- Thông qua việc phát động và triển khai xây dựng tổ tự quản ở thôn bản, tổ dân phố tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động trong các tầng lớp nhân dân gắn với thực hiện tốt
Trang 1UỶ BAN MTTQ VIỆT NAM
TỈNH YÊN BÁI
Số: 346 /HD-MTTQ
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Yên Bái, ngày 29 tháng 3 năm 2019
HƯỚNG DẪN
Triển khai xây dựng mô hình tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố
Thực hiện Chương trình hành động số 144-CTr/TU, ngày 15/2/2019 của Tỉnh ủy Yên Bái về thực hiện Kết Luận số 37-KL/TW ngày 17/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII và Nghị quyết Hội nghị lần thứ 22 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam tỉnh Yên Bái Hướng dẫn triển khai xây dựng mô hình tự quản ở cộng đồng dân cư thôn (bản), tổ dân phố như sau:
I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU
1 Mục đích
- Nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng dân cư, các tầng lớp nhân dân, các hộ gia đình đặc biệt là vai trò của Ban công tác Mặt trận, các chi hội các đoàn thể nhân dân, Trưởng thôn (bản), Tổ trưởng tổ dân phố về công tác giữ gìn an ninh trật tự, nếp sống văn minh, trật tự công cộng ở các địa phương góp phần xây dựng con người Yên Bái tự tôn, tự trọng, nhân ái, nghĩa tình, thân thiện, đoàn kết, cần cù, sáng tạo
- Thông qua việc phát động và triển khai xây dựng tổ tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động trong các tầng lớp
nhân dân gắn với thực hiện tốt“Phong trào toàn dân xây dựng đời sống văn hóa”
và cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”
2 Yêu cầu
- Có sự phối hợp đồng bộ giữa MTTQ và các tổ chức thành viên, đảm bảo
sự lãnh đạo của cấp ủy và quản lý của chính quyền các cấp trong quá trình tổ chức thực hiện xây dựng mô hình tổ tự quản Xác định đây là một trong những nhiệm
vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài để góp phần bảo đảm an ninh trật tự, thực hiện tốt nếp sống văn hóa, văn minh trên địa bàn dân cư
- Kết thúc năm 2019, mỗi xã, phường, thị trấn thành lập được tối thiểu 02 tổ
tự quản/ 01 tổ dân phố, thôn ở vùng thấp; 50% thôn (bản) ở vùng cao; xây dựng mỗi tổ tự quản có ít nhất từ 20 hộ nhân dân trở lên tham gia ở vùng thấp và 15 hộ
nhân dân trở lên tham gia ở vùng cao (tùy từng địa bàn dân cư thành lập các tổ tự quản có số lượng phù hợp để đảm bảo hoạt động có hiệu quả)
Trang 2II NỘI DUNG, ĐỐI TƯỢNG VÀ ĐỊA BÀN XÂY DỰNG MÔ HÌNH
TỰ QUẢN
1 Khái niệm: Tổ tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố trong Kế hoạch này
được hiểu là: “Tổ chức do cộng đồng nhân dân ở khu dân cư thành lập, tự mình quản lý, giải quyết một hay nhiều công việc một cách chủ động, hiệu quả nhằm phát huy tính sáng tạo, năng động của cộng đồng Tự quản việc chấp hành pháp luật, chấp hành những nội quy, quy định của địa phương, hương ước, quy ước ở khu dân cư và quy định của pháp luật; quản lý về an toàn giao thông; vệ sinh công cộng; nếp sống sinh hoạt tổ nhân dân; quản lý con cháu để tránh vi phạm pháp luật; quản lý về tài sản; quản lý về công tác an ninh trật tự Dưới sự kiểm tra, giám sát của chính quyền các cấp và MTTQ để đạt hiệu quả cao nhất”
Đây là một mô hình sáng tạo, đáp ứng nhu cầu chính đáng của nhân dân, phát huy sức mạnh to lớn của nhân dân, giúp các cấp ủy đảng, chính quyền nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý điều hành; giải quyết kịp thời, đúng pháp luật các
đề xuất, kiến nghị chính đáng của nhân dân, phù hợp với thực tiễn; giúp các sở, ban, ngành, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội tuyên truyền, vận động nhân dân hiệu quả hơn
2 Nội dung hoạt động của tổ tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố
2.1 Tự quản về nhân khẩu, hộ khẩu
- Các thành viên trong tổ tự quản quản lý tốt công dân ở khu dân cư, người thân trong gia đình không vi phạm các quy định của pháp luật; quản lý, giáo dục con em, người thân về các mối quan hệ xã hội, về chấp hành đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy định của địa phương; giám sát các quan hệ của người thân, của những người trong khu dân cư có hành vi vi phạm pháp luật
để có biện pháp giáo dục, giúp đỡ hoặc ngăn chặn kịp thời
- Vận động nhân dân thực hiện tốt các quy định về khai sinh, khai báo lưu trú, tạm trú, tạm vắng và khai tử
2.2 Tự quản về tài sản
- Tự quản lý tài sản của bản thân, gia đình và của tập thể không mất mát, hư hỏng; mọi người có ý thức đề cao cảnh giác không để tội phạm lợi dụng sơ hở để đột nhập, chiếm đoạt tài sản, nhất là vật dụng trong gia đình, tài sản của khách
- Các hộ gia đình trong tổ, trong khu dân cư giúp đỡ nhau giữ nhà cửa và tài sản khi đi vắng, khi có việc như hiếu, hỷ, hoạn nạn, cháy nổ, bão, lũ…tự quản về tài sản tốt sẽ góp phần phòng ngừa hoạt động của tội phạm
2.3 Tự quản về trật tự trị an
- Giữ gìn sự đoàn kết trong gia đình, trong thôn (bản), tổ dân phố, hòa giải các mâu thuẫn phát sinh trong nội bộ nhân dân thấu tình, đạt lý
Trang 3- Các tổ tự quản tôn trọng và đề cao vai trò của người cao tuổi, người có uy tín ở thôn (bản), tổ dân phố để giải quyết các vụ việc ngay tại cơ sở nhằm tạo sự đồng thuận cao trong nội bộ nhân dân
- Tích cực tham gia quản lý, giáo dục, giúp đỡ những người lầm lỗi tại cộng đồng dân cư, sớm hòa nhập với cộng đồng; không sa ngã vào các tệ nạn xã hội như: cờ bạc, ma túy, mại dâm…
- Không gây rối và tụ tập gây rối trật tự công cộng, không để xảy ra bạo lực gia đình, trẻ em bỏ học, trẻ em hư vi phạm pháp luật
- Không chứa chấp mua bán, sử dụng chất ma túy, vật liệu nổ
- Không chứa chấp hoặc tham gia cờ bạc dưới mọi hình thức
- Không cho vay nặng lãi
2.4 Tự quản về văn hóa
- Có thái độ ứng xử văn minh, lịch sự trong giao tiếp Không dùng lời nói hoặc cử chỉ thiếu văn hóa nơi công cộng
- Nhắc nhở các hộ kinh doanh dịch vụ văn hóa như karaoke, Internet kinh doanh đảm bảo thời gian và độ ồn quy định
- Không lợi dụng sự mê tín để trục lợi bất chính hoặc làm tổn hại đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của người khác
- Vận động nhân dân không say rượu, bia, không hút thuốc ở công sở, trên các phương tiện giao thông và những nơi công cộng khác
- Không làm hoen bẩn di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh, công trình văn hóa, nghệ thuật và các công trình công cộng khác
- Thực hiện tốt Chỉ thị 05/CT-TTg, ngày 09/ 02/ 2018 của Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội
- Khi giao tiếp, ứng xử phải lịch sự, hòa nhã, có văn hóa, thể hiện sự “Đoàn kết, thân thiện, dễ gần gũi” giữa bà con lối xóm
- Huy động nội lực trong nhân dân tham gia các phong trào văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao do địa phương tổ chức
2.5 Tự quản về vệ sinh môi trường
- Đổ rác đúng giờ, đúng nơi quy định
- Không thả rông gia súc, gia cầm, không để gia súc, gia cầm hoặc các loại động vật khác phóng uế nơi công cộng
- Không làm chuồng, nhốt gia súc, gia cầm gầm nhà ở, giữ vệ sinh sạch sẽ khu vực nhà ở: Trong nhà, vỉa hè, lòng đường và khu vực xung quanh
Trang 4- Không vứt rác, xác động vật, đổ nước, chất thải khác ra các dòng chảy, vỉa
hè, lòng đường và những nơi công cộng làm mất vệ sinh ô nhiễm môi trường
- Không dùng âm thanh quảng cáo cho việc kinh doanh, dịch vụ (độ ồn vượt quá tiêu chuẩn và thời gian cho phép).
2.6 Tự quản về an toàn giao thông
- Tự giác chấp hành Luật giao thông đường bộ và các quy định của Chính phủ, của tỉnh về an toàn giao thông
- Không sử dụng rượu, bia vượt quá nồng độ cồn cho phép khi điều khiển các loại phương tiện và tham gia giao thông
- Không lái xe phóng nhanh, vượt ẩu, lạng lách, đánh võng, vượt đèn đỏ trên đường khi điều khiển, ngồi trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy, xe đạp điện, xe máy điện tham gia giao thông phải đội mũ bảo hiểm có cài quai đúng quy cách
- Không đá bóng, đá cầu, chơi cầu lông hoặc các hoạt động thể thao khác… trái phép trên đường giao thông
2.7 Tự quản về trật tự công cộng
- Không gây ồn ào hoặc tiếng động lớn làm ảnh hưởng đến sự yên tĩnh tại các khu dân cư trong thời gian từ 22 giờ ngày hôm trước đến 6 giờ sáng ngày hôm sau
- Không lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để kinh doanh dịch vụ ăn uống; bày bán hàng hóa; kinh doanh, buôn bán vật liệu xây dựng; sản xuất, gia công hàng hóa; làm nơi trông giữ xe; sửa chữa hoặc rửa xe; đặt, treo biển hiệu; biển quảng cáo; làm mái che; mái vẩy, làm chắn hành lang, thực hiện các hoạt động dịch vụ khác gây cản trở giao thông và mất mỹ quan đô thị
- Không họp chợ trên lòng đường, vỉa hè
- Không vẽ, dán, đặt quảng cáo trái quy định làm mất mỹ quan đô thị và cản trở giao thông
3 Đối tượng, địa bàn, quy mô xây dựng Tổ tự quản
- Đối tượng là các hộ gia đình đang sinh sống và làm việc tại các thôn (bản),
tổ dân phố tại các địa phương trong tỉnh Yên Bái
- Địa bàn xây dựng các mô hình tự quản ở cộng đồng dân cư: tự quản về an
ninh - trật tự, tự quản về nếp sống văn minh, tự quản về trật tự công cộng trên địa bàn thôn (bản), tổ dân phố trong toàn tỉnh (năm 2019, mỗi xã, phường, thị trấn chỉ đạo xây dựng và thành lập tối thiểu 02 tổ tự quản/ 01 thôn, tổ dân phố ở vùng thấp; 50% thôn (bản) ở vùng cao; mỗi mô hình từ 20 hộ nhân dân trở lên tham gia
ở vùng thấp và 15 hộ nhân dân tham gia trở lên ở vùng cao (tùy từng địa bàn dân
Trang 5cư thành lập các tổ tự quản có số lượng và nội dung phù hợp để đảm bảo hoạt động có hiệu quả)
III QUY TRÌNH XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỰ QUẢN
1 Thành lập Ban Chỉ đạo
- Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, phường, thị trấn tham mưu cho cấp Ủy cùng cấp ban hành Quyết định thành lập Ban chỉ đạo xây dựng mô hình tổ tự quản thôn (bản), tổ dân phố do đồng chí Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, phường, thị trấn làm Trưởng ban
* Các thành viên gồm:
- Chủ tịch MTTQ Việt Nam xã: Trưởng Ban chỉ đạo
- Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã: Phó ban Thường trực
- Phó Chủ tịch UBND xã: Phó Ban Chỉ đạo
- Chủ tịch Hội Cựu Chiến Binh xã: Thành viên
- Chủ tịch Hội Nông dân xã: Thành viên
- Chủ tịch Hội người cao tuổi: Thành viên
- Bí thư Đoàn Thanh niên xã: Thành viên
- Chủ tịch Hội Phụ nữ xã: Thành viên
- Trưởng Ban Văn hóa xã: Thành viên
- Trưởng Công an xã: Thành viên
2 Xây dựng kế hoạch
- Khảo sát chọn lựa địa bàn xây dựng mô hình tổ tự quản và có phương án xây dựng mô hình phù hợp; báo cáo xin chủ trương lãnh đạo của cấp ủy phối hợp với chính quyền triển khai thực hiện
- Lập kế hoạch xây dựng mô hình, xác định các tiêu chí cần đạt được của
mô hình: tập trung vào những vấn đề cấp thiết cần giải quyết trước mắt và lâu dài,
để xác định thời gian, lộ trình thực hiện hợp lý; thành lập tổ chức chỉ đạo xây dựng mô hình của xã, phường, thị trấn, tổ chức vận động ở Khu dân cư
3 Tổ chức tập huấn
Tổ chức tập huấn cho cán bộ MTTQ, cán bộ đoàn thể tại cơ sở và Trưởng thôn (bản), Trưởng Ban công tác Mặt trận và các đoàn thể nhân dân tại khu dân cư
4 Tổ chức triển khai thực hiện
- Ban Công tác Mặt trận phối hợp với Tổ nhân dân tuyên truyền, vận động
hộ gia đình tham gia mô hình thông qua sinh hoạt chi bộ, họp Tổ nhân dân, sinh hoạt Ban công tác Mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội ở thôn (bản), tổ dân
Trang 6mục đích, ý nghĩa của việc xây dựng mô hình khu dân cư tự quản: tự quản về an ninh - trật tự, tự quản về nếp sống văn minh, tự quản về trật tự công cộng, nhằm nâng cao ý thức tự giác giữ gìn an ninh - trật tự, nếp sống văn minh, trật tự công cộng tại gia đình, thôn (bản), tổ dân phố
- Ban Công tác Mặt trận phối hợp với Tổ nhân dân, các đoàn thể tại khu dân cư họp, thảo luận mục đích, yêu cầu và những nội dung đã chuẩn bị để đi đến thống nhất
- Tổ chức ký cam kết thực hiện
- Tổ chức và xây dựng các nội dung, phương pháp hoạt động của các tổ tự quản để đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện những nội dung đã cam kết
- Đề nghị Ban chỉ đạo ban hành quyết định công nhận mô hình tổ tự quản thôn (bản), tổ dân phố
IV TIẾN ĐỘ
1 Tháng 3/2019
- Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Yên Bái chủ trì xây dựng và ban hành hướng dẫn xây dựng mô hình tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố
2 Tháng 4/2019
- Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện, thị, thành phố tổ chức triển khai, thực hiện hướng dẫn
3 Tháng 5-6/2019
- Các xã, phường, thị trấn triển khai kế hoạch tổ chức thành lập các mô hình
tổ tự quản và hướng dẫn các tổ tự quản đi vào hoạt động
- Tổ chức đánh giá bước đầu về kết quả triển khai xây dựng mô hình tự quản để rút ra những kinh nghiệm, tập trung giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong quá trình xây dựng hoạt động của tổ tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố
4 Từ tháng 7 đến tháng 12/2019
- Đôn đốc kiểm tra việc thực hiện mô hình ở cơ sở
- Sơ kết một năm thực hiện rút ra những kinh nghiệm, tập trung giải quyết khó khăn, vướng mắc trong quá trình xây dựng hoạt động đối với tổ tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố để nhân rộng ra toàn tỉnh
V TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1 Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh
- Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Yên Bái chủ trì xây dựng, ban hành hướng dẫn triển khai thực hiện mô hình tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố đạt các chỉ tiêu, tiêu chí đề ra
Trang 7- Xây dựng các văn bản mẫu: Quy chế hoạt động; Quy định chức năng, nhiệm vụ, hoạt động; Bản cam kết của tổ tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố: tự quản
về an ninh - trật tự, tự quản về nếp sống văn minh, tự quản về trật tự công cộng
(xin ý kiến Ủy ban MTTQ các huyện, thị xã, thành phố tham gia trước khi triển khai thực hiện)
- Tổ chức đánh giá sơ kết một năm thực hiện, triển khai xây dựng mô hình
tự quản để rút kinh nghiệm, tập trung giải quyết khó khăn, vướng mắc trong quá trình xây dựng hoạt động đối của mô hình tổ tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố để nhân rộng toàn tỉnh
2 Ủy ban MTTQ cấp huyện
- Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp huyện, thị, thành phố tham mưu cho cấp Ủy cùng cấp đưa chỉ tiêu xây dựng mô hình tổ tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố vào
chương trình hành động và nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện, thị, thành phố để triển khai thực hiện
- Căn cứ vào tình hình thực tiễn của từng địa phương Ủy ban MTTQ Việt
Nam cấp huyện, thị, thành phố chủ trì xây dựng, ban hành kế hoạch triển khai thực
hiện tổ tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố
- Tổng hợp danh sách các mô hình tự quản gửi về Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh sau khi có quyết định thành lập các tổ tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố
- Tổ chức sơ kết đánh giá kết quả hàng năm báo cáo về Ban Thường trực
Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh
2.3 Ủy ban MTTQ xã, phường, thị trấn
- Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, phường, thị trấn tham mưu cho Cấp ủy cùng cấp ban hành quyết định thành lập Ban chỉ đạo xây dựng mô hình tổ tự quản thôn (bản), tổ dân phố
- Xây dựng kế hoạch thành lập các tổ tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố theo hướng dẫn
- Hướng dẫn Ban Công tác Mặt trận về trình tự xây dựng mô hình tổ tự quản thôn (bản), Tổ dân phố
- Tổ chức tuyên truyền, vận động các hộ gia đình tham gia tổ tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố
- Thành lập các tổ tự quản và cử Tổ trưởng, Tổ phó ở tổ tự quản, xây dựng quy chế hoạt động tổ tự quản thôn (bản), Tổ dân phố Phân công nhiệm vụ cho các thành viên, tổ chức tuyên truyền, giáo dục, tổ chức cho các hộ gia đình ký cam kết xây dựng nội dung tự quản về an ninh trật tự, nếp sống văn minh, trật tự công cộng
- Tổ chức hội nghị đánh giá kết quả xây dựng mô hình hình thôn (bản), tổ
Trang 8xét duyệt, công nhận đạt tiêu chuẩn “An toàn về an ninh trật tự” ở các khu dân cư, thuộc thẩm quyền quản lý đồng thời lồng ghép bình xét danh hiệu “Gia đình văn hóa” tại tổ nhân dân đề nghị cấp có thẩm quyền công nhận.
2.4 Chế độ báo cáo
- Đối với các tổ tự quản: Hàng tháng, các tổ tự quản tổ chức họp đánh giá kết quả thực hiện và gửi báo cáo về Ủy ban MTTQ xã, phường, thị trấn vào ngày 20 hàng tháng
- Đối với các xã, phường, thị trấn: Hàng tháng Ban Chỉ đạo mô hình tổ tự
quản họp đánh giá kết quả thực hiện và báo cáo kết quả thực hiện xây dựng mô
hình Tổ tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố ở địa phương về Ủy ban MTTQ huyện, thị, thành phố vào ngày 25 hàng tháng
- Cấp huyện, thị xã, thành phố và cấp tỉnh: Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, các huyện, thị xã, thành phố tổ chức họp giao ban hàng quý để đánh giá kết quả, rút kinh nghiệm việc thực hiện mô hình tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố
Trên đây là Hướng dẫn xây dựng, triển khai mô hình tổ tự quản ở thôn (bản), tổ dân phố Trên cơ sở hướng dẫn này đề nghị Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp xây dựng kế hoạch cụ thể, phối hợp với các tổ chức thành viên triển khai thực hiện ở cấp mình, báo cáo kết quả thực hiện theo định kỳ về Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Yên Bái vào ngày 30 hàng tháng (qua Ban Phong trào; Email: banphongtraomttqyb@gmail.com), để kịp thời theo dõi tổng hợp./
Nơi nhận:
- Ban TT Ủy ban TW MTTQ Việt Nam (b/c);
- TT Tỉnh ủy (b/c);
- UBND tỉnh (Phối hợp triển khai thực hiện);
- Các sở, ban, ngành liên quan;
- Huyện ủy, thành ủy, thị ủy;
- UBND các huyện, thị xã, thành phố;
- Các Đ/c Thường trực MTTQ tỉnh;
- Các tổ chức thành viên;
- UBMTTQ các huyện, thị xã, thành phố;
- Các ban chuyên môn MTTQ tỉnh;
- Lưu: VT, Ban PT.
TM ỦY BAN MTTQ TỈNH
CHỦ TỊCH (Đã ký) Giàng A Tông