Đến bây giờ tôi kịp nhận ra mẹ tôi không còm cõi xơ xác quá như cô tôi nhắc lại lời của người họ nội tôi.. Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu trán đẫm mồ hôi Tôi thở hồng hộc ríu cả chân lại
Trang 2- Em hãy cho biết thế nào là tóm tắt văn bản
tự sự?
- Nêu yêu cầu và các bước tóm tắt văn bản
tự sự?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trang 3Trả lời
* Tóm tắt văn bản tự sự là dùng lời văn của mình trình bày một cách ngắn gọn nội dung chính (Bao gồm sự việc tiêu biểu và nhân vật quan trọng) của văn bản đó
* Yêu cầu
+ Phải đảm bảo ngắn gọn, rõ ràng
+ Phải phản ánh trung thành với văn bản được tóm tắt, không thêm bớt vào các chi tiết, sự việc không có trong tác phẩm, không xem vào các ý bình luận, khen chê
+ Người đọc phải hình dung ra được toàn bộ câu chuyện, và tập trung vào sự việc chính, nhân vật chính
- Các bước tóm tắt:
+ Đọc kỹ để hiểu đúng chủ để văn bản
+ Xác định nội dung chính cần tóm tắt
+ Sắp xếp các nội dung theo trình tự hợp lí
+ Viết thành văn bản tóm tắt
Trang 4Tiết 24: Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
I Sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự
1 Xét ví dụ: SGK/72,73
Trang 5Đoạn văn
Xe chạy chầm chậm… Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi, vài giây sau, tôi đuổi kịp Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe, tôi ríu cả chân lại Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, xoa đầu tôi hỏi, thì tôi oà lên khóc rỗi cứ thể nức nở Mẹ tôi cũng sụt sùi theo:
- Con nín đi! Mợ đã về với các con rồi mà
Mẹ tôi lấy vạt áo nâu thấm nước mắt cho tôi rồi xốc nách tôi lên xe Đến bây giờ tôi kịp nhận ra mẹ tôi không còm cõi xơ xác quá như cô tôi nhắc lại lời của người họ nội tôi Gương mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi mắt trong
và nước da mịn, làm nổi bật màu hồng của hai gò má Hãy tại sự sung
sướng bỗng được trông nhìn và ôm ấp cái hình hài máu mủ của mình mà
mẹ tôi lại tươi đẹp như thuở còn sung túc? Tôi ngồi trên đệm xe, đùi áp đùi
mẹ tôi, ngả đầu vào cánh tay mẹ tôi, tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng mơn man khắp da thịt Hơi quần áo mẹ tôi và những hơi thở
ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường
Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng Từ ngã tư đầu trường học
về nhà, tôi không còn nhớ mẹ tôi đã hỏi tôi và tôi đã trả lời mẹ tôi những câu gì
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
trán đẫm mồ hôi Tôi thở hồng hộc ríu cả chân lại
mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi mắt
mẹ tôi không còm cõi xơ xác
nước da mịn làm nổi bật màu hồng của hai gò má sung sướng
tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng mơn man khắp da thịt
Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng
tôi oà lên khóc rỗi cứ thể nức nở
trong
mẹ tôi lại tươi đẹp
khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường
sụt sùi
Trang 6Đoạn văn không có yếu tố miêu tả và biểu cảm
Xe chạy chầm chậm… Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi, vài giây sau, tôi đuổi kịp, và khi trèo lên xe Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, xoa đầu tôi hỏi Mẹ tôi cũng theo:
- Con nín đi! Mợ đã về với các con rồi mà.
Mẹ tôi lấy vạt áo nâu thấm nước mắt cho tôi rồi xốc
nách tôi lên xe Đến bây giờ tôi kịp nhận ra như cô tôi nhắc lại lời của người họ nội tôi Gương mặt của mẹ tôi Hãy tại
sự bỗng được trông nhìn và ôm ấp cái hình hài máu mủ của mình mà như thuở còn sung túc? Tôi ngồi trên đệm xe, đùi
áp đùi mẹ tôi, ngả đầu vào cánh tay mẹ tôi Hơi quần áo mẹ tôi và những hơi thở.
Từ ngã tư đầu trường học về nhà, tôi không còn nhớ mẹ tôi đã hỏi tôi và tôi đã trả lời mẹ tôi những câu gì.
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
Trang 7Đoạn văn không có yếu tố kể
Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe, tôi ríu cả chân lại Nức nở, sụt sùi :
Mẹ tôi không còm cõi xơ xác Gương mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước da mịn, làm nổi bật
màu hồng của hai gò má Sự sung sướng, mẹ tôi lại tươi đẹp như thuở còn sung túc.Tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng mơn man khắp da thịt Hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào
bầu sữa nóng của người mẹ, để người mẹ vuốt ve từ trán
xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ
có một êm dịu vô cùng.
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
Trang 8Đoạn văn tư sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
Xe chạy chầm chậm… Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi, vài giây sau, tôi đuổi kịp Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe, tôi ríu cả chân lại Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, xoa đầu tôi hỏi, thì tôi oà lên khóc rỗi cứ thể nức nở Mẹ tôi cũng sụt sùi theo:
- Con nín đi! Mợ đã về với các con rồi mà
Mẹ tôi lấy vạt áo nâu thấm nước mắt cho tôi rồi xốc nách tôi lên xe Đến bây giờ tôi kịp nhận ra mẹ tôi không còm cõi xơ xác quá như cô tôi nhắc lại lời của người họ nội tôi Gương mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi mắt trong
và nước da mịn, làm nổi bật màu hồng của hai gò má Hãy tại sự sung
sướng bỗng được trông nhìn và ôm ấp cái hình hài máu mủ của mình mà
mẹ tôi lại tươi đẹp như thuở còn sung túc? Tôi ngồi trên đệm xe, đùi áp đùi
mẹ tôi, ngả đầu vào cánh tay mẹ tôi, tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng mơn man khắp da thịt Hơi quần áo mẹ tôi và những hơi thở
ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường
Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng Từ ngã tư đầu trường học
về nhà, tôi không còn nhớ mẹ tôi đã hỏi tôi và tôi đã trả lời mẹ tôi những câu gì
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
trán đẫm mồ hôi Tôi thở hồng hộc ríu cả chân lại
mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi mắt
mẹ tôi không còm cõi xơ xác
nước da mịn làm nổi bật màu hồng của hai gò má sung sướng
tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng mơn man khắp da thịt
Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng
tôi oà lên khóc rỗi cứ thể nức nở
trong
mẹ tôi lại tươi đẹp
khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường
sụt sùi
Trang 9Tiết 24: Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
I Sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự
1 Xét ví dụ: SGK/72,73
2 Nhận xét:
- Trong văn bản tự sự thường đan xen yếu tố miêu tả và biểu cảm.
- Tác dụng: Miêu tả và biểu cảm giúp cho văn bản tự sự trở nên hấp dẫn, sinh động
và sâu sắc hơn
* Ghi nhớ: SGK/74
Trang 10Ghi nhớ:
- Trong văn bản tự sự rất ít khi các tác giả chỉ thuần
kể người, kể việc (kể chuyện) mà khi kể thường đan xen các yếu tố miêu tả và biểu cảm.
- Các yếu tố miêu tả và biểu cảm làm cho việc kể chuyện sinh động và sâu sắc hơn.
Trang 11Tiết 24: Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
I Sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự
1 Xét ví dụ: SGK/72,73
2 Nhận xét:
- Trong văn bản tự sự thường đan xen yếu tố miêu tả và biểu cảm.
- Tác dụng: Miêu tả và biểu cảm giúp cho văn bản tự sự trở nên hấp dẫn, sinh động
và sâu sắc hơn.
* Ghi nhớ: SGK/74
II Luyện tập
1 Bài 1 /74
Trang 12Đoạn văn trong “Lão Hạc – Nam Cao”
nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít Lão hu hu khóc…
khôn! Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử,
nhìn tôi, như muốn bảo tôi rằng : “A! Lão già tệ
lắm! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à” Thì ra tôi già bằng tần này tuổi đầu rồi
mà còn đánh lừa một con chó, nó không ngờ tôi nỡ
Trang 13Đoạn văn trong văn bản: Tôi đi học – Thanh Tịnh
- Miêu tả: Sau một hồi trống thúc vang dậy lòng tôi, mấy người học trò
cũ đến sắp hàng dưới hiên rồi đi vào lớp Cảm thấy mình chơ vơ là lúc này Vì chúng quanh là những cậu bé vụng về lúng túng như tôi cả Các cậu không đi Các cậu chỉ theo sức mạnh kéo dìu các cậu về phía trước Nói các cậu không đứng lại càng đúng hơn nữa, hai chân các cậu cứ dềnh dàng mãi Hết co lên một chân, các cậu lại duỗi mạnh
như đá một quả ban tưởng tưởng.
- Biểu cảm : Tôi cảm thấy sau lưng tôi có một bàn tay dịu dáng đẩy tôi
về phía trước Nhưng người tôi lúc này tự nhiên thấy nặng nề một
cách lạ Không giữ được chéo áo hay cánh tay người thân, vài ba cậu
đã từ từ bước lên đứng dưới hiên lớp Các cậu lưng lẻo nhìn ra sân, nơi mà những người thân đang nhìn các cậu với cặp mắt lưu luyến
Một cậu đứng ôm mặt khóc.Tôi bất giác quay lưng lại rồi dúi đầu vào lòng mẹ tôi nức nở khóc theo Tôi nghe sau lưng tôi, trong đám học trò mới, vài tiếng thút thít đang ngập ngừng trong cổ Một bàn tay
Trang 14Tiết 24: Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
I Sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự
1 Xét ví dụ: SGK/72,73
2 Nhận xét:
- Trong văn bản tự sự thường đan xen yếu tố miêu tả và biểu cảm.
- Tác dụng: Miêu tả và biểu cảm giúp cho văn bản tự sự trở nên hấp dẫn, sinh động
và sâu sắc hơn
* Ghi nhớ: SGK/74
II Luyện tập
1 Bài 1 /74
2 Bài 2/74
Trang 15Xin tr©n träng c¶m ¬n
c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o Cïng toµn thÓ c¸c em häc sinh