Và PGD - Kế hoạch giáo dục định hướng phát triển năng lực học sinh của mỗi trường phải phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, địa phương và khả năng học tập của học sinh theo
Trang 1UBND QUẬN LONG BIÊN
PHÒNG GIÁO DỤC& ĐÀO TẠO
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
HƯỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN BỘ MÔN VẬT LÝ
CẤP THCS NĂM HỌC 2016-2017
Để thực hiện tốt nhiệm vụ năm học 2016-2017 Tiếp tục nâng cao chất lượng dạy
và học bộ môn, Phòng GD&ĐT hướng dẫn công tác chuyên môn của bộ môn Vật lý cấp THCS như sau:
1.Về việc thực hiện quy chế chuyên môn
Phân phối chương trình thực hiện dạy phân phối chương trình do Sở GD&ĐT Hà Nội ban hành năm học 2008-2009, được điều chỉnh theo nội dung giảm tải năm 2011
Phòng GDĐT giao quyền chủ động cho các trường THCS xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục theo định hướng phát triển năng lực học sinh theo khung thời gian
37 tuần thực học Chương trình phải được thống nhất trong tổ nhóm chuyên môn , được duyệt của BGH Và PGD - Kế hoạch giáo dục định hướng phát triển năng lực học sinh của mỗi trường phải phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, địa phương và khả năng học tập của học sinh theo tinh thần Hướng dẫn số 791/HD-BGDĐT ngày 25/6/2013 của Bộ GDĐT Tổ/nhóm chuyên môn, giáo viên các trường
được chủ động lựa chọn nội dung, xây dựng các chủ đề dạy học trong môn học , đồng thời xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với các chủ đề và theo hình thức, phương pháp
và kỹ thuật dạy học tích cực; ( Mỗi trường ít nhất 2 chủ đề/ 1 học kì /môn) chú trọng
giáo dục ; luyện kỹ năng sống, hiểu biết xã hội, tăng cường các hoạt động nhằm giúp học sinh vận dụng kiến thức môn học vào giải quyết các vấn đề thực tiễn Kế hoạch dạy học của tổ/nhóm chuyên môn, giáo viên phải được lãnh đạo nhà trường phê duyệt trước khi thực hiện và là căn cứ để thanh tra, kiểm tra Riêng chương trình dạy học V-Nen của trường THCS ĐT Việt Hưng và THCS Thượng Thanh thực hiện theo đúng hướng dẫn của
Bộ GD&ĐT theo các Mô đun được xây dựng Khuyến khích triển khai dạy thí điểm song ngữ tiếng Anh với môn KHTN tại các trường THCS có điều kiện.
- Trên cơ sở kế hoạch dạy học đã được phê duyệt, tổ/nhóm chuyên môn, giáo viên
có thể thiết kế tiến trình dạy học cụ thể cho mỗi chủ đề mà không nhất thiết phải theo bài/tiết trong SGK Mỗi chủ đề có thể được thực hiện ở nhiều tiết học, mỗi tiết có thể chỉ thực hiện một hoặc một số bước trong tiến trình sư phạm của bài học Các nhiệm vụ học tập có thể được thực hiện ở trong hoặc ngoài giờ trên lớp Ngoài việc tổ chức cho học sinh thực hiện các nhiệm vụ học tập ở trên lớp, cần chú trọng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở ngoài lớp học và ở nhà
- Giáo viên phải có đầy đủ hồ sơ chuyên môn: bài soạn, sổ điểm cá nhân, sổ báo giảng,
hồ sơ lưu các bài kiểm tra(lưu đề đã được BGH duyệt) và đủ số đầu điểm theo quy định
(tổng hợp số lượng và phần trăm các bài kiểm tra vào sổ sinh hoạt nhóm chuyên môn )
- Đảm bảo 100% giáo viên lên lớp có giáo án soạn theo hướng ĐMPP ( Rõ mục tiêu KT,KN, TĐ cần đạt, rõ hoạt động thày hoạt động trò, phân bố thời gian cho các hoạt động, rõ ĐDDH cho từng hoạt động và đủ các bước lên lớp, giáo án phải thể hiện rõ dạy phân hoá đối tượng HS) Khuyến khích các giáo viên soạn giáo án điện tử để tự
nâng cao trình độ của mình Giáo án phải có tên giáo viên, trường, năm học, số tiết cụ thể Sau mỗi bài cần có phần rút kinh nghiệm của giáo viên
- Thực hiện dạy đủ các giờ lý thuyết, luyện tập và thực hành thí nghiệm
Trang 2- 100% giáo viên bộ môn thực hiện ít nhất 02 tiết / học kì dạy học áp dụng “ Phương pháp bàn tay nặn bột” và thực hiện đúng kế hoạch đã đăng kí xây dựng
Các trường nộp kế hoạch về phòng GD, kế hoạch phải cụ thể thời gian , tiết dạy , nội dung và tên người thực hiện
2.Đổi mới phương pháp dạy học
- Tiếp tục duy trì, phát triển cả bề rộng và chiều sâu về ĐMDH và ĐMKTĐG theo
phương châm “ Dạy thực chất- Học thực chất”
Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của học sinh theo tinh thần Công văn số 3535/BGDĐT-GDTrH ngày 27/5/2013 về áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” và các phương pháp dạy học tích cực khác; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc; tăng cường kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức; tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học; bảo đảm cân đối giữa trang bị kiến thức, rèn luyện kỹ năng và định hướng thái độ, hành vi cho học sinh; chú ý việc tổ chức dạy học phân hoá theo năng lực của học sinh dựa theo chuẩn kiến thức, kỹ năng của Chương trình giáo dục phổ thông
- Đa dạng hóa các hình thức học tập, chú ý các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, NCKH của học sinh, sử dụng các hình thức dạy học trên cơ sở ứng dụng hiệu quả CNTT
và truyền thông như E- learning; trường học kết nối Ngoài việc tổ chức cho học sinh thực hiện các nhiệm vụ học tập trên lớp , cần coi trọng giao nhiệm vụ và hướng dẫn học sinh học tập ở nhà, ở ngoài nhà trường
- Tổ chức tốt và động viên HS tích cực tham gia cuộc thi NCKHKT theo CV 3162/BGD&ĐT –GDTrH ngày 24/06/2015 và cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết các tình huống thực tiễn dành cho HS theo công văn 3790/BGD&ĐT-GDTrH ngày 29/07/2015
+ Đẩy mạnh việc vận dụng dạy học giải quyết vấn đề, các phương pháp thực hành trong các môn học; bảo đảm cân đối giữa việc truyền thụ kiến thức và rèn luyện kỹ năng cho học sinh; tăng cường liên hệ thực tế, tích cực ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với nội dung bài học Tăng cường tổ chức các hoạt động như: “Hội thi thí nghiệm - thực hành của học sinh”, “Hội thi tự làm và sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên”, … nhằm khuyến khích giáo viên và học sinh sử dụng hợp lý, khai thác tối đa tác dụng của các TBDH, phương tiện nghe nhìn, phòng học bộ môn, thư viện trường học; tích cực triển khai hoạt động tự làm TBDH; chú trọng liên hệ thực tế trong giảng dạy phù hợp với nội dung từng bài học
Cần coi trọng các thí nghiệm Vật lý, cần lưu ý việc sử dụng thí nghiệm và các thiết bị dạy học trên cơ sở bám sát nội dung SGK, các yêu cầu của bộ môn về KT- KN Khai thác các phần mềm máy tính ứng dụng vào dạy và học
Căn cứ vào chương trình giáo dục phổ thông do Bộ GD&ĐT ban hành từ năm học 2006-2007 tổ nhóm chuyên môn cần quán triệt đầy đủ mục tiêu về kiến thức, kỹ năng được thể hiện trong tài liệu “ Chuẩn kiến thức và kỹ năng” bộ môn Vật Lý do Bộ GD&ĐT ban hành năm 2006 qua đó xác định đúng trọng tâm kiến thức ,yêu cầu của từng chương , bài, tiết một cách hợp lí để học sinh hiểu kiến thức cơ bản và vận dụng được tránh ghi nhớ máy móc không nắm vững bản chất
3 Đ ổi mới kiểm tra và đánh giá
- Chỉ đạo và tổ chức chặt chẽ, nghiêm túc, đúng quy chế ở tất cả các khâu ra đề, coi, chấm và nhận xét, đánh giá học sinh trong việc thi và kiểm tra; đảm bảo thực chất, khách quan, trung thực, công bằng, đánh giá đúng năng lực và sự tiến bộ của học sinh
- Chú trọng đánh giá thường xuyên đối với tất cả học sinh: đánh giá qua các hoạt động trên lớp; đánh giá qua hồ sơ học tập, vở học tập; đánh giá qua việc học sinh báo
Trang 3cáo kết quả thực hiện một dự án học tập, nghiên cứu khoa học, kĩ thuật; đánh giá qua bài thuyết trình (bài viết, bài trình chiếu, video clip,…) về kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập Giáo viên có thể sử dụng các hình thức đánh giá nói trên thay cho các bài kiểm tra hiện hành.
- Kết hợp đánh giá trong quá trình dạy học, giáo dục và đánh giá tổng kết cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá của giáo viên với tự đánh giá và nhận xét, góp ý lẫn nhau của học sinh, đánh giá của cha mẹ học sinh và cộng đồng Khi chấm bài kiểm tra phải có phần nhận xét, hướng dẫn, sửa sai, động viên sự cố gắng, tiến bộ của học sinh
Việc đổi mới PPDH cần gắn liến với ĐMKTĐG Ra đề và chấm bài phải đảm bảo bám sát chuẩn KT-KN, tài liệu HD giảm tài SGK của Bộ GD và đánh giá đúng tŕnh độ học sinh.Khi đánh giá cần thể hiện thái độ khách quan, công minh và hướng dẫn học sinh biết tự đánh giá năng lực của mình Trong điều kiện không thi TNTHCS cần chú ý chống học lệch
Thực hiện đúng thời lượng về kiểm tra trong phân phối chương trình, việc ra đề cần thực hiện đúng quy trình hướng dẫn kiểm tra đánh giá xếp loại của Bộ và đúng kỹ thuật ra đề kiểm tra
Tiếp tục nâng cao yêu cầu vận dụng kiến thức liên môn vào thực tiễn Khi chấm bài kiểm tra phải có phần nhận xét, động viên sự cố gắng tiến bộ của học sinh Việc cho điểm có thể kết hợp giữa đánh giá kết quả bài làm với theo dõi sự cố gắng, tiến bộ của học sinh Chú ý hướng dẫn học sinh đánh giá lẫn nhau và biết tự đánh giá năng lực của mình.
Kết hợp hình thức tự luận và trắc nghiệm trong bài kiểm tra( Từ 30%-40% trắc nghiệm, 60%-70% tự luận) , về mức độ nhận thức: 30-40% biết, 30-40% hiểu, 20-30% vận dụng
Các bài thực hành trong chương trình, học sinh đều phải thực hiện và viết báo cáo
Trong mỗi học kì, chỉ đánh giá tối đa 1 bài thực hành tính điểm hệ số 2, việc chọn các bài thực hành để đánh giá tính điểm hệ số 2 là do tổ chuyên môn quy định, các bài thực hành khác cho điểm hệ số 1;
Đánh giá bài thực hành của học sinh bao gồm 2 phần:
+ Phần đánh giá kỹ năng thực hành và kết quả thực hành;
+ Phần đánh giá báo cáo thực hành
Điểm của bài thực hành bằng trung bình cộng điểm của hai phần trên
- Không ra bài tập và không kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS vào những nội dung được hướng dẫn là “ không dạy” hoặc “đọc thêm” trong tài liệu HD giảm tải của BGD&ĐT Riêng nội dung BDHSG không hạn chế chương trình giảm tải.
+ GV phải công khai biểu điểm chấm bài kiểm tra từ 1 tiết trở lên đến học sinh +100% các trường THCS nghiêm túc thực hiện phương pháp “Bàn tay nặn bột” trong giảng dạy môn Vật Lý theo đúng kế hoạch đã xây dựng.
Với các bài kiểm tra cuối học kì, cuối năm nên dành tối thiểu 50% làm bài cho các nội dung thông hiểu, vận dụng sáng tạo.
- Tăng cường ra câu hỏi, bài tập kiểm tra theo định hướng phát triển năng lực
để bổ sung cho thư viện câu hỏi của trường Tăng cường xây dựng "Nguồn học liệu mở" (thư viện) câu hỏi, bài tập, đề thi, kế hoạch bài dạy, tài liệu tham khảo có chất lượng trên website của Bộ (tại địa chỉ http://truongtructuyen.edu.vn ) Chỉ đạo cán bộ
Trang 4quản lý, giáo viên và học sinh tích cực tham gia Diễn đàn trên mạng về đổi mới kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh.
Thực hiện nghiêm túc các quy định về quản lý chuyên môn của Bộ và sở GD&ĐT, như:
Hướng dẫn đánh giá, xếp loại Việc đánh giá học sinh theo mô hình trường học mới V-Nen thực hiện theo công văn 4669/BGD&ĐT-GDTrH ngày 10/09/2015 của Bộ giáo dục
và Đào tạo.
4.Về sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn
- Nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn, trọng tâm sinh hoạt THEO HƯỚNG NGHIÊN CỨU BÀI HỌC; thống nhất nội dung kiến thức và phương pháp dạy bài khó, bài dài các chủ đề dạy học, của chương trình, dạy học tích hợp liên môn, các phương pháp, kỹ thuật dạy học của chương trình,các bài dạy có sử dụng thí nghiệm, thực hành ;thời điểm kiểm tra dưới 45phút, nội dung ôn tập kiểm tra 1 tiết theo đúng chuẩn kiến thức và ma trận đề kiểm tra, phân tích kết quả bài kiểm tra để điều chỉnh nội dung, phương pháp dạy cho phù hợp với đối tượng học sinh
-Ghi chép hồ sơ, sổ sách tổ nhóm, cá nhân đầy đủ , đúng quy định
- Các hoạt động chuyên đề của tổ và cụm trường cần tập trung vào ĐMPP và ĐMKTĐG Thông qua các hoạt động chuyên đề tháo gỡ các khó khăn trong việc giảng dạy bài mới, sử dụng dụng cụ và thiết bị TN và phương tiện hỗ trợ dạy học.Một số chuyên đề có thể lựa chọn :
+ Kinh nghiệm dạy tiết thực hành Vật lý.
+ Lựa chọn các chủ đề dạy học tự chọn theo hướng phát triển năng lực học sinh + Trao đổi việc thực hiện chuẩn kiến thức kỹ năng và dạy phân hoá đối tượng HS, dạy học tích hợp liên môn, dạy học theo định hướng phát triển năng hực học sinh + Sử dụng và khai thác có hiệu quả ĐDDH và phương tiện hỗ trợ
+ Phương pháp tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm hiệu quả trong tiết dạy
+ Dạy trên lớp với hướng dẫn học sinh tự học
+ Dạy phương pháp bàn tay nặn bột
- Thực hiện tốt các hoạt động bồi dưỡng sau tập huấn, tăng cường trao đổi kinh nghiệm chuyên môn
5 Về các kỳ thi của thành phố
- Thi HSG lớp 9 theo hướng dẫn của Sở
* Các cuộc thi khác
- Thi dạy học theo chủ đề tích hợp
- Hướng dẫn HS tham dự Cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học
- Hướng dẫn HS tham dự Cuộc thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn
đề thực tiễn dành cho học sinh trung học
- Thi học sinh giỏi theo mô hình IJSO
- Tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động “ Câu lạc bộ môn học mà em yêu thích”
nhằm phát huy năng khiếu của học sinh giỏi trong điều kiện không tổ chức thi học sinh giỏi các khối 8
5 Về công tác bồi dưỡng nghiên cứu khoa học
- Đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học Sáng kiến kinh nghiệm cần tập trung vào những vấn đề thiết thực nảy sinh trong quá trình dạy học Các trường cần xét duyệt SKKN một cách có chọn lọc trước khi gửi về Phòng Giáo dục Cần chú ý khi viết SKKN phải đảm bảo cấu trúc của SKKN , tránh quá nhiều hình ảnh trong SKKN Sáng kiến cần được cam kết do bản thân GV tự viết , không sao chép của người khác hay download trên mạng Internet