PHƯƠNG PHÁP LUẬN SÁNG TẠO, VẬN DỤNG GIẢI QUYẾT MỘT SỐ VẤN ĐỀ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO CPU
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
CHƯƠNG TRÌNH ĐẠO TẠO THẠC SĨ CNTT QUA MẠNG
BÀI THU HOẠCH MÔN HỌC
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Tên đề tài: PHƯƠNG PHÁP LUẬN SÁNG TẠO, VẬN DỤNG
GIẢI QUYẾT MỘT SỐ VẤN ĐỀ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN -
CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO CPU
Giáo viên hướng dẫn : GS.TSKH Hoàng Kiếm Học viên thực hiện: Trịnh Duy Sâm
TP HCM, 2012
Trang 2MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 3
I SÁNG TẠO LÀ GÌ 4
1 Nghĩ sáng tạo 4
2 Nghĩ sáng tạo xa hơn 4
3 Ứng dụng của nghĩ sáng tạo 4
4 Bạn có thể học để nghĩ sáng tạo 5
5 Cần gì để sáng tạo 6
6 Sáng tạo là gì 7
II THUYẾT SÁNG TẠO TRIZ 8
1 Năm mức sáng tạo 8
2 Bốn mươi nguyên tắc sáng tạo 9
3 Giải bài toán bằng thuyết sáng tạo Triz 16
4 Một số ví dụ 16
III ỨNG DỤNG THUYẾT SÁNG TẠO TRONG CÔNG NGHỆ CPU 18
1 Cấu tạo của CPU 18
2 Lịch sử phát triển của CPU 18
3 Công nghệ của CPU 22
4 Các nguyên tắc sáng tạo trong công nghệ CPU 23
IV KẾT LUẬN 25
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, xã hội loài người trong quá trình phát triển trải qua bốn thời đại hay nền văn minh (làn sóng phát triển): Nông nghiệp, công nghiệp, thông tin và tri thức Nền văn minh nông nghiệp chấm dứt thời kỳ săn bắn, hái lượm, du cư bằng việc định cư, trồng trọt và chăn nuôi, sử dụng các công cụ lao động còn thủ công Nền văn minh công nghiệp cho thấy, mọi người lao động bằng các máy móc hoạt động bằng năng lượng ngoài cơ bắp, giúp tăng sức mạnh và nối dài đôi tay của con người Ở thời đại thông tin, máy tính, các mạng lưới thông tin giúp tăng sức mạnh, nối dài các bộ phận thu, phát thông tin trên cơ thể người như các giác quan, tiếng nói, chữ viết và một số hoạt động lôgíc của bộ não Nhờ công nghệ thông tin, thông tin trở nên truyền, biến đổi nhanh, nhiều, lưu trữ gọn, truy cập dễ dàng Tuy nhiên, trừ loại thông tin có ích lợi thấy ngay đối với người nhận tin, các loại thông tin khác vẫn phải cần bộ não của người nhận tin xử lý, biến đổi để trở thành thông tin có ý nghĩa
và ích lợi (tri thức) cho người có thông tin Nếu người có thông tin không làm được điều này trong thời đại bùng nổ thông tin thì có thể trở thành bội thực thông tin nhưng đói tri thức, thậm chí ngộ độc vì nhiễu thông tin và chết đuối trong đại dương thông tin mà không khai thác được
gì từ đại dương giàu có đó Thời đại tri thức mà thực chất là thời đại sáng tạo và đổi mới, ở đó đông đảo quần chúng sử dụng phương pháp tư duy sáng tạo được dạy và học đại trà để biến thông tin thành tri thức với các ích lợi toàn diện, không chỉ riêng về mặt kinh tế Nói cách khác, phương pháp tư duy sáng tạo là hệ thống các công cụ dùng để biến đổi thông tin thành tri thức, tri thức đã biết thành tri thức mới
Mỗi người làm việc, không thể không suy nghĩ và đòi hỏi cải tiến công việc phải là cơ
sở cho mọi suy nghĩ của chúng ta Nói cách khác, mỗi người chúng ta đều cần suy nghĩ để sáng tạo Tư duy sáng tạo là tài nguyên cơ bản nhất của mỗi con người Chúng ta cần sáng tạo
vì chúng ta cảm thấy rằng, mọi việc cần được thực hiện theo cách đơn giản hơn và tốt hơn Dù chúng ta tài giỏi như thế nào, chúng ta vẫn luôn mong muốn tốt hơn nữa
Sáng tạo gắn liền với sự thay đổi, đưa ra cái mới (đổi mới), sáng chế, các ý tưởng mới, các phương án lựa chọn mới Sự sáng tạo thuộc về năng lực ra quyết định, thuộc về sự kết hợp độc đáo hoặc liên tưởng, phát ra các ý tưởng đạt được kết quả mới và ích lợi Mọi người có thể dùng tính sáng tạo của mình để đặt vấn đề một cách bao quát, phát triển các phương án lựa chọn, làm phong phú các khả năng và tưởng tượng các hậu quả có thể nảy sinh Tóm lại, bạn làm được gì mới, khác và có ích lợi, đấy là sáng tạo Sự sáng tạo nảy sinh ở mọi tầng lớp và mọi giai đoạn trong cuộc sống của chúng ta
Trang 4Câu 2: Bởi vì 2 người này chơi với 2 người khác nhau
Ðây là 2 trong số nhiều câu "đố mẹo" đơn giản nhất Chúng đánh lừa não bạn vì não bạn
có xu hướng suy nghĩ theo kiểu "mặc định": 2 người chơi cờ thì "mặc định" là họ chơi với nhau, cưa khúc gỗ làm đôi được 5 đôla thì cưa làm 4 (2x2) thì "mặc định" là được trả 5x2=10 đôla Trong khi đề bài không hề có những dữ kiện như vậy Tại sao bạn lại "mặc định" như thế? Ðó chính là sức ỳ tâm lý làm cho não bạn bị mắc lừa ở những câu đố đòi hỏi nghĩ sáng tạo
Nghĩ sáng tạo là nhìn một vấn đề, một câu hỏi theo những cách khác với thông thường Tức là nhìn mọi thứ từ các góc độ, tầm nhìn khác nhau, "nhìn" theo những cách không bị hạn chế bởi thói quen, bởi phong tục, bởi tiêu chuẩn
2 Nghĩ sáng tạo xa hơn
Những câu chuyện về nghĩ sáng tạo không phải chờ đến thời kỹ thuật hiện đại Từ những năm 1400, Nữ hoàng Isabella của Tây Ban Nha có lần yêu cầu mọi người tìm cách để quả trứng đứng thẳng trên một đầu của nó, mà không được dùng cái đế gì kê ở dưới
Tất cả các vị quan trong triều đình đều vò đầu bứt tóc chịu thua Nhưng rồi một thuỷ thủ trẻ bước đến, đập vỡ một đầu của quả trứng và dựng nó lên bằng đầu đó Tất nhiên, ruột trứng chảy hết ra và các quan thì vô cùng tức giận Nhưng Nữ hoàng thì không Nữ hoàng chưa bao giờ nói rằng không được đập vỡ trứng, còn các quan đã nghĩ "mặc định" là như thế
Và Christopher Columbus - một thuỷ thủ - bằng cách nghĩ ra bên ngoài chiếc hộp (lần này có lẽ là bên ngoài cái vỏ trứng!), đã giải quyết được vấn đề Ông được Nữ hoàng cung cấp tàu và tiền để bắt đầu chuyến phiêu lưu của mình
Thực ra, đây là một ví dụ rõ ràng về một con người không chấp nhận bị giới hạn bởi những suy nghĩ thông thường Columbus lên tàu đi vòng quanh thế giới, trong khi tất cả mọi người lúc đó còn khẳng định là thế nào rồi ông cũng đi đến "rìa" thế giới và rơi tõm ra ngoài
3 Ứng dụng của nghĩ sáng tạo
Nếu sức ỳ tâm lý của bạn vẫn còn lớn, e rằng đến bây giờ bạn lại "mặc định" rằng vậy ra
"nghĩ sáng tạo", nói vòng vo mãi, cuối cùng cũng chỉ để giải các câu đố!!!
Bạn hãy nghe câu chuyện này Có 2 người làm bánh quế, với chất lượng và giá cả như nhau Khi mọi người chán ăn bánh quế và không mua nữa, một người bán chẳng biết làm sao
Trang 5và bỏ nghề Trong khi đó, người còn lại đã "thiết kế" bánh quế kiểu mới bằng cách cuộn tròn
nó lại theo hình nón và tạo ra một sản phẩm mới hoàn toàn: ốc quế cho kem
Như vậy, người bán hàng thứ nhất đã không thể đi tiếp được, còn người thứ hai đã chuyển dịch ra ngoài giới hạn và những mặc định thông thường
Nếu không có sự "nghĩ sáng tạo" của người thứ hai, hẳn bây giờ chúng ta vẫn chỉ biết ăn kem que hoặc dùng thìa múc từ cốc (hoặc nếu không có ai nghĩ sáng tạo từ ban đầu thì có thể chúng ta thậm chí còn chẳng có kem mà ăn!)
Khả năng nghĩ sáng tạo càng trở nên cực kỳ quan trọng trong thế giới kinh doanh thay đổi nhanh chóng như hiện nay
Những phẩm chất của một người nghĩ sáng tạo
a Phương pháp SAEDI - "SAEDI"
không phải là từ gì quái dị, nó là từ "IDEAS" viết lộn ngược Ðôi khi, nghĩ sáng tạo chỉ cần bạn nhìn mọi thứ theo chiều khác đi
S = State of mind (cách suy nghĩ): Tự nói rằng "Tôi chẳng sáng tạo chút nào" hoặc "Tôi chẳng bao giờ có ý tưởng gì hay ho đâu" sẽ huỷ hoại sức sáng tạo của bạn Nghĩ sáng tạo đòi hỏi nghĩ tích cực
A = Atmosphere (không khí) Có những người thích ở nơi đông người mới nghĩ ra nhiều thứ Có những người lại phải ngồi một mình yên tĩnh mới sáng suốt được Bạn hãy tạo cho căn phòng mình có không khí tuỳ theo sở thích Nếu bạn có nhiều ý tưởng khi đang đi, hãy chăm đi dạo ở công viên, bờ hồ Trang trí phòng bạn bằng những bức ảnh, ánh sáng mà bạn thích
Trang 6E = Effective thinking (Nghĩ hiệu quả) Nghĩ hiệu quả tức là hướng suy nghĩ của bạn đến những mục đích cụ thể Không có mục đích thì bạn sẽ làm rối hết mọi việc lên
D = Determination (Quyết tâm) Sự sáng tạo đòi hỏi có luyện tập Bạn nên tạo thói quen tưởng tượng Những ý tưởng ban đầu của bạn có vẻ hết sức buồn cười và không ai chấp nhận, nhưng đừng bỏ cuộc
I = Ink (viết) Khi bạn nhìn vào những thứ bạn viết ra, bạn sẽ có nhiều ý tưởng hơn là chỉ nghĩ đến nó
b TILS:
T = Think it: Suy nghĩ
I = Ink it: Viết ra
L = Link it: Nối, liên tưởng
S = Sync it: Ðồng nhất
Luyện tập
Có những bài tập suy nghĩ sáng tạo mà bạn có thể thử:
- Nếu bạn cần giao tiếp nhưng bạn không thể sử dụng từ ngữ, dù viết hay nói, thì bạn làm cách nào? Một người đã đưa ra những ý sau: ngôn ngữ cử chỉ, dùng trống, dùng đồ vật, dùng đèn nhấp nháy, vẽ
- Bạn hãy đặt ra những câu hỏi cho những đồ vật thường ngày, ví dụ: "nếu thang máy không chỉ đi lên và xuống mà còn từ đầu này sang đầu kia thì sẽ thế nào?", "nếu mỗi cơ quan yêu cầu mỗi ngày mỗi người phải cười ít nhất 30 phút thì sao?"
- Vấn đề của một công ty bán khoai tây chiên: khoai tây chiên thường rất dễ vỡ vụn khi đóng gói, vận chuyển , vậy làm thế nào? Bạn có thể bắt đầu bằng việc nghĩ ra cách đóng gói
và vận chuyển mà không làm khoai tây bị vỡ Sau đó, suy luận: về bản chất thì cái gì giống miếng khoai tây chiên, chúng có dễ vỡ không?
- Một cuốn sổ tay thì bạn có thể sáng tạo theo cách nào? "Sức ỳ tâm lý" rất dễ làm cho
đa số mọi người nghĩ rằng "sổ tay thì còn gì để sáng tạo nữa!" Nó rõ ràng đến phát bực mình! Nhưng vẫn có những ý tưởng của những người không chịu thua: Sổ tay đổi màu; Sổ biết đọc những thứ mình viết lên; Sổ sửa lỗi chính tả; Sổ hình tròn; Sổ có thể dán giấy lên mà không cần hồ dán; Sổ có thể dịch từ tiếng Việt sang tiếng Anh
5 Cần gì để sáng tạo
Có một người cha giàu có với 3 người con trai Ông muốn trao lại tài sản cho người con thông minh nhất Thế là ông nghĩ ra một cách: đưa cho mỗi người một khoản tiền nhỏ và bảo những người con hãy mua thứ gì có thể làm đầy được nhà kho, càng đầy càng tốt
Ba người con cầm tiền và đi tìm thứ vừa rẻ vừa dễ làm đầy nhà kho Người con cả nhìn thấy một cái cây rất to trên đường, và nghĩ rằng cành và lá cây rất cồng kềnh, sẽ tỏa ra được mọi ngóc ngách của phòng Thế là anh ta mua hết cành cây và thuê người đem về nhà
Người con thứ hai thì mừng húm khi nhìn thấy đống cỏ khô Cỏ vừa rẻ vừa nhẹ, lại nhỏ,
dễ dàng làm đầy nhà kho Thế là anh ta mua hết cỏ và thuê người đem về nhà
Trang 7Người con út nghĩ đi nghĩ lại về cách làm đầy nhà kho sao cho vừa hiệu quả, vừa không tốn kém Cuối cùng, anh ta chỉ mua một ngọn nến Khi thắp ngọn nến lên, cả nhà kho đầy tràn ánh sáng Người cha rất hài lòng và để lại tài sản cho người con út
Hàm ý của câu chuyện này là gì? Ðể thắp sáng được ngọn nến sáng tạo bên trong mỗi người, trước hết, đầu óc chúng ta phải đầy đã
6 Sáng tạo là gì
Sự chiến thắng của "kỹ năng số 1"
Có một chuyện vui thế này: Trong một chuyến đi dự hội nghị tin học, 3 kỹ sư của hãng Apple và 3 kỹ sư của hãng Microsoft gặp nhau tại ga tàu Các kỹ sư của Microsoft rất ngạc nhiên khi các kỹ sư của Apple chỉ mua 1 vé duy nhất, làm sao họ có thể qua mắt được đội kiểm soát vé gắt gao của tàu?
Khi người soát vé bước vào toa tàu, ba kỹ sư của Apple đồng loạt đứng lên đi vào toalet Hành động của họ không thoát khỏi 3 cặp mắt tò mò của các kỹ sư Microsoft Sau khi kiểm tra xong trong toa, người soát vé tiến về phía toalét và gõ cửa: "Cho kiểm tra vé!" Một giọng nói
ở trong vọng ra: "Thưa đây!" Và một chiếc vé được luồn qua khe cửa Người soát vé kiểm tra xong và bỏ đi Các kỹ sư Microsoft ồ lên ngạc nhiên trước "công nghệ" của Apple
Và khi hội nghị kết thúc, 6 kỹ sư lại gặp nhau ở nhà ga Như lần trước, các kỹ sư Apple chỉ mua 1 vé, trong khi các kỹ sư Microsoft lại chẳng mua vé nào Đến lượt các kỹ sư Apple ngạc nhiên không hiểu làm sao ba người kia có thể thoát được Tương tự, 3 kỹ sư Apple lại chui vào toalét đóng cửa lại Ngay lập tức, 1 trong 3 kỹ sư Microsoft bước theo và giả giọng người soát vé, rút luôn chiếc vé vừa thò qua khe cửa và cả 3 bọn họ chui tọt vào toalét bên cạnh Thật tuyệt vời vì trong bất kỳ hoàn cảnh nào, người thành công luôn là người biết tiếp thu những ý tưởng của người khác và áp dụng một cách thật sáng tạo Thực chất thì sáng tạo là quá trình hoạt động của con người tạo ra những giá trị vật chất, tinh thần mới về chất Nói cho
dễ hiểu thì sáng tạo là hoạt động của con người tạo ra sản phẩm và sản phẩm này phải đáp ứng được hai yêu cầu sau:
- Có tính mới (mới về chất)
- Có giá trị so với sản phẩm cũ (có lợi hơn, tiến bộ hơn)
Vì sáng tạo có thể là sản phẩm vật chất (như bóng đèn điện, bóng bán dẫn, tivi ) hay sản phẩm tinh thần (như tác phẩm hội họa, văn học ) nên có thể nói sáng tạo có mặt trong mọi họat động của con người Trước hết, chúng ta hãy gạt bỏ tư tưởng cho rằng sáng tạo chỉ
có trong khoa học, kỹ thuật hay nghệ thuật Người ta vẫn nghĩ sáng tạo phải thể hiện trong việc phát minh ra điện, ra vaccine phòng bệnh, hoặc viết một cuốn tiểu thuyết Tất nhiên, những việc kể trên đúng là sáng tạo, mỗi bước tiến để chinh phục vũ trụ của loài người đều là kết quả của sự sáng tạo Nhưng sáng tạo không chỉ tồn tại trong một số nghề nhất định hay trong bộ óc của những người thông minh tuyệt đỉnh
Vậy thì sáng tạo là gì?
Một bạn sinh viên học giỏi, mà nghèo đã đặt quyết tâm đi du học và thành công vì tìm được nguồn học bổng phù hợp Bạn đó đã sáng tạo trong phương pháp học
Một SV biết sắp xếp thời gian để có thể vừa học tốt ở trường lại vẫn có thời gian đi làm
để có tiền ăn học và còn giúp đỡ thêm cho gia đình Bạn đó đã rất sáng tạo
Trang 8Một nhân viên phải làm công việc tiếp thị sản phẩm trên đường phố Anh ta đã có gắng tránh sự nhàm chán bằng cách mỗi ngày thay đổi một lộ trình, sau 1 tuần mới đi lặp lại Anh ta
đã biết sáng tạo trong công việc
Sáng tạo đơn giản chỉ là tìm ra một cách mới để làm việc hoặc làm cho công việc đó trôi chảy hơn, làm nên thành công Trong câu chuyện vui về 6 chàng kỹ sư trên, chúng ta đều nhận
ra rằng các kỹ sư Apple đã có một giải pháp sáng tạo để trốn vé tàu, trong khi các kỹ sư Microsoft lại có môt giải pháp sáng tạo nữ trên nền giải pháp cũ của Apple Sáng tạo vì thế cứ nối sáng tạo như một cuộc đua tiếp sức để đời sống loài người ngày một văn minh, tiện lợi hơn Khi đã hiểu sáng tạo là gì và sáng tạo có tầm quan trọng như thế nào thì rõ rằng, tư duy sáng tạo luôn là phẩm chất số 1 của người lao động trong bất cứ xã hội nào
13 kỹ năng cần có của người lao động trong thế kỷ 21 (theo Ủy ban Đào tạo và phát triển Mỹ)
1 Tư duy sáng tạo
2 Đặt mục tiêu, tạo động cơ
3 Quan hệ (giao tiếp, ứng xử)
4 Lãnh đạo
5 Học hỏi
6 Lắng nghe
7 Thương lượng
8 Thuyết trình và diễn giải ý tưởng
9 Đảm bảo tính hiệu quả
10 Phát triển cá nhân trong công việc
11 Giải quyết nhanh vấn đề, tìm giải pháp
4 Một thế hệ mới sử dụng một nguyên lí mới để thực hiện những chức năng cơ bản của
hệ Giải pháp tìm thấy mang tính khoa học nhiều hơn công nghệ Khoảng 4% giải pháp thuộc loại này
5 Một phát hiện khoa học hiếm hoi hay một phát minh tiên phong về một hệ hoàn toàn mới Khoảng 1% giải pháp thuộc loại này
Trang 9Mức Độ sáng tạo % giải
pháp Nguồn kiến thức
Số giải pháp được nghiên cứu
3 Cải tiến nhiều 18 Kiến thức trong ngành công nghiệp 103
2 Bốn mươi nguyên tắc sáng tạo
1) Nguyên tắc phân chia
Chia vật thể thành những phần độc lập
Tạo một vật thể lắp ghép
Tăng mức độ phân chia của vật thể
VD : đồ gỗ lắp ghép, mô đun máy tính, thước gấp
- Bút chì và tẩy trên cùng một cái bút
4) Nguyên tắc bất đối xứng
Thay một hình đối xứng thành một hình không đối xứng
Nếu vật thể đã bất đối xứng rồi thì tăng độ bất đối xứng
VD : - làm một mặt của lốp xe khỏe hơn mặt kia để chịu được tác động của lề đường
- khi tháo cát ướt bằng một cái phễu đối xứng, cát tạo ra một cái vòm ở lỗ, gây ra dòng chảy bất thường Một cái phễu bất đối xứng sẽ loại trừ hiệu ứng tạo vòm này
5) Nguyên tắc kết hợp
Trang 10Kết hợp về không gian những vật thể đồng nhất hoặc những vật thể dành cho những thao tác kề nhau
Kết hợp về thời gian những thao tác đồng nhất hoặc kề nhau
VD : yếu tố hoạt động của một máy xúc quay có những cái vòi hơi đặc biệt để làm tan
và làm mềm đất đông cứng
6) Nguyên tắc tổng hợp
Vật thể hoạt động đa chức năng loại bỏ một số vật thể khác
VD : - ghế sofa có chức năng của một cái giường
- ghế của xe tải nhỏ có thể điều chỉnh thành chỗ ngồi, chỗ ngủ hoặc để hàng hóa
7) Nguyên tắc xếp lồng
Để một vật thể trong lòng một vật thể khác, vật thể khác này lại để trong lòng một vật thể thứ ba
Chuyển một vật thể thông qua một khoảng trống của một vật thể khác
VD : - ăng ten có thể thu ngắn lại được
- ghế có thể chất chồng lên nhau để cất đi
- Bút chì với những mẩu chì dự trữ để bên trong
8) Nguyên tắc đối trọng
Bù trừ trọng lượng của vật thể bằng cách nối với vật thể khác mà có một lực đẩy
Bù trừ trọng lượng của vật thể bằng tương tác với môi trường cung cấp khí hoặc thủy động lực
VD : - thiết bị nâng thân tàu
- cánh sau của xe ô tô đua có thể tăng áp suất từ ô tô lên mặt đất
9) Nguyên tắc phản hoạt động trước tiên
Thực hiện phản hoạt động trước tiên
Nếu vật thể chịu áp lực thì cung cấp cung cấp một phản áp lực trước đó
VD : - gia cố cột hoặc nền móng
- gia cố trục tạo thành từ vài ống trước tiên được vặn theo một số góc đặc biệt
10) Nguyên tắc hoạt động trước tiên
Trước tiên thực hiện tất cả hoặc một phần hoạt động
Sắp xếp các vật thể sao cho chúng có thể đi vào hoạt động trong một khoảng thời gian hợp lí và từ một vị trí thích hợp
VD : - Lưỡi dao tiện ích tạo với đường rãnh cho phép phần cùn của lưỡi dao có thể được
bẻ đi, để lại phần sắc
- Xi măng cao su hình chai rất khó có thể xếp chặt và đồng nhất Thay vào đó nó được
đổ thành hình băng
Trang 1111) Nguyên tắc đề phòng
Bù trừ cho tính không tin cậy của vật thể bằng biện pháp trả đũa trước tiên
VD : hàng hóa được bố trí để ngăn cản việc ăn cắp đồ
12) Nguyên tắc đẳng thế
Thay đổi điều kiện làm việc sao cho không phải nâng lên hoặc hạ xuống
VD : dầu động cơ ô tô được công nhân thay trong các hố gầm để tránh sử dụng những dụng cụ nâng bốc đắt tiền
13) Nguyên tắc đảo ngược
Thay cho một hành động điều khiển bởi các chi tiết kĩ thuật của bài toán, áp dụng một hành động ngược lại
Làm cho phần chuyển động của vật thể hoặt môi trường bên ngoài của vật thể trở nên bất động và những phần bất động trở thành chuyển động
Sử dụng con lăn, vật hình xoắn ốc
Thay thế chuyển động thẳng bằng chuyển động quay ; tận dụng lực li tâm
VD : máy tính sử dụng con chuột có cấu trúc tròn thành chuyển động hai chiều trên màn hình
VD : - đèn chớp với cái cổ ngỗng linh động giữa thân và bóng đèn
- mạch máu trong cơ thể người có hình ống Để giảm cặn hoặc mạch máu không quá tải, chỉ một nửa mạch máu có dạng ống có thể mở ra
16) Nguyên tắc hành động một phần hoặc quá mức
Nếu khó có thể đạt 100% hiệu quả mong muốn thì cố đạt đến cái đơn giản nhất
VD : - một ống xi lanh được sơn bằng cách bơm sơn, nhưng bơm quá nhiều sơn Lượng sơn thừa được lấy ra bằng cách quay nhanh ống xi lanh
- để có thể lấy hết bột kim loại ra khỏi cái thùng, người đóng đai có một cai phễu đặc biệt có thể bơm để cung cấp áp suất cố định bên trong thùng
Trang 1217) Nguyên tắc chuyển động tới một chiều mới
Loại bỏ các bài toán bằng cách dịch chuyển một vật thể trong một chuyển động hai chiều (tức là dọc theo mặt phẳng)
Dùng tổ hợp chồng chập đa lớp thay cho đơn lớp
Làm nghiêng vật thể hoặc quay nó lên cạnh của nó
VD : một nhà kính có một gương cầu lõm ở phía bắc của ngôi nhà để cải thiện ánh sáng
ở phía đó thông qua phản xạ ánh sáng ban ngày
18) Nguyên tắc rung động cơ học
Đặt vật thể vào thế rung động
Nếu đã rung động rồi thì tăng tần số, thậm chí đến tận tần số sóng siêu âm
Sử dụng tần số cộng hưởng
Thay áp rung cho rung cơ học
Dùng rung động siêu âm với từ trường
VD : - bỏ khuôn đúc ra khỏi vật thể mà không hại đến bề mặt vật thể, cưa tay thông thường được thay bằng dao rung động
- rung khuôn đúc trong khi đổ vật liệu vào để giúp dòng chảy của vật liệu và các tính chất cấu trúc
19) Nguyên tắc hành động tuần hoàn
Thay một hành động liên tục thành một hành động tuần hoàn (xung)
Nếu một hành động đã tuần hoàn rồi thì thay đổi tần số
Sử dụng xung giữa các xung lực để cung cấp hành động bổ xung
VD : - tác động mở ốc nên dùng xung lực hơn là một lực liên tục
- đèn báo nháy sáng có tác dụng thu hút chú ý hơn đèn phát sáng liên tục
20) Nguyên tắc liên tục hóa hành động hiểu quả
Thực hiện một hành động liên tục (không nghỉ) trong đó tất cả các phần của vật thể hoạt động hết công suất
Loại bỏ các hành động không hiệu quả và trung gian
VD : một cái khoan có cạnh để cắt cho phép cắt theo chiều tới và lui
21) Nguyên tắc dồn đột ngột
Thực hành các thao tác có hại hoặc mạo hiểm với tốc độ thật nhanh
VD : máy cắt ống kim loại mỏng có thể tránh cho ống không bị biến dạng trong quá trình cắt khi cắt với tốc độ nhanh
22) Nguyên tắc chuyển thiệt thành lợi
Sử dụng những yếu tố có hại hoặc các tác động môi trường để thu những hiệu quả tích cực
Trang 13Loại bỏ những yếu tố có hại bằng việc kết hợp nó với một yếu tố có hại khác
Tăng tác động có hại đến khi nó tự triệt tiêu tính có hại của nó
VD : - cát sỏi đông cứng khi vận chuyển qua thời tiết lạnh Nếu quá lạnh (dùng ni tơ lỏng) làm cho nước đá trở nên giòn, cho phép rót được
- khi nung nóng chảy kim loại bằng lò cao tần, chỉ có phần ngoài trở nên nóng Hiệu ứng này được dùng để nung nóng bề mặt
23) Nguyên tắc thông tin phản hồi
Mở đầu thông tin phản hồi
Nếu đã có thông tin phản hồi thì đảo ngược nó
VD : - áp suất nước từ một cái giếng được duy trì bằng việc đo áp suất ra và bật bơm nếu áp suất quá thấp
- Nước đá và nước được đo một cách tách biệt nhưng cần kết hợp để tính tổng khối lượng riêng Vì nước đá rất khó có thể pha chế một cách chính xác, do đó nó được đo trước Khối lượng đó được đổ vào một dụng cụ điều khiển nước, để có thể pha chế với liều lượng cần thiết
24) Nguyên tắc môi giới
Dùng một vật thể trung gian để truyền hay thực hiện một hành động
Tạm thời nối một vật thể với một vật thể khác mà nó dễ dàng được tháo bỏ đi
VD : để làm giảm năng lượng mất mát khi đặt một dòng điện vào một kim loại nóng chảy, người ta dùng các điện cực được làm nguội và các kim loại nóng chảy trung gian có nhiệt độ nóng chảy thấp hơn
25) Nguyên tắc tự phục vụ
Làm cho vật thể tự phục vụ và thực hiện những thao tác bổ sung và sửa chữa
Tận dụng vật liệu và năng lượng bỏ đi
VD : - để tránh cho đường ống phân bố các vật liệu mài mòn, bề mặt của ống được phủ một loại vật liệu trống ăn mòn
- trong một cái súng hàn điện, thanh tròn được đưa lên bằng một dụng cụ đặc biệt Để đơn giản hệ thống thanh được đưa lên bằng một cuộn dây có dòng điện cấp cho mũi hành chạy qua