Lập dàn ý bài văn nghị luận (4)

Tình huống sau:Một học sinh khi làm bài với yêu cầu : •Viết bài văn bày tỏ suy nghĩ của em về hiện tượng nghiện Facebook của giới trẻ hiện nay.. Tìm ý cho các bài văn - Tìm ý là tìm hệ t

Chào mừng quí thầy cô

về dự giờ lớp 10A5

GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: NGUYỄN THỊ THU HÀ GIÁO SINH THỰC TẬP : NGUYỄN THỊ LỆ VY

Tình huống sau:

Một học sinh khi làm bài với yêu cầu :

•Viết bài văn bày tỏ suy nghĩ của em về hiện tượng nghiện Facebook của giới trẻ hiện nay

•HS trình bày các ý như sau:

+Facebook là gì?

+ Cách tạo facebook – hướng dẫn cách chơi facebook

+ Ứng dụng của facebook

Các ý trên không đúng vì người viết không phân tích, tìm hiểu đề dẫn đến lạc

đề Ý chính là bàn về hiện tượng nghiện facebook

Tiết 81:

LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

I Tác dụng của việc lập dàn ý

1. Khái niệm:

Lập dàn ý là công việc lựa chọn, sắp xếp những nội dung cơ bản dự định triển khai

vào bố cục ba phần của văn bản

2 Tác dụng:

-Giúp người viết bao quát được những nội dung chủ yếu, những luận điểm, luận cứ cần triển khai, phạm vi và mức độ nghị luận

-Tránh tình trạng xa đề, lạc đề, lặp ý, bỏ sót hoặc triển khai ý không cân xứng

- Phân bố thời gian hợp lí khi làm bài

II Cách lập dàn ý bài văn nghị luận

Lập dàn ý cho một bài văn gồm 2 bước cơ bản:

+Bước 1: Tìm ý

+Bước 2: Lập dàn ý

1. Tìm ý cho các bài văn

- Tìm ý là tìm hệ thống luận điểm , luận cứ cho bài văn.Các bước trong tìm ý cho bài văn: gồm 3 bước

+Xác định luận đề

+Xác định các luận điểm

+Tìm luận cứ cho các luận điểm

a Xác định luận đề

Vấn đề cần nghị luận(yêu cầu của đề)

Yêu cầu của đề:

Sách là phương tiện cung cấp tri thức cho con người, giúp con người trưởng thành về mặt nhận thức

Luận điểm2: Sách mở rộng những chân trời

mới

Luận điểm3: Cần có thái độ đúng với sách và

Luận điểm1: sách là

sản phẩm tinh thần kì

diệu của con người

+Sách là sản phẩm tinh thần của con người

+Sách là kho tàng tri thức.

+Sách giúp ta vượt qua thời gian, không gian

C Tìm luận cứ

Luận điểm 2: sách mở

rộng những chân trời mới

+Sách giúp ta hiểu biết mọi lĩnh vực tự nhiên và xã hội

+Sách là người bạn tâm tình gần gũi, giúp ta hoàn thiện mình về

nhân cách

Luận điểm3: cần có thái

+ Nên kết bài theo kiểu đóng hay mở

+ Khẳng định những nội dung nào?

+ Mở ra những nội dung nào để người đọc tiếp tục suy nghĩ

Bài tập

1 Bài tập 1

a Bổ sung ý kiến:

- Đức và tài có quan hệ khăng khít với nhau trong mỗi con người

- Cần phải thường xuyên học tập, rèn , phấn đấu để có cả tài lẫn đức

b Lập dàn ý

*Mở bài :+ Dẫn dắt vấn đề+Giới thiệu lời dạy của chủ tịch Hồ Chí Minh

*Thân bài:

- Giải thích khái niệm tài và đức

+ Tài: tài năng, kiến thức, hiểu biết, kỹ năng, kinh nghiệm sống của con người để hoàn thành công việc của mình một cách tốt nhất

+ Đức: đạo đức, tư cách, tác phong, lòng nhiệt tình, khát vọng “Chân, Thiện, Mỹ” trong mỗi con người

- Có tài mà không có đức là người vô dụng.

+Một số người có tài mà không có đức thì chẳng thể làm được những việc có ích Có tài mà hành động trái đạo đức còn có thể gây hại cho cộng đồng

-Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó

+ Những người có phẩm chất đạo đức tốt thì khó có khả năng hoàn thành tốt công việc, nhất là những việc khó khăn

- Đức và tài có quan hệ khăng khít với nhau trong mỗi con người.-Cần phải thường xuyên học tập, rèn luyện, phần đấu để có cả tài lẫn đức.

2 Bài tập 2

* Mở bài

- Thực tế với nhiều khó khăn hạn chế khả năng của con người-> “Cái khó

bó cái khôn”

* Thân bài

- Ý nghĩa của câu tục ngữ

+ Cái khó: khó khăn trong cuộc sống

+ Bó: sự trói buộc

+ Cái khôn: khả năng suy nghĩ, sáng tạo

-> Những khó khăn trong cuộc sống hạn chế việc phát huy tài năng, sức sáng tạo của con người

- Bài học trên có mặt đúng và chưa đúng.

Mặt đúng: sự phát triển chủ quan chịu ảnh hưởng của hoàn cảnh khách quan

Mặt chưa đúng: chưa đánh gía đúng mức sự nỗ lực chủ quan của con người

Bài học quý:

Khi tính toán công việc cần tính đến điều kiện khách quan

nhưng không lệ thuộc vào điều kiện đó

Trong hoàn cảnh nào cũng đặt lên hàng đầu sự nỗ lực chủ quan

* Kết luận: cần khẳng định:

- Hoàn cảnh khó khăn ta càng phải quyết tâm khắc phục

- Khó khăn chính là môi trường rèn luyện bản lĩnh, giúp ta thành công trong cuộc sống

“Gian nan rèn luyện mới thành công” Hồ Chí Minh

Hoặc “cái khó ló cái khôn” như cha ông ta đã dạy

VẬN DỤNG

*Từ tình bạn chân thành sâu sắc của hai nhà thơ lớn thời Thịnh Đường được thể hiện trong bài thơ Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng( Lí Bạch).

Hãy trình bày suy nghĩ của anh (chị) về giá trị của tình bạn trong cuộc sống.

Em hãy lập dàn ý cho đề văn trên.

Dàn ý

1. Mở bài:

- Giới thiệu vấn đề cần bàn luận:giá trị của tình bạn trong cuộc sống.

- Tình bạn trong bài thơ Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng.

2 Thân bài:

-Tình bạn trong bài thơ Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên

chi Quảng Lăng:

+ Từ nỗi niềm cảm xúc của Lí Bạch khi tiễn đưa

Mạnh Hạo Nhiên đi Quảng Lăng.

+bài thơ thể hiện tình bạn chân thành, sâu sắc của hai nhà thơ lớn thời Thịnh Đường.-Bàn luận về giá trị của tình bạn trong cuộc sống:

+ Tình bạn là một trong tình cảm quý giá của con người.

+ Tình bạn được xây dựng trên cơ sở được thấu hiểu, tri âm,

đồng điệu giữa người với người.

+Tình bạn đich thật không phân biệt địa vị, giàu nghèo

- Giá trị của tình bạn trong cuộc sống:

+Tình bạn chân thành, sâu sắc có thể giúp con người vượt lên trên mọi khó khăn, thử thách trong cuộc sống +Giúp con người bày tỏ, giãi bày những khúc mắt riêng tư nhất trong đời sống mà không phải lúc nào cũng

có thể nói ra

3.Kết bài:

-Tóm lại vấn đề cần nghị luận

-Liên hệ bản thân

V MỞ RỘNG

*Câu hỏi về nhà

Hãy lập dày ý cho đề văn sau:

Anh (chị) suy nghĩ gì về câu nói :

“Đời phải trải qua giông tố, nhưng chớ cúi đầu trước giông tố”

( Đặng Thùy Trâm)