SD thuốc cho người cao tuổi

PowerPoint Presentation Sử dụng thuốc cho người cao tuổi Dược lâm sàng – Nhóm 3 1 2 3 4 Mở đầu Đặc điểm DĐH, DLH người cao tuổi ADR ở người cao tuổi Một số điểm cần lưu ý khi dùng thuốc cho NCT 4 Nguyên tắc chung khi dùng thuốc cho NCT 1 2 3 4 5 Người cao tuổi từ 60 đến 65 tuổi trở lên Kinh tế Công tác chăm sóc sức khỏe phát triển được quan tâm Tuổi thọ con người tăng Số người cao tuổi tăng 1 Mở đầu Chức năng sinh lý suy giảm Dễ mắc bệnh Một người có thể mắc nhiều bệnh khác nhau Do đó, khi bị bệ.

Sử dụng thuốc cho người cao

tuổi

Dược lâm sàng – Nhóm 3

2

3

4

Mở đầu

Đặc điểm DĐH, DLH người cao tuổi

ADR ở người cao tuổi

Một số điểm cần lưu ý khi dùng thuốc cho NCT

4 Nguyên tắc chung khi dùng thuốc cho NCT

1

2

3

4

5

Người cao tuổi từ 60 đến 65 tuổi trở

lên

Kinh tế

Công tác chăm sóc sức khỏe

phát triển

được quan tâm

Tuổi thọ con người

tăng

Số người cao tuổi

tăng

1 Mở đầu

 - Chức năng sinh lý suy giảm

 - Dễ mắc bệnh

 - Một người có thể mắc nhiều bệnh khác nhau

 Do đó, khi bị bệnh, nếu dùng thuốc để điều trị thì

những tai biến, phản ứng phụ hoặc tác dụng không mong muốn của thuốc thường xảy ra ở đối tượng người cao tuổi nhiều hơn lứa tuổi trẻ.

 Những tổn thương của quá trình bệnh lý kéo dài trong suốt cuộc đời dẫn đến

giảm sút về số lượng nhu mô và tế bào có hoạt tính

 Tình trạng dùng nhiều loại thuốc trên một cơ thể đa triệu chứng làm tăng

tương tác thuốc

 NCT khi dùng thuốc thường dễ nhầm lẫn, hay quên, mắt mờ khó nhìn thấy

để phân biệt thuốc, khó uống hậu quả là thực hiện sai y lệnh và có khi gây nguy hiểm đến tính mạng

 NCT có 2 huynh hướng cực đoan: một là không muốn dùng thuốc kể cả khi

bị mắc bệnh vì khó uống thuốc, sợ đau do tiêm thuốc ; hai là rất thích dùng thuốc với tính chất lạm dụng để mong muốn tăng cường sức khỏe, sống lâu trăm tuổi

Dùng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả

2.Dược động học

Thải trừ

Chuyển hóa Phân bố

Hấp thu

2.1 Hấp thu thuốc: bộ máy tiêu hóa của người cao

tuổi đã có nhiều thay đổi:

❄ Giảm số lượng các tế bào hấp thu và giảm diện tích hấp thu ở ruột

❄ Giảm tốc độ tháo sạch dạ dày, pH dạ dày tăng lên

❄ Giảm lưu lượng máu ở ruột và làm giảm năng lực vận động của ruột

❄ Sự vận chuyển tích cực của nhiều chất qua ống tiêu hóa bị trì trệ

Giảm lượng nước toàn cơ thể: nên các

thuốc tan trong nước như digoxin, morphin bị giảm thể tích phân bố , tang nồng độ thuốc trong máu và trong mô

Các thuốc gắn mạnh vào mô như digoxin

sẽ kéo dài thời gian tác dụng

Tăng lượng mỡ: làm

tăng khả năng phân

bố các thuốc tan trong mỡ như:

barbiturate, thiopental, diazepam…dẫn đến kéo dài thời gian tác dụng

Giảm albumin huyết tương: làm

tăng dạng tự do của thuốc, làm cho tác dụng và độc tính tăng theo

2.2 Phân bố thuốc:

Giảm khối lượng gan và giảm lưu

lượng máu đến gan.

Giảm hoạt tính của một số

enzym chuyển hóa thuốc ở gan.

Giảm độ thanh lọc của gan.

Giảm chuyển hóa và

đào thải thuốc

“Như vậy, một số thuốc chuyển hóa mạnh qua gan sẽ giảm chuyển hóa làm kéo dài thời gian

tác dụng và tích lũy gây độc tính.”

2.3 Chuyển hóa thuốc:

Thông thường, các chuyển hóa thuốc nhiều qua gan khi dùng cho người cao tuổi nên giảm liều (còn ½ hay

1/3 liều) và theo dõi chặt chẽ.

2.2 Phân bố

thuốc: ❄ Ở tuổi già:

- Khối lượng thận giảm

- Số lượng tiểu cầu thận, chức năng giảm

- Lưu lượng máu qua thận giảm

❄Hầu hết thuốc được thải trừ qua thận Người cao tuổi chức năng thận giảm, độ thanh lọc thận giảm làm thời gian bán thải t1/2 của thuốc tăng gây tăng độc tính

❄ Nên dùng chỉ số độ thanh lọc creatinine (Clcr) để đánh giá chức năng thận, vì chỉ số này có liên quan chặt chẽ với sức lọc cầu thận và sự thải trừ tích cực qua ống thận Có thể ước lượng Clcr bằng công thức Cockroft-Gault:

(140 – tuổi) * Thể trọng (kg) 72*creatinine máu (mg/dl) Clcr (ml/phút) =

- Nếu bệnh nhân là nữ: lấy trị số tính được * 0,85

- Nếu Clcr <30 ml/phút phải điều chỉnh liều lượng để tránh độc tính

“Giảm nhạy cảm của receptor, giảm lượng

receptor."

“Do có nhiều bệnh hoặc do sự thay đổi sinh lý

học"

 Thêm chú thích quan trọng ( nếu có)

 Thêm chú thích quan trọng ( nếu có)

“Do cạn kiệt chất trung gian thần kinh"

Nguyên nhân

gây giảm đáp

ứng dược lý ở cơ

quan đích

2.Dược

lực học

 Việc điều chỉnh liều lượng là rất cần, nhưng cũng khó đoán trước được tác dụng của thuốc vì sự thay đổi sinh lý của từng cá thể, có khi tăng đáp ứng của cơ quan đích nầy lại giảm đáp ứng của cơ quan đích khác

Ví dụ: Theophylin tăng tác dụng co cơ tim ở người già, nhưng giảm tác dụng giãn phế quản.

 Những thay đổi đáp ứng dược lý:

- Dễ bị tụt huyết áp thế đứng: khi dùng các thuốc hạ huyết áp,

thuốc trị Parkinson, thuốc chẹn α giao cảm.

- Dễ bị ngã do mất thăng bằng khi dùng thuốc ngủ, an thần.

Nguy cơ ADR

của người già tỉ

lệ thuận với số

loại thuốc dùng.

3 ADR NCT

Tương tác “Thuốc – Bệnh” thường xảy

ra ở người già Ví dụ: Người già bị suy thận mạn, nếu dùng kháng sinh aminosid

có thể chuyển sang suy thận cấp

Người già hay quên, dễ lẫn, mắt mờ Nên dùng thuốc không đúng chỉ định

Dùng thuốc cho người già phải

do y tá hay người thân thực hiện

Hai khuynh hướng cực đoan ở người cao tuổi:

+ Không ưng thuận dùng thuốc + Lạm dụng thuốc

để sống lâu hoặc không chịu nổi những cơn đau

4 Một số điểm cần lưu ý khi dùng thuốc cho người cao tuổi:

Chọn liều thích hợp,

an toàn, công hiệu

1

Nếu có thể không

dùng thuốc là tốt nhất

3

Theo dõi kỹ khi dùng thuốc trong một thời

gian dài

2

Dùng càng ít loại thuốc

càng tốt

Nguyên tắc chung khi dùng thuốc cho NCT

5 Nguyên tắc chung khi dùng thuốc cho người cao tuổi:

Thank you