BÁO cáo THỰC HÀNH CÔNG tác xã hội cá NHÂN

Xã Phượng Mao là một trong 21 xã thuộc huyện Quế võ, tỉnh Bắc Ninh. Xã nằm ngay phía tây của thị trấn Phố Mới, cách thành phố Bắc Ninh 8 km, có Quốc lộ 18 từ Bắc Ninh đi Phả Lại chạy qua địa bàn và tỉnh lộ 291 chạy sát qua phía Đông của xã. Phía Tây Bắc xã giáp với xã Phương Liễu , phía Tây giáp với xã Nam Sơn, phía Đông giáp với thị trấn Phố Mới và phía Nam giáp với xã Mộ Đạo, Yên Giả. Diện tích tự nhiên của xã là 502,1 ha (trong đó có 281,32 ha đất nông nghiệp; 72,52 ha đất thổ cư; 148,2 ha đất khác) , dân số là 5,352 người . Hiện nay, xã bao gồm 4 thôn là: Mao Lại, Mao Trung, Mao Dộc, Mao Yên

BÁO CÁO THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN

A.GIỚI THIỆ CƠ SỞ THỰC HÀNH

1 Đặc điểm tình hình chung của xã Phượng Mao – Quế Võ – Bắc Ninh.

I.1 Vị trí địa lý

Xã Phượng Mao là một trong 21 xã thuộc huyện Quế võ, tỉnh Bắc Ninh

Xã nằm ngay phía tây của thị trấn Phố Mới, cách thành phố Bắc Ninh 8 km, cóQuốc lộ 18 từ Bắc Ninh đi Phả Lại chạy qua địa bàn và tỉnh lộ 291 chạy sát quaphía Đông của xã Phía Tây Bắc xã giáp với xã Phương Liễu , phía Tây giápvới xã Nam Sơn, phía Đông giáp với thị trấn Phố Mới và phía Nam giáp với xã

Mộ Đạo, Yên Giả

Diện tích tự nhiên của xã là 502,1 ha (trong đó có 281,32 ha đất nông nghiệp;72,52 ha đất thổ cư; 148,2 ha đất khác) , dân số là 5,352 người Hiện nay, xãbao gồm 4 thôn là: Mao Lại, Mao Trung, Mao Dộc, Mao Yên

I.2 Quá trình hình thành

Phượng Mao là xã nằm kề trung tâm huyện lỵ huyện Quế Võ – tỉnh Bắc Ninh,mảnh đất như tấm lụa hồng, đẹp như “lông Phượng” (Phương Mao) mà các cụ

xã xưa đã từng gọi và đặt tên

Trong chiều dài lịch sử của dân tộc, từ rất sớm người dân Phượng Mao đã sinh

cư lập nghiệp tại mảnh đất này và tạo dựng cho mình một truyền thống “vănhiến và cách mạng” Người dân nơi đây đã phát huy truyền thống của đất nước,quê hương, ra sức khai phá, cải tạo từ vùng đầm lầy lau sậy thành những cánhđồng phì nhiêu mầu mỡ, phát triển sản xuất, xây dựng cuộc sống ngày càng tươiđẹp Với truyền thống thông minh và hiếu học, nơi đây đã có Nguyễn ĐìnhTrạch thi đỗ Tiễn sỹ năm 1970, ông đã làm rạng rỡ quê hương

Dưới chế độ phong kiến đế quốc, người dân bị hai tròng áp bức bóc lột, cuộcsống đói khổ, cơ cực, làm than Khi có ánh sáng cách mạng của đảng và Bác

Hồ, nhân dân Phượng Mao đã vùng lên cùng nhân dân cả nước giành chínhquyền bằng cuộc cách mạng tháng Tám năm 1945 Từ người nô lệ trở thànhngười làm chủ quê hương, xây dựng cuộc sống mới tự do và bình đẳng.

Thực hiện lời kêu gọi thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh “thà hy sinh tất

cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, dưới

sự lãnh đạo của Đảng, trực tiếp là chi bộ xã, nhân dân Phượng Mao đã gan dạdũng cảm đứng lên theo Đảng kháng chiến trường kỳ 9 năm chống thực dânPháp xâm lược Trong kháng chiến, cán bộ, đảng viên và nhân dân đã vượt quabao khó khăn thủ thách, gian khổ, không sợ hy sinh, bám dân, giữ đất để hoạtđộng; ra sức xây dựng

Lực lượng chính trị, quân sự, vận động nhân dân trở về quê làm ăn ngay trong

sự kìm kẹp, càn quét của kẻ thù; có nhiều hình thức đấu tranh khôn khéo vớiđịch, vừa bảo vệ nhân dân vừa chống lại sự kìm kẹp của chúng, vừa quấy rốigây hoang mang dao động cho kẻ thù, vừa phối hợp với bộ đội, du kích các xãchiến đấu dũng cảm chống càn, tấn công tiêu diệt địch, tiến lên giải phóng quêhương, đóng góp vào thành tích chung của quân và dân huyện Quế Võ (quân vàdân huyện Quế Võ được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lựclượng vũ trang thời kỳ chống Pháp xâm lược)

Bước vào thời kỳ vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội, vừa chiến đấu chống chiếntranh phá hoại của đế quốc Mỹ, chi viện cho chiến trường miền Nam Với ý chíquyết tâm cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta thực hiện khẩu hiệu “tất cả đểđánh thắng giặc Mỹ xâm lược” Đảng bộ xã Phượng Mao đã lãnh đạo nhân dântrong xã huy động mọi tiềm năng của địa phương phát triển sản xuất chăm locuộc sống của nhân dân, khắc phục khó khăn, chuẩn bị mọi mặt chống chiếntranh phá hoại của địch, trực tiếp chiến đấu bắn máy bay Mỹ, bắt sống giặc lái,bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân Với khẩu hiệu “thóc không thiếu mộtcân, quân không thiếu một người, thanh niên “ba sẵn sàng”, phụ nữ “ba đảm

đang”….quân và dân Phượng Mao đã đóng góp hàng nghìn tấn lương thực, thựcphẩm, hàng trăm thanh niên lên đường nhập ngũ chi viện cho tiền tuyến lớnmiền Nam, góp sức cùng cả nước đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, thống nhất Tổquốc, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

2 Đặc điểm tình hình chung của thôn Mao Yên - Phượng Mao - Quế Võ

- Bắc Ninh

Thôn Mao Yên là một trong bốn thôn trực thuộc xã Phượng Mao Bên cạnh

cái tên trên bản đồ là thôn Mao Yên, thôn còn có tên gọi khác là thôn Yên cónghĩa là ngôi làng yên bình

Thôn Mao Yên hiện có 270 hộ dân tương đương 982 nhân khẩu Trong đó:

 Số hộ nghèo là : 26 hộ

 Số người cao tuổi là : khoảng 90 tuổi

 Số hộ thuộc diện người có công: 34 hộ

 Số hộ kinh doanh ( buôn bán nhỏ) : 7 hộ

Nghề nghiệp của người dân trong thôn phần lớn là làm nông nghiệp, tham gialàm việc tại các nhà máy, xí nghiệp và làm các nghề như thợ xây, lái xe, buônbán…

2.1 Điều kiện tự nhiên

 Vị trí địa lý: theo ranh giới hành chính thì Mao Yên cách khoảng 10 km

từ trung tâm

+ Phía Đông – Bắc giáp với thôn Mao Lại và Mao Trung

+ Phía Tây – Bắc giáp với Mao Dộc

+ Bao bọc xung quanh thôn là đất nông nghiệp ( ruộng lúa)

 Địa hình: thôn vốn là vùng đất cổ, nằm giữa trung tâm đồng bằng Bắc

Bộ, được tạo dựng trên các gò bãi của dòng sông Đuống, thuận lợi choviệc phát triển nông nghiệp trồng lúa nước, cây hoa màu

 Điều kiện đất đai: Đất đai được phù sa bồi đắp màu mỡ nên thuận lợi cho

việc sản xuất nông nghiệp chủ yếu là trồng lúa Hiện nay diện tích đấtnông nghiệp trên địa bàn thôn đang dần bị thu hẹp nhằm phục vụ chophát triển các khu công nghiệp

 Nguồn nước : Diện tích ao, hồ đầm rộng, nguồn nước mặt dồi dào thuận

lợi cho người dân ở địa phương nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi gia cầm:vịt, gà, ngan

 Diện tích : tổng diện tích của thôn là 103,49 Ha trong đó 63,67 ha là đất

nông nghiệp; 9,67 Ha là đất thổ cư còn 30,06 Ha đất khác

 Khí hậu: Thôn Mao Yên nằm trong vùng nhiệt đới, gió mùa của miền bắc

nên rất phù hợp cho sinh trưởng, phát triển nông nghiệp.Tuy nhiên, đặcđiểm của khí hậu nhiệt đới gió mùa là mưa nhiều và nắng nóng liên tụctrong những ngày hề nên vào hạ ruộng lúa dễ bị hạn vào mùa mưa thìthôn dễ xảy ra ngập úng cục bộ ( hệ thống đường giao thông trong thônvẫn là đường đất)

2.2 Điều kiện kinh tế

Kinh tế thôn Mao Yên chủ yếu là nông nghiệp chiếm 61,2 % giá trị kinh tế.Trong nông nghiệp thì nông nghiệp đóng vai trò là chủ yếu với các cây trồngnhư lúa, ngô, khoai và các loại rau màu Trong những năm gần đây thôn MaoYên đã và đang có biện pháp đã và đang có nhiều biện pháp nhằm giảm giá trịsản xuất nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế, tăng giá trị tiểu thủ công nghiệp vàdịch vụ

Thêm vào đó, thôn Mao Yên nằm khá gần khu công nghiệp Quế Võ, điềunày tạo điều kiện thuận lợi cho người dân sống trong thôn có thêm công việc,tạo thu nhập và cải thiện đời sống của bà con trong thôn

2.3 Điều kiện văn hóa -xã hội- giáo dục

Hiện nay, tình hình đời sống xã hội trong thôn luôn ổn định, đời sống nhândân từng bước được cải thiện, cán bộ và nhân dân Mao Yên đã và đang thi đua

đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuấtnăng suất và hiệu quả cao.

Về vấn đề an ninh ,trật tự an toàn xã hội: vấn đề này ở thôn luôn được ổn

định và giữ vững, tệ nạn xã hội như cờ bạc, lô đề vẫn còn nhưng rất hạn chế,tình trạng nghiện ma túy, mại dâm không có trên địa bàn hàng chục năm naykhông có vụ trọng án nào xảy ra

Về hoạt động y tế - chăm sóc sức khỏe công cộng : Các chương trình tiêm

chủng mở rộng phòng tránh thai, phòng ngừa dịch bệnh,….vv được thực hiện,tuyên truyền và vận động khá đầy đủ tới từng hộ dân trong thôn

Các ban ngành đoàn thể trong thôn đều hoạt động tích cực, có sự ảnh hưởngrộng rãi tới nhân dân, tuy nhiên còn một số đoàn thể hoạt động chưa có hiệu quảcao

Về tình hình giáo dục: Mặt bằng chung về trình độ học vấn trong thôn là tốt

nghiệp trung học phổ thông, hầu hết trẻ trong tuổi đi học đều được đi học đúng

độ tuổi trong những năm gần đây, tỷ lệ đỗ đại học, cao đẳng của thôn tăng theothời gian

Về tình hình văn hóa: Mặc dù nằm trong những thôn khó khăn nhất của huyện

Quế Võ nhưng tình hình văn hóa của thôn Mao Yên cũng không vì thế mà kémphần sôi động Các hoạt động văn nghệ của hôi phụ nữ trong thôn liên tục giànhđược giải cao trong xã, thôn cũng là thôn đầu tiên trong xã được nhận danhhiệu thôn văn hóa ( năm 2001) và vẫn tiếp tục được nhân danh hiệu này chođến nay

2.4 Điều kiện cơ sở hạ tầng

Về công trình công cộng: trong thôn có một nhà văn hóa ( hiện nay, thôn đang

xây dựng nhà văn hóa mới theo chương trình “nông thôn mới” ) , một nhà trẻ( có hai lớp: lớp cho trẻ 1,2 tuổi và lớp cho trẻ 3,4 tuổi )

Về địa danh tín ngưỡng : trong thôn có chùa Mao Yên ( chùa có lưu giữ 12 pho

tượng bằng gỗ và 5 bia phật hậu niên đại ) và Đình Mao Yên ( trong đình thờ “Ngũ vị thiên thần” giống các làng khác khác ở xã Phượng Mao – đây là cũng làThành hoàng của làng ) HIện tại, Đình và Chùa trong thôn thường mở cửa vàocác ngày mùng 1 và 15 âm lịch và các dịp lễ lớn trong thôn

Về vấn đề nhà ở: hầu hết số nhà ở trong thôn đều là nhà cấp 4, trong đó có 3

nhà đã được xây lại ( nhà tình nghĩa cho đối tượng thuộc diện chính sách)

Hệ thống đường giao thông trong thôn hiện vẫn là đường đất, có nhiều chỗ mấp

mô, ghập ghềnh; vào mùa mưa xuất hiện nhiều hố lớn trên mặt đường gây khókhăn cho người điều khiển phương tiện giao thông và người đi bộ Tuy nhiên,hiện nay đường đi trong thôn đang được xây dựng theo chương trình “ nôngthôn mới” của Đảng và nhà nước

Về hệ thống điện và nước sinh hoạt: 100% số hộ dân trong thôn có điện sinh

hoạt Nước sinh hoạt trong thôn vẫn là nước giếng (được xử lý bằng bể lọc cát

+ Thôn Mao Yên có điều kiện khí hậu thuận lợi và có những điều kiện cơ bản

để đẩy nhanh tốc độ phát triển sản xuất nông nghiệp;

+ Tình hình an ninh trật tự trong thôn luôn ổn định

+ Các hoạt động phong trào đoàn thể trong thôn khá tốt và mạnh so với nhữngthôn khác.

+ Nhân dân trong thôn có tinh thần đoàn kết ham học hỏi quý trọng conngười, luôn đối xử với nhau trên tinh thần tình làng nghĩa xóm yêu thương quýmến nhau

+ Đội ngũ cán bộ nhiệt tình, năng động có trách nhiệm vận dụng sáng tạođường lối chính sách của Đảng, Nhà Nước trong sự nghiệp phát triển kinh tế xãhội

- Điểm hạn chế:

+ Thôn Mao Yên là một trong những thôn khó khăn nhất của Huyện Quế võ

+ Trình độ dân trí của thôn chưa cao ( hầu hết trình độ dân trí của người dântrong thôn là 12/12)

+ Điều kiện cơ sở hạ tầng trong thôn còn nhiều điểm hạn chế ( đặc biệt là đườngđi)

+ Điều kiện kinh tế của thôn so với những thôn khác trong xã kém phát triểnhơn; hoạt động buôn bán, kinh doanh trong thôn không phát triển ( ít hàng quánbuôn bán )

B.NỘI DUNG THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ

NHÂN

I Đặc điểm chung về thân chủ

1 Mô tả thân chủ

Họ tên: Nguyễn Thị Mùi

Là người cao tuổi sinh năm 1923

Quê quán: Thôn Mao Yên, xã Phượng Mao, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh

2 Thành phần gia đình

Stt Quan hệ với thân chủ Tuổi Nghề nghiệp Thu nhập

II Mô tả về hoàn cảnh thân chủ

Vào buổi chiều ngày 22/8/2011, trong lần đi khảo sát thực tế, nhóm tôi gồm 3người với sự dẫn đường của anh bí thư Đoàn trong thôn đến nhà chú trưởngthôn Trên đường đi anh chỉ vào một ngôi nhà nhỏ lợp bằng ngói đã cũ nằm ởven đường anh bảo đây là nhà bà Mùi, bà sống một mình và bà là người cao tuổi

có hoàn cảnh trong làng Tôi cũng nói cho anh bí thư biết mục đích và hoạtđộng của mình khi về địa phương thực hành, tôi hỏi anh thêm một số thông tin

và quyết định khi vào nhà trưởng thôn về sẽ ghé vào nhà bà Mùi

Sau khi vào nhà chú trưởng thôn, tôi đã chào anh bí thư và tôi cùng 2 người bạntrong nhóm vào nhà bà Mùi Khi bước vào nhà, điều làm tôi để ý là bà ở trongcăn phòng nhỏ, rất chật chội Tôi thấy bà đang đập ốc vàng cho gà ăn và tôichào hỏi, giới thiệu cho bà biết mình là sinh viên về làng thực hành Bà tròchuyện với chúng tôi một lúc và rất quý chúng tôi, bà còn ra vườn hái ổi vàocho chúng tôi ăn

Trò chuyện với bà mùi tôi mới hiểu thêm hoàn cảnh bây giờ của bà, bà có 4người con, hai gái, hai trai Nhưng hiện giờ bà sống một mình, hai người contrai của bà làm nhà ở cạnh đấy còn hai cô con gái đi lấy chồng ở xa lại gặp hoàncảnh khó khăn nên ít khi về thăm bà Người con trai ở gần nhà nhưng bận làm

ăn buôn bán nên không quan tâm, để ý đến bà Bà sống cuộc sống hàng ngàynhư mà cua, bắt ốc, làm ruộng

Buổi tối hôm đó tôi lên nhà ông bà chủ nhà trọ và trò chuyện, tôi lân la hỏi bàchủ nhà thông tin về bà Mùi, bà chủ nhà đã cho tôi biết rằng Mùi đã sống mộtmình từ lâu Chồng bà mất từ khi bà mới sinh đứa con trai thứ 4, từ đó bà trởnên trầm cảm, không còn khỏe mạnh và linh hoạt như trước nữa Đến khi concái lớn, hai người con gái đi lấy chồng xa lại có hoàn cảnh khó khăn còn haingười con trai ở trong làng làm ăn buôn bán nhưng họ đều thiếu sự quan tâm,chăm sóc bà

Điều làm tôi phải suy nghĩ nữa là tại sao bà có những 4 người con nhưng bà vẫnsống trong hoàn cảnh khó khăn nhu vậy Bà chủ nhà cũng cho tôi biết thêmthông tin bà Mùi là người rất thương con cháu và luôn kông muốn làm phiềncon cháu nên bà cứ quẩn quanh cuộc sống nghèo khổ và cô đơn như vậy

Tôi nhận thấy rằng bà Mùi đang chịu rất nhiều thiệt thòi và tôi quyết định chọn

bà làm đối tượng thực hành của Công tác xã hội cá nhân để có thể giúp bà cảithiện điều kiện sống và mối quan hệ của các con đối với bà

Chồngmất khicòn trẻtuổi

Bà sốnglủi thủimộtmình

Con cáichưa đềnghị hỗtrợ vớichínhquyềncho mẹ

Chínhquyềnđịaphươngchưaquantâm

Nhận xét:

Qua cây vấn đề ta có thể nhận thấy có nhiều nguyên nhân dẫn đến khó khăn màthân chủ đang gặp phải, nhìn vào cây vấn đề ta thấy:

Chưa nhận được sựquan tâm của các banngành trong thôn

Thứ nhất, vấn đề cần quan tâm nhất mà thân chủ đang gặp phải đó là khó khăn

về vật chất và tinh thần Bà chưa được đáp ứng những nhu cầu thiết yếu trongcuộc sống đó là ngôi nhà đã cũ và chật chội và đặc biệt là bà khó khăn về mặttinh thần, thiếu sự quan tâm, chăm sóc của con

Thứ hai, nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc bà phải sống thiếu thốn về những

điều kiện vật chất và tinh thần đó là thiếu sự quan tâm của con cái Chồng bà đãmất và bà sống cô đơn, lủi thủi một mình lại không có anh em họ hàng Bêncạnh đó bà còn chưa nhận được sự hỗ trợ của nhà nước và sự quan tâm củachính quyền

Thứ ba, nguyên nhân gián tiếp ảnh hưởng đến hoàn cảnh sống của bà là con cái

của bà, có hai người con gái đi lấy chồng xa lại không có điều kiện nên ít khi vềthăm mẹ, hai người con trai ở gần bận làm ăn không quan tâm tới mẹ, anh em

họ hàng không thân thiết quan tâm

Như vậy , khó khăn mà bà Mùi đang gặp phải là khó khăn về cả vật chất lẫntinh thần Để giải quyết được vấn đề của bà cần phải tác động vào những ngườicon của bà để các con quan tâm đến bà, tập trung sửa sang lại ngôi nhà cho bà

và giúp bà tham gia vào các hoạt động của người cao tuổi trong thôn

Bà Mùi

Nhìn vào gia đình mở rộng của bà Mùi ta thấy bà là người có chồng đã mất, đặcbiệt là bà có rất đông con cháu, với 4 người con và 10 đứa cháu nội ngoại.Nhưng mối quan hệ của bà và các con của bà là quan hệ xa cách, các con bàkhông có sự gần gũi chăm sóc bà như mộ gia đình thực sự Anh em họ hàngthân thiết của bà không có do chồng bà mất khi bà còn trẻ tuổi Hai người congái mặc dù rất thương mẹ nhưng lại lấy chồng ở xa, không có điều kiện kinh tế,nghề nghiệp chính là làm ruộng, ngoài ra còn đi làm thuê nên it khi về thăm mẹ.

Vì vậy, quan hệ giữa các con gái và mẹ dần trở thành quan hệ xa cách Haingười con trai ở cùng trong làng với bà, một người làm nghề hàng xeo, mộtngười làm nghề lái công nông, chở vật liệu xây dựng Hai người con trai dù bậnrộn làm ăn nhưng cũng có thu nhập khá, chính điều nỳ cũng là yếu tố khiến cáccon trai không có thời gian quan tâm chăm sóc mẹ

Gia đình hạt nhân của bà Mùi bây giờ chỉ có mình bà, tuổi đã cao nhưng phảisống cô đơn một mình và sống trong điều kiện hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.Như vậy, qua sơ đồ phả hệ của đối tượng đã giúp em có cái nhìn khái quát vềgia đình mở rộng của đối tượng, xác định được mối quan hệ giữa bà Mùi và cáccon cháu của bà cũng như anh em họ hàng của bà, từ đó có kế hoạch để đưa ranhững can thiệp phù hợp, tìm ra những nguồn lực có thể huy động để hỗ trợtrong tiến trình giải quyết vấn đề cho thân chủ Trong hoàn cảnh hiện tại của bàMùi, tôi nhận thấy những người con của bà chính là những nguồn lực quantrọng để giải quyết khó khăn của bà

3 Biểu đồ sinh thái

Bà con hàng xóm

H ọ

Chính quy n ền

+ Gia đình hạt nhân của bà Mùi chỉ có mình bà, bà chính là một đốitượng yếu thế, tuổi đã cao nhưng không sống cùng con cháu, chồng đã mất + Anh em họ hàng không còn quan hệ than thiết với bà từ khi chồngmất, điều này càng làm cho cuộc sống của bà trở nên cô đơn, quẩn quanh mộtmình Mối quan hệ giữa bà và họ hàng là mối quan hệ xa cách.

+ Hàng xóm hiểu và thương cho hoàn cảnh của bà nên đối xử rất tốtvới bà, bà cũng là người tôt bụng,u sống gần gũi nên được bà con hàng xómthương mến, giúp đỡ Mối quan hệ giữa bà và bà con hàng xóm là mối quan hệhai chiều Đây chính là một nguồn lực đối với bà Mùi trong cuộc sống và trongviệc giải quyết khó khăn của bà

+ Các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chưa đến được với cuộc sống của bà,khoảng cách của bà đến các dịch vụ, trung tâm chăm sóc sức khỏe còn xa Cầnrút ngắn khảng cách này để bà tiếp cận được với các dịch vụ bảo vệ và chămsóc sức khỏe, đáp ứng những nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống

+ Con cái đang có mối quan hệ xa cách đối với bà, tuy ở gần bà nhưnghai người con trai chưa quan tâm tới đời sống vật chất cũng như đời sống tinhthần của bà Tuy nhiên đây chính là nguồn lực chủ yếu để giải quyết những khókhăn về vật chất cũng như khó khăn về tinh thần mà bà Mùi đang gặp phải + Các tổ chức, đoàn thể xã hội chưa quan tâm tới đời sống của bà, bà

là một đối tượng yếu thế, là một người cao tuổi trong thôn nhưng chưa tham giavào các tổ chức của người cao tuổi trong thôn, đây chính là một thiệt thòi củabà

+ Chính quyền trong thôn chưa quan tâm tới những người yếu thế, cóhoàn cảnh đặc biệt như bà Mùi, đây là mối quan hệ xa cách, nhưng đây cũngchính là một nguồn lực cần huy động hỗ trợ để giải quyết vấn đề của bà

Từ biểu đồ sinh thái ta có cái nhìn bao quát hơn về hoàn cảnh của đốitượng, thấy được mối quan hệ của đối tượng đối với các thiết chế xã hội, thấyđược khoảng cách của đối tượng với các thiết chế xã hội.

4 Bảng phân tích điểm mạnh, hạn chế

Từ Sơ đồ phả hệ và Biểu đồ sinh thái của đối tượng nói trên có thể cho ta thấyđược những điểm mạnh và hạn chế của bà Mùi và gia đình bà để từ đó suy rađược kế hoạch can thiệp:

Đối tượng Các con gái Các con trai Bà con hàng

xóm

Chính quyền địa phương

-Có thu nhập

và có thểquan tâm tớimẹ

-Ở gần nhà bàMùi, có thểquan tâm,chăm sóc mẹ

-có việc làm

và thu nhậpkhá

Bà con hàngxóm sống gầngũi và quantâm tới bà

-Có thể quantâm, hỗ trợbà

-Có thể giúp

bà tiếp cậnđược vớichính sách hỗtrợ của Nhànước

-Là một thônnghèo, điều

-Thiếu sựquan tâm,chăm sóc mẹ.

với công vệc

-Chưa quantâm tới mẹ

nghiệp

-Mọi ngườiđều phải locho cuộcsống riêng,mặc dù biết

bà khó khănnhưng khôngthể giúp đỡ

kiện khókhăn

-Trách nhiệmchưa cao đốivới những đốitượng yếu thếtrong xã hội

Như vậy, bảng phân tích điểm mạnh và hạn chế sẽ giúp đối tượng tự nhận thức

về mình, đồng thời qua đó giúp Nhân viên xã hội xác định thêm những nguồnlực hỗ trợ cũng như thấy trước được cản trở trong quá trình giúp đỡ

III Lập kế hoạch giúp đỡ thân chủ

Trong quá trình thâm nhập cộng đồng, tôi đã tích cực tìm hiểu hoàn cảnh củathân chủ và thu thập các thông tin từ ông bà chủ nhà tôi ở, từ những người ở gầnnhà bà Mùi và thông qua chú trưởng thôn trong thôn Mao Yên, tôi đã quyếtđịnh đưa ra những kế hoạch can thiệp và tôi đã gặp chú trưởng thôn, trình bày

kế hoạch của mình Kế hoạch của tôi đã được chú trưởng thôn đồng ý và chúcũng hứa là sẽ giúp đỡ để tôi triển khai kế hoạch, giải quyết vấn đề của bà Mùi.Trong khi tìm hiểu về hoàn cảnh thân chủ và xây dựng kế hoạch, tôi đã đưa ranhững tiêu chí cụ thể trong việc lập kế hoạch để khi triển khai kế hoạch đượckhả thi, cụ thể như sau:

- Các mục tiêu cụ thể trong bản kế hoạch đưa ra phải phù hợp với tính cá

biệt của đối tượng và vấn đề của họ Cụ thể, trong kế hoạch của tôi có các

hoạt động can thiệp tập trung vào giải quyết hai vấn đề lớn của thân chủ,

đó là:

+ Vấn đề khó khăn về tâm lí xã hội

+ Vấn đề khó khăn về vật chất

- Các mục tiêu trong kế hoạch đưa ra phải phù hợp với năng lực của nhân

viên xã hội trong việc hỗ trợ giải quyết vấn đề của thân chủ

- Các mục tiêu đưa ra phải phù hợp với thời gian mà sinh viên ở tại địa bàn

- Mục tiêu tổng quát: Những người con của bà thay đổi cách suy nghĩ,

quan tâm hơn đến bà và tập trung sửa sang lại căn nhà cho bà

- Mục tiêu cụ thể: được thể hiện rõ qua bảng kế hoạch sau

BẢNG KẾ HOẠCH GIÚP ĐỠ THÂN CHỦ

-Tham vấn cho

bà về tầm quantrọng của concái trong cuộcsống của ngườicao tuổi

-Nhânviên xãhội

-Bà Mùi-Các concái bà

Qua cáclần gặp

gỡ, tròchuyện(từngay )

Bà sống gầngũi hơn vớicon cháu,sống thoảimái hơn

1 Thay đổi được

cách suy nghĩ,

nhìn nhận của

con cái bà

Gặp gỡ, tròchuyện vớinhững ngườicon của bà

Nhânviên xãhội

Qua cáclần gặp

gỡ, tròchuyện

Các con bàthường xuyênđến thămnom, chămsóc bà

-Các conbà

-Nhânviên xãhội

Qua cáclần gặp

gỡ, thamvấn

Các con cùngnhau đónggóp tiền của

và sức lực đểsửa sang lạicăn nhà cho

bà khi mùađông sắp tới

-Nhânviên xãhội

Qua cáclần gặp

gỡ, tham

-Con trai của

bà tham giagiải quyết

người cao

tuổi

-Gặp gỡ contrai bà để tham

chuyện

trưởng thôn đểtrao đổi

-Con cáicủa bà

vấn vấn đề này

-Được chínhquyền địaphương vàHội ngườicao tuổi quantâm ủng hộ

IV Triển khai thực hiện kế hoạch

Vấn đề của bà Mùi là một vấn đề phức tap bởi khó khăn bà gặp phải gồm cảkhó khăn về vật chất lẫn tinh thần vì vậy, tôi cần cố gắng thực hiện kế hoạchtích cực thông qua các buổi gặp gỡ, trò chuyện và thuyết phục là chủ yếu

Các buổi gặp gỡ đối tượng và những người liên quan tới việc giải quyết vấn đềcủa đối tượng được thực hiện trong nhiều buổi, sau đây tôi xin ghi lại nhữngbuổi phúc trình nổi bật, cơ bản trong triển khai kế hoạch

1 Phúc trình Công tác xã hội cá nhân lần 1:

Mục tiêu: - Tạo lập mối quan hệ với thân chủ

-Tìm hiểu thêm thông tin về thân chủ

Đối tượng: Nguyễn Thị Mùi

Thời gian: 16h – 17h15, ngày 24/8/2011

Địa điểm: Tại nhà bà Mùi

Nội dung phúc trình Kỹ năng sử

dụng

Cảm xúc, thái

độ của thânchủ

Nhận xét củagiảng viên

Theo kế hoạch thực hành môn

Công tác xã hội cá nhân, chiều

nay sau khi tham gia buổi họp

phụ huynh ở trường Mầm non

của thôn Mao yên, tôi cùng

một bạn trong nhóm vào nhà

bà Mùi để gặp gỡ, trò chuyện,

tạo mối quan hệ thân thiết

hơn Lúc tôi đến nhà bà không

gặp bà ở nhà, tôi hỏi thăm cô

Lý hàng xóm của bà, cô bảo

đợi một lúc bà mùi đi bắt ốc

vàng cho vịt rồi bà về Trong

khi tôi đang trò chuyện với cô

Lý thì bà Mùi về Tôi chào cô

Lý và hẹn cô hôm sau sẽ vào

nhà cô chơi

Sinh viên: Cháu chào bà ạ!, bà

vừa đi ra đồng về ạ?

Bà Mùi: Các cháu đi đâu vậy?

Sinh viên: Hôm nay chúng

cháu vào nhà bà chơi đây a

Bà Mùi: Thế các cháu vào nhà

bà lấy ổi mà ăn, mấy hôm nay

trời mưa nhiều ổi chín lắm

Kỹ năng tạo

quan hệ vớihàng xómcủa bà Mùi

Cô Lý có vẻ rấtquý chúng tôi

và mời chúngtôi vào nhàchơi

Bà Mùi vui vẻkhi thấy chúng

Sinh viên: Vâng ạ, bà ơi bà

cho cháu xem hôm nay bà bắt

được nhiều ốc không ạ?

Bà Mùi: Đây này, hôm nay bà

đâu lưng, vừa mới đi, chỉ bắt

được một ít thôi, sáng hôm

qua bà bắt được nửa cái xô

này

Sinh viên: Bà ơi bà để cái xô

cháu xách vào trong nhà cho

bà a?

Bà Mùi: Ừ đây cháu

Bà đi rửa tay chân và mở cửa

bảo chúng tôi lấy ổi rồi mang

vào nhà ngồi ăn

Sinh viên: Bà ở một mình

trong căn nhà này lâu chưa

ạ?

Tôi nhìn xung quanh căn nhà

của bà, tôi thấy thật thương

bà Lần trước đến tôi chỉ nhìn

ở ngoài chưa vào bên trong

Căn nhà vừa hẹp, cửa sổ

không kín, nhà lợp bằng ngói

cũ đã lâu, có những vết nứt

trên tường Căn nhà của bà có

rất nhiều khe hở nên mùa

đông chắc chắn sẽ rất lạnh

Sinh viên: Bà ơi cháu thấy

Kỹ năng giaotiếp thôngthường

Kỹ năng đặtcâu hỏi

Kỹ năng

tôi tới nhà bàchơi

Bà Mùi ngồi imlặng, không trảlời câu hỏi củatôi

sắp mùa đông đến rồi, mình

bà ở trong căn nhà này chắc

là lạnh lắm phải không bà?

Bà Mùi: Ừ mùa đông thì lạnh

lắm, mấy hôm nay trời mưa,

cái mái nhà đang dột đây này

Sinh viên: Bà ơi các chú với

các cô có hay vào thăm bà

bận công việc, ở ngay cạnh

đây nhưng ít khi nó vào lắm

Sinh viên: Thế ạ, chắc là các

cô chú ấy bận nên không có

thời gian vào thăm bà thôi

bà ạ.

Bà Mùi: Ừ, nhưng chúng nó

cũng thương bà lắm, chỉ tại

hai anh em nhà nó lấy phải hai

người vơ không phải hiền lành

đâu Từ khi chúng lấy vợ, ít

khi quan tâm tới mẹ hơn

Sinh viên: Mỗi nhà mỗi hoàn

cảnh bà ạ, cháu nghĩ rằng các

cô chú ấy luôn thương bà

quan sát, kỹnăng đặtcâu hỏi

Kỹ năng đặtcâu hỏi, thuthập thôngtin

Nét mặt của

bà có vẻ hơibuồn, bà chỉtay vào nhữngchỗ nhà dộtnước vì mưa

Bà đã tintưởng và chia

sẻ với chúngtôi

Nét mặt bà có

vẻ rất buồn

nhưng vì công việc làm ăn bận

rộn nên chưa có nhiều thời

gian đến thăm bà thôi bà ạ

Bà Mùi: Ừ, mà cháu đừng nói

chuyện này cho người khác

đấy cháu nhé Bà không muốn

làm phiền đến vợ chồng chúng

nó

Sinh viên: Chuyện này cũng

không có gì đâu bà ạ Cháu

nghĩ nếu bây giờ các cô chú

ấy biết được những suy nghĩ

và hoàn cảnh ủa bà thì càng

tốt bà ạ.

Bà Mùi: Thôi, thỉnh thoảng

các cháu đến đây chơi, thế các

Bà Mùi: Bây giờ bà đi đập ốc

cho mấy con vịt, chúng mày

về rồi thỉnh thoảng sang mà

lấy ổi nhé

Sinh viên: Vâng ạ, bà nấu cơm

Kỹ năngthấu cảm

Kỹ năng giaotiếp thôngthường

Kỹ năng bộclộ

muốn nhắc

chuyện giađình bà

đi ạ, hôm sau cháu sẽ sang nhà

bà chơi nữa ạ Cháu chào bà

 Qua buổi gặp gỡ này tôi đã tạo được ấn tượng tốt ban đầu với thân chủ,

đã tạo niềm tin và sự gần gũi đối với than chủ Đây sẽ là một điều kiệnthuận lợi ban đầu giúp cho kế hoạch tiếp theo của tôi được thực hiện

 Đối tượng có vẻ rất quý mến và tin tưởng, đã bắt đầu chia sẻ những thôngtin về cuộc sống của mình

- Những hạn chế:

 Đối tượng còn chưa thật sự bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc khi tôi đặt câu hỏi

 Bản than tôi chưa biết vận dụng linh hoạt và hiệu quả các kỹ năng khiếnđối tượng chưa thực muốn chia sẻ và hợp tác giải quyết vấn đề

- Kế hoạch lần sau: Gặp hàng xóm của bà Mùi và tìm hiểu thêm thông tin.

2 Phúc trình Công tác xã hội cá nhân lần 2

Mục tiêu: - Tìm hiểu thông tin từ phía bà con hàng xóm của đối tượng

-Thăm dò ý kiến khách quan từ hàng xóm của bà Mùi về vấn đề của bà.Đối tượng: Cô Đặng Thị Lý là hàng xóm của bà Mùi

Thời gian: 15h30 đến 16h30 ngày 26/8/2011.

Địa điểm: Tại cánh đồng thôn Mao Yên

Nội dung phúc trình Kỹ năng sử

dụng

Thái độ, cảmxúc của đốitượng

Nhận xét củagiảng viên

Như kế hoạch tôi đã đặt ra là sẽ

đến nhà cô Lý, hàng xóm của

bà Mùi để tìm hiểu thêm thông

tin về đối tượng của mình Tôi

định sau khi vào nhà văn hóa

mới đang xây dựng để gặp chú

trưởng thôn để thực hiện kế

hoạch của môn Phát triển cộng

đồng rồi mới qua nhà cô Lý

Đang trên đường đi, tôi gặp cô

Lý đang vớt bèo ngoài ruộng,

tôi đã tranh thủ trò chuyện và

thu thập thong tin:

Sịnh viên: Cháu chào cô ạ, có

phải cô Lý không ạ Cháu mới

gặp cô hai lần nên cháu sợ

không phải

Cô Lý: Ừ, các cháu đi đâu vậy?

Sinh viên: Cháu định ra nhà

văn hóa đang xây dựng đề gặp

chú Vinh truởng thôn rồi vào

Kỹ năng giaotiếp thôngthường

Vui vẻ khinhìn thấychúng tôi

nhà cô chơi ạ Nhưng gặp cô ở

đây luôn rồi

Cô Lý: Thế bây giờ các cháu

vào nhà cô chơi luôn

Sinh viên: Hôm khác chúng

cháu sẽ vào nhà cô cơi ạ!, Cô

ơi cô cho cháu hỏi cô một

chút về bà Mùi hàng bên

cạnh nhà cô nhé.

Cô Lý: Bà Mùi tính tình như

vậy nhưng thực ra bà ấy là

người tốt bụng, lành tính đấy

Sinh viên: Vâng ạ, cháu đã vào

nhà bà mùi chơi mấy lần, cháu

cũng thấy như vậy Cô ơi cho

cho cháu hỏi tại sao các cô

chú con cái của bà lại ít khi

vào thăm bà cô nhỉ?

Cô Lý: Hai anh con trai một

anh làm nghề hàng xeo, một

anh lái công nông nhiều tiền

lắm nhưng vì nhiều tiền quá

nên quên mất mẹ thôi

Sinh viên: Thế à cô

Cô Lý: Ừ, ông Tính, con bà ấy

lái công nông, đang chở xi

măng xây nhà văn hóa ở đằng

Rất thoải máitrong việcchia sẻ thôngtin và bộc lộthái độ khinói về bàMùi

Cởi mở vàbộc quanđiểm

nhà văn hóa lớn thế kia chắc là

chú ấy kiếm được nhiều tiền

lắm cô nhỉ?

Cô Lý: Ừ, nhưng mà cô vợ

cũng ghê ghớm lắm cháu ạ, bà

Mùi không giám sang nhà đấy

chơi hay sang đấy mà ăn gì

đâu

Sinh viên: Thế à cô, nhưng cô

ơi cháu thấy bà Mùi hiền

lành thế sao con cái lại không

ai ưa hả cô?

Cô Lý: Ừ, bà ấy thật thà lắm,

không biết gì đâu cháu a Cô ở

cạnh nhà bà ấy lâu rồi cô biết

Từ lúc chồng mất, bà ấy như

người trầm cảm ấy, không linh

hoạt như trước nữa đâu, bà ấy

thật như trò ấy

Sinh viên: Vâng ạ, cô ơi bà Mùi

là người như vậy, bị thiệt thòi

nhiều sao con cái không hiểu

để bây giờ bà ấy cao tuổi rồi

mà vẫn sống thiếu thốn cô nhỉ?

Cô Lý: Ừ, năm ngoái bà Mùi

với cô con dâu út cãi nhau, có

bất đồng nên hình như mấy đứa

con vẫn đang giận bà ấy Hơn

nửa năm nay vợ chồn con trai

Kỹ năng lắngnghe

Kỹ năng đặtcâu hỏi

Kỹ năng lắngnghe tíchcưc, kỹ năngđặt câu hỏi

Cô thật thà

và cởi mở

Chia sẻ quanđiểm riêngcủa mình

út có sang thăm bà ấy đâu.

Sinh viên: thì ra là như vậy à

cô Nhưng bà Mùi nhiều tuổi

rồi với tính bà không được

tỉnh táo như những người

khác sao các cô chú ấy còn

trách ba Mùi cô nhỉ.

Cô Lý: Thì tại vì năm ngoái

thằng con nhỏ nhà vợ chồng

anh con trai út chơi ở nhà bà

Mùi, có con nít ở nhà nhưng bà

Mùi lại nấu nước sôi rồi không

biết để thế nào mà thằng cu bị

bỏng, thế là mẹ con cãi nhau,

giận nhau từ đó

Sinh viên: Chuyện như vậy

cũng là không may, không ai

muốn phải không cô, chắc bà

Mùi cũng thương cháu mình

lắm nhưng không biết làm

thế nào

Cô Lý: Là thế nhưng cô con

dâu lại đổ lỗi tại bà rồi giận bà

ấy mãi

Sinh viên: Vâng, cháu cũng

thấy trong chuyện đó không ai

là người có lỗi cả, chỉ là

chuyện không may xảy ra

thôi.

Kỹ năng đặtcâu hỏi, kỹnăng thấucảm

Kỹ năngphản hồi lạinội dung

Bộc lộ quanđiểm riêng

Cô có vẻ biếtnhiều chuyện

về gia đình bàMùi

Cô kể lạichuyện nhà

bà Mùi và có

vẻ rất thương

bà Mùi

Có vẻ phêphán cô con

Cô Lý: Thế các cháu đi đến

thôn này làm thế này là có

lương rồi nhỉ?

Sinh viên: Chún cháu vẫn chưa

học xong cô ạ, chúng cháu đi

như thế này là để thực hành

môn học chuyên ngành Sau

khi thực hành xong chúng cháu

lại tiếp tục về trường học cô ạ,

bố mẹ chúng cháu đang phải

chu cấp tất cô ạ

Cô Lý: Thế à, cô tưởng chúng

mày đi như thế này là được tiền

chứ Thế lúc khác vào nhà cô

nhé Nhà cô ngay bên cạnh nhà

bà Mùi hôm cháu vào đấy

Sinh viên: Dạ, vâng ạ Cháu

cảm ơn cô đã tran thủ trò

chuyện với cháu ạ Cô vớt bèo

đi ạ

Cô Lý: Ừ cháu đi nhé!

Sinh viên: Cháu chào cô ạ!

Kỹ năng bộc

lộ bản thân,

kỹ năng giảithích

Kỹ năng giaotiếp thôngthường

dâu của bàMùi

Cô vui vẻ cởi

mở và có vẻhiểu chúng t

chúng tôi đilàm và đượctrả công

Lượng giá:

- Mặt đạt được:

 Thông qua buổi trò chuyện với cô Lý, hàng xóm của bà Mùi, tôi biếtthêm thông tin về quan hệ giữa bà Mùi và con cái của bà

 Biết được lý do tại sao mối quan hệ giữa bà và con cái trở nên xa cách

 Định hướng được kế hoạch cụ thể cần thực hiện tiếp theo

3 Phúc trình Công tác xã hội cá nhân lần 3

Mục tiêu: Tìm hiểu thêm thông tin về mối quan hệ giữa bà Mùi và gia đìnhngười con trai út qua buổi gặp gỡ gia đình người con trai của bà

Đối tượng: Hoàng Văn Tính và Đỗ Thị Hạnh là con trai út và con dâu của bàMùi

Thời gian: 19h30 đến 20h30, ngày 30/8/2011

Địa điểm: Tại gia đình người con trai của bà Mùi

Nội dung vấn đàm Kỹ năng sử

dụng

Thái độ, cảmxúc của đốitượng

Nhận xét củagiảng viên

Sau một thời gian tìm hiểu

thông tin về mốiquan hệ của bà

Mùi và các con của bà, tôi

quyết định sang nhà vợ chồng