Van-9-Tiet-19

Cháu nói: “Đấy, bác cũng chẳng “thèm” người là gì?” H: Trong đoạn trích a, bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ của nhân vật?. Nó được ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng dấu gì?... V

* Kiểm tra bài cũ:

- Trong hội thoại, khi xưng hô với

người khác ta phải lựa chọn từ ngữ

xưng hô thế nào cho đúng? Cho ví dụ?

- Từ ngữ xưng hô có thể thay đổi khi tình huống hội thoại thay đổi Đúng hay sai?

* Tìm từ ngữ xưng hô trong đoạn

trích sau Nhận xét về cách xưng hô của mỗi nhân vật?

Mẹ tôi cũng sụt sùi theo:

- Con nín đi! Mợ đã về với các

con rồi mà

=> Con - mợ: Cách xưng hô của người

mẹ tỏ thái độ yêu thương, trìu mến

Cho đoạn trích sau:

a Cháu ở liền trong trạm hàng tháng Bác lái

xe bao lần dừng , bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lì nhất định không xuống Ấy thế là một hôm, bác lái phải thân hành lên trạm cháu

Cháu nói: “Đấy, bác cũng chẳng “thèm”

người là gì?”

H: Trong đoạn trích (a), bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ của nhân vật? Nó được ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng dấu gì?

a Cháu ở liền trong trạm hàng tháng Bác

lái xe bao lần dừng, bóp còi toe toe, mặc,

cháu gan lì nhất định không xuống Ấy thế

là một hôm, bác lái phải thân hành lên trạm

Cháu nói: “Đấy, bác cũng chẳng “thèm”

người là gì?”

-> Bộ phận in đậm là lời nói Vì trước đó có

từ “nói” trong phần lời của người dẫn,nó

được ngăn cách với bộ phận đứng trước

bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.

b Họa sĩ nghĩ thầm: “Khách tới bất

ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng

hạn”.

H: Trong đoạn trích (b), bộ phận in

đậm là lời nói hay ý nghĩ? Nó được

ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng dấu gì?

b Họa sĩ nghĩ thầm: “Khách tới bất

ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, gấp chăn chẳng hạn”.

-> Bộ phận in đậm là ý nghĩ Nó được ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép

H: Trong cả hai đoạn trích, có thể thay đổi vị trí giữa bộ phận in đậm với bộ

phận đứng trước nó được không? Nếu được thì hai bộ phận ấy ngăn cách với nhau bằng những dấu gì?

-> Có thể thay đổi vị trí giữa bộ phận in đậm với bộ phận đứng trước nó Khi

thay đổi cần thêm dấu gạch ngang để

ngăn cách hai phần

H: Thế nào là lời dẫn trực tiếp? Nêu

dấu hiệu nhận biết?

-> Dẫn trực tiếp: nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc

nhân vật, được đặt trong dấu ngoặc

kép

I BÀI HỌC.

1 Cách dẫn trực tiếp

- Ghi nhớ (ý 1) Sgk/ 54

2 Cách dẫn gián tiếp

* Đọc các đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.

a Lão tìm lời lẽ giảng giải cho con trai

hiểu Lão khuyên nó hãy dằn lòng bỏ đám

này, để dùi giắng lại ít lâu, xem có đám

nào khá mà nhẹ tiền hơn sẽ liệu; chẳng lấy đứa này thì lấy đứa khác; làng này

đã chết hết con gái đâu mà sợ.

H: Trong đoạn trích (a), bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ? Nó có được ngăn cách

a Lão tìm lời lẽ giảng giải cho con trai

hiểu Lão khuyên nó hãy dằn lòng bỏ đám

này, để dùi giắng lại ít lâu; xem có đám nào khá mà nhẹ tiền hơn sẽ liệu; chẳng lấy đứa này thì lấy đứa khác; làng này

đã chết hết con gái đâu mà sợ.

-> Bộ phận in đậm là lời nói Đây là nội

dung của lời khuyên, giữa bộ phận này và

bộ phận đứng trước không có dấu ngăn

cách.

b Nhưng chớ hiểu lầm rằng Bác sống

khắc khổ theo lối nhà tu hành, thanh tao theo kiểu nhà hiền triết ẩn dật.

H: Trong đoạn trích (b), bộ phận in đậm

là lời nói hay ý nghĩ ? Giữa bộ phận in đậm

và bộ phận đứng trước có từ gì? Có thể thay

từ đó bằng từ gì?

-> Bộ phận in đậm là ý nghĩ Giữa bộ

phận in đậm và bộ phận đứng trước có từ

H: Em hãy đọc lại đoạn trên sau khi đã thay

bằng từ “là”?

-> Nhưng chớ hiểu lầm là Bác sống khắc khổ

theo lối nhà tu hành, thanh tao theo kiểu nhà hiền triết ẩn dật.

H: Qua đó em hiểu thế nào là cách dẫn gián

tiếp?

-> Dẫn gián tiếp: thuật lại lời hay ý nghĩ của

người hoặc nhân vật , có điều chỉnh cho thích

hợp, không đặt trong dấu ngoặc kép.

I BÀI HỌC.

1 Cách dẫn trực tiếp

- Ghi nhớ (ý 1) Sgk/ 54

2 Cách dẫn gián tiếp

- Ghi nhớ (ý 2) Sgk/ 54

I BÀI HỌC.

II.LUYỆN TẬP

1 Tìm lời dẫn Xác định là lời nói hay ý

nghĩ, dẫn trực tiếp hay gián tiếp.

a Lời dẫn trực tiếp: “A! Lão già tệ

lắm! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à?”: là ý nghĩ.

b Lời dẫn trực tiếp: “Cái vườn là Hồi

I.BÀI HỌC.

II.LUYỆN TẬP

1 Tìm lời dẫn Xác định là lời nói

hay ý nghĩ, dẫn trực tiếp hay gián

tiếp

2 Viết đoạn văn có sử dụng lời dẫn

trực tiếp, gián tiếp

b * Dẫn trực tiếp

Hồ Chủ Tịch là người Việt Nam Người vẫn giữ thuần túy phong độ, ngôn ngữ, tính tình của người Việt Nam Ngôn ngữ của Người phong phú, ý vị như ngôn ngữ

người dân quê Việt Nam Mấy mươi năm xa cách quê hương, Người không quên mùi vị những thức ăn đặc biệt Việt Nam như cà muối, dưa chua Người luôn

dùng những cách nói giản dị, dễ hiểu để cho quần

chúng nhân hiểu và nhớ được, làm được Vì vậy, tác

giả Phạm Văn Đồng, trong Chủ tịch Hồ Chí Minh,

tinh hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại có nói: “Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ tịch cũng rất giản

dị trong lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng

* Dặn dò:

- Học thuộc ghi nhớ

- Làm các bài tập 2a,c; bài 3.

- Chuẩn bị bài: “Sự phát triển của từ vựng”.