Phát triển cộng đồng là tiến trình giải quyết một số vấn đề khó khăn đáp ứng nhu cầu của cộng đồng, hướng tới sự phát triển không ngừng về đời sống vật chất, tinh thần của người dân thông qua việc nâng cao năng lực tăng cường sự tham gia đoàn kết, phối hợp chặt chẽ giữa người dân với nhau, giữa người dân với các tổ chức và giữa các tổ chức với nhau trong khuôn khổ đồng . Xã hội phát triển càng cho thấy sự cần thiết của ngành công tác xã hội nói chung và phát triển cộng nói riêng. Ở Việt Nam, phát triển cộng đồng là một chuyên ngành khá mới mẻ trong công tác xã hội nói chung và hoạt động cộng đồng nói riêng, nhưng nó đã và đang giúp giải quyết những vấn đề xã hội một cách có hiệu quả và hữu ích. Trong phát triển cộng đồng, người tác viên cộng đồng là người có hiểu biết, có trình độ được trang bị những kỹ năng kiến thức để làm việc với cộng đồng dân cư. Do đó, để đáp ứng sự phát triển của xã hội, yêu cầu mỗi người tác viên cộng đồng tương lai phải không ngừng học hỏi trau dồi kiến thức kỹ năng ngay trên ghế nhà trường để có thể làm việc với cộng đồng và cùng cộng đồng đó tự giải quyết vấn đề của họ. Nằm trong khuôn khổ chương trình học tập của chuyên ngành công tác xã hội của trường Đại học Lao động – xã hội, nhóm 3 lớp Đ5CT1 thực hành tại địa bàn thôn Mao Yên xã Phượng Mao huyện Quế Võ tỉnh Bắc Ninh đã được rèn luyện kỹ năng và học tập kinh nghiệm bộ môn chuyên ngành phát triển cộng đồng. Kết quả sau 6 tuần thực hành tại địa phương là vấn đề xây dựng tủ đựng đồ chơi và đồ chơi cho trẻ em trường mẫu giáo thôn Mao Yên đã được hoàn thành trong niềm vui của bà con nhân dân trong thôn nói chung và các bậc phụ huynh có con em đang học tại trường.
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Phát triển cộng đồng là tiến trình giải quyết một số vấn đề khó khăn đáp ứngnhu cầu của cộng đồng, hướng tới sự phát triển không ngừng về đời sống vật chất,tinh thần của người dân thông qua việc nâng cao năng lực tăng cường sự tham giađoàn kết, phối hợp chặt chẽ giữa người dân với nhau, giữa người dân với các tổchức và giữa các tổ chức với nhau trong khuôn khổ đồng
Xã hội phát triển càng cho thấy sự cần thiết của ngành công tác xã hội nóichung và phát triển cộng nói riêng Ở Việt Nam, phát triển cộng đồng là mộtchuyên ngành khá mới mẻ trong công tác xã hội nói chung và hoạt động cộng đồngnói riêng, nhưng nó đã và đang giúp giải quyết những vấn đề xã hội một cách cóhiệu quả và hữu ích
Trong phát triển cộng đồng, người tác viên cộng đồng là người có hiểu biết, cótrình độ được trang bị những kỹ năng kiến thức để làm việc với cộng đồng dân cư
Do đó, để đáp ứng sự phát triển của xã hội, yêu cầu mỗi người tác viên cộng đồngtương lai phải không ngừng học hỏi trau dồi kiến thức kỹ năng ngay trên ghế nhàtrường để có thể làm việc với cộng đồng và cùng cộng đồng đó tự giải quyết vấn
đề của họ
Nằm trong khuôn khổ chương trình học tập của chuyên ngành công tác xãhội của trường Đại học Lao động – xã hội, nhóm 3 lớp Đ5CT1 thực hành tại địabàn thôn Mao Yên - xã Phượng Mao - huyện Quế Võ - tỉnh Bắc Ninh đã được rènluyện kỹ năng và học tập kinh nghiệm bộ môn chuyên ngành phát triển cộng đồng Kết quả sau 6 tuần thực hành tại địa phương là vấn đề xây dựng tủ đựng đồchơi và đồ chơi cho trẻ em trường mẫu giáo thôn Mao Yên đã được hoàn thànhtrong niềm vui của bà con nhân dân trong thôn nói chung và các bậc phụ huynh cócon em đang học tại trường
Trang 2Dưới đây là bản báo cáo chi tiết của nhóm 3 lớp về những hoạt động mànhóm đã làm được trong thời gian thực hành tại địa phương Trong qúa trình thựchành do kiến thức và kinh nghiệm còn hạn chế nên không thể tránh khỏi thiếu sótnhất định Chúng em kính mong thầy cô đóng góp ý kiến để bản báo cáo của nhómđược hoàn chỉnh hơn.
Một lần nữa, chúng em xin chân thành cảm ơn giảng viên Nguyễn ThịThanh Hương, giảng viên Nguyễn Tuấn Long và giảng viên Nguyễn Xuân Dũng
về sự chỉ bảo, hướng dẫn tận tình của thầy cô trong thời gian nhóm thực hành.Đồng thời, chúng em cũng xin chân thành cảm ơn chính quyền địa phương cùngtoàn thể bà con nhân dân trong thôn đã tạo điều kiện cho nhóm trong chuyến đithực tế và làm nên thành công cho hoạt động của nhóm tại địa phương
Nhóm 3
Trang 3Hiện nay, xã bao gồm 4 thôn là: Mao Lại, Mao Trung, Mao Dộc, Mao Yên.
Trang 41.2 Quá trình hình thành
Phượng Mao là xã nằm kề trung tâm huyện lỵ huyện Quế Võ – tỉnh Bắc Ninh,
mảnh đất như tấm lụa hồng, đẹp như “lông Phượng” (Phương Mao) mà các cụ xãxưa đã từng gọi và đặt tên
Trong chiều dài lịch sử của dân tộc, từ rất sớm người dân Phượng Mao đã sinh
cư lập nghiệp tại mảnh đất này và tạo dựng cho mình một truyền thống “văn hiến
và cách mạng” Người dân nơi đây đã phát huy truyền thống của đất nước, quê
Trang 5nhiêu mầu mỡ, phát triển sản xuất, xây dựng cuộc sống ngày càng tươi đẹp Vớitruyền thống thông minh và hiếu học, nơi đây đã có Nguyễn Đình Trạch thi đỗTiễn sỹ năm 1970, ông đã làm rạng rỡ quê hương.
Dưới chế độ phong kiến đế quốc, người dân bị hai tròng áp bức bóc lột, cuộcsống đói khổ, cơ cực, làm than Khi có ánh sáng cách mạng của đảng và Bác Hồ,nhân dân Phượng Mao đã vùng lên cùng nhân dân cả nước giành chính quyền bằngcuộc cách mạng tháng Tám năm 1945 Từ người nô lệ trở thành người làm chủ quêhương, xây dựng cuộc sống mới tự do và bình đẳng
Thực hiện lời kêu gọi thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh “thà hy sinh tất cảchứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, dưới sự lãnhđạo của Đảng, trực tiếp là chi bộ xã, nhân dân Phượng Mao đã gan dạ dũng cảmđứng lên theo Đảng kháng chiến trường kỳ 9 năm chống thực dân Pháp xâm lược.Trong kháng chiến, cán bộ, đảng viên và nhân dân đã vượt qua bao khó khăn thủthách, gian khổ, không sợ hy sinh, bám dân, giữ đất để hoạt động; ra sức xây dựng
lực lượng chính trị, quân sự, vận động nhân dân trở về quê làm ăn ngay trong sựkìm kẹp, càn quét của kẻ thù; có nhiều hình thức đấu tranh khôn khéo với địch, vừabảo vệ nhân dân vừa chống lại sự kìm kẹp của chúng, vừa quấy rối gây hoangmang dao động cho kẻ thù, vừa phối hợp với bộ đội, du kích các xã chiến đấu dũngcảm chống càn, tấn công tiêu diệt địch, tiến lên giải phóng quê hương, đóng gópvào thành tích chung của quân và dân huyện Quế Võ (quân và dân huyện Quế Võđược Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang thời
kỳ chống Pháp xâm lược)
Bước vào thời kỳ vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội, vừa chiến đấu chống chiếntranh phá hoại của đế quốc Mỹ, chi viện cho chiến trường miền Nam Với ý chíquyết tâm cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta thực hiện khẩu hiệu “tất cả đểđánh thắng giặc Mỹ xâm lược” Đảng bộ xã Phượng Mao đã lãnh đạo nhân dân
Trang 6trong xã huy động mọi tiềm năng của địa phương phát triển sản xuất chăm lo cuộcsống của nhân dân, khắc phục khó khăn, chuẩn bị mọi mặt chống chiến tranh pháhoại của địch, trực tiếp chiến đấu bắn máy bay Mỹ, bắt sống giặc lái, bảo vệ tínhmạng và tài sản của nhân dân Với khẩu hiệu “thóc không thiếu một cân, quânkhông thiếu một người, thanh niên “ba sẵn sàng”, phụ nữ “ba đảm đang”….quân
và dân Phượng Mao đã đóng góp hàng nghìn tấn lương thực, thực phẩm, hàng trămthanh niên lên đường nhập ngũ chi viện cho tiền tuyến lớn miền Nam, góp sứccùng cả nước đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đilên chủ nghĩa xã hội
2. Tổng quan về thôn Mao Yên
Thôn Mao Yên là một trong bốn thôn trực thuộc xã Phượng Mao Bên cạnh cái
tên trên bản đồ là thôn Mao Yên, thôn còn có tên gọi khác là thôn Yên có nghĩa làngôi làng yên bình
Thôn Mao Yên hiện có 270 hộ dân tương đương 982 nhân khẩu Trong đó:
Số hộ nghèo là : 26 hộ
Số người cao tuổi là : khoảng 90 tuổi
Số hộ thuộc diện người có công: 34 hộ
Số hộ kinh doanh ( buôn bán nhỏ) : 7 hộ
Nghề nghiệp của người dân trong thôn phần lớn là làm nông nghiệp, tham gia làmviệc tại các nhà máy, xí nghiệp và làm các nghề như thợ xây, lái xe, buôn bán
Trang 7Đường vào thôn Mao Yên
Điều kiện tự nhiên
Vị trí địa lý: theo ranh giới hành chính thì Mao Yên cách khoảng 10 km từ
trung tâm
+ Phía Đông – Bắc giáp với thôn Mao Lại và Mao Trung
+ Phía Tây – Bắc giáp với Mao Dộc
+ Bao bọc xung quanh thôn là đất nông nghiệp ( ruộng lúa)
Địa hình: thôn vốn là vùng đất cổ, nằm giữa trung tâm đồng bằng Bắc Bộ,
được tạo dựng trên các gò bãi của dòng sông Đuống, thuận lợi cho việc pháttriển nông nghiệp trồng lúa nước, cây hoa màu
Điều kiện đất đai: Đất đai được phù sa bồi đắp màu mỡ nên thuận lợi cho
việc sản xuất nông nghiệp chủ yếu là trồng lúa Hiện nay diện tích đất nôngnghiệp trên địa bàn thôn đang dần bị thu hẹp nhằm phục vụ cho phát triểncác khu công nghiệp
Trang 8 Nguồn nước : Diện tích ao, hồ đầm rộng, nguồn nước mặt dồi dào thuận lợi
cho người dân ở địa phương nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi gia cầm: vịt, gà,ngan
Diện tích : tổng diện tích của thôn là 103,49 Ha trong đó 63,67 ha là đất
nông nghiệp; 9,67 Ha là đất thổ cư còn 30,06 Ha đất khác
Khí hậu: Thôn Mao Yên nằm trong vùng nhiệt đới, gió mùa của miền bắc
nên rất phù hợp cho sinh trưởng, phát triển nông nghiệp.Tuy nhiên, đặc điểmcủa khí hậu nhiệt đới gió mùa là mưa nhiều và nắng nóng liên tục trongnhững ngày hề nên vào hạ ruộng lúa dễ bị hạn vào mùa mưa thì thôn dễ xảy
ra ngập úng cục bộ ( hệ thống đường giao thông trong thôn vẫn là đườngđất)
Điều kiện kinh tế
Kinh tế thôn Mao Yên chủ yếu là nông nghiệp chiếm 61,2 % giá trị kinh
tế Trong nông nghiệp thì nông nghiệp đóng vai trò là chủ yếu với các cây trồngnhư lúa, ngô, khoai và các loại rau màu Trong những năm gần đây thôn Mao Yên
đã và đang có biện pháp đã và đang có nhiều biện pháp nhằm giảm giá trị sản xuấtnông nghiệp trong cơ cấu kinh tế , tăng giá trị tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ Thêm vào đó, thôn Mao Yên nằm khá gần khu công nghiệp Quế Võ, điều nàytạo điều kiện thuận lợi cho người dân sống trong thôn có thêm công việc, tạo thunhập và cải thiện đời sống của bà con trong thôn
Điều kiện văn hóa -xã hội- giáo dục
Hiện nay, tình hình đời sống xã hội trong thôn luôn ổn định, đời sống nhân dântừng bước được cải thiện, cán bộ và nhân dân Mao Yên đã và đang thi đua đẩy
Trang 9mạnh sản xuất nông nghiệp, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất năng suất
và hiệu quả cao
Về vấn đề an ninh ,trật tự an toàn xã hội: vấn đề này ở thôn luôn được ổn
định và giữ vững, tệ nạn xã hội như cờ bạc, lô đề vẫn còn nhưng rất hạn chế, tìnhtrạng nghiện ma túy, mại dâm không có trên địa bàn hàng chục năm nay không có
vụ trọng án nào xảy ra
Về hoạt động y tế - chăm sóc sức khỏe công cộng : Các chương trình tiêm chủng
mở rộng phòng tránh thai, phòng ngừa dịch bệnh,….vv được thực hiện, tuyêntruyền và vận động khá đầy đủ tới từng hộ dân trong thôn
Các ban ngành đoàn thể trong thôn đều hoạt động tích cực, có sự ảnh hưởng rộngrãi tới nhân dân, tuy nhiên còn một số đoàn thể hoạt động chưa có hiệu quả cao
Về tình hình giáo dục: Mặt bằng chung về trình độ học vấn trong thôn là tốt
nghiệp trung học phổ thông, hầu hết trẻ trong tuổi đi học đều được đi học đúng độtuổi trong những năm gần đây, tỷ lệ đỗ đại học, cao đẳng của thôn tăng theo thờigian
Về tình hình văn hóa: Mặc dù nằm trong những thôn khó khăn nhất của huyện Quế
Võ nhưng tình hình văn hóa của thôn Mao Yên cũng không vì thế mà kém phần sôiđộng Các hoạt động văn nghệ của hôi phụ nữ trong thôn liên tục giành được giảicao trong xã, thôn cũng là thôn đầu tiên trong xã được nhận danh hiệu thôn vănhóa ( năm 2001) và vẫn tiếp tục được nhân danh hiệu này cho đến nay
Trang 10Giấy khen làng văn hóa năm 2002
Điều kiện cơ sở hạ tầng
Về công trình công cộng: trong thôn có một nhà văn hóa ( hiện nay, thôn đang xây
dựng nhà văn hóa mới theo chương trình “nông thôn mới” ) , một nhà trẻ ( có hailớp: lớp cho trẻ 1,2 tuổi và lớp cho trẻ 3,4 tuổi )
Về địa danh tín ngưỡng : trong thôn có chùa Mao Yên ( chùa có lưu giữ 12 pho
tượng bằng gỗ và 5 bia phật hậu niên đại ) và Đình Mao Yên ( trong đình thờ “Ngũ vị thiên thần” giống các làng khác khác ở xã Phượng Mao – đây là cũng làThành hoàng của làng ) HIện tại, Đình và Chùa trong thôn thường mở cửa vào cácngày mùng 1 và 15 âm lịch và các dịp lễ lớn trong thôn
Trang 11Chùa Mao Yên
Đình Mao Yên
Trang 12Về vấn đề nhà ở: hầu hết số nhà ở trong thôn đều là nhà cấp 4, trong đó có 3 nhà
đã được xây lại ( nhà tình nghĩa cho đối tượng thuộc diện chính sách)
Hệ thống đường giao thông trong thôn hiện vẫn là đường đất, có nhiều chỗ mấp
mô, ghập ghềnh; vào mùa mưa xuất hiện nhiều hố lớn trên mặt đường gây khókhăn cho người điều khiển phương tiện giao thông và người đi bộ Tuy nhiên, hiệnnay đường đi trong thôn đang được xây dựng theo chương trình “ nông thôn mới”của Đảng và nhà nước
Về hệ thống điện và nước sinh hoạt: 100% số hộ dân trong thôn có điện sinh hoạt.
Nước sinh hoạt trong thôn vẫn là nước giếng (được xử lý bằng bể lọc cát và thanhoạt tính)
Dự kiến sau khi hoàn thành đường đi trong thôn sẽ mắc bóng đèn đường và xâydựng điểm tập kết rác thải, có đội ngũ thu gom rác thải trong toàn thôn
3. Bản đồ xã hội thôn Mao Yên
Trang 134. Lược sử cộng đồng thôn Mao Yên
- Tháng 10/1949: tại nhà ông Dương Tiến Tràng đã diễn ra Đại hội chi bộ xãPhượng Mao
- Năm 1960: thôn bắt đầu có nhà ngói
- Năm 1970: ông Hoàn là người đầu tiên đi học Đại học
- Sau năm 1970: trong làng có xe công nông và máy cày
- Năm 1975:ông Nguyễn Đức Lộc là người đầu tiên có Xe máy trong làng
- Năm 1991: làng bắt đầu có điện sinh hoạt
- Sau năm 1991: làng đã có TV
- Năm 1993: Đình Mao Yên được khôi phục lại
- Năm 1995: đường liên xã được xây dựng
- Năm 1996-1997: có 2 người trong thôn đỗ đại học
- Năm 1998: có 4 người trong thôn đỗ đại học
- Năm 1999 -2000: có 6 người trong thôn đại học
- Năm 2001: là làng đầu tiên trong xã được nhận bằng khen làng văn hóa
Trang 14- Năm 2005: trường mầm non của thôn đi vào hoạt động
- Năm 2006: Chùa trong thôn được tu bổ và sửa chữa lại
- Năm 2007: nhà mẫu giáo và nhà văn hóa của thôn được xây mới
- Năm 2011: thực hiên dự án nông thôn mới, đường làng sẽ được bê tông hóa,nhà văn hóa, khu vui chơi giải trí đươc xây mới vào cuối năm nay
5. Nhận xét chung về thôn Mao Yên
- Điểm mạnh:
+ Thôn Mao Yên có điều kiện khí hậu thuận lợi và có những điều kiện cơ bản
để đẩy nhanh tốc độ phát triển sản xuất nông nghiệp;
+ Tình hình an ninh trật tự trong thôn luôn ổn định
+ Các hoạt động phong trào đoàn thể trong thôn khá tốt và mạnh so với nhữngthôn khác
+ Nhân dân trong thôn có tinh thần đoàn kết ham học hỏi quý trọng con người,luôn đối xử với nhau trên tinh thần tình làng nghĩa xóm yêu thương quý mến nhau + Đội ngũ cán bộ nhiệt tình, năng động có trách nhiệm vận dụng sáng tạođường lối chính sách của Đảng, Nhà Nước trong sự nghiệp phát triển kinh tế xãhội
- Điểm hạn chế:
+ Thôn Mao Yên là một trong những thôn khó khăn nhất của Huyện Quế võ
+ Trình độ dân trí của thôn chưa cao ( hầu hết trình độ dân trí của người dân trongthôn là 12/12)
+ Điều kiện cơ sở hạ tầng trong thôn còn nhiều điểm hạn chế ( đặc biệt là đườngđi)
Trang 15+ Điều kiện kinh tế của thôn so với những thôn khác trong xã kém phát triển hơn;hoạt động buôn bán, kinh doanh trong thôn không phát triển ( ít hàng quán buônbán )
II Quá trình thâm nhập cộng đồng
1. Tiến trình thâm nhập cộng đồng
Hoạt động thâm nhập cộng đồng là bước đầu tiên trong tiến trình phát triểncộng đồng, nó có ảnh hưởng vô cùng sâu sắc tới sự thành công của toàn bộ tiếntrình; đây cũng không phải là một vấn đề đơn giản và dễ dàng với nhóm sinh viênmới đi thực tế lần đầu, còn thiếu kinh nghiệm thực tiễn như nhóm sinh viên chúngtôi Bởi lẽ, thâm nhập cộng đồng trước hết là phải nhanh chóng thích nghi, hòanhập với cuộc sống nơi đây , tiếp theo là tạo lập mối quan hệ với cán bộ và ngườidân tại địa bàn Để rồi sau đó, có cái nhìn tổng quan về cộng đồng, lấy đó làm cơ
sở để đánh giá, phân tích, lập kế hoạch và triển khai một cách hợp lý
Gian nan, vất vả cũng không làm tuổi trẻ chùn bước, chúng tôi vẫn hết sứchăm hở, mang theo cái nhiệt tình của sinh viên, niềm tin về thành công và tinh thầnđoàn kết xuống địa bàn mà nhóm đã chọn với hi vọng về chuyến thực hành đầy bổích này
Qua trao đổi của nhóm tiềm trạm với trưởng thôn vào ngày 16/8/2011 vềhoạt động thực hành của nhóm tại địa phương, chúng tôi đã nhận được sự đồng ý
từ phía chính quyền thôn Trưởng thôn cũng đã hứa sẽ sắp xếp một cuộc gặp gỡgiữa nhóm và chính quyền xã trong ngày đầu tiên xuống thực hành để nhóm có thể
dễ dàng hoạt động tại thôn hơn
Ngày 18/8/2011, trời mưa tầm tã, nhóm khởi hành từ lúc 6h tại bến xe MỹĐình Do là ngày trong tuần nên việc bắt xe cũng không mấy khó khăn, chúng tôiđến đã đến địa điểm thực hành sau hai tiếng Sau khi trao đổi trực tiếp với lãnh
Trang 16đạo UBND xã Phượng Mao và trưởng thôn Mao Yên về việc thực hành phát triểncộng đồng tại địa phương, chúng tôi đã nhận được sự ủng hộ, đồng ý và sắp xếpchỗ ở từ phía chính quyền Qua trao đổi với chú Hiển – phó chủ tịch UBND xãPhượng Mao, chúng tôi được biết thêm đôi chút về thôn mà nhóm sắp thực hành,chú cũng hy vọng chuyến thực hành của chúng tôi sẽ diễn ra suôn sẻ đồng thờithôn Mao Yên cũng sẽ thây đổi được một phần nào diên mạo.
Như vậy, bước đầu trong việc tạo lập mối quan hệ với chính quyền đã diễn
ra tốt đẹp
Sau khi ổn định chỗ ăn ở, nhóm bắt đầu tiến hành thâm nhập cộng đồng
ngay vào buổi chiều cùng ngày hôm đó Chúng tôi chia làm 3 nhóm nhỏ, phụ tráchnhững công việc khác nhau Cụ thể:
Nhóm 1 : gặp trưởng thôn lắng nghe và cùng phân tích với chú về các hoạtđộng kinh tế xã hội của thôn, 1 số vấn đề đang tồn tại và xin 1 số tài liệu có liênquan đến cộng đồng để thuận lợi hơn cho quá trình tìm hiểu của chúng tôi
Nhóm 2: khảo sát địa bàn, xây dựng sơ lược về bản đồ xã hội
Nhóm 3: Phụ trách công việc gặp gỡ và trò với người dân của thôn
Đối với nhóm đầu tiên, công việc có vẻ tương đối thuận lợi so với hai nhómcòn lại bởi chú trưởng thôn rất nhiệt tình, chú chỉ bảo cho nhóm những đặc điểm,hoạt động nổi bật trong thôn Theo như chú nói thì thôn Mao Yên là thôn nghèo,còn gặp nhiều khó khăn về điều kiện kinh tế nhưng bà con nơi đây sống rất chanhòa, tình cảm Hiện nay, thôn đang tham gia chương trình “nông thôn mới” củanhà nước nên diện mạo cũng như điều kiện vật chất, điều kiện cơ sở hạ tầng của bàcon cũng sẽ được thay đổi phần nào Đồng thời, tại buổi gặp gỡ này, chú cũng giớithiệu cho chúng tôi hai thành viên trong chính quyền thôn có thể giúp đỡ chúng tôitrong quá trình thực hành , đó là: bác Luyến – bí thư chi bộ và anh Hùng – bí thưĐoàn xã
Trang 17Hoạt động của nhóm thứ hai và nhóm ba gặp phải khó khăn do đường đitrong thôn đang xây dựng mà trời mưa to nên khó khăn trong hoạt động đi lại,khảo sát địa phương và làm quen bà con nhân dân.
Phải sang đến ngày 20/8/2011 khi trời đã ngớt mưa thì hoạt động thâm nhậpcộng đồng của chúng tôi mới thực sự bắt đầu Thay vì chia làm ba nhóm nhỏ nhưban đầu, chúng tôi chia làm bốn nhóm : một nhóm đi khảo sát địa bàn vẽ biểu đồ
xã hội còn ba nhóm còn lại đi gặp gỡ làm quen cộng đồng
Nhờ có sự giúp đỡ của em Phi – sinh viên trường cao đẳng kinh tế kỹ thuậtBắc Ninh thôn và anh Trân – bí thư Đoàn thanh niên thôn, việc thâm nhập cộngđồng của chúng tôi cũng dễ dàng và thuận tiện hơn, bà con nhân dân cũng hiểuđược phần nào công việc và mục đích của nhóm khi hoạt động tại địa bàn thay vìnhầm lẫn nhóm với sinh viên tình nguyện và sinh viên trương đại học khoa học xãhội nhân văn như buổi đầu ( do thời tiết xấu, khó khăn đi lại và thông tin nhómthực hành chưa được phổ biến kỹ càng tới người dân)
Bằng phương pháp vãng gia , chúng tôi được biết phần lớn thanh niên tronglàm đều làm công nhân ở khu công nghiệp Quế Võ, chỉ có người trung tuổi, ngườigià, phụ nữ và trẻ em ở nhà Hầu hết người dân trong thôn đều tốt nghiệp trunghọc phổ thông Qua chia sẻ, tâm sự của bà con, chúng tôi cũng nhạn được nhiềuthông tin hữu ích về tình hình của địa phương về chế độ y tế, chăm sóc sức khỏecho người già, những ưu đãi của đảng và nhà nước cho các hộ nghèo và các giađình chính sách…
Bên cạnh hình thức vãng gia, chúng tôi quyết định thâm nhập cộng đồng theomột hình thức khác, đó là đến những địa điểm công cộng trong thôn như khu vựcnhà trẻ ( nhà mẫu giáo) vào tầm phụ huynh đến đón các cháu, ra khu vực ruộngđồng gặp gỡ, chuyện trò và chia sẻ công việc đồng áng với các bác nông dân hayđến những khu vực đang thi công, làm đường để tiếp xúc với người dân
Vào các buổi tối nhóm chúng tôi họp để cùng trao đổi về những vấn đề đuợcphân công sau khi đã thâm nhập cộng đồng Sau đó nhóm cùng bàn bạc lên kế
Trang 18hoạch cho từng ngày và cho cả tuần để nhằm mang lại hiệu quả hoạt động caonhất
Sau 5 ngày thâm nhập cộng đồng,về cơ bản nhóm chúng tôi đã tạo lập đượcmối quan hệ, giúp bà con trong thôn hiểu được mục đích và ý nghĩa hoạt độngthực hành của nhóm sinh viên tại địa phương và nắm bắt sợ bộ về các vấn đề nổicộm trong thôn Trong quá trình hoạt động, chúng tôi luôn ý thức được vai trò vànhiệm vụ của mình là những tác viên cộng đồng, từ những lý luận ở trên lớp vậndụng vào thực tế, chúng tôi phải nắm rõ các quan điểm và nguyên tắc hành độngtrong phát triển cộng đồng Đặc biệt là công cụ PRA, là huy động được nội lực củangười dân tham gia giải quyết vấn đề cộng đồng Đó là tôn chỉ trong mọi hànhđộng,lấy dân làm gốc, lắng nghe và tôn trọng họ, linh hoạt trong mọi hành độngnhất là khi vận dụng các kỹ năng giao tiếp trực tiếp với những người dân, thuộccác độ tuổi khác nhau, nhóm chúng tôi luôn cố gắng thích nghi và hòa đồng để mọingười thực sự tin tưởng vào chúng tôi những sinh viên đang còn ngồi trên ghế nhàtrường
Khi tìm hiểu cộng đồng trên mọi hình thức, mọi phương diện, và tổng hợpmọi vấn đề là giai đoạn đầu nên chúng tôi chưa vận dụng nhiều kỹ năng và kiếnthức chuyên môn sâu, song những kỹ năng ban đầu chính là nền tảng, là bước khởiđiểm cho mọi hành động đạt hiệu quả ở giai đoạn sau Để người dân tin và cùngphối hợp hoạt động với chúng tôi là mục tiêu quan trọng hỗ trợ cho việc phát triểncộng đồng tại địa phương
Trang 19Học múa quạt với các cụ trong trong hội người cao tuổi
Trang 20Gói bánh kẹo cho trung thu ở thôn
2. Xác định vấn đề
Sau 10 ngày xuống thực hành tại địa phương, chúng tôi đã sử dụng hình thứcphiếu hỏi để tìm hiểu và làm rõ hơn nữa các vấn đề gây bức xúc tại địa phương.Sau khi thu lại phiếu hỏi, nhóm hoàn toàn xác định được bốn vấn đề nổi cộm tạiđịa phương ( xem bảng dưới)
Vấn đề đèn điện cộng cộng được loại ra khỏi vấn đề ưu tiên bởi số phần trămlựa chọn thấp (0.6%) và vấn đề được lựa chọn số một ; vấn đề giao thông ( đườnglàng ) cũng được loại bỏ vì hiện tại đường làng đang được xây dựng theo chươngtrình “Nông thôn mới” của Đảng và nhà nước Như vậy: ba vấn đề được xác địnhtại cộng đồng là: vấn đề tủ đựng đồ chơi và đồ chơi cho nhà mẫu giáo, vấn đề vệsinh Đình làng và vấn đề vệ sinh môi trường
3. Đánh giá về thâm nhập cộng đồng
Thuận lợi
- Có sự giúp đỡ nhiệt tình của chú trưởng thôn và các bác thuộc chính quyền trong