rõ: “Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó.”

Theo em nên hiểu và vận dụng lời dạy đó của Người như thế nào?

* Lập dàn ý cho bài văn:

Mở bài

+ Giới thiệu lời dạy của Bác.

+ Khẳng định đây là bài học quý giá và có ý nghĩa sâu sắc với việc rèn luyện, tu dưỡng của từng cá nhân.

+ Chúng ta cần tiếp thu học hỏi lời dạy của Bác.

Thân bài

+ Giải thích:

 Khái niệm tài và đức.

 Ý nghĩa lời dạy của Bác: Là kim chỉ nam giúp chúng ta xác định hướng đi đúng đắn trong việc rèn luyện, tu dưỡng nhân cách của mình

+ Bình luận:

 Có tài mà không có đức là người vô dụng.

 Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó.

 Đức và tài có quan hệ khăng khít với nhau.

Kết bài

+ Khẳng định: Mỗi một người muốn trở thành công dân tốt có ích cho xã hội cần có đủ đức và tài.

+ Cần nỗ lực phấn đấu rèn luyện để có đủ cả tài và đức.

Cảm ơn các em đã theo dõi bài học Chúc các em vui khỏe và học tốt!