Đổi mới việc sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng tăng cường giúp đỡ vì sự tiến bộ của các thành viên trong tổ thông qua trao đổi, thảo luận về các chủ đề, nội dung giảng dạy, rút kinh ngh[r]
Trang 1Sở GD&ĐT Lâm Đồng CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Phòng GDTrH Độc lập-Tự do-Hạnh phúc
Đà Lạt, ngày 09 tháng 9 năm 2012
HƯỚNG DẪN CHUYÊN MƠN THCS, THPT NĂM HỌC 2012-2013 – MƠN VẬT LÝ
Căn cứ nhiệm vụ năm học và nhiệm vụ bậc học trong năm học 2012-2013, Sở Giáo dục & Đào tạo hướng dẫn việc dạy học môn Vật lý trong năm học 2012-2013 như sau:
A.NHỮNG NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM
1 Nâng cao hiệu quả đổi mới kiểm tra đánh giá thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học, dạy học phân hố trên cơ sở bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng; tạo ra sự chuyển biến mới về đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá
2 Tiếp tục điều chỉnh nội dung dạy học bộ mơn theo hướng giảm tải theo hướng dẫn của
Bộ Giáo dục & Đào tạo Chú trọng thực hiện lồng ghép, tích hợp trong giảng dạy, giáo dục
3 Chú ý mức độ thơng hiểu và vận dụng trong giảng dạy, chú trọng việc dạy học thực
hành cho học sinh, tự làm và sử dụng đồ dùng dạy học cho giáo viên, ứng dụng cơng nghệ thơng tin Tăng cường rèn luyện kỷ năng cho học sinh, liên hệ thực tế phù hợp với nội dung bài dạy
4 Thực hiện các giải pháp, chuyên đề nhằm nâng cao hiệu quả ơn tập thi tốt nghiệp
5 Tích cực tham gia các hoạt động chuyên mơn, các hội thi, trao đổi giao lưu học hỏi, chia
sẽ kinh nghiệm giảng dạy-giáo dục thơng qua các hội nghị và qua diễn đàn Vật lý Giáo dục Lâm Đồng vatlylamdong.com
B.NHỮNG NHIỆM VỤ CỤ THỂ
1 Tiếp tục thực hiện dạy học, kiểm tra đánh giá trên cơ sở bám sát chuẩn kiến thức kỹ
năng, áp dụng hiệu quả tài liệu đã tập huấn về “Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức – kỷ năng của chương trình giáo dục phổ thông” của môn vật lí THCS – THPT, tuân thủ đúng quy trình biên soạn đề kiểm tra, xây dựng thư viện câu hỏi theo các nội dung đã được tập huấn trong hè 2011
Việc soạn giảng, kiểm tra đánh giá theo chuẩn KT-KN là một trong những tiêu chuẩn đánh giá giờ dạy, đánh giá hoạt động của tổ chuyên mơn Một giáo án đạt yêu cầu cần thể hiện được việc đổi mới phương pháp dạy học và bám sát chuẩn KTKN Cụ thể cần làm nổi rõ:
Hoạt động của thầy
Hoạt động của trị
Mục đích cần đạt (trong mỗi bài, mỗi phần)
Để cĩ sự thống nhất trong tồn tỉnh, trong năm học 2012 – 2013 này giáo án vẫn soạn theo
ba cột như đã hướng dẫn trong năm học trước
2 Thực hiện đúng, đủ chương trình theo khung phân phối chương trình và hướng dẫn điều
chỉnh nội dung dạy học vật lí đã được Bộ giáo dục & Đào tạo ban hành Các tổ chuyên mơn tham khảo PPCT Sơ û gửi về các đơn vị trong các năm học 2011 – 2012 để chủ động xây dựng kế hoạch dạy học hoặc thay đổi lại PPCT cho phù hợp với đơn vị mình (cần trình hiệu phĩ chuyên mơn và gửi lên Sở phê duyệt), lưu ý theo khung thời gian 37 tuần thực học, trong
Trang 2đó: học kì I 19 tuần vă học kì II 18 tuần Caăn löu yù thôøi ñieơm keât thuùc hóc kyø vaø keât thuùc naím hóc theo keâ hoách naím hóc cụa Sôû
3 Tieâp túc thực hiện ñoơi môùi phöông phaùp dáy hóc theo höôùng xađy döïng tií́t hóc thađn
thieôn, dạy học phđn hóa, phaùt huy tính tích cöïc, höùng thuù trong hóc taôp cụa hóc sinh vaø vai
troø chụ ñáo cụa giaùo vieđn, chuù yù ñeẫn möùc ñoô thođng hieơu vă vận dụng trong quaù trình giạng
dáy; boăi döôõng naíng löïc ñoôc laôp suy nghó, vaôn dúng saùng táo kieân thöùc ñaõ hóc, traùnh thieđn veă ghi nhôù maùy moùc, khođng naĩm vöõng bạn chaât Chú trọng thực hiện lồng ghĩp, tích hợp giâo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm - hiệu quả, giâo dục bảo vệ môi trường, giâo dục hướng nghiệp, giâo dục kỹ năng sống trong câc tiết dạy
Đổi mới việc sinh hoạt tổ chuyín môn theo hướng tăng cường giúp đỡ vì sự tiến bộ của câc thănh viín trong tổ thông qua trao đổi, thảo luận về câc chủ đề, nội dung giảng dạy, rút kinh nghiệm, thâo gỡ những khó khăn vướng mắc trong giảng dạy trânh sinh hoạt tổ chỉ mang tính sự vụ
4 Đẩy mạnh việc vận dụng dạy học giải quyết vấn đề, taíng cöôøng söû dúng phöông phaùp
thöïc nghieôm – thực hănh trong giảng dạy, bảo đảm cđn đối giữa việc truyền thụ kiến thức vă rỉn luyện kỷ năng cho học sinh; tăng cường liín hệ thực tế, tổ chức tham quan, ngoại khóa Thöïc hieôn ñụ caùc thí nghieôm bieơu dieên vaø caùc tieât thöïc haønh chính khóa theo phađn phoâi chöông trình vaø caùc noôi dung yeđu caău cụa saùch giaùo khoa
Tăng cường tổ chức tổ chức câc hoạt động như “Hội thi thí nghiệm - thực hănh của học sinh”, “Hội thi ñoă duøng dáy hóc tự lăm vă sử dụng thiết bị dạy học của giâo viín”, “Hội thi giâo
ân đổi mới PPDH, tiết dạy đổi mới PPDH”…nhằm động viín giâo viín vă học sinh tăng cường
sử dụng hợp lý, khai thâc tối đa hiệu năng câc thiết bị dạy học, đồ dùng thí nghiệm, phòng học bộ môn
Tiếp tục taíng cöôøng öùng dúng cođng ngheô thođng tin trong giạng dáy mođn Vaôt lyù:söû dúng hôïp lí caùc phaăn meăm dáy hóc, thí nghieôm mođ phoûng, tö lieôu thieât bò dáy hóc ñieôn töû, khai thaùc máng internet, soán vaø dáy hóc baỉng giaùo aùn ñieôn töû…Caăn löu yù khođng lám dúng CNTT ñeơ bieân “ñóc cheùp” thaønh “chieâu cheùp” maø phại keât hôïp hôïp lí giöõa caùc phöông phaùp truyeăn thoâng vôùi öùng dúng CNTT Khuyến khích câc đơn vị có câc chuyín đề về sử dụng ngoại ngữ trong quâ trình giảng dạy vật lí
Trong năm học 2012 – 2013 năy, bộ môn Vật lí của Sở kết hợp với Diễn đăn Vật lí Giâo Dục Lđm Đồng sẽ tổ chức “Hội thi giâo ân đổi mới PPDH, tiết dạy đổi mới PPDH” cho giâo viín THPT (dự định văo thâng 12/2012) vă giâo viín THCS (dự định văo thâng 02/2013), đề nghị
tổ vật lí câc trường chuẩn bị tham gia tích cực
5 Ñoơi môùi trong caùch kieơm tra, ñaùnh giaù:
Tập trung nghiín cứu đổi mới nội dung, hình thức kiểm tra đânh giâ môn vật lí theo hướng coi trọng đânh giâ để giúp đỡ học sinh về phương phâp học tập, động viín sự cố gắng, hứng thú học tập bộ môn vật lí của học sinh
Nđng cao chất lượng câc băi kiểm tra, căn cứ trín tình hình cụ thể của từng trường, đặc điểm của học sinh để kết hợp một câch hợp lý hình thức tự luận với hình thức trắc nghiệm khâch quan; dựa trín chuẩn kiến thức, kỹ năng; Nội dung câc băi kiểm tra cần có cả lí thuyết
vă thực hănh theo một tỉ lệ thích hợp
Nghiím túc thực hiện việc xđy dựng ma trận đề kiểm tra cho mỗi chương vă cả chương trình môn vật lí, biín soạn đề kiểm tra theo hướng đảm bảo mức độ nhận biết, tăng cường mức
độ thông hiểu vă vận dụng, dănh tối thiểu 50% thời gian lăm băi cho câc nội dung thông hiểu, vận dụng; tăng cường hoăn thiện vă bổ sung cho thư viện cđu hỏi bộ môn vật lí để dùng chung
Trang 3cho tổ trong từng năm học Khi chấm bài kiểm tra phải cĩ phần nhận xét, động viên sự cố gắng tiến bộ của học sinh; hướng dẫn học sinh đánh giá lẫn nhau và biết tự đánh giá năng lực của mình
Thực hiện việc giảng dạy kết hợp với ơn tập cuốn chiếu, xây dựng và hồn thiện đề cương
ơn tập ngay trong học kỳ I, nhất là đối với khối lớp 12 ơn thi tốt nghiệp THPT, mẫu đề cương
ơn tập đã thống nhất tại Hội nghị ơn tập thi tốt nghiệp THPT tháng 4/2011 Đề cương cần phù hợp tình hình nhà trường, đặc điểm học sinh Tổ chuyên mơn cần tích cực rút kinh nghiệm và
Về điểm bài thực hành vẫn như năm học trước: Mỗi học kỳ cĩ tối đa một bài thực hành lấy điểm kiểm tra 1 tiết (hệ số 2) Đánh giá bài thực hành của học sinh bao gồm hai phần:
Đánh giá kỹ năng thực hành
Đánh giá báo cáo thực hành
Điểm của bài thực hành bằng trung bình cộng điểm của hai phần trên
6 Qua khảo sát đầu năm và phân loại học sinh, tiếp tục tăng cường công tác giúp đỡ phụ
đạo học sinh yếu kém nhất là đối với các trường vùng sâu, vùng xa Đẩy mạnh công tác bồi dưỡng học sinh giỏi các cấp Các tổ chuyên mơn cần cĩ kế hoạch phát hiện và bồi dưỡng cho học sinh giỏi vật lí từ đầu năm học để tham gia các kì thi học sinh giỏi tỉnh Ngồi ra các
tổ cũng cần quan tâm đến việc tạo ra các sân chơi lành mạnh bổ ích cho học sinh dưới hình thức sinh hoạt CLB, ngoại khĩa, các cuộc thi ý tưởng sáng tạo
7 Thơng qua sinh hoạt tổ chuyên mơn, các tổ cũng cần cĩ kế hoạch biện pháp nâng cao
trình độ chuyên mơn, nghiệp vụ sư phạm của giáo viên trong tổ Đẩy mạnh dự giờ, gĩp ý, tổ chức các chuyên đề, tham gia tích cực các hoạt động chuyên mơn của địa phương, của ngành, tăng cường giao lưu học hỏi về chuyên mơn, chia sẻ kinh nghiệm Các tổ cần động viên giáo viên tham gia tích cực diễn đàn Vật lý Giáo dục Lâm Đồng: vatlylamdong.com, đây là nơi để các giáo viên vật lý trong tỉnh trao đổi thơng tin, học tập kinh nghiệm, thảo luận chuyên mơn, tải các tài nguyên dạy học Các ý kiến quản lí chỉ đạo bộ mơn cũng sẽ thơng qua trang web này Đây cũng là nội dung đánh giá hoạt động của tổ chuyên mơn
8 Đối với các trường chuyên biệt: Tổ Vật lí trường THPT Chuyên Thăng Long, THPT
chuyên Bảo Lộc cần nắm vững chương trình, các chuyên đề chuyên sâu cũng như cập nhật các nhiệm vụ năm học mới 2012-2013 để cĩ kế hoạch dạy học phù hợp Các trường Dân tộc nội trú cần nắm vững nội dung chương trình, các nội dung giảm tải mơn vật lí để áp dụng cho phù hợp với đối tượng học sinh
Đối với các trung tâm GDTX cĩ hệ bổ túc văn hĩa cần lưu ý việc dạy học theo đúng chuẩn KTKN kết hợp với việc lồng ghép các nội dung bảo vệ mơi trường, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, giáo dục kỷ năng sống vào bài học Chú trọng đến việc biên soạn đề kiểm tra cần cĩ ma trận thống nhất cho từng bài kiểm tra bám sát chuẩn kiến thức kỷ năng Ngồi ra cần chú ý những nội dung giảm tải trong chương trình chuẩn THPT để áp dụng giảng dạy, ra
đề kiểm tra cho các lớp bổ túc
C CƠNG TÁC BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI
1 Tổ chức đúc rút kinh nghiệm về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi các cấp trong các
năm học trước, nhất là trong năm học 2011 - 2012 Tiếp tục phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi Vật lý, kiện toàn đội ngũ giáo viên bồi dưỡng HSG quốc gia về kỳ năng, phương pháp, tài liệu…
2 Đề thi học sinh giỏi Vật lý trong năm học 2012-2013 ở các cấp chủ yếu vẫn ra theo
dạng đề tự luận Đề thi học sinh giỏi Vật lí THPT cĩ thêm phần thi thí nghiệm thực hành, đề thi học sinh giỏi Vật lí THCS sẽ cĩ câu hỏi về phương án thực hành trên giấy thi liên quan đến nội dung chương trình vật lí phổ thơng đã được quy định
Trang 43 Hàng năm, Sở (Phịng Khảo thí) sẽ cĩ văn bản hướng dẫn chi tiết về nội dung và phạm vi
đề thi học sinh giỏi tỉnh THCS và THPT Tuy nhiên nội dung chương trình bồi dưỡng tại các đơn vịù hàng năm phải bảo đảm những đơn vị kiến thức như sau:
3.1) Thi học sinh giỏi Vật lý lớp 9:
Dựa vào nội dung chương trình Vật lý THCS mới, theo từng kỳ thi cụ thể như sau:
* Kỳ thi vòng Huyện, Thị, Thành phố:
- Toàn bộ phần Cơ học ở lớp 6 và 8 (có nâng cao,bổ sung các công thức định lượng)
- Toàn bộ phần nhiệt học ở lớp 6 và 8 (bổ sung các công thức định lượng)
- Toàn bộ phần quang học lớp 7 (có bổ sung cách vẽ ảnh qua gương)
- Chương I phần Điện học lớp 9
*Kỳ thi vòng Tỉnh: Gồm các nội dung đãõ có ở vòng huyện, thị, thành phố, đồng
thời thêm các nội dung sau:
- Toàn bộ phần Điện từ (Chương II) lớp 9
- Toàn bộ chương III - phần quang lớp 9 (Bổ sung công thức thấu kính)
3.2) Thi học sinh giỏi vật lý lớp 12:
Dựa vào nội dung chương trình Vật lý THPT phân ban mới (chương trình nâng cao):
* Thi chọn học sinh giỏi tỉnh:
- Toàn bộ phần cơ học lớp 10
- Toàn bộ phần Vật lý phân tử và nhiệt học ở lớp 10
- Toàn bộ phần điện học, từ trường, cảm ứng điện từ ở lớp 11
- Toàn bộ phần Quang hình học lớp 11
- Toàn bộ phần Cơ học vật rắn, Dao động cơ học, Sóng cơ học - âm học, Dòng điện xoay chiều (không phân nhánh), Sóng điện từ lớp 12
* Thi chọn học sinh dự thi quốc gia
Nội dung thi ở vòng này ngồi những nội dung theo chương trình vật lí THPT nâng cao cịn bao gồm cả các chuyên đề chuyên sâu mà Bộ GD&ĐT đã quy định cho trường
Chuyên theo công văn số 10803/ BGDĐT-GDTrH ngày 16/12/2009 hướng dẫn thực hiện chương trình chuyên sâu các môn chuyên cấp THPT Ngồi ra các đơn vị cũng cần chủ động
nắm nội dung các chuyên đề bồi dưỡng cho giáo viên chuyên hàng năm của Bộ GDĐT
Nội dung bồi dưỡng và thi ở các vòng không chỉ là những vấn đề cơ bản của chương trình Vật lý THCS, THPT mà còn bao gồm những kiến thức và kỷ năng nâng cao cho từng đơn vị kiến thức
3.3) Nội dung thi vào lớp 10 chuyên lí
Nội dung và yêu cầu như kỳ thi học sinh giỏi THCS vòng tỉnh Trong đó trọng tâm là chương trình vật lý lớp 9
CHUYÊN VIÊN BỘ MƠN VẬT LÍ