giáo án ngữ văn lớp 10

hay

Trang 1

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 10 CƠ BẢN

CHUẨN

Tài liệu PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH THPT

MÔN NGỮ VĂN 10 (Dùng cho các cơ quan quản lí giáo dục và giáo viên,

áp dụng từ năm học 2013-2014)

* PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH MÔN NGỮ VĂN *

(Phần ghi các tuần là để tham khảo)

lớp 10

Cả năm: 37 tuần (105 tiết) Học kì I: 19 tuần (54 tiết) Học kì II: 18 tuần (51 tiết)

Học kì I

Tuần 1

Tiết 1 đến tiết 3

Tổng quan văn học Việt Nam;

Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

Tuần 2

Khái quát văn học dân gian Việt Nam;

Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ (tiếp theo);

Văn bản

Tuần 3

Trang 2

Văn bản (tiếp theo);

Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thuỷ.

Tam đại con gà, Nhưng nó phải bằng hai mày;

Ca dao than thân, yêu thương, tình nghĩa

Tuần 10

Đặc điểm của ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết;

Trang 3

Ca dao hài hước;

Đọc thêm Lời tiễn dặn (trích Tiễn dặn người yêu).

Tuần 11

Luyện tập viết đoạn văn tự sự;

Ôn tập văn học dân gian Việt Nam;

Trả bài viết số 2;

Ra đề bài viết số 3 (học sinh làm ở nhà)

Tuần 12

Khái quát văn học Việt Nam từ thế kỉ thứ X đến hết thế kỉ XIX;

Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt

Đọc "Tiểu Thanh kí" (Nguyễn Du);

Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt (tiếp theo)

Trang 4

+ Lầu Hoàng Hạc (Thôi Hiệu);

+ Nỗi oán của người phòng khuê (Vương Xương Linh);

+ Khe chim kêu (Vương Duy).

Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh;

Lập dàn ý bài văn thuyết minh

Tuần 21

Phú sông Bạch Đằng (Trương Hán Siêu);

Đại cáo bình Ngô (Nguyễn Trãi);

Phần 1: Tác giả

Tuần 22

Trang 5

Tựa "Trích diễm thi tập" (Hoàng Đức Lương);

Đọc thêm: Hiền tài là nguyên khí của quốc gia (Thân Nhân Trung);

Bài viết số 5

Tuần 24

Khái quát lịch sử tiếng Việt;

Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn (Ngô Sĩ Liên);

Đọc thêm: Thái sư Trần Thủ Độ (Ngô Sĩ Liên)

Tuần 25

Phương pháp thuyết minh;

Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Nguyễn Dữ)

Những yêu cầu về sử dụng tiếng Việt;

Hồi trống Cổ Thành (trích Tam Quốc diễn nghĩa - La Quán Trung); Đọc thêm: Tào Tháo uống rượu luận anh hùng (trích Tam Quốc diễn nghĩa - La Quán Trung).

Tuần 28

Trang 6

Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ (trích Chinh phụ ngâm - Đặng

Trần Côn, bản dịch của Đoàn Thị Điểm);

Tóm tắt văn bản thuyết minh

Tuần 29

Lập dàn ý bài văn nghị luận;

Truyện Kiều (Phần 1: Tác giả)

Tuần 30

Trao duyên (trích Truyện Kiều - Nguyễn Du);

Nỗi thương mình (trích Truyện Kiều - Nguyễn Du);

Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật

Tuần 31

Chí khí anh hùng (trích Truyện Kiều - Nguyễn Du);

Đọc thêm: Thề nguyền (trích Truyện Kiều - Nguyễn Du);

Lập luận trong văn nghị luận;

Trang 7

Bài viết số 7 (kiểm tra học kì II);

Viết quảng cáo

Tuần 37

Trả bài viết số 7;

Hướng dẫn học tập trong hè

TiÕt:1-2 Ngµy so¹n:

Tæng quan v¨n häc viÖt nam

a.ChuÈn bÞ cña GV: so¹n gi¸o ¸n, nghiªn cøu tµi liÖu

b.ChuÈn bÞ cña HS: §äc SGK, so¹n bµi míi

Trang 8

ớc nhà, chúng ta tìm hiểu bài “ tổng quan văn học Việt Nam”.

b Triển khai bài mới

Hoạt động của thầy trò Nội dung kiến thức

HĐ1 ? Em hiểu thế nào là tổng quan

văn học Việt Nam Nội dung của

bài là gì

? Hãy cho biết những bộ phận hợp

thành của nền VHVN

I Các bộ phận hợp thành của nền VHVN

- VHVN có hai bộ phận: + VHDG + VH viết -> cùng phát triển song song và luôn có mối quan hệ mật thiết với nhau

Trang 9

trng đại Việt Nam.

? Phân biệt sự giống nhau và khác

nhau giữa VHTĐ và VHHĐ

1 Văn học dân gian :

- VHDG là sáng tác tập thể và truyền miệng của nhân dân lao

động

- Thể loại: SGK

- Đặc trng: Tính truyền miệng, tính tập thể và sự gắn với các sinhhoạt trong đời sống cộng đồng

II Quá trình phát triển của VH viết Việt Nam:

- Chia làm 3 thời kỳ:

1 Văn học trung đạ i:

- VH có nhiều chuyển biến qa cácgiai đoạn lịch sử khác nhau, gắn liền với quá trình dựng nớc và giữ nớc và có quan hệ giao lu với nhiều nền văn học

- VH viết bằng chữ Hán và chữ Nôm

- Tiếp nhận hệ thống thể loại và thi pháp cả văn học Trung Quốc

- Tác giả và tác phẩm tiêu biểu: SGK

- Nội dung: yêu nớc và nhân đạo

2 Văn học hiện đại:

- VHHĐ có:

+ Tác giả: xuất hiện đội ngũ nhà văn, nhà thơ chuyên nghiệp

+ Đời sống văn học: sôi nổi, năng động

Trang 10

? Văn học thời kỳ này đợc chia làm

mấy giai đoạn nét chính của mỗi giai

đoạn là gì

HĐ3

? Mối quan hệ giữa con ngời với thế

giới tự nhiên đợc thể hiện nh thế nào

? Trải qua các thời kỳ lịch sử khác

nhau trong văn học, con ngời VN có

- 4 giai đoạn: SGKIII Con ng ời Việt Nam qua văn học:

1 Con ng ời Việt Nam trong quan hệ với thế giới tự nhiên:

- Tình yêu thiên nhiên là một nội dung quan trọng của VHVN

+ Trong văn học dân gian: thiên nhiên tơi đẹp, đáng yêu: cây đa, bến nớc, vầng trăng + VHTĐ: hình tợng thiên nhiêngắn với lý tởng đạo đức, thẩm mỹ: tùng, cúc

+ VHHĐ: thể hiện tình yêu quêhơng, đất nớc, yêu cuộc sống,

đặc biệt là tình yêu đôi lứa

2 Con ng ời Việt Nam trong quan

hệ với quốc gia dân tộc

- Chủ nghĩa yêu nớc là nội dung tiêu biểu- một giá trị quan trọng của VHVN

+ VHTĐ: ý thức sâu sắc về quốc gia dân tộc, về truyền thống văn hiến lâu đời của dân tộc

+ VHHĐ: yêu nớc gắn liền với

sự đấu tranh và lý tởng XHCN.3.Con ng ời Việt Nam trong quan

hệ với xã hội:

Xây dựng một xã hội tốt đẹp là

-ớc muốn ngàn đời của dân tộc Việt Nam Nhiều tác phẩm thể

Trang 11

? Vậy, nhìn chung khi xây dựng mẫu

ngời lý tởng con ngới VN đợc văn

học xây dựng ra sao

hiện ớc mơ về một xã hội công bằng tốt đẹp

-> Nhìn thẳng vào thực tại với tinh thần nhận thức phê phán và cải tạo xã hội là một truyền thống lớn của văn học VN

- Cảm hứng xã hội sâu đậm là tiền

đề cho sự hình thành CNHT( từ 1930- nay) và CNNĐ trong văn học dân tộc 4.Con ng ời VN và ý thức về bản thân

- VHVN đã ghi lại quá trình tìm kiếm lựa chọn các giá trị để hình thành đạo lý làm ngời của dân tộc

VN Các học thuyết nh: N-P-L và

t tởng dân gian có ảnh hởng sâu sắc đến quá trình này

+ Trong những hoàn cảnh đặc biệt, con ngời VN thờng đề cao ý thức cộng đồng

+ giai đoạn cuối thế kỷ XVIII-

đầu TK XIX, giai đoạn 1930-

1945, thời kỳ đổi mới từ 1986- nay -> VH đề cao con ngời cá nhân

- Văn học xây dựng một đạo lý làm ngời với nhiều phẩm chất tốt

đẹp nh: nhân ái, thỷ chung, tình nghĩa, vị tha, đức hi sinh vì sự nghiệp chính nghĩa

4.Cũng cố : các bộ phận hợp thành của nền văn học VN

Một số nội dung chủ yếu của VHVN

Tiến trình lịch sử của Văn học VN

5.Dặn dò : Nắm vững những nội dung cơp bản đã học

Soạn bài mới: Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

E Rút kinh nghi ệ m :

Trang 12

Giáo án văn10,11, 12 cả năm CB chuẩn kiến thức kỹ năng mới

Liên hệ ĐT 0168.921.86.68

Tiết thứ: 3 Ngày soạn:

Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

A.Mục tiêu:

I/ Chuẩn kiến thức kỹ năng :

1 Kiến thức : Giúp học sinh nắm đợc kiến thức cơ bản về hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ, về các nhân tố giao tiếp, về hai quá trình trong hoạt động giao tiếp

2 Kỹ năng : Biết xác định các nhân tố giao tiếp trong một hoạt động giao tiếp, nâng cao năng lực giao tiếp khi nói, khi viết và năng lực phân tích, lĩnh hội khi giao tiếp

3 Thái độ : nghiêm túc tiếp thu bài giảng

II/ Nâng cao mở rộng :

B.Phơng pháp: Nêu vấn đề, đàm thoại, phân tích, giải thích

C.Chuẩn bị của GV, HS:

a Chuẩn bị của GV: soạn giáo án, đọc tài tài liệu

b Chuẩn bị của HS: học bài cũ, đọc SGK, soạn bài mới

về diều đó chúng ta tìm hiểu bài: Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

b Triển khai bài mới:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

- HĐ1 HS đọc văn bản 1 - sgk và

trả lời câu hỏi

? Hoạt động giao tiếp đợc văn bản

trên ghi lại diễn ra giữa các nhân

vật giao tiếp nào? hai bên có cơng

vị và quan hệ với nhau ra sao

I Thế nào là hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ:

1 Tìm hiểu văn bản:

- Nhân vật giao tiếp: vua Trần - Các Bô lão

-> vị thế khác nhau -> ngôn ngữ giao

Trang 13

? Ngời nói nhờ ngôn ngữ biểu đạt

nội dung t tởng, tình cảm của mình

thì ngời đối thoại làm gì để lĩnh hội

đợc nội dung đó ? hai bên đổi vai

giao tiếp cho nhau nh thế nào

? Hoạt động giao tiếp trên diễn ra

trong hoàn cảnh nào ? Nội dung

- Nhân vât tham gia giao tiếp phải

đọc hoặc nghe xem ngời nói nói gì đểgiải mã rồi lĩnh hội nội dung đó

- Ngời nói và ngời nghe có thể đổi vai cho nhau:

+ vua nói -> bô Lão nghe

+ bô Lão nói -> Vua nghe

- Hoàn cảnh giao tiếp:

+ đất nớc đang bị giặc ngoại xâm

đe doạ

-> địa diểm cụ thể: Điện Diên Hồng

- Nội dung giao tiếp:

+ Hoà hay đánh -> vấn đề hệ trọng còn hay mất của quốc gia dân tộc, mạng sống con ngời

- Mục đích giao tiếp:

+ Bàn bạc để tìm ra và thống nhất sách lợc đối phó với quân giặc

2 Tìm hiểu văn bản “ tổng quan văn học Việt Nam”

- Nhân vật giao tiếp:

+ Tác giả viết sgk-> có tuổi, có vốnsống, có trình độ hiểu biết cao

+ HS -> (ngc lại với t/g viết sgk)

Có tổ chức giáo dục, trong nhà trờng

- Nội dng giao tiếp:

+lĩnh vực văn học

+ Đề tài: tổng quan VHVN

+Vấn đề cơ bản:

*các bộ phận hợp của VHVN *Quá trình p/t của VHVN

*Con ngời VN qua văn học

- Mục đích: cung cấp tri thức cho

ng-ời đọc

Trang 14

? Qua việc tìm hiểu hai văn bản

trên, em hãy cho biết thế nào là

hoạt động giao tiếp

+ Kết cấu văn bản mạch lạc rõ ràng

II kết luận:

- HĐGT là hoạt động trao đổi thông tin của con ngời trong xã hội, đợc tioến hành chủ yếu bằng phơng tiện ngôn ngữ ( dạng nói hoặc dạng viết) nhằm thực hiện những mục đích về nhận thức, tình cảm

- Mỗi hoạt động giao tiếp gồm hai quá trình: + Tạo lập văn bản

Soạn bài: khái quát văn học dân gian Việt Nam

E.Rút kinh nghiệm :

Tiết thứ: 4 Ngày

soạn:

Trang 15

Khái quát văn học dân gian việt nam

A Mục tiêu :

1.Kiến thức:Khái niệm về các thể loại của văn học dân gian

Giúp học sinh nắm đợc những đặc trng cơ bản của VHDG Những giá trị to lớn của văn học dân gian

2.Kỹ năng:Tổng hợp kiến thức vh

Phân biệt các thể loại vhdg trong cùng một hệ thống

3 Thái độ: Nghiêm túc tiếp thu bài giảng

B.Phơng pháp: Nêu vấn đề, đàm thoại, phân tích, diễn giảng

1 Chuẩn bị của GV: soạn giáo án, đọc tài tài liệu

2 Chuẩn bị của HS: học bài cũ, đọc SGK, soạn bài mới

- Không dùng chữ viết mà dùng lời

để truyền từ ngời này sang ngời khác từ đời này sang đời khác

- Không có chữ viết cha ông ta truyền bằng miệng-> sửa văn bản-> sáng tác tập thể

-Các hình thức sinh hoạt: lao động

Trang 16

nói: lời nói, lời hát, lời kể -> ngôn

ngữ giản dị, dễ hiểu, gần gủi

- NT vhdg: miêu tả hiện thực giống

nh thực tế

miêu tả hiện thực một

cách kỳ ảo

VD: vhdg có nhiều cốt truyện,

nhân vật, tình tiết giống nhau:

nhiều tryện dân gian VN có tình

1 Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ:

- VHDG là sáng tác nghệ thuật ngôn

từ truyền miện=> truyền thống nghệthuật của vhdg

-VHDG tồn tại lu hành theo phơng thức truyền miệngtừ ngời này sang ngời khác qua nhiều thế hệ và qua các địa phơng khác nhau-> đặc

điểm của vhdg là tính dị bản

- Tính truyền miệng còn biểu hiện trong diễn xớng dân gian: ca hát, chèo, tuồng

2 Văn học dân gian là sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể:

- Cá nhân khởi xớng, tập thể hởng ứng tham gia, truyền miệng trong dân gian

- Quá trình truyền miệng lại đợc tu

bổ, sửa chữa, thêm bớt cho hoàn chỉnh Vì vậy vhdg mang đậm tính tập thể

=> Tính truyền miệng và tính tập thể là những dặc trng cơ bản chi phối quá trình sáng tạo và lu tryền tác phẩm vhdg, thể hiện sự gắn bó mật thiết của vhdg với các sinh hoạtkhác nhau trong đời sống cộng

đồng

III Hệ thống thể loại của VHDG:

Trang 17

? Các giá trị cơ bản của vhdg.

? Tri thức vhdg bao gồm những

lĩnh vực nào ? tại sao lại là kho tri

thức

? Giá trị về mặt giáo dục của vhdg

? trình bày những giá trị nghệ thuật

- Tri thức vhdg thuộc mọi lĩnh vực của đời sống: tự nhiên, xã hội và con ngời đó là những kinh nghiệm

đợc đúc rúttừ thực tiễn

- VN 54 tộc nguơì-> vốn tri thức của toàn dân tộc phong phú và đa dạng

2 VHDG có giá trị giao dục sâu sắc về đạo lý làm ng ời:

- Giáo dục tinh thần nhân đạo và lạcquan

- Hình thành những phẩm chất tốt

đẹp của con ngời

3 VHDG có giá trị thẩm mĩ to lớn, góp phần quan trọng tạo nên bản sắc riêng cho nền văn học dân tộc:

- VHDG đợc chắy lọc, mài dũa qua không gian và thời gian Nhiều tác phẩm đã trở thành mẫu mực về nghệthuật để chúng ta học tập

=> Trong tiến trình lịch sử, vhdg đã phát triển song song cùng văn học viết, làm cho nền văn học Việt nam trở nên phong phú đa dạng và đậm

Trang 18

Giáo án văn 10,11,12 cả năm CB chuẩn kiến thức kỹ năng mới

Liên hệ ĐT 01689218668 Gs Nguyên Văn Hiệp

Tiết thứ: 5 Ngàysoạn:

Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ (t2)

A Mục tiêu :

1.Kiến thức: Giúp học sinh cũng cố và khắc sâu kiến thức đã học

2 Kỹ năng:.ứng dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

3 Thái độ : Nghiêm túc tiếp thu bài giảng

II/ Mở rộng nâng cao :

B.Phơng pháp:đặt câu hỏi, gợi mở, phân tích

1 Chuẩn bị của GV: soạn giáo án, nghiên cứu tài liệu

2 Chuẩn bị của HS: học bài cũ, làm bài tập ở sgk

HĐ1 ? Phân tích các nhân tố giao

tiếpthể hiện trong bài ca dao:

Đêm trăng thanh anh mới hỏi nàng

Tre non đủ lá đan sàng nên chăng

Bài 1 :

- Nhân vật giao tiếp: chàng trai- cô gái, lứa tuổi 18-20, họ khao khát tình yêu

- Hoàn cảnh giao tiếp: đêm trăng sáng và thanh vắng-> phù hợp với câ

Trang 19

-HS đọc đoạn đối thoại (A cổ- 1em

nhỏ với một ông già)và trả lời câu

trong các từ: chào, hỏi, đáp lời,

khen để gọi tên mỗi hành động cho

phù hợp)

? Khi làm bài thơ này Hồ Xuân

H-ơng đã giao tiếp với ngời đọc về

-> cách nói phù hợp với hoàn cảnh, mục đích giao tiếp

Bài 2:

- Các hành động giao tiếp cụ thể: + Chào ( cháu chào ông ạ!) + Chào đáp lại ( A cổ hả?) + Khen ( lớn tớng rồi nhỉ!) + Hỏi (bố cháu )

+ Trả lời(tha )

- Cả 3 câu của ông già chỉ có một câu hỏi “bố cháu có ” các câu còn lại để chào và khen

- Lời nói các nhân vật bộc lộ tình cảm với nhau Cháu tỏ thái độ kính mến qua các từ: tha, ạ Còn ông là tình cảm yêu quí trìu mến đối với cháu

Bài 3:

Tìm hiểu bài thơ: “ Bánh trôi nớc”-Qua việc miêu tả, giới thiệu bánh trôi nớc Hồ Xuân Hơng muốn nói

đến thân phận chìm nổi của mình Một ngời con gái xinh đẹp tài hoa lại gặp nhiều bất hạnh, éo le Song trong bất cứ hoàn cảnh nào vẫn giữ

đợc phẩm chất của mình

- Căn cứ vào cuộc đời của nữ sĩ Hồ Xuân Hơng: là ngời có tài, có tình nhng số phận trớ trêu đã dành cho bà

sự bất hạnh Hai lần lấy chồng thì cảhai lần “cố đấm ăn xôi ” Điều đángkhâm phục ở bà là dù trong hoàn

Trang 20

cảnh nào vẫn giữ gìn phẩm chất của mình.

2.Kỹ năng:nâng cao kĩ năng thực hành phân tích và tạo lập văn bản tronggiao tiếp

3 Thái độ : nghiêm túc tieepd thu bài giảng

B.Phơng pháp:đặt câu hỏi, gợi mở, đàm thoại

2 Chuẩn bị của HS: học bài cũ, soạn bài mới

D.tiến trình lên lớp:

1 ổn định

2 Kiểm tra bài cũ: không

3 Bài mới:

a Đặt vấn đề: Phong cách ngôn ngữ bao quátụ sử dụng tất cả các

ph-ơng tiện ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp của ngôn ngữ toàn dân Cho nên nói

và viết đúng phong cách là đích cuối cùng của việc học tập Tiếng việt, là một yêu cầu văn hoá đặt ra đối với con ngời văn minh hiện đại Ta tìm hiểu bài văn bản

Trang 21

HĐ1

?Các văn bản trên đợc ngời nói

(ngời viết ) tạo ra trong hoàn cảnh

nào ? để đáp ứng nhu cầu gì ? Mỗi

? Vấn đề đợc đề cập trong mỗi văn

bản thuộc lĩnh vực nào trong cuộc

sống

? Từ ngữ đợc sử dụng trong mỗi

I Khái niệm, đặc điểm:

1 Ví dụ: (1,2,3,sgk)

2 nhận xét:

-Vb1 tạo ra trong hoạt động giao tiếp chung Đây là kinh nghiệm của nhiều ngời với mọi ngời -> mối quan hệ giữa con ngời trong cuộc sống

- Vb2 tạo ra trong hoạt động giao tiếp giữa cô gái và mọi ngời-> lời than thân cả cô gái

- Vb3 tạo ra trong hoạt động giữa chr tịch nớc với quốc dân đồng bào-

> lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến

- Bố cục: 3phần + Mở đầu: “hỡi đồng bào toàn quốc”-> nhân tố giao tiếp

+ Thân bài: “chúng ta muốn hoà dân tộc ta”-> nêu lập trờng chình nghĩa của ta và dã tâm cả Pháp

+ Kết bài: (phần còn lại)-> khẳng

định nớc VN độc lập và kháng chiến thắng lợi

- Mục đích: + Vb1 truyền đạt kinh nghiệm sống

+ Vb2 lời than thân để gợi sự hiểu biết và cảm thông của mỗi ng-

ời đối với số phận ngời phụ nữ + Vb3 kêu gọi, khích lệ, thể hiện quyết tâm của mọi trong kháng chiến chống thực dân Pháp

Trang 22

văn bản thuộc loại nào (từ ngữ

thông thờng trong cuộc sống hay từ

? Qua việc so sánh trên hãy cho

biết có mấy loại văn bản

sống

+ Vb2: thân phận ngời phụ nữ trong xã hội cũ

+ Vb3: kháng chiến chống thực dân Pháp

- từ ngữ: Vb1,2 dùng nhiều từ ngữ thông thờng Vb3 dùng nhiều từ ngữchính trị

- Cách thức thể hiện:

+ vb1,2 trình bày nội dung thông qua hình ảnh cụ thể-> có tính hình t-ợng

+ vb3 dùng lý lẽ và lập luận để khẳng định rằng: cần phải kháng chiến chống Pháp

- Vb 1,2 thuộc phong cách ngôn ngữ NT

Vb3 thuộc phong cách ngôn ngữ chính luận

2 Kết luận:

( xem phần ghi nhớ - sgk)4.cũng cố : Đặc điểm của văn bản, các loại văn bản

5 Dặn dò : nắm chắc các kiến thức đã học

Chuẩn bị viết bài làm văn số 1

E.Rút kinh nghi ệ m :

Giáo án văn10,11,12 cả năm CB chuẩn kiến thức kỹ năng mới

Trang 23

I/Chuẩn kiến thức kỹ năng:

1.Kiến thức: Giúp học sinh cũng cố những kiến thức và kĩ năng làm văn,

đặc biệt là về văn biểu cảm và văn nghị luận

2.Kỹ năng: vận dụng những hiểu biết của mình để bộc lộ cảm nghĩ của mình về một sự vật, sự việc, hiện tợng gần gủi trong cuộc sống hoặc một tác phẩm văn học

3 Thái độ: Nghiêm túc tieepd thu bài giảng

II/ Mở rộng nâng cao:

B.Phơng pháp: thực hành: gv ra đề, hs làm bài

1 Chuẩn bị của GV: chuẩn bị chu đáo về đề ra và đáp án

2 Chuẩn bị của HS: ôn tập lại các kiến thức cơ bản đã học ở lớp dới D.tiến trình lên lớp:

vẽ đẹp hình tợng của ngời lính trongbài thỏ “Đồng chí ” của Chính Hữu

2 Nêu cảm nghĩ sâu sắc nhất của

em về một trong 2 tác phẩm sau, đã học trong chơng trình văn THCS :

- Chuyện ngời con gái Nam Xơng

- Chiếc lơc ngà

II Yêu cầu:

Đề 1 ;

1 Về nội dung : Cần nắm đợc các ý sau và phân tích làm nổi bật các ý đó:

- Vẻ đẹp chân chất mộc mạc, giản dị

Trang 24

GV hớng dẫn một số điều cơ bản

để làm tốt bài văn này

cả những ngời nông dân mặc áo lính

- Vẻ đẹp của đời sống tâm hồn, tình cảm

+ Tình đồng chí, đồng đội, tình quê hơng

+ Lạc quan, yêu đời

- Vẻ đẹp của ý chí quuyết tâm

=> đó là vẻ đẹp của sức mạnh tâm hồn, của tầm lòng yêu nứơc -> kế thừa nét đẹp từ ngàn xa truyền lại

Đề 2 : Nắm đợc giá trị ND- Nt của tác phẩm

3.Hình thức ( Yêu cầu chung cho cả hai đề)

- Trình bày sạch sẽ, rõ ràng

- Dùng từ viết câu chính xác

III Đáp án, thang điểm :

1 Mở bài : 1 điểm

- Tuỳ vào khả năng của hs Có thể

mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp

ơng trình ngữ văn THCS, đặc biệt

là văn biểu cảm

+ Ôn luyện những kiến thức và kĩ

Trang 25

năng Tiếng việt (đặc biệt là về câu

và các biện pháp tu từ) + Quan sát, tìm hiểu và tìm cách diễn đạt những cảm xúc, suy ngẫm

về bài thơ

4.cũng cố: các bớc tiến hành làm một bài văn biểu cảm, phân tích

5 Dặn dò: Chuẩn bị bài mới: Chiến thắng Mtao Mxây

E Rút kinh nghiệm :

Tiết thứ: 8-9 Ngày soạn:

Chiến thắng mtao mxây

A Mục tiêu :

I/ Chuẩn kiến thức kỹ năng:

1.Kiến thức: Giúp học sinh nắm đựoc đặc điểm của sử thi anh hùng trong việc xây dựng kiểu “ nhân vật anh hùng sử thi” về nghệ thuật miêu tả và sử dụng ngôn từ

2.Kỹ năng: biết cách phân tích một văn bản sử thi anh hùng để thấy dợc giá trị cả sử thi về nội dung và nghệ thuật

3 Thái độ : Nghiêm túc tiếp thu bài giảng

B.Phơng pháp: đặt câu hỏi, gợi mở, đàm thoại, phân tích

1.ổn định

2.Kiểm tra bài cũ: ? Phân tích các đặc trng cơ bản của văn học dân gian

3 Bài mới:

a Đặt vấn đề: Sử thi Đam san là niềm tự hào lớn lao nhất của đồng bào

Ê- Đê Là sản phẩm tinh thần vô cùng quí giá của họ đồng bào Tây

Trang 26

Nguyên thờng kể cho nhau nghe trong những ngôi nhà Rụng Vậy, để hiểu về sử thi Đam San chúng ta tìm hiểu bài “Chiến thắng MTao Mxây”

b Triển khai bài:

HĐ1

? Em hiểu thế nào là sử thi ở nớc

ta có những loại sử thi dân gian nào

- Thần thoại, truyền thuyết khác sử

thi: chất liệu thần thoại chỉ có thể

trở thành sử thi khi:

- ND: đợc hệ thống hoá thành một

cốt truyện phức tạp

-NNNT: văn vần hoặc văn xuôi Sử

dụng nhiều biện pháp tự sự: dẫn

truyện, độc thoại, đối thoại

gia vào cuộc chiến giữa DS và

MTao Mxây Vai trò của các nhân

ời và bộ tộc thời cổ đại

- Sử thi anh hùng: kể về cuộc đời vàchiến công của những tù trởng anh hùng- chiến công ấy có ý nghĩa với cả cộng đồng

II Sử thi Đam San:

1.Tóm tắt: sgk 2.Nội dung:

- Đam San là sử thi nỏi tiếng của dân tộc Ê- Đê

- Miêu tả những chiến công oanh liệt và khát vọng tự do của Đam Santheo hai chủ đề:

+ Đấu tranh chống những ràng buộc cả tập tục hôn nhân mẫu quyền: tục nối dây

+ Đấu tranh chống những tù trởngthù địch

III Đoạn trích :

1 Vị trí : nằm ở đoạn giũa tác phẩm

Trang 27

HĐ4

? Trong cuộc chiến đấu giữa ĐS và

MtaoMxay đợc tác giả kể qua

- Dngf lời nói khích dụ Mtao Mxây

ra khỏi nhà xuống đánh tay đôi với

+ Ông trời: nhân vật thần kì hỗ trợcho ĐS

+ Hnhị: nhân vật trợ thủ trao vật thần kì cho ĐS Cùng với nhân vật

ông trời sự trợ lực của Hnhị thể hiệnqan niệm về cuộc đấu tranh chính nghĩa cả nhân vật anh hùng

+ Quần chúng: đóng vai trò hậu thuẩn cho nhân vật chính-> bị lôi cuốn bởi sức mạnh và mục đích chiến đấu của nhân vật chính

=> sức mạnh và lý tởng của cá nhânngời anh hùng biểu tợng cho sức mạnh và lý tởng cả cả cộng đồng

1 Hình t ợng nhân vật ĐS trong cuộc chiến với Mtao Mxây:

-ĐSđến chân cầu thang kẻ thù khiêuchiến

-cảnh hai ngời múa khiên

- Cảnh hai ngời đuổi nhau, ĐS đâm không thủng đùi Mtao Mxây

- Nhờ ông trời mách kế, ĐS giết Mtao Mxây

=> trong trận chiến giữa ĐS và MtaoMxay luôn có sự đối lập:

Mtao Mxây

- Nhà giàu có, rộng rãi, sang trọng

Bị động, sợ hãi, do dự, rụt rè không dám xuống-> trêu tức ĐS (tay ta

ôm )

- Sợ đánh bất ngờ phải ra

Trang 28

- Coi khinh kẻ thù không bằng con

? Vậy, cuộc quyết đấu giữa ĐS và

Mtao Mxâydiễn ra ra sao

phía tây”-> múa khiên rất đẹp thể

hiện tài năng và sức khoẻ cả

-> đuổi theo Mtao Mxay đến ngã

lăn quay xuống đất -> hỏi tội cớp

vợ -> giết Mtao Mxây

- Mtao Mxây bớc cao bớc thấp, chém trợt khoeo chân kẻ thù, chỉ trúng cái chảo cột trâu-> bỏ chạy, vừa chạy vừa chống đỡ -> cầu cứu Hnhị quăng cho miếng trầu

Trang 29

? Sự chiến thắng đó có ý nghĩa nh

thế nào

? Em có nhận xét gì về chi tiết

Hnhị ném miếng trầu cho ĐS và chi

tiết ông trời mách kế cho ĐS

? em có nhận xét gì cuộc chiến đấu

và chiến thắng của ĐS (cuộc chiến

đấ có gây cảm giác ghê rợn không?

Sau khi giết Mtao Mxây ĐS có tàn

sát tôi tớ, có đốt phá dày xéo đất

đai của y không? Chàng chiến đấu

nhằm mục đích gì) Tìm những chi

tiết chứng minh tuy ĐS có mục

đích riêng nhng lại có ý nghĩa và

tầm quan trọng chng cho cộng

đồng

? Nhân vật ĐS đợc giới thiệ nh thế

nào về vẻ đẹp thân hình diện mạo

- Hình ảnh ĐS đợc miêu tả qua cái

- Nhân vật ông trời cũng giống nh

ông tiên ông bụt trong truyện cổ tích của ngời kinh -> sự mách kế của ông trời thể hiện sự gần gủi giữa con ngời với thần linh

- Tuy có mục đích riêng - chiến đấu

để dành lại vợ- dành lại hạnh phúc riêng cho mình nhng lại có ích cho toàn thể cộng đồng-> buôn làng đợc

2 Hình t ợng nhân vật ĐS trong lễ

ăn mừng chiến thắng:

- Vẻ đẹp kì diệu cả thân hình diện mạo:

+ Tóc chảy dài đầy nong hoa +U ống không biết say

+ Chuyện trò không biết chán + Ngực qấn chéo tấm mền chiến + Đôi mắt long lanh, bắp chân to bằng cây xà ngang, bắp đùi to + Sức ngang voi đực, hơi thở ầm

ầm nh sấm

- Ngôn ngữ so sánh độc đáo + hô

Trang 30

? Vậy, lễ ăn mừng đợc khắc hoạ ra

sao

? Trong lễ ăn mừng có gì đặc biệt?

Tại sao ĐS ra lệnh đánh lên nhiề

loại chiêng còng? Vai trò cả nó đối

- Lễ ăn mừng:

+ Nhà ĐS chật ních tôi tớ

+ Ăn uống đông vui

+ Tù trởng gần xa đều đến và thánphục

- Trong lễ ăn mừng ĐS thể hiện niềm vi lớn bằng cách nổi lên nhiều chiêng lớn, nhỏ Mở tiệc nhỏ, tiệc tomời mọi ngời cùng ăn uống vi chơi.-> Tự hào về sự giàu có của thị tộc Chiêng còng và âm thanh của nó hếtsức quan trọng Đó là bản sắc riêng

và lâu đời của các dân tộc thiểu số nói chung và của ngời Ê-Đê nói riêng -> sự giàu co, sang trọng về mặt vật chất và tinh thần của tù tr-ởng và thị tộc

- Giọng điệu trang trọng, chậm rãi, với các phép so sánh, phóng đại, liệt

kê, trùng điệp, tạo dựng khing cảnh hoành trángtrong sử thi

=> Tất cả góp phần làm cho sử thi

có vẻ đẹp hoành tráng, ngời nghe

nh đợc sống lại thời xa xa

=> Chiến thắng Mtao Mxây là một

đoan trích hấp dẫn của sử thi ĐS Cangợi vẻ đẹp dũng mạnh của ngời anh hùng Đồng thời thể hiện tấm lòng trọng danh dự, gắn bó với hạnhphúc gia đình, thiết tha với cuộc

Trang 31

sống bình yên, phồn vinh của thị tộc

4.cũng cố: Sử thi ĐS đã làm sống lại quá khứ hào hùng của ngời Ê-Đê thời cổ đại Đó cũng là khát vọng của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên ngày nay- một Tây Nguyên giữa lòng đất nớc giàu mạnh, đoàn kết, thống nhát-> mục tiêumà cả nớc ta cùng đồng bào Tây Nguyên vơn tới

5 Dặn dò : - Về nhà tìm đọc sử thi Đam San

- Chuẩn bị bài mới: văn bản

E Rút kinh nghiệm :

Giáo án văn 10 cả năm CB chuẩn kiến thức kỹ năng mới Liên hệ

1.ổn định

2.Kiểm tra bài cũ: ? thế nào là văn bản? đặc điểm của văn bản

Trang 32

3 Bài mới:

a Đặt vấn đề: ở tiết trớc các em đã nắm đợc những kiến thức cơ bản vềvăn bản vậy, để khắc sâu hơn về mặt kiến thức đó chúng ta tiến hành làmbài tập

b Triển khai bài:

HĐ1 -Cho hs tìm hiểu đoạn văn

trong đoạn văn (từ ý khái quát đến

ý cụ thể qua các cấp độ)

? Đặt nhan đề cho đoạn văn

+ Môi trờng có ảnh hởng tới mọi

đặc tính của cơ thể

+ So sánh các lá mọc trong các môi trờng khác nhau

điểm (câu chủ đề)

- ý chung của đoạn(câu chốt-> câu chủ đề-> luận điểm) đã đợc triển khai rõ ràng

- Nhan đề: môi trờng và cơ thể.Bài 2 : T38-sgk

- Sắp xếp nh sau: a-c-e-b-d

- Tiêu đề: bài thơ “Việt Bắc”

Trang 33

và đặt cho văn bản một nhan đề cho

? Nội dung cơ bản của lá đơn

? Viết một số câu khác tiếp theo

câu văn dới đây để tạo một văn bản

có nội dung thống nhất, sau đó đặt

nhan đề cho văn bản này

“Môi trờng sống của loài ngời hiện

nay đang bị huỷ hoại ngày càng

Bài 4:

- MT sống của nghiêm trọng.+ Rừng đầu nguồn đang bị chặt phá,khai thác bừa bãi là nguyên nhân gây ra hạn hán, lở lụt kéo dài

+ Các sông suối ngày càng bị cạn kiệt và bị ô nhiểm do các chất thải của các khu công nghiệp, của các nhà máy

+ Các chất thải nhất là bao ni lông vứt bừa bãi trong khi ta cha có qui hoạch xử lý hàng ngày

+ Phân bón, thuốc trừ sâu, trừ cỏ sử dụng không theo qui hoạch

- Tất cả đã đến mức báo động về môi sống của loài ngời

- Tiêu đề: Môi trờng sống kêu cứu

4 Cũng cố : đặc điểm cơ bản của văn bản

5 Dặn dò : làm bài tập còn lại ở sgk

Soạn bài mới: Truyện An Dơng Vơng và Mị Châu - Trọng Thuỷ

E.Rút kinh nghiệm :

Trang 34

Gi¸o ¸n v¨n 10 ,11,12 c¶ n¨m CB chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi

Liªn hÖ §T 01689218668 Gs Nguyªn V¨n HiÖp 0946.380.536 th¹c

sÜ Ph¹m V¨n Trô

************************************************************

Trang 35

Tiết:1-2 Ngày soạn:

Tổng quan văn học việt nam

a.Chuẩn bị của GV: soạn giáo án, nghiên cứu tài liệu

b.Chuẩn bị của HS: Đọc SGK, soạn bài mới

ớc nhà, chúng ta tìm hiểu bài “ tổng quan văn học Việt Nam”

c Triển khai bài mới

Hoạt động của thầy trò Nội dung kiến thức

HĐ1 ? Em hiểu thế nào là tổng quan

văn học Việt Nam Nội dung của

bài là gì

? Hãy cho biết những bộ phận hợp

thành của nền VHVN

I Các bộ phận hợp thành của nền VHVN

- VHVN có hai bộ phận: + VHDG + VH viết -> cùng phát triển song song và luôn có mối quan hệ mật thiết với nhau

Trang 36

trng đại Việt Nam.

? Phân biệt sự giống nhau và khác

nhau giữa VHTĐ và VHHĐ

3 Văn học dân gian :

- VHDG là sáng tác tập thể và truyền miệng của nhân dân lao

động

- Thể loại: SGK

- Đặc trng: Tính truyền miệng, tính tập thể và sự gắn với các sinhhoạt trong đời sống cộng đồng

II Quá trình phát triển của VH viết Việt Nam:

- Chia làm 3 thời kỳ:

1 Văn học trung đạ i:

- VH có nhiều chuyển biến qa cácgiai đoạn lịch sử khác nhau, gắn liền với quá trình dựng nớc và giữ nớc và có quan hệ giao lu với nhiều nền văn học

- VH viết bằng chữ Hán và chữ Nôm

- Tiếp nhận hệ thống thể loại và thi pháp cả văn học Trung Quốc

- Tác giả và tác phẩm tiêu biểu: SGK

- Nội dung: yêu nớc và nhân đạo

3 Văn học hiện đại:

- VHHĐ có:

+ Tác giả: xuất hiện đội ngũ nhà văn, nhà thơ chuyên nghiệp

+ Đời sống văn học: sôi nổi, năng động

Trang 37

? Văn học thời kỳ này đợc chia làm

mấy giai đoạn nét chính của mỗi giai

đoạn là gì

HĐ3

? Mối quan hệ giữa con ngời với thế

giới tự nhiên đợc thể hiện nh thế nào

? Trải qua các thời kỳ lịch sử khác

nhau trong văn học, con ngời VN có

- 4 giai đoạn: SGKIII Con ng ời Việt Nam qua văn học:

1 Con ng ời Việt Nam trong quan hệ với thế giới tự nhiên:

- Tình yêu thiên nhiên là một nội dung quan trọng của VHVN

+ Trong văn học dân gian: thiên nhiên tơi đẹp, đáng yêu: cây đa, bến nớc, vầng trăng + VHTĐ: hình tợng thiên nhiêngắn với lý tởng đạo đức, thẩm mỹ: tùng, cúc

+ VHHĐ: thể hiện tình yêu quêhơng, đất nớc, yêu cuộc sống,

đặc biệt là tình yêu đôi lứa

2 Con ng ời Việt Nam trong quan

hệ với quốc gia dân tộc

- Chủ nghĩa yêu nớc là nội dung tiêu biểu- một giá trị quan trọng của VHVN

+ VHTĐ: ý thức sâu sắc về quốc gia dân tộc, về truyền thống văn hiến lâu đời của dân tộc

+ VHHĐ: yêu nớc gắn liền với

sự đấu tranh và lý tởng XHCN.3.Con ng ời Việt Nam trong quan

hệ với xã hội:

Xây dựng một xã hội tốt đẹp là

-ớc muốn ngàn đời của dân tộc Việt Nam Nhiều tác phẩm thể

Trang 38

? Vậy, nhìn chung khi xây dựng mẫu

ngời lý tởng con ngới VN đợc văn

học xây dựng ra sao

hiện ớc mơ về một xã hội công bằng tốt đẹp

-> Nhìn thẳng vào thực tại với tinh thần nhận thức phê phán và cải tạo xã hội là một truyền thống lớn của văn học VN

- Cảm hứng xã hội sâu đậm là tiền

đề cho sự hình thành CNHT( từ 1930- nay) và CNNĐ trong văn học dân tộc 4.Con ng ời VN và ý thức về bản thân

- VHVN đã ghi lại quá trình tìm kiếm lựa chọn các giá trị để hình thành đạo lý làm ngời của dân tộc

VN Các học thuyết nh: N-P-L và

t tởng dân gian có ảnh hởng sâu sắc đến quá trình này

+ Trong những hoàn cảnh đặc biệt, con ngời VN thờng đề cao ý thức cộng đồng

+ giai đoạn cuối thế kỷ XVIII-

đầu TK XIX, giai đoạn 1930-

1945, thời kỳ đổi mới từ 1986- nay -> VH đề cao con ngời cá nhân

- Văn học xây dựng một đạo lý làm ngời với nhiều phẩm chất tốt

đẹp nh: nhân ái, thỷ chung, tình nghĩa, vị tha, đức hi sinh vì sự nghiệp chính nghĩa

4.Cũng cố : các bộ phận hợp thành của nền văn học VN

Một số nội dung chủ yếu của VHVN

Tiến trình lịch sử của Văn học VN

5.Dặn dò : Nắm vững những nội dung cơp bản đã học

Soạn bài mới: Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

E Rút kinh nghi ệ m :

Trang 39

Giáo án văn10,11, 12 cả năm CB chuẩn kiến thức kỹ năng mới

Liên hệ ĐT 0168.921.86.68

Tiết thứ: 3 Ngày soạn:

Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

A.Mục tiêu:

6 Kiến thức : Giúp học sinh nắm đợc kiến thức cơ bản về hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ, về các nhân tố giao tiếp, về hai quá trình trong hoạt động giao tiếp

7 Kỹ năng : Biết xác định các nhân tố giao tiếp trong một hoạt động giao tiếp, nâng cao năng lực giao tiếp khi nói, khi viết và năng lực phân tích, lĩnh hội khi giao tiếp

8 Thái độ : nghiêm túc tiếp thu bài giảng

B.Phơng pháp: Nêu vấn đề, đàm thoại, phân tích, giải thích

a Chuẩn bị của GV: soạn giáo án, đọc tài tài liệu

c Chuẩn bị của HS: học bài cũ, đọc SGK, soạn bài mới

về diều đó chúng ta tìm hiểu bài: Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

- HĐ1 HS đọc văn bản 1 - sgk và

trả lời câu hỏi

? Hoạt động giao tiếp đợc văn bản

trên ghi lại diễn ra giữa các nhân

vật giao tiếp nào? hai bên có cơng

vị và quan hệ với nhau ra sao

I Thế nào là hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ:

1 Tìm hiểu văn bản:

- Nhân vật giao tiếp: vua Trần - Các Bô lão

-> vị thế khác nhau -> ngôn ngữ giao

Trang 40

? Ngời nói nhờ ngôn ngữ biểu đạt

nội dung t tởng, tình cảm của mình

thì ngời đối thoại làm gì để lĩnh hội

đợc nội dung đó ? hai bên đổi vai

giao tiếp cho nhau nh thế nào

? Hoạt động giao tiếp trên diễn ra

trong hoàn cảnh nào ? Nội dung

- Nhân vât tham gia giao tiếp phải

đọc hoặc nghe xem ngời nói nói gì đểgiải mã rồi lĩnh hội nội dung đó

- Ngời nói và ngời nghe có thể đổi vai cho nhau:

+ vua nói -> bô Lão nghe

+ bô Lão nói -> Vua nghe

+ đất nớc đang bị giặc ngoại xâm

đe doạ

-> địa diểm cụ thể: Điện Diên Hồng

- Nội dung giao tiếp:

+ Hoà hay đánh -> vấn đề hệ trọng còn hay mất của quốc gia dân tộc, mạng sống con ngời

- Mục đích giao tiếp:

+ Bàn bạc để tìm ra và thống nhất sách lợc đối phó với quân giặc

2 Tìm hiểu văn bản “ tổng quan văn học Việt Nam”

- Nhân vật giao tiếp:

+ Tác giả viết sgk-> có tuổi, có vốnsống, có trình độ hiểu biết cao

+ HS -> (ngc lại với t/g viết sgk)

Có tổ chức giáo dục, trong nhà trờng

- Nội dng giao tiếp:

+lĩnh vực văn học

+ Đề tài: tổng quan VHVN

+Vấn đề cơ bản:

*các bộ phận hợp của VHVN *Quá trình p/t của VHVN

*Con ngời VN qua văn học

- Mục đích: cung cấp tri thức cho

ng-ời đọc

Tiêu đề	Giáo án ngữ văn lớp 10
Trường học	Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành	Ngữ văn
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2013-2014
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	173
Dung lượng	350,5 KB