Slide 1 Năm học 2019 2020 TRẦN VĂN ĐIỀN TRƯỜNG THCS NGHĨA AN MÔN NGỮ VĂN LỚP 7 Thế nào phép lập luận chứng minh? Muốn làm một bài văn lập luận chứng minh thì ta phải thực hiện những bước nào? Nêu dàn[.]
Trang 1Năm học 2019-2020
TRẦN VĂN ĐIỀN
TRƯỜNG THCS NGHĨA AN
MÔN NGỮ VĂN LỚP 7
Trang 2Thế nào phép lập luận chứng minh? Muốn làm một bài văn lập
luận chứng minh thì ta phải thực hiện những bước nào? Nêu
dàn bài chung của bài văn lập luận chứng minh.
ĐÁP ÁN:
* Phép lập luận chứng mình là dùng lí lẽ, bằng
chứng xác thực, đã được thừa nhận để chứng tỏ luận điểm mới ( cần được chứng minh) là đáng tin cậy.
* Muốn làm bài văn nghị luận chứng minh thì phải
thực hiện bốn bước: Tìm hiểu đề và tìm ý, lập dàn bài, viết bài, đọc bài và chữa lại.
Trang 3* Dàn bài:
- Mở bài:
+ Nêu luận điểm cần được chứng minh.
+ Trích dẫn câu danh ngôn, tục ngữ, ca dao… ( nếu có)
- Thân bài: Nêu luận cứ ( gồm lí lẽ và dẫn chứng) để chứng tỏ
luận điểm là đúng đắn, phù hợp Mỗi luận cứ gồm một số ý cơ bản sau:
+Dẫn chứng tiêu biểu, chân thực
+ Lí lẽ xác đáng, hợp lí
+ Giải thích, bình luận ( nếu cần)
- Kết bài:
+ Khẳng định lại luận điểm đã được chứng minh.
+ Rút ra bài học thực tế và liên hệ bản thân.
( Chú ý lời văn phần kết bài hô ứng với lời văn phần mở bài.)
Trang 4LUYỆN TẬP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
Đề bài:
Chứng minh rằng nhân dân Việt Nam
ta từ xưa đến nay luôn luôn sống theo
đạo lý “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.
Trang 51 Tìm hiểu đề, tìm ý:
.b.Tìm ý:
- Đạo lí “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” có nội dung như thế nào?
- Tìm những biểu hiện của đạo lí : “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” trong thực tế đời sống
- Đạo lí : “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” gợi cho em những suy nghĩ gì?
a.Tìm hiểu đề
- Thể loại: Nghị luận chứng minh.
- Luận điểm chính cần chứng minh (Nội dung tư tưởng): Đạo lí về lòng biết ơn
- Phạm vi dẫn chứng: Thực tế đời sống của dân tộc Việt Nam
từ xưa đến nay
Trang 62 Lập dàn bài:
- Nêu luận điểm chính: Đạo lí về lòng biết ơn
- Trích dẫn câu tục ngữ: Đạo lí “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”
a Mở bài
Trang 7b Thân bài:
+ “Quả”: thành quả mà con người hưởng thụ
b.1.Giải thích nội dung câu tục ngữ:
- Nghĩa đen: Mỗi khi ăn một trái cây, chúng ta phải ghi nhớ công
lao của những người đã vun trồng chăm sóc
- Nghĩa bóng:
+ “ăn quả”:hưởng thụ thành quả đó
+ “ kẻ trồng cây”: những ngừời tạo ra thành quả và bảo vệ thành quả cho chúng ta hưởng
- Nghĩa chung: Đạo lí : Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” là đạo lí về lòng biết
ơn của những người hưởng thụ thành quả đối với những người tạo ra và bảo vệ thành quả đó
Trang 8b Thân bài:
b.1.Giải thích nội dung câu tục ngữ:
b.2.Chứng minh nhân dân ta từ xưa đến nay luôn sống theo đạo lí
“ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”
- Luận cứ 1: Từ xưa, nhân dân ta luốn thực hiện đạo lí “ Ăn quả cây”
- Luận cứ 2: Ngày nay, nhân dẫn ta vẫn tiếp tục phát huy đạo lí ấy.
Trang 9Luận cứ 1: Từ xưa, nhân dân ta luôn thực hiện đạo lí “ Ăn
quả cây”
- Người xưa luôn khuyên con cháu phải ghi nhớ công ơn của ông bà, cha mẹ, tổ tiên
Trang 10Công cha như núi ngất trời
Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông Núi cao biển rộng mênh mông
Cù lao chín chữ, ghi lòng con ơi
Trang 11Ngó lên luột lạt mái nhà
Bao nhiêu nuột lạt nhớ ông bà bấy nhiêu
Trang 12Tổ tiên, ông bà cha mẹ
* Chúng ta cần biết ơn :
BÁC HỒ
Trang 13* Những người giúp đỡ ta lúc khó khăn
Trang 15Luận cứ 1: Từ xưa, nhân dân ta luôn thực hiện đạo lí “ Ăn
Trang 16Hội Gióng ( Sóc Sơn- Mê Linh- Hà Nội)
Trang 17HƯNG ĐẠO VƯƠNG- TRẦN QUÓC TUẤN ĐỀN THỜ HƯNG ĐẠO VƯƠNG
Ở CÔN SƠN KIẾP BẠC (CHÍ LINH- HẢI DƯƠNG )
Trang 18Tại di tích Quốc gia đặc biệt gò Đống Đa (phường Quang Trung, quận Đống Đa) long trọng tổ chức Lễ hội kỷ niệm
231 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa (1789-2020).
TƯỢNG ĐÀI VUA QUANG TRUNG
Trang 19Mồng mười đi chợ Chuông chơiXem đánh cờ người xem thổi cơm thi
LỄ HỘI Ở LÀNG CHUÔNG (HUYỆN THANH OAI- HÀ NỘI)
Trang 20Luận cứ 1: Từ xưa, nhân dân ta luôn thực hiện đạo lí “ Ăn
quả cây”
Luận cứ 2: Ngày nay, nhân dẫn ta vẫn tiếp tục phát huy
truyền thống đạo lí tốt đẹp ấy.
- Tri ân các thầy cô
Trang 22Luận cứ 2: Ngày nay, nhân dẫn ta vẫn tiếp tục phát huy
truyền thống đạo lí tốt đẹp ấy.
- Tri ân các thầy cô
- Tỏ lòng biết ơn đối với thương binh, liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng.
Trang 23NGHĨA TRANG TRƯỜNG SƠN NGHĨA TRANG VĂN PHÚ
Trang 24Luận cứ 2: Ngày nay, nhân dẫn ta vẫn tiếp tục phát huy
truyền thống đạo lí tốt đẹp ấy.
- Tri ân các thầy cô
- Tỏ lòng biết ơn đối với thương binh, liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng.
- Đặc biệt, trong những ngày này, cả nước đang chống dịch Covid19, chúng ta càng thêm biết ơn:
+ Đảng và Chính phủ
+ Bộ đội Cụ Hồ
+ Các y bác sĩ
Trang 25CUỘC HỌP CỦA BỘ CHÍNH TRỊ
Trang 26PHÓ THỦ TƯỚNG VŨ ĐỨC ĐAM BÁC SĨ LÀM NHIỆM VỤ CHỐNG DỊCH
Trang 27HÌNH ẢNH BỘ ĐỘI CHỐNG DỊCH COVID 19
Trang 28b.3 Liên hệ bản thân :
+ Tích cực học tập tu dưỡng đạo đức để trở thành người có ích, tạo ra
những thành quả mới cho xã hội Đó là cách thể hiện lòng biết ơn sâu
sắc nhất
- Với ông bà, cha mẹ thầy cô: Kính trọng, yêu quý, giúp đỡ
- Với các thế hệ đi trước:
+ Tôn trọng, giữ gìn, bảo vệ và phát huy giá trị của các di
sản văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc
+ Trong thực tế dịch bệnh hiện nay: Chúng ta hãy tỏ lòng biết ơn bằng cách thực hiện tốt những quy định của Chính phủ( như hạn chế ra ngoài đường, quyên góp ủng hộ phòng chống dịch tỳ theo khả năng của mình: soạn tin nhắn, làm mũ chắn, may khẩu trang, vẽ tranh tuyên tuyên truyền ); những khuyến cáo của Bộ y tế ( rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang nơi công cộng, ăn chín uống sôi, tập thể dục đều đặn )
Trang 29c KẾT BÀI :
- Khẳng định lại vấn đề cần chứng minh: lòng biết
ơn đối với những người tạo ra thành quả là một
truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta.
- Rút ra bài học, liên hệ bản thân: Chúng ta cần giữ
gìn,phát huy và thực hành đạo lí này trong thực tế
cuộc sống.
Trang 303 VIẾT BÀI :
a Mở bài:
- Mở bài trực tiếp: Lòng biết ơn những con người đã tạo ra thành quả
để mình được hưởng là một đạo lí sống đẹp của nhân dân Việt Nam từ xưa đến nay Vì vậy mà tục ngữ có câu “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”
- Mở bài gián tiếp ( từ chung đến riêng): Trong kho tàng tục ngữ VN
có nhiều câu tục ngữ sâu sắc thể hiện truyền thống đạo lí của người Việt Một trong những câu tục ngữ đó là câu “ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” Câu tục ngữ này nói lên lòng biết ơn của những người được hưởng thành quả đối với những người đã tạo ra và bảo vệ thành quả
- Suy từ tâm lí con người: Ở đời người nhân hậu làm ơn không bao giờ
nghĩ đến chuyện trả ơn Nhưng lòng biết ơn luôn nhắc nhở mọi người,
đó là đạo lí sống đẹp của nhân dân Việt Nam từ xưa đến nay, được đúc kết qua hai câu tục ngữ “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”
Trang 31b Thân bài :
* Giải thích nội dung câu tục ngữ:
Trước hết, để hiểu rõ đạo lí về lòng biết ơn, chúng ta cần tìm hiểu nội dung câu tục ngữ “ Ăn quả nhớ kẻ trông cây” Về nghĩa đen, câu
tục ngữ có nghĩa là: mỗi khi ăn một trái cây, chúng ta cần biết nhớ ơn
công lao của những người đã vun trồng, chăm sóc Còn về nghĩa bóng,
hình ảnh “quả” chỉ những thành quả mà chúng ta vẫn hưởng thụ hàng ngày cả về vật chất( cơm ăn, áo mặc, của cải, đồ dùng…) đến tinh thần ( tri thức, khoa học, truyền thống, lịch sử văn hóa, di sản, nghệ thuật, cuộc sống hòa bình hôm nay…) Cụm từ “ ăn quả” chỉ sự hưởng thụ
thành quả Còn hình ảnh “ kẻ trồng cây” chỉ những người tạo ra thành
quả và bảo vệ thành quả cho chúng ta hưởng, đó là gia đình, ông bà, tổ
tiên, dân tộc, các anh hùng, các thế hệ đi trước… Như vậy, bằng các
hình ảnh ẩn dụ đặc sắc, câu tục ngữ “ Ăn quả nhớ kẻ trông cây” đã gửi gắm đạo lí về lòng biết ơn của những người được hưởng thành quả đối với nững người đã tạo ra và bảo vệ thành quả.
Trang 32- Chứng minh luận cứ 2: Ngày nay, nhân dẫn ta vẫn tiếp tục phát huy
truyền thống đạo lí tốt đẹp ấy
Trang 33c Kết bài :
- Đi thẳng vào vấn đề: Hai câu tục ngữ kín đáo mà sâu sắc, nhắc nhở
chúng ta nhiều điều về lễ sống, về đạo đức và nghĩa tình cao đẹp của con người
- Kết bài có tính chất tổng kết (phù hợp với mở bài gián tiếp đi từ
chung đến riêng): Có thể khẳng định rằng, lòng biết ơn là nền tảng
của đạo lí, là thước đo phẩm chất đạo đức của mỗi người Nhận thức
được điều đó, chúng ta sống tốt hơn, có ích hơn cho gia đình và xã
hội Tuy vậy, lòng biết ơn không tự nhiên mà có bởi nó là kết quả của
quá trình rèn luyện, tu dưỡng lâu dài của mỗi chúng ta
- Kết bài suy từ tâm lí con người: Tóm lại hai câu tục ngữ “Ăn quả
nhớ kẻ trồng cây”, “Uống nước nhớ nguồn” giúp ta hiểu rõ đạo lí làm người Lòng biết ơn nhớ ơn là tình cảm cao quý là nghĩa tình cao đẹp của con người Vì vậy chúng ta phải luôn trau dồi phẩm chất cao quý
đó để xứng đáng với truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam
Trang 344 Đọc và sửa chữa :
Trang 35II LUYỆN TẬP :
Đề bài: Hãy chứng minh rằng nhân dân ta từ xưa dến
nay luôn có lòng yêu nước nồng nàn, tha thiết.
Trang 36Gợi ý dàn bài chi tiết:
1.Mở bài:
- Giới thiệu luận điểm chính: Nhân dân ta luôn có lòng yêu nước nồng nàn.
- Phạm vi dẫn chứng: Trong thực tế đời sống ( từ xưa đến nay)
-Trong các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm thời quá khứ
- Trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ.
B2.Luận cứ 2: Khi đất nước hòa bình, nhân dân ta vẫn tiếp nối truyền thống yêu nước của dân tộc.
-Trong cuộc sống đời thường.
- Trong lao động, sản xuất
- Trong học tập và nhiên cứu khoa học
- Trong văn hóa, nghệ thuật, thể thao
- Trong việc bảo vệ Tổ quốc.
3 Kết bài:
- Khẳng định lại luận điểm: Lòng yêu nước là truyền thống
- Liên hệ bản thân: Chúng ta cần thể hiện lòng yêu nước bằng những hành động cụ thể, thiết thực.
Trang 37Hướng dẫn học bài:
- Viết hoàn chỉnh bài văn theo đề bài trên.
- Luyện tập viết một số đọan văn chứng minh ngắn theo các đề bài sau đây:
Đề 1 Chứng minh rằng nói dối có hại cho bản thân.
Đề 2 Chứng minh rằng Bác Hồ luôn yêu thương thiếu nhi.
Đề 3 Chứng minh rằng bảo vệ rừng là bảo vệ cuộc sống của chúng ta.
Đề 4 Chứng minh rằng văn chương gây cho ta những tình cảm không có
- Ôn tập văn nghị luận theo hướng dẫn sau:
Yêu cầu 1: Nội dung, nghệ thuật của các văn bản nghị luận: STT/Tên bài/ Tác giả/Đề tài nghị luận/Luận điểm/Phương pháp lập luận/ Luận điểm.
Yêu cầu 2: Phân biệt các thể loại: Thể loại/ Yếu tố/ Phương thức biểu đạt/ Tác phẩm